2025/2 YMM Sermaye Piyasası Mevzuatı Soruları ve Çözümleri

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “İzahname hazırlama yükümlülüğü” başlıklı 4 üncü “(1) Sermaye piyasası araçlarının halka arz edilebilmesi veya borsada işlem görebilmesi için izahname hazırlanması ve hazırlanan bu izahnamenin Kurulca onaylanması zorunludur. Diğer kanunların yardım ve bağış toplanmasına ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla kitle fonlaması suretiyle halktan para toplanması, Kurulca faaliyet izni verilen kitle fonlama platformları aracılığıyla gerçekleştirilir ve bu Kanunun izahname ya da ihraç belgesi hazırlama yükümlüğüne ilişkin hükümlerine tabi değildir. (2)İzahnamede yer alan bilgiler yatırımcılar tarafından kolaylıkla anlaşılabilecek ve değerlendirilebilecek şekilde sunulur. (3) İzahnameden sorumlu gerçek kişilerin isimleri ve görevleri ile tüzel kişilerin unvanları, merkezleri ve iletişim bilgileri izahnamede açıkça belirtilir. (4) İzahname, ihraççıya ve ihraç edilen sermaye piyasası araçlarına ilişkin bilgiler ile bir özet bölümü de içermek üzere bir veya birden fazla belge şeklinde düzenlenebilir. Özet bölümü ihraççıya, varsa garantöre, garantinin niteliğine ve ihraç edilecek sermaye piyasası araçlarına ilişkin temel özellik, hak ve riskleri içerecek şekilde kısa, açık ve anlaşılır ifadelerden oluşur. (5)Halka arz eden tarafından izahnamenin düzenlenmesi sırasında, ihraççının izahname hazırlanmasında kolaylaştırıcı tedbirleri alması zorunludur.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 10 uncu maddesinde izahnameden sorumlu kişiler, 32 nci maddesinde ise kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan sorumluluk hükümleri düzenlenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Sermaye piyasası araçlarının halka arz edilmeksizin ihracı” başlıklı 11 inci maddesinde; “(1) Sermaye piyasası araçlarının halka arz edilmeksizin ihraç edilmesi için, söz konusu araçların niteliği ve satış şartları hakkında bilgileri içeren ihraç belgesinin hazırlanması ve Kurul tarafından 6 ncı maddede yer alan esaslar çerçevesinde onaylanması zorunludur. (2) Kurul, ihraç belgesine, bu belgenin onaylanmasına ve gerekli gördüğü hâllerde kamuya duyurulmasına ilişkin usul ve esasları belirler. (3) İhraç belgesinde yer alan bilgilerin yanlış, yanıltıcı ve eksik olmasından kaynaklanan sorumluluk hakkında 32 nci madde uygulanır.” Şeklinde düzenleme yapılmıştır. İzahname Ve İhraç Belgesi Tebliği (II-5.1)’nin “İzahname veya ihraç belgesi hazırlama yükümlülüğü” başlıklı 5 inci maddesinde; (1) Sermaye piyasası araçlarının halka arz edilebilmesi veya borsada işlem görebilmesi için izahname hazırlanması ve bu izahnamenin Kurulca onaylanması zorunludur. (2) Sermaye piyasası araçlarının halka arz edilmeksizin ihraç edilmesi durumunda, yurt dışında gerçekleştirilecek ihraçlarda veya bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde duyuru metni hazırlanan sermaye piyasası aracı ihraçları hariç olmak üzere ihraççıların izahname hazırlanmaksızın gerçekleştireceği her türlü sermaye piyasası aracı ihracında ihraç belgesinin hazırlanması ve bu belgenin Kurulca onaylanması zorunludur. (3) İzahnameye konu sermaye piyasası aracına ilişkin Kurul düzenlemesinin mevcut olmaması durumunda, izahnameye ilişkin Kurul onayı söz konusu sermaye piyasası aracına ilişki hak, yükümlülük ve riskleri ile ihraççıya ya da halka arz edene ilişkin bilgilerin izahnamede bu Tebliğde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde yer alması kaydıyla verilir. Bu fıkra hükümleri ihraç belgesi için de kıyasen uygulanır. (4) Kurul düzenlemeleri uyarınca borsada işlem görmesi zorunlu olan sermaye piyasası araçlarının ihraç edilmek istenmesi durumunda, ihraççıların Kurula yapacakları onay başvurusunun yanı sıra ihraç edilecek sermaye piyasası araçlarının işlem görmesi için borsaya başvurmaları zorunludur.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Yapılan açıklama ve belirlemeler doğrultusunda;

• Sermaye piyasası araçlarının halka arz edilebilmesi veya borsada işlem görebilmesi için

izahname hazırlanması ve bu izahnamenin Sermaye Piyasası Kurulunca onaylanması gerekmektedir. Diğer kanunların yardım ve bağış toplanmasına ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla kitle fonlaması suretiyle halktan para toplanması, Kurulca faaliyet izni verilen kitle fonlama platformları aracılığıyla gerçekleştirilir ve bu Sermaye Piyasası Kanununun izahname ya da ihraç belgesi hazırlama yükümlüğüne ilişkin hükümlerine tabi değildir. (2 puan)

• İzahnamede ve ihraç belgesinde yer alan bilgiler, yatırımcılar tarafından kolaylıkla

anlaşılabilecek ve değerlendirilebilecek şekilde sunulmalıdır. ( 1 puan)

• İzahnameden sorumlu gerçek kişilerin isimleri ve görevleri ile tüzel kişilerin unvanları,

merkezleri ve iletişim bilgileri izahnamede açıkça belirtilmelidir. İzahnamede bilgilerin yanlış, yanıltıcı ve eksik olmasından kaynaklı doğan zararlar için Sermaye Piyasası Kanununun 10 uncu ve 32 inci maddesindeki hükümler, ihraç belgesinde yer alan bilgilerin yanlış, yanıltıcı ve eksik olmasından kaynaklanan sorumluluk hakkında Sermaye Piyasası Kanununun 32 nci maddesinde yer alan “Kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan sorumluluk” hükümleri, uygulanmaktadır. ( 2 puan)

• İzahname, ihraççıya ve ihraç edilen sermaye piyasası araçlarına ilişkin bilgiler ile bir

