2023/2 YMM Sermaye Piyasası Mevzuatı Soruları ve Çözümleri

Örneklendirilen Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından yetkilendirilmiş olarak faaliyet gösteren tasarruf finansman şirketinin faaliyeti ve yeni ortaklar almak suretiyle sermayesini artırması ve ortak sayısını 100 den 550 ye çıkarmış olması durumu doğrultusunda 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında; a-Kanunun amacı, kapsamı ve tanımlarının da dikkate alınarak, Kanunun “Sermaye Piyasası Araçlarının İhracı” ve “Halka Açık Ortaklıklar” açısından şirketin mevcut durumunun değerlendirilmesi, Kanun kapsamında yayımlanan Pay Tebliği (VII-128.1)’nin “Ortak Sayısı Nedeniyle Payları Halka Arz Olunmuş Sayılan Ortaklıklar” hükümlerinin de dikkate alınarak, sermaye piyasası aracı ihracı ve halka açık ortaklık statüsü kazanılması gereği yapılması gerekenlerin açıklanması istenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişinin ve gelişmesinin sağlanması, yatırımcıların hak ve menfaatlerinin korunması için sermaye piyasasının düzenlenmesi ve denetlenmesidir.” Şeklinde belirlenmiştir. Aynı Kanunun “Kapsam” başlıklı 2 inci maddesinde ise “(1)Sermaye piyasası araçları, bu araçların ihracı, ihraççılar, halka arz edenler, sermaye piyasası faaliyetleri, sermaye piyasası kurumları, borsalar ile sermaye piyasası araçlarının işlem gördüğü diğer teşkilatlanmış piyasalar, piyasa işleticileri, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği, Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği, merkezî takas kuruluşları, merkezî saklama kuruluşları, Merkezî Kayıt Kuruluşu ve Sermaye Piyasası Kurulu bu Kanun hükümlerine tabidir. Halka açık olmayan anonim ortaklıkların halka arz edilmeyen pay ihraçları, bu Kanun kapsamı dışındadır. (2) Bu Kanunda ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan ikincil mevzuatta hüküm bulunmayan ve diğer kanunlarda bu Kanunun uygulanmayacağının belirtildiği hâllerde genel hükümler uygulanır. “ şeklinde belirleme yapılmıştır. Aynı Kanunun “Kısaltmalar ve tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin e bendinde, kitle fonlaması platformları aracılığıyla para toplayanlar hariç olmak üzere, payları halka arz edilmiş olan veya halka arz edilmiş sayılan anonim ortaklıkların halka açık ortaklık olduğu, aynı maddenin ğ bendinde ihracın, sermaye piyasası araçlarının ihraççılar tarafından çıkarılıp, halka arz edilerek veya halka arz edilmeksizin satışı olduğu, yine aynı maddenin ş bendinde, sermaye piyasası araçlarının, menkul kıymetler ve türev araçlar ile yatırım sözleşmeleri de dâhil olmak üzere Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer sermaye piyasası araçlarını, ifade ettiği hüküm altına alınmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun ikinci kısmının “Sermaye Piyasası Araçlarının İhracı” başlıklı birinci bölümünün “İzahname hazırlama yükümlülüğü” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Sermaye piyasası araçlarının halka arz edilebilmesi veya borsada işlem görebilmesi için izahname hazırlanması ve hazırlanan bu izahnamenin Kurulca onaylanması zorunludur.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Aynı Kanunun 6 ıncı maddesinin birinci fıkrasında, “Kurul, izahnamede yer alan bilgilerin tutarlı, anlaşılabilir ve Kurulca belirlenen izahname standartlarına göre eksiksiz olduğunun tespiti hâlinde izahnamenin onaylanmasına karar verir. İzahnamenin onaylanması sürecinde yapılacak incelemeye ilişkin usul ve esaslar Kurulca belirlenir. İzahnamenin ayrı belgelerden oluşması hâlinde, her bir belge ayrıca onaylanır. İzahnamenin onaylanması, izahnamede yer alan bilgilerin doğru olduğunun Kurulca tekeffülü anlamına gelmeyeceği gibi, söz konusu sermaye piyasası araçlarına ilişkin bir tavsiye olarak da kabul edilemez” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Aynı Kanunun 7 inci maddesinde, “(1) İzahname onaylandıktan sonra Kurulca belirlenecek esaslar çerçevesinde yayımlanır, ayrıca ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilmez. Ancak, izahnamenin nerede yayımlandığı hususu ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir. (2) İzahnamenin, onaylanmadan önce Kurulca belirlenecek esaslar çerçevesinde ilan edilmesi mümkündür. (3) İhraca ilişkin ilan, reklam ve açıklamalar izahname ile tutarlı olmalı, gerçeğe aykırı, abartılmış ve yanıltıcı bilgiler içermemelidir.” Şeklinde düzenleme yapılmıştır. Aynı Kanunun “Sermaye piyasası araçlarının halka arz edilmeksizin ihracı” başlıklı 11 inci maddesinde ise “(1) Sermaye piyasası araçlarının halka arz edilmeksizin ihraç edilmesi için, söz konusu araçların niteliği ve satış şartları hakkında bilgileri içeren ihraç belgesinin hazırlanması ve Kurul tarafından 6 ncı maddede yer alan esaslar çerçevesinde onaylanması zorunludur. (2) Kurul, ihraç belgesine, bu belgenin onaylanmasına ve gerekli gördüğü hâllerde kamuya duyurulmasına ilişkin usul ve esasları belirler. (3) İhraç belgesinde yer alan bilgilerin yanlış, yanıltıcı ve eksik olmasından kaynaklanan sorumluluk hakkında 32 nci madde uygulanır.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun ikinci kısmın “Halka Açık Ortaklıklar” başlıklı üçüncü bölümünün “Halka açık ortaklık statüsünün kazanılması” başlıklı 16 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; “ (1) Payları borsada işlem gören ortaklıklar ile kitle fonlaması suretiyle halktan para toplayan ortaklıklar hariç olmak üzere pay sahibi sayısı beş yüzü aşan anonim ortaklıkların payları halka arz olunmuş sayılır. Bu ortaklıklar halka açık ortaklık hükümlerine de tabi olurlar. (2)Payları borsada işlem görmeyen anonim ortaklıklar, halka açık ortaklık statüsünü kazandıktan sonra en geç iki yıl içinde paylarının işlem görmesi için borsaya başvurmak zorundadırlar. Aksi durumda, Kurul, bu payların borsada işlem görmesi veya ortaklığın halka açık ortaklık statüsünden çıkarılması için, ortaklığın talebini aramaksızın gerekli kararları alır.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Dolayısıyla yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda örnekte verilen tasarruf finansman şirketi olan Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş. Kanunun amacı, kapsamı ve tanımlar ile Kanunun “Sermaye Piyasası Araçlarının İhracı” hükümleri dikkate alındığında;

• Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş. kurula başvuru yapmak ve izin almak suretiyle sermaye

piyasası araçları ihraç etmesinde bir engel bulunmamaktadır. Borçlanma aracı ihracı ve/veya Pay ihracı yapabilecektir. Borçlanma araçları varlığa dayalı olabileceği gibi tahvil ve finansman bonosu gibi bağımsız nitelikli de olabilecektir. Kurulun izniyle gerekli şart ve koşulların yerine getirilmesi durumunda, sermaye piyasası aracı ihracında halka açık olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. ( 2 puan)

• Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş. her durumda sermaye piyasası araçları ihraç etme ve bunu

halka arz etme kararı alması veya bu ihraçların borsada işlem görebilmesi için izahname hazırlaması ve hazırlanan bu izahnamenin Sermaye Piyasası Kurulunca onaylanması ve bu izahnamenin Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenecek esaslar çerçevesinde yayımlanması gerekmektedir. Sermaye Piyasası Kurulu izahnameyi onaylamadan önce de belirlenecek esaslar çerçevesinde ilan edilmesine izin verebilir. Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş. sermaye piyasası araçları ihraç etme ancak bunları halka arz etmeden nitelikli yatırımcı gibi yatırımcılara satmayı istemesi halinde, izahname yerine ihraç belgesi hazırlayarak Sermaye Piyasası Kuruluna başvurarak izin almalı, ihraç belgesini onaylatmalıdır. (3 puan)

• Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş. payları borsada işlem görmediği için sermayesini artırmak

suretiyle ortak sayısını 500 ün üzerinde 550’ye çıkardığı 20/8/2023 tarihi itibariyle payları halka arz olunmuş sayılmakta ve Kanun kapsamında, Sermaye Piyasası Kuruluna onaylatmak suretiyle, halka açıklık statüsünü kazanmış olmaktadır. Halka açıklık statüsünün kazanılması ile birlikte doğrudan Kanunun 2 inci maddesi kapsamına girmiş bulunmaktadır. (2 puan) Kanun kapsamında yayımlanan Pay Tebliği (VII-128.1)’nin “Ortak Sayısı Nedeniyle Payları Halka Arz Olunmuş Sayılan Ortaklıklar” hükümleri de dikkate alındığında halka açık ortak statüsünün kazanılması nedeniyle anılan Tebliğin 34 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasında “Payları halka arz olunmuş sayılan ortaklıkların Kurula, halka açık ortaklık statüsünün kazanıldığını öğrendikleri tarihten itibaren otuz gün içinde bu Tebliğin 12 numaralı ekinde yer alan bilgileri içeren bir beyannameyi halka açık ortaklık statüsüne kavuştuğunun Kurulca onaylanması amacıyla vermeleri, esas sözleşmelerini Kanun hükümlerine uygun hale getirmek amacıyla madde tadil tasarılarını hazırlayarak Kurula başvuruda bulunmaları ve esas sözleşme değişikliğine ilişkin Kurulun uygun görüşünün alınmasından sonra gerekli değişiklikleri uygun görüş karar tarihinden itibaren azami altı ay içerisinde yapılacak genel kurul toplantısında karara bağlamaları gereklidir.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Buna göre;

• Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş. 20/8/2023 tarihinden itibaren 30 gün içinde Tebliğ ekinde

yer alan istenen bilgileri içeren bir beyannameyi halka açık ortaklık statüsüne kavuştuğunun Sermaye Piyasası Kurulunca onaylanması amacıyla Kurula vermeli, esas sözleşmesini Kanun hükümlerine uygun hale getirmek amacıyla madde tadil tasarılarını hazırlayarak, Kurula başvuruda bulunmalı ve esas sözleşme değişikliğine ilişkin Kurulun uygun görüşünün alınmasından sonra gerekli değişiklikleri uygun görüş karar tarihinden itibaren azami altı ay içerisinde yaparak, genel kurul toplantısında karara bağlamalıdır. (3 puan) Pay Tebliği (VII-128.1)’nin “Ortak sayısı nedeniyle payları halka arz olunmuş sayılan ortaklıkların paylarının borsada işlem görebilmesi” başlıklı 35 inci maddesinde; “(1) Payları borsada işlem görmeyen halka açık ortaklıklar, halka açık ortaklık statüsünü kazandıktan sonra en geç iki yıl içinde paylarının işlem görmesi için borsaya başvurmak zorundadırlar. Aksi durumda, Kurul, bu payların borsada işlem görmesi veya ortaklığın halka açık ortaklık statüsünden çıkarılması için, ortaklığın talebini aramaksızın gerekli kararları alır. (2) Payları borsada işlem görmeyen halka açık ortaklıkların paylarının borsada işlem görmesi için esas sözleşme değişikliği gerekmesi durumunda, borsaya başvurulmadan önce ortaklık yönetim kurulu, ortaklık paylarının borsada işlem görmesine yönelik esas sözleşme değişiklikleri için Kurulun uygun görüşünü alır. Kurulun uygun görüşünü müteakip, esas sözleşme değişiklikleri payların borsada işlem görmeye başlamasından önce ve her halükarda uygun görüş karar tarihinden itibaren azami altı ay içerisinde yapılacak genel kurul toplantısında karara bağlanır. (3) Payları borsada işlem görmeyen halka açık ortaklıkların paylarının borsada işlem görmesi için izahname düzenlenmesi ve izahnamenin borsaya yapılan başvuruyla eş zamanlı olarak Kurul onayına sunulması zorunludur. Bu ortaklıkların paylarının borsada işlem görmeye başlamasına ilişkin referans fiyatın belirlenmesinde borsa düzenlemelerine uyulur. (4) Bu maddenin birinci fıkrası kapsamındaki ortaklıklardan paylarının borsada işlem görmesini istemeyenler için Kurulun Kanun kapsamından çıkmaya ilişkin düzenlemelerine uyulur.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Dolayısıyla buna ve Kanun’un 16 ıncı maddesinin ikinci fıkrasına göre;

• Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş. nin payları borsada işlem görmediği için halka açık

ortaklık statüsünü kazandığının kabul edileceği 20/8/2023 tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde paylarının işlem görmesi için borsaya başvurması gerekmektedir. Aksi durumda, Sermaye Piyasası Kurulu bu payların borsada işlem görmesi veya ortaklığın halka açık ortaklık statüsünden çıkarılması için, ortaklığın talebini aramaksızın gerekli kararları alacaktır. (3 puan)

• Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş.’ nin paylarının borsada işlem görmesi için esas sözleşme

değişikliği gerekmesi durumunda, borsaya başvurulmadan önce ortaklık yönetim kurulu, ortaklık paylarının borsada işlem görmesine yönelik esas sözleşme değişiklikleri için Sermaye Piyasası Kurulunun uygun görüşünü alması gerekmektedir. Kurulun uygun görüşünü müteakip, esas sözleşme değişiklikleri, payların borsada işlem görmeye başlamasından önce ve her halükarda uygun görüş karar tarihinden itibaren azami altı ay içerisinde yapılacak genel kurul toplantısında karara bağlanmalıdır. Pay ihracında, payların nominal bedelleri, ihraç edilmek istenen tutara uygun hale getirilmelidir. (3 puan)

• Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş. nin paylarının borsada işlem görmesi için izahname

düzenlenmesi ve izahnamenin borsaya yapılan başvuruyla eş zamanlı olarak Sermaye Piyasası Kurulu onayına sunulması zorunludur. Şirketin paylarının borsada işlem görmeye başlamasına ilişkin referans fiyatın belirlenmesinde borsa düzenlemelerine uyulacaktır. ( 2 puan)

• Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş. paylarının borsada işlem görmesini istemediği takdirde,

Sermaye Piyasası Kurulunun Kanun kapsamından çıkmaya ilişkin düzenlemelerine uyması gerekmektedir. (2 puan) b-Kanuna göre “Sermaye piyasası faaliyetleri” ve faaliyette bulunabilecek “Sermaye piyasası kurumları” yönüyle şirketin mevcut durumunun değerlendirilmesi istenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Sermaye piyasası faaliyetleri” başlıklı 34 üncü maddesinde; “Sermaye piyasası faaliyetleri, sermaye piyasası kurumlarının bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri, bu Kanun kapsamına giren yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile bunlara ek olarak sunulan yan hizmetlerden oluşur.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Aynı Kanunun 37 inci maddesinde yatırım hizmetleri ve faaliyetleri 38 inci maddesinde ise yan hizmet ve faaliyetlerin neler olduğu açıklanmıştır. Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre ise yatırım hizmetleri ve faaliyetlerinin ancak yatırım kuruluşları tarafından Kuruldan alınan izin kapsamında icra edileceği, yatırım ortaklıkları ile portföy yönetim şirketlerine ve borsalara ilişkin hükümlerin ise saklı olduğu belirlenmiştir. Yine aynı maddenin ikinci fıkrasında, yan hizmetlerin, yatırım kuruluşları ve portföy yönetim şirketlerince ayrıca bir yetki belgesine tabi olmaksızın Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde yapılabileceği açıklanmıştır. Ayrıca aynı maddenin dokuzuncu fıkrasında ise bazı yatırım hizmetlerinin bankalarca da yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Yatırım hizmetleri ve faaliyetlerinde bulunmak üzere Kuruldan izin almayanlar ile aldıkları izinler iptal olanlar, bu hizmet ve faaliyetlerde bulunamayacakları gibi esas sözleşmelerinde, ticaret unvanlarında veya ilan ve reklamlarında bu hizmetler ve faaliyetlerde bulundukları intibaını uyandıracak hiçbir kelime veya ibare kullanamazlar.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Sermaye piyasası kurumları” başlıklı 35 inci maddesinde;

• Bu Kanuna göre faaliyette bulunabilecek sermaye piyasası kurumları aşağıda

gösterilmiştir: a) Yatırım kuruluşları b) Kolektif yatırım kuruluşları c) Sermaye piyasasında faaliyette bulunacak bağımsız denetim, değerleme ve derecelendirme kuruluşları ç) Portföy yönetim şirketleri d) İpotek finansmanı kuruluşları e) Konut finansmanı ve varlık finansmanı fonları f) Varlık kiralama şirketleri g) Merkezî takas kuruluşları ğ) Merkezî saklama kuruluşları h) Veri depolama kuruluşları ı) Kuruluş ve faaliyet esasları Kurulca belirlenen diğer sermaye piyasası kurumları” şeklinde belirlenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 57 inci maddesinin ikinci fıkrasında tasarruf finansman şirketlerinin konut finansmanı kuruluşları olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu açıklamalar göre;

• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından yetkilendirilmiş olarak gayrimenkul,

taşıt ve çatılı işyeri edinimi kapsamında, birlikte katılım ile üyelerinin ihtiyaçlarını gideren ve dolaysıyla birlikte tasarruf finansmanı alanında tasarruf şirketi olarak faaliyet gösteren Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş.’nin kendisi doğrudan bir sermaye piyasası kurumu değildir. Ortak sayısı artışına bağlı olarak halka açık ortaklık statüsünü kazanmış olsa da Kurulca belirlenen diğer sermaye piyasası kurumları kapsamında olmadığı müddetçe sermaye piyasası kurumu sayılmayacaktır. Ayrıca Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş.’nin SPK’dan izin almak suretiyle sermaye piyasası kurumu olarak sayılan konut finansman fonu ve/veya varlık finansman fonu oluşturduğuna ilişkin bir belirleme bulunmamaktadır. (3 puan)

• Benimevim Tasarruf Finansmanı A.Ş.’nin faaliyeti tasarruf finansmanı olup Sermaye Piyasası

Kurulunca yatırım hizmetleri ve yan hizmetler için herhangi bir yetkilendirme yapılmadığından faaliyeti sermaye piyasası faaliyeti olmamakta ve kendisi de doğrudan sermaye piyasası kurumu olmadığı için faaliyeti sermaye piyasası faaliyeti sayılmamaktadır. Benimevim Tasarruf Finansmanı A.Ş. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu hükümlerine göre tasarruf finansman şirketi olarak konut finansmanı kuruluşudur. Bu yönüyle ve halka açık olma statüsünün kazanılması sonrası SPK Kanununa tabi olmaktadır. (2 puan)

