Soru 1 · 2011/2 · Yönetim Muhasebesi
Aşağıdaki kavramları tanımlayınız
A) Değer Mühendisliği
B) Kaizen Maliyetleme
C) Ekonomik Sipariş Miktarı
D) Genel Üretim Giderleri Verimlilik Sapması
E) Kontrol Bütçeleri
Komisyonun resmî cevabını gör
a. Değer Mühendisliği: Değer Mühendisliği, bir mamulün müşteriye sunulan faydanın değiştirilmeden fiyatının/maliyetinin düşürülmesi ya da fiyatın/maliyetin sabit tutularak müşteriye sunulan faydanın arttırılmasını amaçlayan sistematik bir yaklaşımdır. Amaç müşteri için değer katmayan fonksiyonların elimine edilmesi, değer katan fonksiyonların ise geliştirilmesi ve daha düşük maliyetle sunulmasıdır. Değer mühendisliğinin amacı bir mamulün “değer”ini arttırmaktır. Mamulün değerini belirleyen ana unsurlar fonksiyon, kalite ve maliyettir. Değer aşağıdaki gibi formüle edilir. Değer = İşlev (Fonksiyon + Kalite) / Maliyet b. Kaizen Maliyetleme: Kaizen sürekli gelişmeyi hedef almaktadır. İşletme yöneticilerinin ve çalışanların ürün kalitesi ve maliyet etkinliğinin sürekli olarak geliştirilmesi konusunda anlaştıkları bir yönetim tekniğidir. Maliyet azatlımı takım sorumluluğu altında yapılmalıdır. Dolayısıyla fiili üretim maliyetleri sadece muhasebe elemanları tarafından değil işi yapanlar tarafından hesaplanmakta paylaşılmakta ve analiz edilmektedir. İşi yapanlar maliyet azatlımı konusunda fikirler üretmeye hatta küçük yatırımlar yapmaya yetkilidir. c. Ekonomik Sipariş Miktarı: Sipariş büyüklüğü arttıkça stoklar, dolayısıyla stok bulundurma maliyeti artmakta buna karşılık sipariş sayısı ve buna bağlı olan sipariş verme maliyeti azalmaktadır. Sipariş Verme Maliyeti ile Stok Bulundurma Maliyeti Toplamının en düşük olduğu sipariş veya parti büyüklüğü “Ekonomik Sipariş Miktarı”dır. d. Genel Üretim Giderleri Verimlilik Sapması: Fiilen harcanan iş birimleri sayısının, elde edilen üretim için harcanmış olması gereken standart iş birimleri sayısından farklı olması nedeniyle genel üretim giderlerinde ortaya çıkmış artışları veya azalışları gösterir. Hesaplanmasında aşağıdaki formüller kullanılabilir. Verimlilik Sapması = Fiili İş Hacmi İçin Bütçelenmiş Genel Üretim Giderleri – Standart İş Hacmi İçin Bütçelenmiş Genel Üretim Giderleri Verimlilik Sapması = (Fiili İş Birimleri Sayısı – Standart İş Birimleri Sayısı) x (Değişken Genel Üretim Giderleri Standart Yükleme Oranı) e. Kontrol Bütçeleri: Planlama yanında denetlemeye de ağırlık veren bütçelerdir. Alternatif koşullara uyum sağlayacak şekilde hazırlanır. Böylece bütçe rakamlarını değişik koşullara uydurmak ve fiili rakamlarla bütçe rakamları karşılaştırmalarını daha gerçekçi yapmak ve yöneticilerin işine yarayacak anlamlı sapmalar hesaplamak mümkün olacaktır.
Soru 2 · 2011/2 · Yönetim Muhasebesi
ABC İşletmesi, 2012 yılında A, B, C ve D tipi olmak üzere dört çeşit mal üretmeyi planlamaktadır.
Söz konusu malların fiyat ve maliyetlerine ilişkin öngörüler aşağıdaki gibidir.
A Malı B Malı C Malı D Malı Toplam
Birim Fiyatı 250 400 800 1000
Satış Miktarı 1000 1250 1250 750
Değişken Giderler 150 300 400 800
Sabit Giderler 700.000
İstenenler:
A) İşletmenin üreteceği mallara ilişkin satış tutarlarının birbirine oranının aynı kalacağı varsayımıyla kara
geçiş noktası için gerekli satış tutarlarını her bir mal için hesaplayınız.
B) Güvenlik oranını hesaplayınız.
C) Tahmini satış hacmindeki karı hesaplayınız.