özet bölümü de içermek üzere bir veya birden fazla belge şeklinde düzenlenebilir. Özet bölümü ihraççıya, varsa garantöre, garantinin niteliğine ve ihraç edilecek sermaye piyasası araçlarına ilişkin temel özellik, hak ve riskleri içerecek şekilde kısa, açık ve anlaşılır ifadelerden oluşmalıdır.(2 puan)

• Halka arz eden tarafından izahnamenin düzenlenmesi sırasında, ihraççının izahname

hazırlanmasında kolaylaştırıcı tedbirleri alması zorunludur. ( 1 puan)

• Sermaye piyasası araçlarının halka arz edilmeksizin ihraç edilmesi durumunda, yurt

dışında gerçekleştirilecek ihraçlarda veya yapılan belirlemeler doğrultusunda sadece duyuru metni hazırlanan sermaye piyasası aracı ihraçları hariç olmak üzere, ihraççıların izahname hazırlanmaksızın gerçekleştireceği her türlü sermaye piyasası aracı ihracında ihraç belgesinin hazırlanması ve bu belgenin Sermaye Piyasası Kurulunca onaylanması zorunlu bulunmaktadır. (2 puan)

• İzahnameye konu sermaye piyasası aracına ilişkin Sermaye Piyasası Kurulu

düzenlemesinin mevcut olmaması durumunda izahnameye ilişkin Kurul onayı, söz konusu sermaye piyasası aracına ilişkin hak, yükümlülük ve riskleri ile ihraççıya ya da halka arz edene ilişkin bilgilerin izahnamede, İzahname Ve İhraç Belgesi Tebliği (II- 5.1)’de yer alan usul ve esaslar çerçevesinde yer alması kaydıyla verilir. Bu hükümler ihraç belgesi için de kıyasen uygulanır. (2 puan)

• Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri uyarınca borsada işlem görmesi zorunlu olan

sermaye piyasası araçlarının ihraç edilmek istenmesi durumunda, ihraççıların Kurula yapacakları onay başvurusunun yanı sıra ihraç edilecek sermaye piyasası araçlarının işlem görmesi için borsaya başvurmaları zorunlu bulunmaktadır. (1 puan) b-İzahnamede yer alacak finansal tablolara ilişkin genel esasların belirtilmesi/anlatılması istenmiştir. İzahname Ve İhraç Belgesi Tebliği (II-5.1)’nin “İzahnamede yer alacak finansal tablolara ilişkin genel esaslar” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1)Ortaklık hakkı veren sermaye piyasası araçlarına ilişkin hazırlanan izahnamede bağımsız denetimden ve/veya sınırlı incelemeden geçirilmiş son üç yıla ve varsa ilgili ara döneme, yatırım kuruluşu varant ve sertifikaları dahil olmak üzere ortaklık hakkı vermeyen sermaye piyasası araçlarına ilişkin hazırlanan izahnamede ise bağımsız denetimden ve/veya sınırlı incelemeden geçirilmiş son iki yıla ve varsa ilgili ara döneme ait finansal tabloların yer alması esastır. Kuruluş ve benzeri nedenlerle söz konusu finansal tabloların bulunmaması durumunda bağımsız denetimden ve/veya sınırlı incelemeden geçirilmiş mevcut finansal tablolara izahnamede yer verilir. (2) İhraççının bağımsız denetimden ya da sınırlı incelemeden geçirilmiş finansal tablolarını KAP’ta düzenli olarak yayımlama yükümlülüğünün bulunması durumunda, izahnamede bağımsız denetimden ya da sınırlı incelemeden geçirilmiş finansal tablolara yer verilmesi gerekmez. Bu durumda, izahnamede söz konusu finansal tabloların KAP’ta ilan edildiğine ilişkin bilgiye ilan tarihi ile birlikte yer verilir. (3) 5411 sayılı Bankacılık Kanununa tabi bankalar ve varlık yönetim şirketleri ile 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununa tabi sigorta şirketlerinin ve 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununa tabi ortaklıkların izahnamenin ya da ihraç belgesinin onaylanmasına ilişkin olarak Kurula yaptıkları başvurunun değerlendirilmesinde ve finansal tablo hazırlanması ile bağımsız denetim yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde, bu kuruluşların kendi özel düzenlemeleri uyarınca hazırlanan finansal tablo ve bağımsız denetim raporları esas alınır. (4) Birleşme ya da bölünme suretiyle kurulan ihraççılarca hazırlanacak izahnamelerde yer alacak finansal tabloların belirlenmesinde, ortaklığın kuruluş tarihi esas alınır. Bölünme suretiyle kurulan ihraççıların kuruluştan önceki faaliyetlerinin bölünen şirketin diğer faaliyetlerinden ayrı bir şekilde izlenmesi durumunda da bu fıkra hükmü uygulanır. (5) Payların ilk defa halka arzında, payların borsada işlem görmeye başladığı tarih itibariyle, izahnamede yer almayan ara dönem finansal tabloların kamuya açıklanması gereken son tarihin geçmiş olması durumunda, bu finansal tablolar ile faaliyet raporu ve sorumluluk beyanları payların borsada işlem görmeye başladığı tarihi takip eden üçüncü haftanın son işlem gününün sonuna kadar KAP’a gönderilir. Söz konusu finansal tabloların Kurulun finansal raporlamaya ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde, sınırlı incelemeden geçirilmesinin zorunlu olması durumunda, söz konusu yükümlülüğe uyulur.” Şeklinde açıklama ve belirleme yapılmıştır. Bu kapsamda;

• Ortaklık hakkı veren sermaye piyasası araçlarına ilişkin hazırlanan izahnamede

bağımsız denetimden ve/veya sınırlı incelemeden geçirilmiş son üç yıla ve varsa ilgili ara döneme, yatırım kuruluşu varant ve sertifikaları dahil olmak üzere ortaklık hakkı vermeyen sermaye piyasası araçlarına ilişkin hazırlanan izahnamede ise bağımsız denetimden ve/veya sınırlı incelemeden geçirilmiş son iki yıla ve varsa ilgili ara döneme ait finansal tabloların yer alması esastır. Kuruluş ve benzeri nedenlerle söz konusu finansal tabloların bulunmaması durumunda, bağımsız denetimden ve/veya sınırlı incelemeden geçirilmiş mevcut finansal tablolara izahnamede yer verilir. (2 puan)