• Benimevim Tasarruf Finasmanı A.Ş. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu hükümlerine aykırı

olarak sermaye piyasası faaliyetinde bulunması halinde aynı Kanun’un “Tedbirler” ile “Sermaye piyasası suçları” hükümlerine muhatap olacaktır.(1 puan)

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 26 ıncı maddesinde “Pay alım teklifi zorunluluğu” nun doğduğu/doğabileceği durumlar, bunun nasıl meydana geldiği ile pay alım teklifinde bulunma zorunluluğu doğanlar açısından oy hakkı yönüyle bunun sonucunun ne olacağı açıklanmıştır. Buna göre; “(1) Halka açık ortaklıklarda yönetim kontrolünü sağlayan payların veya oy haklarının iktisap edilmesi hâlinde söz konusu payların veya oy haklarının iktisabının kamuya açıklandığı tarihte pay sahibi olan diğer ortakların paylarını satın almak üzere teklif yapılması zorunludur. Pay alım teklifinde bulunulmasına ve pay alım teklifinde bulunma zorunluluğundan muafiyete ilişkin usul ve esaslar Kurulca belirlenir (2 puan). (2) Ortaklığın oy haklarının yüzde ellisinden fazlasına tek başına veya birlikte hareket ettikleri kişilerle beraber, doğrudan veya dolaylı olarak sahip olunması, yönetim kurulu üye sayısının salt çoğunluğunu seçme veya genel kurulda söz konusu sayıdaki üyelikler için aday gösterme hakkını veren imtiyazlı paylara sahip olunması, yönetim kontrolünün elde edilmesi olarak kabul edilir. Ancak, imtiyazlı payların mevcudiyeti nedeniyle yönetim kontrolünün elde edilemediği hâller bu madde kapsamında değerlendirilmez (2 puan). (3) Ortaklığın pay sahipliğinde herhangi bir değişiklik olmasa bile, 23 üncü maddenin birinci fıkrasında Kurulca belirlenmesi öngörülen usul ve esaslar ile 29 uncu maddenin altıncı fıkrasındaki usul ve esaslara uyulmadan, bazı ortakların kendi aralarında yapacakları özel anlaşmalarla yönetim kontrolünü ele geçirmeleri de bu madde kapsamında değerlendirilir (2 puan). (4) Kurul, faaliyet konusu imtiyaz verilen bir işi görmek olup da bu imtiyazı kaldırılan veya 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca faaliyet izni kaldırılan veya temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen halka açık ortaklıkların pay sahiplerinin korunması amacıyla, imtiyazın geri alınmasına veya 5411 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinin uygulanmasına neden oldukları tespit edilen hâkim ortak olan gerçek ve tüzel kişilere pay alım teklifi zorunluluğu getirebilir (2 puan). (5) Kurul, yatırım ortaklıklarının yatırım ortaklığı niteliklerinin değiştirilmesine veya yitirilmesine neden olacak esas sözleşme değişikliklerine izin verilebilmesi için pay alım teklifi zorunluluğu getirebilir (2 puan). (6) Pay alım teklifinde bulunma zorunluluğu doğan gerçek ve tüzel kişiler ile bunlarla birlikte hareket edenlerin sahip olduğu oy hakları, Kurulca belirlenecek süre içinde bu zorunluluğun yerine getirilmemesi hâlinde kendiliğinden donar. Söz konusu paylar, genel kurul toplantı nisabında dikkate alınmaz” (2 puan), şeklinde açıklama ve belirleme yapılmıştır. Halka açık ortaklıklarda zorunlu pay alım teklifi bulunulmasına ilişkin usul ve esaslar ile bunun oluşacağı durumlara daha ayrıntılı olarak ise Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayımlanan Pay Alım Teklifi Tebliği (II-26.1)’nin 11, 12 ve 13 üncü maddelerinde yer verilmiştir.

