2019/1 YMM Finansal Yönetim Soruları ve Çözümleri

Enflasyonun finansal yönetime etkileri aşağıdaki gibidir.

• Yabancı kaynak (borç) kullanımı veya gereksinimi artar.
• Finansal kaldıraçtan yararlanmak isteyen işletmeler daha fazla borç kullanma eğiliminde olurlar.
• Daha fazla borç kullanılması işletmenin riskini artırır.
• Enflasyon koşullarında işletmeler, reel olarak aynı iş hacmini koruyabilmek için daha fazla fona

gereksinim duyarlar.

• Enflasyonist koşullarda, enflasyonla mücadele için hükümetlerin veya merkez bankasının sıkı para

politikası uygulamalarından dolayı paraya olan gereksinim artar.

• Kamu sektörü borçlanma gereksiniminin artmasına bağlı olarak; devlet kurumları para ve sermaye

piyasalarından özel sektörün aleyhine olacak şekilde borçlanarak fon toplarlar. Sıkışma etkisi veya dışlama etkisi (crowding-out) diye bilinen bu durum nedeniyle özel sektörün kaynak bulma olanakları daralır.

• Enflasyondan kaynaklanan belirsizlikler nedeni ile finansal planlamada zorluklar yaşanır.
• Enflasyon, planların somutlaştırılması için gereken bazı ekonomik göstergelerin (faiz oranı, kur gibi)

tahminini zorlaştırır.

• Uzun vadeli fon arzında azalma görülür. Fon arz edenler enflasyondan kaynaklanan belirsizliklerle

birlikte uzun vadeli borç vererek, vadenin uzunluğuna bağlı olarak ek belirsizliklerden kaynaklanacak riskleri üstlenmek istemezler.

• Faiz ve kurdaki dalgalanmalar artar. Buna bağlı olarak, faiz riski ve kur riski artar.
• Uzun vadeli yatırımlardan kaçınılır. Kendisini (yatırım tutarını) kısa sürede karşılayan (amorti eden)

yatırımlar tercih edilir. Bir başka ifade ile geri ödeme süresi kısa olan yatırım projeleri tercih edilir.

• Enflasyondan dolayı hızla artan satış fiyatları ile tarihi maliyetleri ile muhasebeleştirilen ticari mal

veya ürünlerin maliyetleri arasındaki fark büyümekte, bu nedenle, gerçek olmayan (fiktif) kârlar hesaplanmaktadır. Bu şekilde hesaplanmış olan kârlar, işletmenin olduğundan başarılı bir faaliyet dönemi geçirmiş olduğu izlenimi vermektedir.

• Yatırım ve finansman kararları kısa vadeli düşünülerek alındığından, işletme sermayesi yönetimi

temel karar alanlarından biri haline gelir. İşletmeler normal koşullara göre, likiditeyi daha fazla önemsemeye başlarlar.

Finansal tablo analiz türleri aşağıdaki gibi gruplandırılabilir. Kriter Analiz Türü

• İç Analiz

Analizi Yapacak Kişilere Göre Finansal Analiz

• Dış Analiz
• Statik Analiz

Kapsadığı Döneme Göre Finansal Analiz

• Dinamik Analiz
• Yönetim Analizi

Amacına Göre Finansal Analiz 2) Kredi Analizi

• Yatırım Analizi

AMAÇLARINA GÖRE FİNANSAL ANALİZ TÜRLERİ Analizin yapılma amacına göre finansal analiz; yönetim, yatırım ve kredi analizleri olarak üç şekilde yapılır.

• Yönetim Analizi
• Kredi Analizi
• Yatırım Analizi
• Yönetim analizi; yönetim fonksiyonunun yerine getirilmesine yönelik, işletme yönetimi için