• İhraççının bağımsız denetimden ya da sınırlı incelemeden geçirilmiş finansal tablolarını

KAP’ta düzenli olarak yayımlama yükümlülüğünün bulunması durumunda, izahnamede bağımsız denetimden ya da sınırlı incelemeden geçirilmiş finansal tablolara yer verilmesi gerekmez. Bu durumda, izahnamede söz konusu finansal tabloların KAP’ta ilan edildiğine ilişkin bilgiye, ilan tarihi ile birlikte yer verilir. (2 puan)

• 5411 sayılı Bankacılık Kanununa tabi bankalar ve varlık yönetim şirketleri ile 5684

sayılı Sigortacılık Kanununa tabi sigorta şirketlerinin ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununa tabi ortaklıkların izahnamenin ya da ihraç belgesinin onaylanmasına ilişkin olarak sermaye Piyasası Kuruluna yaptıkları başvurunun değerlendirilmesinde ve finansal tablo hazırlanması ile bağımsız denetim yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde, bu kuruluşların kendi özel düzenlemeleri uyarınca hazırlanan finansal tablo ve bağımsız denetim raporları esas alınmaktadır. (2 puan)

• Birleşme ya da bölünme suretiyle kurulan ihraççılarca hazırlanacak izahnamelerde yer

alacak finansal tabloların belirlenmesinde, ortaklığın kuruluş tarihi esas alınmaktadır. Bölünme suretiyle kurulan ihraççıların kuruluştan önceki faaliyetlerinin bölünen şirketin diğer faaliyetlerinden ayrı bir şekilde izlenmesi durumunda da aynı şekilde işlem tesis edilir.( 2 puan)

• Payların ilk defa halka arzında, payların borsada işlem görmeye başladığı tarih

itibariyle, izahnamede yer almayan ara dönem finansal tabloların kamuya açıklanması gereken son tarihin geçmiş olması durumunda, bu finansal tablolar ile faaliyet raporu ve sorumluluk beyanları payların borsada işlem görmeye başladığı tarihi takip eden üçüncü haftanın son işlem gününün sonuna kadar KAP’a gönderilmelidir. Söz konusu finansal tabloların Sermaye Piyasası Kurulunun finansal raporlamaya ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde, sınırlı incelemeden geçirilmesinin zorunlu olması durumunda, söz konusu yükümlülüğe ayrıca uyulması gerekmektedir. (2 puan)

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Kripto varlık hizmet sağlayıcıların faaliyetlerine ve kripto varlıkların transfer ve saklanmasına ilişkin esaslar” başlıklı 35/C maddesinde; “(1) Kripto varlık hizmet sağlayıcıları ile bunlarda işlem yapmak isteyen müşteriler arasında imzalanan sözleşmeler, yazılı şekilde veya uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle mesafeli olarak ya da mesafeli olsun olmasın Kurulun yazılı şeklin yerine geçebileceğini belirlediği ve bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı üzerinden gerçekleştirilecek ve müşteri kimliğinin doğrulanmasına imkân verecek yöntemler yoluyla kurulabilir ve buna ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir. Kurul, kripto varlık hizmet sağlayıcılarla müşterileri arasında sözleşmelerin düzenlenmesine, kapsamına, değiştirilmesine, ücret ve masraflara, sözleşmenin sona ermesine ve feshine ve bu sözleşmelerin içeriğinde yer alması gereken asgari hususlara ilişkin belirlemeler yapabilir. Kripto varlık hizmet sağlayıcıların müşterilerine karşı sorumluluğunu ortadan kaldıran veya sınırlandıran her türlü sözleşme şartı geçersizdir. Platformlar müşterilerinin işlemlerine ilişkin itirazlarını ve şikayetlerini etkin şekilde çözecek dâhili mekanizmalar kurmakla yükümlüdür. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları müşterilerin kimliklerini, 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri kapsamında tespit etmekle yükümlüdür. (2) Platformlarca kendi nezdlerinde işlem görecek veya ilk satış ya da dağıtımı yapılacak kripto varlıkların belirlenmesine ve bunların işlem görmesinin sonlandırılmasına ilişkin yazılı listeleme prosedürü oluşturulması zorunlu olup, bu konuda Kurul tarafından ilke ve esaslar düzenlenebilir. Belirlenecek ilke ve esaslarda, TÜBİTAK’ın ya da gerekli görülen diğer kurum ve kuruluşların görüşü alınarak kripto varlıkların teknolojik özelliklerine ilişkin teknik kriterlere yer verilebilir. Bir kripto varlığın platformlarca listelenmiş olması bunların kamuca tekeffülü anlamına gelmez. (3) Platformlarda fiyatlar serbestçe oluşur. Kurulca yurt dışı piyasalarda yaygın olarak işlem gördüğü değerlendirilen ve fiyatı yurt dışı piyasalarda da oluşan kripto varlıklara ilişkin işlemler hariç olmak üzere, platformlarda gerçekleştirilen makul ve ekonomik bir gerekçeyle açıklanamayan ve platform nezdindeki işlemlerin güven, açıklık ve istikrar içinde çalışmasını bozacak nitelikteki eylem ve işlemlere ilişkin bu Kanunun 104 üncü maddesi hükümleri uygulanır. Platformlar işlemlerin güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil, dürüst ve rekabetçi bir şekilde gerçekleşmesinin sağlanması ve piyasa bozucu nitelikte eylem ve işlemlerin tespit edilmesi, önlenmesi ve tekrarlanmaması amacıyla emir ve işlem esaslarını belirler, bünyelerinde gerekli gözetim sistemini kurar ve her türlü önleyici tedbirleri alır. Platformlar nezdlerinde gerçekleştirilen piyasa bozucu nitelikte eylem ve işlemlere ilişkin olarak tespitleri yapmak, bu nitelikteki eylem ve işlemleri gerçekleştiren hesapların kısıtlanması, durdurulması ve kapatılması dâhil olmak üzere gerekli tedbirleri almak ve ulaşılan tespitleri rapora bağlayarak Kurula bildirmekle yükümlüdür. (4) Platformlar ile bunların müşterileri arasındaki ilişkiler ve platformlarda gerçekleştirilen işlemler nedeniyle taraflar arasında oluşan uyuşmazlıklar genel hükümlere tabidir. Platformlara Kurul tarafından faaliyet izni verilmiş olması, işlemlerin kamunun güvencesi altında olduğu anlamına gelmez. Kripto varlıklar bu Kanunun 82 nci maddesinde düzenlenen yatırımcı tazmin hükümlerine tabi değildir. (5) Müşterilerin kripto varlık transferlerinin gerçekleştirildiği cüzdanlara ve fon transferlerinin gerçekleştirildiği hesaplara ilişkin kayıtlar kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından güvenli, erişilebilir ve takip edilebilir şekilde tutulur. Tüm işlem kayıtlarının bütünlüğü, doğruluğu ve gizliliği sağlanır. Müşterilerin kripto varlık transfer işlemlerinde Kurul ve Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı tarafından yapılan düzenlemelere uyulur. Bu düzenlemelerde transfer mesajlarında gönderici ve alıcıya ilişkin olarak yer alması öngörülen bilgi ve veriler kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yine düzenlemelerde belirlenen sürelerde güvenli bir şekilde gönderilir. Bu amaçla dağıtık defter teknolojisi, başkaca bağımsız bir mesajlaşma platformu veya uygulama ara yüzü gibi mesajlaşmaya imkân veren yazılım uygulamaları ve teknolojik araçlar kullanılabilir. (6) Platformların müşterilerine ait kripto varlıkların müşterilerin kendi cüzdanlarında bulundurulması esastır. Müşterilerin kendi cüzdanlarında bulundurmayı tercih etmedikleri kripto varlıklara ilişkin saklama hizmetinin, Kurul tarafından yapılacak düzenleme uyarınca yetkilendirilmiş ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından uygun görülen bankalarca veya Kurulca kripto varlık saklama hizmeti sunma konusunda yetkilendirilmiş diğer kuruluşlarca sunulması ve müşterilere ait nakitlerin bankalarda tutulması zorunludur. Bankalar nezdinde saklanan kripto varlıklar ile müşterilere ait bu kapsamdaki nakitler 5411 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinde düzenlenen mevduat ve katılım fonunun sigortalanması hükümlerine tabi değildir. Kurul, her bir kripto varlık için veya bunların dayandığı teknolojik özellikler ya da kripto varlıkların nitelik ve nicelikleri kapsamında saklama konusunda ayrı esaslar belirlemeye yetkilidir. (7) Müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar, kripto varlık hizmet sağlayıcıların mal varlığından ayrı olup, kayıtlar da bu hükme uygun olarak tutulur. Müşterilerin her ne suretle olursa olsun kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan nakit ve kripto varlıkları, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının borçları nedeniyle, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının mal varlığı ise müşterilerin borçları nedeniyle kamu alacakları için olsa dahi haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından müşteri nakitlerinin bankalarda tutulmasına ilişkin olarak bu Kanunun 46 ncı maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları kripto varlık hizmet sağlayıcıları bakımından da uygulanır. (8) Kripto varlıklara yönelik yatırım danışmanlığı ve portföy yöneticiliği yapılmasına ilişkin usul ve esaslar Kurulca belirlenir. (9) Kripto varlık hizmet sağlayıcıları yayın, ilan, reklam ve duyurular ile her türlü ticari iletişimle ilgili olarak Kurulca belirlenen esaslara uyar. (10) Kripto varlık hizmet sağlayıcılara icra edecekleri faaliyetleri gösteren yetki belgesi verilir. Bankalar için Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun uygun görüşü aranır.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Bu kapsamda;