Komisyonun resmî cevabını gör
A) Kara Geçiş Noktası A Malı B Malı C Malı D Malı Toplam Birim Fiyatı 250 400 800 1000 Satış Miktarı 1000 1250 1250 750 Satış Geliri 250.000 500.000 1.000.000 750.000 2.500.000 Satış Geliri içindeki Oranı (S) 0.10 0.20 0.40 0.30 Değişken Giderler 150 300 400 800 Değişken Gider Oranı (D) 0.60 0.75 0.50 0.80 SxD 0.06 0.15 0.20 0.24 0.65 Sabit Giderler 700.000 Kara Geçiş Noktası: 700.000 / (1-0.65) = 2.000.000 A Malı İçin Kara Geçiş Noktası: 2.000.000 * 0.10 = 200.000 B Malı İçin Kara Geçiş Noktası: 2.000.000 * 0.20 = 400.000 C Malı İçin Kara Geçiş Noktası: 2.000.000 * 0.40 = 800.000 D Malı İçin Kara Geçiş Noktası: 2.000.000 * 0.30 = 600.000 B) Güvenlik Oranı Güvenlik Oranı = Güvenlik Payı / Satışlar Güvenlik Payı = Satışlar – BBN Satışları Güvenlik Payı = 2.500.000 – 2.000.000 = 500.000 Güvenlik Oranı = 500.000 / 2.500.000 = % 20 C) Tahmini Satış Hacmindeki Kar Değişken Maliyetler A için: 150.000 Değişken Maliyetler B için: 375.000 Değişken Maliyetler C için: 500.000 Değişken Maliyetler D için: 600.000 Toplam Değişken Maliyetler : 1625.000 Toplam Maliyet: 1.625.000 + 700.000 = 2.325.000 Kar= 2.500.000 – 2.325.000 = 175.000
Soru 3 · 2011/2 · Yönetim Muhasebesi
DEF İşletmesi A ve B mamullerini üretmektedir. Üretilen mamulde X ve Y hammaddeleri
kullanılmaktadır. İşletmenin 2012 yılı bütçeleme çalışmalarına ilişkin verileri aşağıdaki gibidir.
Hammadde maliyetlerine ilişkin bilgiler:
Direkt İlk Madde ve Malzeme Maliyetleri
Hammadde X 10 TL/kg
Hammadde Y 50TL/kg
Her bir ürünün üretiminde kullanılan hammadde miktarları aşağıdaki gibidir:
Direkt İlk Madde ve Malzeme Ürün A Ürün B
Hammadde X 5 kg 2 kg
Hammadde Y 10 kg 10 kg
Ürünlere ilişkin bilgiler:
Mamuller Ürün A Ürün B
Tahmini Satış Miktarı 6.000 4.000
Birim Satış Fiyatı (TL) 500 400
İstenen Dönem Sonu Stok Miktarı 1.000 500
Dönem Başı Stok Miktarı 800 200
Direkt ilk madde ve malzemelere ilişkin bilgiler:
Direkt İlk Madde ve Malzemeler Hammadde X Hammadde Y
Dönem Başı Stok Miktarı 1.000 kg 6.000 kg
İstenen Dönem Sonu Stok Miktarı 1.400 kg 1000 kg
İstenenler:
A) Satış bütçesini hazırlayınız.
B) Üretim bütçesini hazırlayınız.
C) Direkt ilk madde ve malzeme kullanım bütçesini hazırlayınız.
D) Direkt ilk madde ve malzeme satın alma bütçesini hazırlayınız.
Komisyonun resmî cevabını gör
A) Satış Bütçesi Ürün Tahmini Satış Mik. Birim Satış Fiyatı Satış Bütçesi Ürün A 6.000 500 3.000.000 Ürün B 4.000 400 1.600.000 B) Üretim Bütçesi Ürün A Ürün B Satış Miktarı 6.000 4.000 İstenen DSS Miktarı 1.000 500 Toplam 7.000 4.500 DB Stok 800 200 Üretil. Gereken Miktar 6.200 4.300 C) Direkt İlk Madde ve Malzeme Kullanım Bütçesi Hammadde X Hammadde Y Ürün A 6.200*5=31.000 6.200*10=62.000 Ürün B 4.300*2=8.600 4.300*10=43.000 Toplam 39.600 105.000 Birim Fiyat 10 50 396.000 5.250.000 D) Direkt İlk Madde ve Malzeme Satın alma Bütçesi Hammadde X Hammadde Y Üretimde Kullanılan D.İ.M.M. 39.600 105.000 İstenen DS Stok 1.400 1.000 İhtiyaç Duyulan Malzeme 41.000 106.000 DB Stok 1.000 6.000 Satın alınacak Malzeme 40.000 100.000 Birin Fiyat 10 50 400.000 5.000.000