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 61/B maddesi birinci ve ikinci fıkralarında “Proje finansmanı” ve “proje finansman fonu” kavramları tanımlanmıştır. Buna göre; “(1) Proje finansmanı; uzun vadeli ve yoğun sermaye isteyen altyapı, enerji, sanayi veya teknoloji yatırımları gibi projelerin gerçekleştirilmesi için proje finansman fonu yoluyla finansman sağlanmasıdır. (2 puan). (2) Proje finansman fonu; projeye dayalı menkul kıymetler karşılığında toplanan para ve/veya diğer varlıklarla, projeye dayalı menkul kıymetler sahipleri hesabına, proje finansmanına konu varlık ve hakların gelirlerine dayalı olarak oluşturulan portföyü işletmek amacıyla yatırım kuruluşları tarafından inançlı mülkiyet esaslarına göre fon iç tüzüğü ile kurulan, tüzel kişiliği olmayan mal varlığıdır.” (2 puan). b- Projeye Dayalı Menkul Kıymetler Tebliği (III-61/B.1) kapsamında, “Fon ve PDMK İhracına İlişkin Esaslar” a göre, Projeye Dayalı Menkul Kıymet (PDMK) ihracında, söz konusu menkul kıymetin dayanağı/karşılığı olan mal ve hakların neler olduğunun belirtilmesi ve bu amaçla kurulan fonun olan ve/veya olması/taşıması gereken şartların/özelliklerin açıklanması istenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 61/B maddesinde ve daha ayrıntılı olarak ise Projeye Dayalı Menkul Kıymetler Tebliği (III-61/B.1)’nin 4 üncü maddesinde projeye dayalı menkul kıymetin hangi varlık, gelir, alacak ve haklara bağlı olarak ihraç edileceği, bu amaçla kurulan fonun olan ve/veya olması/taşıması gereken özelliklerinin neler olduğu belirlenmiştir. Buna göre; “(1) PDMK; a) Fon portföyüne kaynak kuruluşlardan devralınacak, projenin farklı kesimleri dâhil olmak üzere tek bir projenin veya projenin kesintisiz yürütülmesi için yapımı zorunlu olan ilişkili bir projenin, bir kaynak kuruluşun bağlı olduğu konsorsiyumun aynı nitelikteki projelerinin gelir ve diğer hakları ve/veya, ( 2 puan) b)Banka ve geniş yetkili aracı kurumların, projenin farklı kesimleri dâhil olmak üzere tek bir proje veya farklı projelerin finansmanına yönelik kullandırdıkları kredilerden kaynaklanan alacakları, (2 puan) karşılık gösterilerek ihraç edilir. (2) Fonun Türkiye’de kurulması zorunludur. Fon süreli veya süresiz olarak kurulabilir. Fon, PDMK ihracı amacı dışında kurulamaz ve kullanılamaz. (2 puan) (3) Bu Tebliğ kapsamında kurulan fonların unvanında “proje finansman fonu” ibaresi yer alır. Fonun unvanı başka bir kurucu tarafından kurulan fonun unvanı ile aşırı benzerlik gösterecek, fonla ilişkili olmayan bir kurumu veya kişiyi çağrıştıracak, unvanda kurucunun veya kaynak kuruluşun tevsik edilemeyen niteliklerine veya fonun diğer fonlardan üstün olduğunu ima eden benzeri sübjektif ifadelere yer verecek şekilde veya benzeri yollarla yatırımcıların yanıltılmasına yol açacak nitelikte belirlenemez. (2 puan) (4) Bu Tebliğ kapsamında kurulmayan fonlar için “proje finansman fonu”, bu kapsamda ihraç edilmeyen sermaye piyasası araçları için ise “projeye dayalı menkul kıymet” veya bunlara eşdeğer ifadeler kullanılamaz. (2 puan) (5) Aynı kurucu tarafından kurulan fonların unvanı yatırımcılar tarafından ayrıştırılabilecek şekilde belirlenir. (1 puan) (6) Fon; tapu, ticaret sicili ve diğer resmî sicillerde tescil, değişiklik, terkin ve düzeltme talepleri dâhil olmak üzere her türlü sicil işlemleri ile sınırlı olarak tüzel kişiliği haiz addolunur. Devrinin geçerliliği bir tapu veya sicil kaydına bağlı olan ve proje finansman fonu portföyüne alınan varlıklar, tapu siciline veya ilgili sicile fon adına tescil edilir. Tapuda, ticaret sicilinde ve diğer resmî sicillerde fon adına yapılacak işlemler, kurucu ile fon kurulunu temsil eden birer yetkilinin müşterek imzalarıyla gerçekleştirilir. (3 puan) (7) Fon malvarlığı; kurucunun, hizmet sağlayıcının ve kaynak kuruluşun malvarlığından ayrıdır. (1 puan) (8) Projeye dayalı menkul kıymet itfa edilinceye kadar, proje finansman fonu portföyünde yer alan varlık ve haklar, proje finansman fonunun kurucusunun ve kaynak kuruluşun yönetiminin veya denetiminin kamu kurumlarına devredilmesi hâlinde dahi teminat amacı dışında tasarruf edilemez, rehnedilemez, teminat gösterilemez, kamu alacaklarının tahsili amacı da dâhil olmak üzere haczedilemez, iflas masasına dâhil edilemez, ayrıca bunlar hakkında ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilemez.” (3 puan) Şeklinde belirlenmiştir.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından yetkilendirilmiş olarak alış verişe dayalı tüketici finansmanına yönelik kredi imkânı sağlayan, finansman şirketi olarak faaliyet gösteren Merkür Finansman A.