• Kripto varlık hizmet sağlayıcıları ile bunlarda işlem yapmak isteyen müşteriler arasında

imzalanan sözleşmeler, yazılı şekilde veya uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle mesafeli olarak ya da mesafeli olsun olmasın Sermaye Piyasası Kurulunun yazılı şeklin yerine geçebileceğini belirlediği ve bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı üzerinden müşteri kimliğinin doğrulanmasına imkân verecek yöntemler yoluyla gerçekleştirilecek ve buna ilişkin usul ve esaslar Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenecektir. Kurul, kripto varlık hizmet sağlayıcılarla müşterileri arasında sözleşmelerin düzenlenmesine, kapsamına, değiştirilmesine, ücret ve masraflara, sözleşmenin sona ermesine ve feshine ve bu sözleşmelerin içeriğinde yer alması gereken asgari hususlara ilişkin belirlemeler yapabilecektir. (2 puan) Kripto varlık hizmet sağlayıcıların müşterilerine karşı sorumluluğunu ortadan kaldıran veya sınırlandıran her türlü sözleşme şartı geçersiz sayılacaktır. (1 puan) Platformlar müşterilerinin işlemlerine ilişkin itirazlarını ve şikayetlerini etkin şekilde çözecek dâhili mekanizmalar kurmakla sorumlu olup, kripto varlık hizmet sağlayıcıları müşterilerin kimliklerini, 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri kapsamında tespit etmekle yükümlü olacaktır. (1 puan)

• Platformlarca kendi nezdlerinde işlem görecek veya ilk satış ya da dağıtımı yapılacak

kripto varlıkların belirlenmesine ve bunların işlem görmesinin sonlandırılmasına ilişkin yazılı listeleme prosedürü oluşturulması zorunlu olup, bu konuda Sermaye Piyasası Kurulunca ilke ve esaslar düzenlenebilecektir. Belirlenecek ilke ve esaslarda, TÜBİTAK’ın ya da gerekli görülen diğer kurum ve kuruluşların görüşü alınarak kripto varlıkların teknolojik özelliklerine ilişkin teknik kriterlere yer verilebilecek, bir kripto varlığın platformlarca listelenmiş olması, bunların kamuca tekeffülü anlamına gelmeyecektir.(2 puan)