yapılan analizdir. Bu analizin odak noktasını, işletme faaliyetlerinin planlanan amaçlar doğrultusunda gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesi, eksikliklerin ortaya konulması ve gerekli düzeltmelerin yapılması oluşturur. Yönetim analizinin yapılmasında, her türlü finansal tablo ve dokümandan yararlanılır. Bu analizde amaç; Yönetime, işletme ile ilgili çeşitli konularda gerekli verileri vermek ve alacakları kararlara ışık tutmaktır. Bu nedenle, analizin ortak noktası, işletme faaliyetlerinin planlanan amaçlar doğrultusunda yürütülüp yürütülmediğinin incelenerek, aksaklıkların saptanması ve gerekli düzeltmelerin zamanında yapılarak, faaliyetlerin belirlenen amaçlar doğrultusunda yürütülmesidir. Finansal tabloların analizi ile, geçmişteki ve mevcut durumun değerlendirilmesi yapılarak, işletmenin belirlenen amaçlara ulaşıp ulaşmadığı saptanabilmekte ve işletme faaliyetlerinin başarı derecesi ölçülmektedir. Yönetim, geçmiş bilgileri değerlendirerek gelecek için daha uygun kararlar alabilme olanağını elde etmektedir. Ayrıca; Kararların uygulaması sırasında düzenlenecek finansal tablolar yardımı ile aksaklıklar saptanabilmekte ve gerekirse kararların düzeltilmesi suretiyle, yürütmenin her evresinde doğru ve düzeltici kararlar alma olanağı elde edilmektedir. Yönetim; Finansal tabloların analizi suretiyle;

• Ulaşmış olduğu sonuçları,
• Gelecekteki beklentileri,
• İşletmenin içinde bulunduğu sektördeki değişmeleri,
• İşletme ile ilgili yasal değişimleri ve
• Genel ekonomik durumu da göz önünde bulundurmak suretiyle değerlendirmekte ve varmış

olduğu sonuçlara göre gelecek için planlar yapmakta, hedefler saptamaktadır. Aynı biçimde yönetim, finansal tabloların analizi suretiyle, işletme bölümlerinin verimlilik ve karlılık durumlarının değerlemesini yapabilmektedir. Diğer taraftan borçların zamanında ödenmesi, işletmenin nakit durumunun, borçlanma ve borç ödeme gücünün yeterli bir düzeyde tutularak sağlam bir finansman politikasına sahip olunmasına yine finansal tablolar analizleri yardımcı olmaktadır. Özetle finansal tablolar analizi suretiyle elde edilen veriler; İşletme yönetiminin, yönetim işlevini yerine getirirken, işletmeyle ilgili olarak alacağı kararlarda temel bazı oluşturmaktadır.

• Kredi analizi; işletmeye kredi verenlerle, kredi verecek olanların, işletmenin borç ödeme

gücünü ölçmek amacıyla yaptıkları analizdir. Kredi analizinde işletmenin dönen varlıklarıyla kısa vadeli borçları arasındaki ilişkiler, işletmenin sermaye yapısı analiz edilir. İşletmenin finansman durumu ile borç ödeme gücünü anlayabilmek için yapılan analizlerdir. Kredi analizlerinde amaç, işletmenin borç ödeme yeteneğini ölçmek ve borçların zamanında ödenip ödenmeyeceğini araştırmaktır. Gerek işletmeye kredi sağlayan finansman kuruluşları, gerekse işletmeye kredili mal satan diğer işletmeler; İşletmeye verecekleri borcun tutarı, vadesini ve teminat olarak isteyecekleri karşılıkların, risk durumuna göre tutarlarını saptayabilmek için, kredi analizlerine başvururlar. Kredi analizlerinde Bilanço verilerinden yararlanarak;

• İşletmenin dönen varlıkları ile kısa vadeli borçları arasındaki ilişkiler,
• Dönen varlıkların dağılımı,
• Sermaye yapısı,
• Yabancı kaynak-öz kaynak oranı,
• Duran varlıkların yapısı ve bunların finanse edildikleri kaynağın türü ve niteliği analiz

edilmektedir. Ayrıca, gelir tablosu verilerinden yararlanarak;

• İşletmenin karlılık durumu,
• Alacakların devir hızı,
• Stokların devir hızı gibi kriterler ve yöneticilerin yetenekleri, kurumun saygınlığı, ekonomik

durum, sektördeki değişmeler gibi faktörler de kredi analizlerinde dikkate alınmaktadır. Kredi Analizlerinde 5k Kuralı olarak bilinen kıstaslar esas alınır; Kapital, Kazanç, Kefalet, Kapasite, Karakter