Ş., Sermaye Piyasası Kurulu’ndan izin almaksızın ve dolayısıyla yetki belgesi olmaksızın yatırım danışmanlığı ve sermaye piyasası araçlarına ilişkin işlemlerle ilgili yatırım araştırması ve finansal analiz yapılması veya genel tavsiyede bulunulması şeklinde sermaye piyasası faaliyetinde bulunması halinde, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında alınacak “Tedbirler” ile “Sermaye piyasası suçları” kapsamında uygulanacak cezaların açıklanması istenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Sermaye piyasası faaliyetleri” başlıklı 34 üncü maddesinde; “Sermaye piyasası faaliyetleri, sermaye piyasası kurumlarının bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri, bu Kanun kapsamına giren yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile bunlara ek olarak sunulan yan hizmetlerden oluşur.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Aynı Kanunun 37/1-d maddesine göre yatırım danışmanlığı yatırım hizmetleri ve faaliyeti olarak bir sermaye piyasası faaliyetidir. Yine Kanunun 38/1-c maddesi hükümlerine göre “Sermaye piyasası araçlarına ilişkin işlemlerle ilgili yatırım araştırması ve finansal analiz yapılması veya genel tavsiyede bulunulması” yatırım hizmet ve faaliyetlerine ilişkin yan hizmet olarak sayılmıştır. Kanunun “Faaliyet izni alma zorunluluğu” başlıklı 39 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre ise yatırım hizmetleri ve faaliyetlerinin ancak yatırım kuruluşları tarafından Kuruldan alınan izin kapsamında icra edileceği, yatırım ortaklıkları ile portföy yönetim şirketlerine ve borsalara ilişkin hükümlerin ise saklı olduğu belirlenmiştir. Yine aynı maddenin ikinci fıkrasında, yan hizmetlerin, yatırım kuruluşları ve portföy yönetim şirketlerince ayrıca bir yetki belgesine tabi olmaksızın Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde yapılabileceği açıklanmıştır. Ayrıca aynı maddenin dokuzuncu fıkrasında ise bazı yatırım hizmetlerinin bankalarca da yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Yetki belgesi” başlıklı 40 ıncı maddesinde; “(1) Yatırım hizmetleri ve faaliyetlerinde bulunmak üzere Kurulca izin verilenlere, icra edecekleri yatırım hizmetleri ve faaliyetlerini gösteren yetki belgesi verilir. Bir yetki belgesi ile bir veya birden fazla yatırım hizmeti ve faaliyetinde bulunma izni verilebilir. (2)Yatırım hizmetleri ve faaliyetlerinde bulunmak üzere Kuruldan izin almayanlar ile aldıkları izinler iptal olanlar, bu hizmet ve faaliyetlerde bulunamayacakları gibi esas sözleşmelerinde, ticaret unvanlarında veya ilan ve reklamlarında bu hizmetler ve faaliyetlerde bulundukları intibaını uyandıracak hiçbir kelime veya ibare kullanamazlar.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “İzinsiz sermaye piyasası faaliyetinde uygulanacak tedbirler” başlıklı 99 uncu maddesinde; “(1) Kurul, izinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinin durdurulması için gerekli her türlü tedbiri almaya, her türlü hukuki ve cezai sorumluluk saklı kalmak kaydıyla, izinsiz sermaye piyasası faaliyet ve işlemlerinin doğurduğu sonuçların iptali ve nakit ya da sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine iadesi için tespit tarihlerinden itibaren bir yıl ve her hâlde vukuu tarihlerinden itibaren beş yıl içinde dava açmaya yetkilidir. (2) İzinsiz sermaye piyasası faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile Kurulca bu konuda sorumluluğu tespit edilen ortak ve yöneticiler hakkında, söz konusu faaliyetlerden doğan zararın kesinleşmiş olması şartı aranmaksızın, 96 ncı maddenin ikinci fıkrası kıyasen uygulanır. (3) İzinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinin, internet aracılığı ile yürütüldüğü tespit edildiğinde; içerik ve yer sağlayıcılarının yurt içinde olması hâlinde, erişimin engellenmesine ilgili mevzuat uyarınca Kurul tarafından yapılan başvuru üzerine mahkemelerce karar verilir. İçerik ve yer sağlayıcılarının yurt dışında bulunması hâlinde, Kurulun başvurusu üzerine Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu erişimi engeller. (4)Kuruldan izin alınmaksızın kitle fonlama platformları aracılığıyla halktan para toplandığına veya Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik olarak internet aracılığıyla yurt dışında kaldıraçlı işlem ve kaldıraçlı işlemlerle aynı hükümlere tabi olduğu belirlenen türev araç işlemleri yaptırıldığına ilişkin bilgi edinilmesi halinde, Kurulun başvurusu üzerine Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, ilgili internet sitesine erişimi engeller.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Buna göre;