• Platformlarda fiyatlar serbestçe oluşacak, herhangi bir müdahale, yönlendirici eylem ve

işlem söz konusu olmayacaktır. Sermaye Piyasası Kurulunca yurt dışı piyasalarda yaygın olarak işlem gördüğü değerlendirilen ve fiyatı yurt dışı piyasalarda da oluşan kripto varlıklara ilişkin işlemler hariç olmak üzere, platformlarda gerçekleştirilen makul ve ekonomik bir gerekçeyle açıklanamayan ve platform nezdindeki işlemlerin güven, açıklık ve istikrar içinde çalışmasını bozacak nitelikteki eylem ve işlemlere ilişkin 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 104 üncü maddesinde yer alan piyasa bozucu eylemlere ilişkin hükümleri uygulanacaktır. (2 puan) Platformlar, işlemlerin güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil, dürüst ve rekabetçi bir şekilde gerçekleşmesinin sağlanması ve piyasa bozucu nitelikte eylem ve işlemlerin tespit edilmesi, önlenmesi ve tekrarlanmaması amacıyla emir ve işlem esaslarını belirleyecek, bünyelerinde gerekli gözetim sistemini kuracak ve her türlü önleyici tedbirleri alacaktır. Platformlar nezdlerinde gerçekleştirilen piyasa bozucu nitelikte eylem ve işlemlere ilişkin olarak tespitleri yapmak, bu nitelikteki eylem ve işlemleri gerçekleştiren hesapların kısıtlanması, durdurulması ve kapatılması dâhil olmak üzere gerekli tedbirleri almak ve ulaşılan tespitleri rapora bağlayarak sermaye Piyasası Kuruluna bildirmekle yükümlü olacaktır. (2 puan)

• Platformlar ile bunların müşterileri arasındaki ilişkiler ve platformlarda gerçekleştirilen

işlemler nedeniyle taraflar arasında oluşan uyuşmazlıklar genel hükümlere tabi olacaktır. Platformlara Sermaye Piyasası Kurulu tarafından faaliyet izni verilmiş olması, işlemlerin kamunun güvencesi altında olduğu anlamına gelmeyecek, kripto varlıklar bu Kanunun 82 nci maddesinde düzenlenen yatırımcı tazmin hükümlerine tabi olmayacaktır. (2 puan)

• Müşterilerin kripto varlık transferlerinin gerçekleştirildiği cüzdanlara ve fon

transferlerinin gerçekleştirildiği hesaplara ilişkin kayıtlar, kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından güvenli, erişilebilir ve takip edilebilir şekilde tutulacak, tüm işlem kayıtlarının bütünlüğü, doğruluğu ve gizliliği sağlanacaktır. (1 puan) Müşterilerin kripto varlık transfer işlemlerinde, Sermaye Piyasası Kurulu ve Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı tarafından yapılan düzenlemelere uyulacak, bu düzenlemelerde transfer mesajlarında gönderici ve alıcıya ilişkin olarak yer alması öngörülen bilgi ve veriler, kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yine düzenlemelerde belirlenen sürelerde güvenli bir şekilde gönderilecektir. (1 puan) Bu amaçla dağıtık defter teknolojisi, başkaca bağımsız bir mesajlaşma platformu veya uygulama ara yüzü gibi mesajlaşmaya imkân veren yazılım uygulamaları ve teknolojik araçlar kullanılabilecektir. (1 puan)

• Platformların müşterilerine ait kripto varlıkların, müşterilerin kendi cüzdanlarında

bulundurulması esastır. Müşterilerin kendi cüzdanlarında bulundurmayı tercih etmedikleri kripto varlıklara ilişkin saklama hizmetinin, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılacak düzenleme uyarınca yetkilendirilmiş ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından uygun görülen bankalarca veya Sermaye Piyasası Kurulunca kripto varlık saklama hizmeti sunma konusunda yetkilendirilmiş diğer kuruluşlarca sunulması ve müşterilere ait nakitlerin bankalarda tutulması zorunlu bulunmaktadır. Bankalar nezdinde saklanan kripto varlıklar ile müşterilere ait bu kapsamdaki nakitler 5411 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinde düzenlenen mevduat ve katılım fonunun sigortalanması hükümlerine tabi bulunmamaktadır. (2 puan), Sermaye Piyasası Kurulu, her bir kripto varlık için veya bunların dayandığı teknolojik özellikler ya da kripto varlıkların nitelik ve nicelikleri kapsamında saklama konusunda ayrı esaslar belirlemeye yetkili bulunmaktadır. (1 puan)

• Müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar, kripto varlık hizmet sağlayıcıların mal

varlığından ayrı olup, kayıtlar da bu hükme uygun olarak tutulacaktır. Müşterilerin her ne suretle olursa olsun kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan nakit ve kripto varlıkları, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının borçları nedeniyle, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının mal varlığı ise müşterilerin borçları nedeniyle, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek, iflas masasına dâhil edilemeyecek ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacaktır. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından müşteri nakitlerinin bankalarda tutulmasına ilişkin olarak Sermaye Piyasası Kanununun 46 ncı maddesinin yedinci ve sekizinci fıkralarında yer alan hükümler kapsamında, müşteri nakitlerinin kripto varlık hizmet sağlayıcılarının hesaplarından ayrı münferit hesaplarda takip edilmesi ve banka muhasebesinden ayrı tutulması esası, uygulanacaktır. (3 puan)

• Kripto varlıklara yönelik yatırım danışmanlığı ve portföy yöneticiliği yapılmasına

ilişkin usul ve esaslar Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenecektir. (1 puan)

• Kripto varlık hizmet sağlayıcıları yayın, ilan, reklam ve duyurular ile her türlü ticari

iletişimle ilgili olarak Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenen esaslara uyacaktır. (1 puan)

• Kripto varlık hizmet sağlayıcılara icra edecekleri faaliyetleri gösteren yetki belgesi

verilecek, bu belgenin verilmesinde bankalar için Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun uygun görüşü aranacaktır. (1 puan)