• Yatırım analizi; işletmenin ortakları, işletmeye ortak olmayı düşünenler ile işletmeye uzun

süreli kaynak sağlayacak olanlar tarafından yapılan analizdir. Bu analizde işletmenin daha çok kazanma gücü ve dağıtılacak kâr payları ve hisse senedi değerlerinin değişimleri analiz edilir. Başka bir anlatımla, işletmeye yatırım yapan veya yapmayı düşünenlerce; işletmenin kazanma gücünün, devamlılığının, yatırımın emniyetinin ve karlılık durumunun analiz edilmesidir. Yatırım analizlerinde; ortaklar ve ortak olmayı düşünenler, işletmenin mevcut ve gelecekteki kazanma gücü ile dağıtacakları kar payları ve hisse senetlerinin değerlerindeki değişmeleri araştırmaktadır. Diğer taraftan, işletmenin tahvillerini satın alıp işletmeye uzun vadeli kredi sağlayanlar ile tahvil satın almayı düşünen yatırımcılar; Yatırımlarının faiziyle birlikte kendilerine zamanında geri ödenip ödenmeyeceği konusu ile ilgilenmektedirler. Bu nedenle işletmenin kazanma gücü ve karlılık durumundaki gelişme ile finansal durumundaki değişmenin analizi bu grup içinde büyük önem taşımaktadır. İşletmenin birbirini izleyen dönemlerine ilişkin finansal tablolarında yer alan kalemlerin, incelenerek göstermiş oldukları eğilimlerin saptanmasıdır.

İşletmelerin başarısızlık nedenleri, işletme faaliyetlerinin her aşamasında ortaya çıkabilir. Başarısızlık nedenleri, işletme yönetiminin kontrol altına alabileceği değişkenlerden kaynaklanabileceği gibi, işletme yönetiminin çok fazla müdahale edemeyeceği dış çevre değişkenleri nedeniyle de ortaya çıkabilir. Başarısızlığa neden olan faktörler aşağıdaki başlıklar halinde şu şekilde sıralanabilir:

• İşletme içinden kaynaklı başarısızlık nedenleri

Yönetsel Nedenler;

• İşletme yöneticilerinin ya da ortakların ayrılmasının yol açtığı yönetsel ve finansal boşluk,
• Üretim, finans ve pazarlama bölümleri arasında koordinasyon sağlanamaması,
• Planlama anlayışının olmaması,
• Personel devir hızının yüksek olması,
• İşletme yönetiminin niteliksiz olması şeklinde sayılabilir.

Faaliyetlere İlişkin Nedenler;

• Kuruluş yerinin hatalı seçilmesi,
• Talep yetersizliği deniyle stok devir hızının düşük olması,
• Depoların kontrolünün ve stok denetiminin yapılmaması,
• Faaliyetlerin yeterince çeşitlendirilememesi,
• Satış ve kredi politikasının iyi oluşturulup izlenmemesi ve alacak tahsilinde etkisiz kalınması,
• Fazla liberal satış politikasının sonucu olarak alacakların tahsil edilememesi,
• Nakit yönetimine önem verilmemesi şeklinde sayılabilir.

Borçlanma ve Yatırım Kararlarına İlişkin Nedenler;

• İşletmenin büyümesinin yeterince sağlanamaması veya büyüme hızının gereğinden fazla tespit

edilmesi,

• Aşırı büyüme sonucunda öz sermayenin yetersiz kalması,
• Yüksek maliyetler üzerinden aşırı borçlanmanın yapılması,
• Aşırı maliyet artışları ve finansman giderlerinin artması,
• Duran varlıklara gerektirdiğinden çok yatırım yapılması ve varlıkların bir bölümünün atıl

kalması,

• Optimal sermaye yapısının oluşturulamaması,
• Sermaye maliyetine dikkat edilmemesi şeklinde sayılabilir.
• İşletme dışından kaynaklanan başarısızlık nedenleri

Dış Çevreye İlişkin Nedenler;

• Piyasada yok edici rekabetin ortaya çıkması,
• Müşteri gereksinme ve isteklerinin anlaşılamaması,
• Satın alma ve satışlarda az sayıda işletmeye bağımlı kalınması,
• Hammadde bakımından dışa bağımlılık,
• Ekonomik ve çevre koşullarının değişmesi ve doğal afetler,
• Dünyada, ülkede ve endüstride ortaya çıkan gelişmelerin önünde yer alınamaması veya en

azından bu gelişmelerin izlenememesi,

• İşletmenin gelişen teknolojiye ayak uyduramaması,
• Global finansal krizlerin ortaya çıkması şeklinde sayılabilir.