• Sermaye Piyasası Kurulu, finansman şirketi olarak faaliyet gösteren Merkür Finansman

A.Ş.’nin izinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinin durdurulması için gerekli her türlü tedbiri almaya, her türlü hukuki ve cezai sorumluluk saklı kalmak kaydıyla, izinsiz sermaye piyasası faaliyet ve işlemlerinin doğurduğu sonuçların iptali ve nakit ya da sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine iadesi için tespit tarihlerinden itibaren bir yıl ve her hâlde vukuu tarihlerinden itibaren beş yıl içinde dava açmaya yetkili olacaktır. (3 puan)

• İzinsiz sermaye piyasası faaliyetinde bulunan Merkür Finansman A.Ş. ve izinsiz faaliyette

bulunma konusunda sorumluluğu tespit edilen ortak ve yöneticileri hakkında, söz konusu faaliyetlerden doğan zararın kesinleşmiş olması şartı aranmaksızın, Kanunun 96 ncı maddesinin ikinci fıkrası hükümleri doğrultusunda, Sermaye Piyasası Kurulu, hukuka aykırı faaliyet veya işlemlerde sorumluluğu tespit edilen yöneticilerin ve çalışanların sahip oldukları lisansları geçici veya sürekli olarak iptal etmeye, haklarında suç duyurusunda bulunulması kararından itibaren yargılama sonuçlanıncaya kadar imza yetkilerini sınırlandırmaya veya kaldırmaya, hukuka aykırılıkta veya gerçekleştirilen işlemlerde sorumluluğu mahkeme kararıyla tespit edilen yönetim kurulu üyelerini görevden almaya ve yapılacak ilk genel kurul toplantısına kadar yerlerine yenilerini atamaya yetkili olacaktır. (3 puan)

• İzinsiz sermaye piyasası faaliyetinde bulunan Merkür Finansman A.Ş.’nin bu faaliyetlerini

internet aracılığı ile yürütüldüğü tespit edildiğinde; içerik ve yer sağlayıcılarının yurt içinde olması hâlinde, erişimin engellenmesi için ilgili mevzuat uyarınca Sermaye Piyasası Kurulu mahkemeye başvurabilecektir. İçerik ve yer sağlayıcılarının yurt dışında bulunması hâlinde, Sermaye Piyasası Kurulu erişimin engellenmesine ilişkin olarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna başvurabilecek ve erişimi engelletebilecektir. (3 puan) 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Sermaye piyasası suçları” kapsamında “Usulsüz halka arz ve izinsiz sermaye piyasası faaliyet” i başlıklı 99 uncu maddesinde; “(1)Onaylı izahname yayımlama yükümlülüğünü yerine getirmeksizin sermaye piyasası araçlarını halka arz edenler ya da onaylı ihraç belgesi olmaksızın sermaye piyasası araçlarını satanlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılırlar. (2) Sermaye piyasasında izinsiz olarak faaliyette bulunanlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılırlar. Bu kişiler, bu suçun icrası kapsamında aynı zamanda birinci fıkrada tanımlanan suçu da işledikleri takdirde, sadece bu fıkrada tanımlanan suçtan dolayı cezaya hükmedilir ve ceza yarı oranında artırılır.” Şeklinde belirleme olmuştur. Buna göre;

• Suç izinsiz sermaye piyasası faaliyeti olup, izinsiz sermaye piyasası faaliyetinde bulunan

Merkür Finansman A.Ş.’nin Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen ortakları/yöneticileri/çalışanlar (sorumlular) iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacaklardır. (3 puan) 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Yazılı başvuru ve özel soruşturma usulleri” başlıklı 115 inci maddesinde; “(1) Bu Kanunda tanımlanan veya atıfta bulunulan suçlardan dolayı soruşturma yapılması, Kurul tarafından Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına bağlıdır. Bu başvuru muhakeme şartı niteliğindedir. (2) Başvuru üzerine kamu davası açılması hâlinde iddianamenin kabulü ile birlikte, bir örneği Kurula tebliğ edilir ve Kurul aynı zamanda katılan sıfatını kazanır.” Şeklinde belirleme yapılmıştır.

• Buna göre izinsiz sermaye piyasası faaliyetinde bulunan Merkür Finansman A.Ş.’nin Sermaye

Piyasası Kurulu tarafından belirlenen ortakları/yöneticileri/çalışanları (sorumlular) hakkında cezai soruşturma yapılması için Sermaye Piyasası Kurulu tarafından Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulması gerekmektedir. Bu başvuru muhakeme şartı niteliğinde yani soruşturmanın başlaması için gerekli koşul niteliğindedir. Yapılan başvuru ve kamu davası açılması durumunda iddianamenin kabulü ile birlikte, bir örneği Sermaye Piyasası Kurulu’na tebliğ edilir ve Kurul aynı zamanda kovuşturma aşamasında davaya katılan sıfatını kazanır. (3 puan)