Soruda belirtildiği üzere, Zirve Menkul Değerler A.Ş. gerekli prosedürleri tamamlayarak “kısmi yetkili aracı kurum” şeklinde faaliyet yetki belgesini almıştır. Neptün Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş. kolektif yatırım kuruluşu olarak Borsa İstanbul A.Ş’de halka açık şirket olarak faaliyette bulunmaktadır. Yine Yıldız Faktöring A.Ş. ise Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından yetkilendirilmiş olarak faktoring şirketi şeklinde faaliyet göstermektedir. Buna göre 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında bentler halinde sorular sorulmuştur. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişinin ve gelişmesinin sağlanması, yatırımcıların hak ve menfaatlerinin korunması için sermaye piyasasının düzenlenmesi ve denetlenmesidir.” Şeklinde belirlenmiştir. Aynı Kanunun “Kapsam” başlıklı 2 inci maddesinde ise “(1)Sermaye piyasası araçları, bu araçların ihracı, ihraççılar, halka arz edenler, sermaye piyasası faaliyetleri, sermaye piyasası kurumları, borsalar ile sermaye piyasası araçlarının işlem gördüğü diğer teşkilatlanmış piyasalar, piyasa işleticileri, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği, Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği, merkezî takas kuruluşları, merkezî saklama kuruluşları, Merkezî Kayıt Kuruluşu ve Sermaye Piyasası Kurulu bu Kanun hükümlerine tabidir. Halka açık olmayan anonim ortaklıkların halka arz edilmeyen pay ihraçları, bu Kanun kapsamı dışındadır. (2) Bu Kanunda ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan ikincil mevzuatta hüküm bulunmayan ve diğer kanunlarda bu Kanunun uygulanmayacağının belirtildiği hâllerde genel hükümler uygulanır. “ şeklinde belirleme yapılmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 3/1-a maddesinde aracı kurumun, Kanunun 37 nci maddenin birinci fıkrasındaki yatırım hizmet ve faaliyetlerinden (a), (b), (c), (e) ve (f) bentlerinde yer alanları münhasıran olmak üzere Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilen yatırım kuruluşunu, Kanunun 3/1-m maddesinde kolektif yatırım kuruluşlarının, yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarını, Kanunun 3/1-v maddesinde yatırım kuruluşunun, aracı kurumlar ile yatırım hizmeti ve faaliyetinde bulunmak üzere kuruluş ve faaliyet esasları Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenen diğer sermaye piyasası kurumlarını ve bankaları, ifade edeceği açıklanmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Sermaye piyasası faaliyetleri” başlıklı 34 üncü maddesinde; “Sermaye piyasası faaliyetleri, sermaye piyasası kurumlarının bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri, bu Kanun kapsamına giren yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile bunlara ek olarak sunulan yan hizmetlerden oluşur.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Sermaye piyasası kurumları” başlıklı 35 inci

• Bu Kanuna göre faaliyette bulunabilecek sermaye piyasası kurumları aşağıda gösterilmiştir:

a) Yatırım kuruluşları b) Kolektif yatırım kuruluşları c) Sermaye piyasasında faaliyette bulunacak bağımsız denetim, değerleme ve derecelendirme kuruluşları ç) Portföy yönetim şirketleri d) İpotek finansmanı kuruluşları e) Konut finansmanı ve varlık finansmanı fonları f) Varlık kiralama şirketleri g) Merkezî takas kuruluşları ğ) Merkezî saklama kuruluşları h) Veri depolama kuruluşları ı) Kuruluş ve faaliyet esasları Kurulca belirlenen diğer sermaye piyasası kurumları” şeklinde belirlenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 37 inci maddesinde yatırım hizmetleri ve faaliyetleri 38 inci maddesinde ise yan hizmet ve faaliyetlerinin neler olduğu açıklanmıştır. Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre ise, yatırım hizmetlerinin ve faaliyetlerinin düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet olarak icra edilebilmesi için sermaye Piyasası Kurulundan izin alınmasının zorunlu olduğu, yatırım hizmetleri ve faaliyetlerinin ancak yatırım kuruluşları tarafından Kuruldan alınan izin kapsamında icra edileceği, yatırım ortaklıkları ile portföy yönetim şirketlerine ve borsalara ilişkin hükümlerin ise saklı olduğu belirlenmiştir. Yine aynı maddenin ikinci fıkrasında, yan hizmetlerin, yatırım kuruluşları ve portföy yönetim şirketlerince ayrıca bir yetki belgesine tabi olmaksızın Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde yapılabileceği açıklanmıştır. Ayrıca aynı maddenin dokuzuncu fıkrasında ise bazı yatırım hizmetlerinin bankalarca da yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Yetki belgesi” başlıklı 40 ıncı maddesine göre ise yatırım hizmet ve faaliyetlerinde bulunmak için Sermaye Piyasası Kurulunca yetki belgesi verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun üçüncü kısım üçüncü bölümünde ise yatırım kuruluşları ve bunların kuruluşuna ve faaliyette bulunmalarına ilişkin şartlar açıklanmıştır. Kanunun 43 üncü maddesine şartları sağlayan ve bu kapsamda yatırım hizmet ve faaliyetlerinde bulunmak üzere sermaye Piyasası Kurulundan yetki belgesi alan aracı kurumlar yatırım kuruluşu olmaktadır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 45 inci maddesinin verdiği yetki kapsamında, Sermaye Piyasası Kurulu Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş Ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-39.1) ve Yatırım Hizmetleri Ve Faaliyetleri İle Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (III-37.1) ile yatırım kuruluşu olarak aracı kurumları, yatırım hizmetleri ve faaliyetleri yanında faaliyette bulunabilecekleri yan hizmetlere göre dar yetkili aracı kurum, geniş yetkili aracı kurum ve kısmi yetkili aracı kurum şeklinde tanımlamaya gitmiştir. Dolayısıyla aracı kurumların yetkileri faaliyette bulunabilecekleri yatırım hizmet ve faaliyetleri ile yan hizmetlere göre sınırlandırılmıştır. Kısmi yetkili aracı kurum, Kurulun yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile yan hizmetlere ilişkin esaslar ile ilgili düzenlemeleri uyarınca işlem aracılığı, en iyi gayret aracılığı faaliyeti, sınırlı saklama hizmeti ve/veya portföy yöneticiliği faaliyetinden herhangi birini yürütecek olan aracı kurumu, ifade etmektedir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun üçüncü kısım dördüncü bölümünde ise yatırım ortaklıkları ve bunların kuruluşuna ve faaliyette bulunmalarına ilişkin şartlar açıklanmıştır. Kanunun 48 inci maddesinde, “Yatırım ortaklıkları, sermaye piyasası araçları, gayrimenkul, girişim sermayesi yatırımları ile Kurulca belirlenecek diğer varlık ve haklardan oluşan portföyleri işletmek amacıyla, paylarını ihraç etmek üzere kurulan sabit veya değişken sermayeli anonim ortaklıklardır.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Dolayısıyla şartları sağlayan ve Sermaye Piyasası Kurulunca kuruluş izni verilen yatırım ortaklıkları (gayrimenkul, girişim sermayesi, menkul vb. yatırım ortaklıkları) kolektif yatırım kuruluşu olarak sayılmaktadır. Yatırım ortaklıklarının amacı portföy işletmek olduğundan, yatırım faaliyeti olarak kendi nam ve hesaplarına sermaye piyasası araçlarının alım ve satımında bulunabileceklerdir. Sermaye Piyasası Kurulu Kanunun verdiği yetki dahilinde, Menkul Kıymet Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-48.5) ile menkul kıymet yatırım ortaklıklarına ilişkin usul ve esasları belirlemiş, bu kapsamda faaliyette bulunabilecekleri alanları tespit etmiştir. Kanun ve verdiği yetki dahilinde kolektif yatırım kuruluşu olan menkul kıymet yatırım ortaklıkları ister değişken sermayeli isterse sabit sermayeli olsun kendi portföylerini işletmek üzere faaliyette bulunmaktadırlar ve aracılık faaliyetinde bulunmaları yasaktır. Dolayısıyla menkul kıymet yatırım ortaklıkları sermaye piyasası kurumu olup kendi portföylerini işletmek üzere sermaye piyasası faaliyetinde bulunmaktadırlar. Sermaye Piyasası Kurulu tarafından özel bir belirleme yapılmadığı müddetçe, menkul kıymet yatırım ortaklıkları kendi faaliyetleri itibariyle yani portföy işletmek üzere kolektif yatırım kuruluşu mahiyetinde olup, aracılık hizmeti ve dolayısıyla buna ilişkin yatırım hizmeti ve faaliyeti ile yan hizmetlerde bulunamayacaklardır. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında kurulan faktöring şirketleri bir sermaye piyasası kurumu olmadığı için doğrudan 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında değildir. Finansal kuruluş olarak faaliyet gösteren faktoring şirketleri Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulundan aldığı izin/yetki kapsamında faaliyette bulunmaktadırlar. Söz konusu Kanun kapsamında faktoring şirketi, mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilen alacaklar ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilebilen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir almak suretiyle, müşterisine finansman temin eden şirkettir. Faktoring şirketleri, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre menkul kıymet ihracı (pay ve borçlanma aracı) yapabileceklerdir. Menkul kıymet ihracı doğrultusunda, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa tabi olacaklardır. Dolayısıyla faktoring şirketlerinin 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında yatırım hizmet ve faaliyetleri ile bunlara ilişkin yan hizmetlerde bulunması söz konusu değildir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Yatırımcıların tazmini” başlıklı 82 nci maddesinde; “(1) Kurul, yatırım kuruluşlarının sermaye piyasası faaliyetinden kaynaklanan nakit ödeme veya sermaye piyasası araçları teslim yükümlülüklerini yerine getiremediğinin veya kısa sürede yerine getiremeyeceğinin tespit edilmesi hâlinde yatırımcıları tazmin kararı alır. Bu karar, durumun tespitinden itibaren üç ay içinde alınır. Kurulun, bu Kanun kapsamındaki tedbir yetkileri saklıdır. (2) Kurulca bankalar hakkında birinci fıkra uyarınca tazmin kararı verilebilmesi için Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun görüşü alınır. Bankacılık mevzuatı uyarınca mevduat veya katılım fonu olarak kabul edilen nakit ödeme yükümlülüklerine, bu Kanunun yatırımcıların tazminine ilişkin hükümleri uygulanmaz.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Anılan Kanunun 83/1 inci maddesinde, “(1) Yatırımcıların bu Kanundaki şartlar çerçevesinde tazmini amacıyla kamu tüzel kişiliğini haiz YTM kurulmuştur. YTM, Kurul tarafından çıkarılacak bir yönetmelik çerçevesinde Kurul tarafından idare ve temsil olunur. YTM tarafından yürütülecek iş ve işlemlerin Kurul personeli ve bu iş için istihdam edilecek personel tarafından yerine getirilmesi esastır. Buna ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.” Şeklinde düzenleme yapılmıştır. Yine söz konusu Kanunun “Tazminin kapsamı” başlıklı 84 üncü maddesinde; “(1) Tazminin kapsamını, yatırımcılara ait olan ve yatırım hizmeti ve faaliyeti veya yan hizmetler ile bağlantılı olarak yatırım kuruluşu tarafından yatırımcı adına saklanan veya yönetilen nakit ödeme veya sermaye piyasası araçlarının teslim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden kaynaklanan talepler oluşturur. (2) Yatırımcıları tazmin kararı verilen kuruluşların yatırımcıları, bu madde kapsamında tazmin talep etme hakkına sahiptir. Yatırımcıların yatırım danışmanlığı veya piyasadaki fiyat hareketlerinden kaynaklanan zararları tazmin kapsamında değildir. (3) 106 ncı ve 107 nci maddelerde yer alan suçlardan veya suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçundan mahkûm olan yatırımcılara ait talepler, söz konusu eylemlerle ilgili alacaklarla sınırlı olmak üzere, tazmin kapsamı dışındadır. Söz konusu suçlardan dolayı hakkında suç duyurusunda bulunulan kişilere yapılacak ödemeler anılan suçlara ilişkin soruşturmanın başlamasından mahkeme kararının kesinleşmesine kadar durur. (4) Aşağıda sayılan kişi ve kurumlar tazmin edilmez: a) Yatırımcıları tazmin kararı verilen yatırım kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri, yöneticileri ve şahsen sorumlu ortakları, yüzde beş veya daha fazla paya sahip ortakları, denetim kurulu üyeleri veya ilgili yatırım kuruluşları ile aynı grup içinde yer alan diğer şirketlerde benzer konumda olan kişiler ile bu kişilerin eş ve ikinci dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile bu kişiler adına hareket eden üçüncü kişiler b) Yatırımcıları tazmin kararı verilen yatırım kuruluşları ile aynı grupta yer alan diğer şirketler c) Bu fıkranın (a) bendinde sayılan gerçek ve tüzel kişilerin yüzde yirmi beş veya daha fazla paya sahip olduğu şirketler ç) Yatırım kuruluşlarının mali sıkıntıya düşmesine neden olan veya finansal durumunun bozulmasına önemli etkileri olan olaylarda sorumluluğu bulunan veya bu olaylardan menfaat sağlayan kişiler (5) Hak sahibi her bir yatırımcıya ödenecek azami tazmin tutarı yüz bin Türk Lirasıdır. Bu tutar her yıl ilan edilen yeniden değerleme katsayısı oranında artırılır. Kurulun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından toplam tazmin tutarı beş katına kadar artırılabilir. Bu sınır, hesap sayısı, türü ve para birimine bakılmaksızın, bir yatırımcının aynı kuruluştan olan taleplerinin tümünü kapsar. YTM tarafından ödenecek azami tutarın üzerinde kalan tutarın başka bir yatırımcıya ödenmesi amacıyla devredilmiş olması hâlinde devralana YTM tarafından ödeme yapılmaz.” Şeklinde hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanunun “Tazmin süreci” başlıklı 85/1 maddesinde; “(1) Yatırımcılar tazmin taleplerini YTM’ye yazılı olarak yaparlar. Tazmin talebinde bulunma hakkı, tazmin kararının ilanından itibaren bir yıl sonra zamanaşımına uğrar.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Dolayısıyla yatırım tazmin kapsamını, yatırımcılara ait olan ve yatırım hizmeti ve faaliyeti veya yan hizmetler ile bağlantılı olarak yatırım kuruluşu tarafından yatırımcı adına saklanan veya yönetilen nakit ödeme veya sermaye piyasası araçlarının teslim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden kaynaklanan talepler oluşturmaktadır. Buna göre de kısmi yetkili aracı kurum olarak yetkisi dahilinde aracılık faaliyeti dahil yatırım hizmeti ve faaliyeti ile bunlarla bağlantılı yan hizmetlerde bulunan Zirve Menkul Değerler A.Ş.’nin yatırımcıları tazmin kapsamındadır. Neptün Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş. ise bireysel portföy yöneticiliği, yatırım danışmanlığı ile aracılık mahiyetinde yatırım hizmeti ve faaliyeti ile bunlarla bağlantılı yan hizmetlerde bulunması söz konusu olmadığından, bunun yatırımcıları için teknik olarak yatırımcı tazmini söz konusu olamayacaktır. Yine Yıldız Faktoring A.Ş. finansal kuruluş olarak Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulundan aldığı izin/yetki kapsamında faaliyette bulunduğundan, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında yatırım hizmet ve faaliyetleri ile bunlara ilişkin yan hizmetlerde bulunması söz konusu olmadığından, yatırımcıları tazmin kapsamında değildir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Tedbirler” kapsamında düzenlenen “Mali durumun bozulması halinde uygulanacak tedbirler” başlığı altında 97 inci maddesinde, “(1) Kurul, sermaye piyasası kurumlarının sermaye yeterliliği yükümlülüklerini sağlayamadığı, sermaye piyasası faaliyetlerinden kaynaklanan nakit ödeme ve finansal araç teslim yükümlülüklerini yerine getiremediği veya kısa sürede yerine getiremeyeceği ya da bunlardan bağımsız olarak mali yapılarının ciddi surette zayıflamakta olduğu ya da mali durumunun taahhütlerini karşılayamayacak kadar zayıflamış olduğunun tespiti hâlinde, üç ayı geçmemek üzere verilecek uygun süre içinde mali yapılarının güçlendirilmesini istemeye ya da herhangi bir süre vermeksizin doğrudan bu kurumların faaliyetlerini geçici olarak durdurmaya; tamamen veya belirli sermaye piyasası faaliyetleri itibarıyla yetkilerini kaldırmaya; yatırımcıları tazmin kararı vermeye; sorumluluğu tespit edilen yöneticilerin ve çalışanların sahip oldukları lisansları geçici veya sürekli olarak iptal etmeye, imza yetkilerini sınırlandırmaya veya kaldırmaya ve gerektiğinde yönetim kurulunun üyelerini görevden almaya ve yapılacak ilk genel kurul toplantısına kadar yerlerine yenilerini atamaya; bu kurumların tedricî tasfiyelerine karar vermeye ve tasfiyenin bitmesini takiben gerektiğinde veya tedricî tasfiyeye gitmeksizin doğrudan iflaslarını istemeye veya gerekli gördüğü diğer tedbirleri almaya yetkilidir. (2) Yetkileri sürekli olarak kaldırılan sermaye piyasası kurumlarının malvarlıkları, yetkinin kaldırılmasına ilişkin Kurul kararının alındığı tarihten itibaren tedricî tasfiye işlemlerinin tamamlandığı ilan edilinceye; tedricî tasfiyeyi takiben veya doğrudan iflas talebinde bulunulması hâlinde, iflas talebinin mahkemece esastan karara bağlanmasına kadar, Kurul ve tedricî tasfiye çerçevesinde YTM tarafından yapılacak işlemler hariç, devredilemez, rehnedilemez, teminat gösterilemez, tedbir konulamaz, haczedilemez. Bunlar hakkında yapılmış olan tüm hacizler ve uygulanmış tüm ihtiyati tedbirler düşer ve tüm icra ve iflas takipleri kendiliğinden durur, bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. İflas kararı alınması hâlinde, YTM’nin yapmış olduğu ödemelerden doğan alacakları Devletin ve sosyal güvenlik kuruluşlarının 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklarından sonra gelmek üzere, imtiyazlı alacak olarak öncelikle tahsil olunur. Bu alacaklar masanın nakit durumuna göre 2004 sayılı Kanunun 232 nci maddesinde gösterilen sıra cetvelinin kesinleşmesi beklenmeksizin ödenir. Hakkında 5411 sayılı Kanun hükümleri uygulanan banka ve kuruluşlar ile haklarında 5411 sayılı Kanun hükümleri uygulanan gerçek ve tüzel kişiler yönünden YTM’nin alacakları, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun alacaklarından sonra gelir. (3) Birinci fıkra uyarınca faaliyetleri geçici olarak durdurulan sermaye piyasası kurumlarının malvarlıkları da geçici durdurma kararı verildiği tarihten tekrar faaliyete geçme izni verildiği tarihe kadar, Kurul tarafından yapılacak işlemler hariç, devredilemez, rehnedilemez, teminat gösterilemez, tedbir konulamaz, haczedilemez, bu kurumlar hakkında yapılmış olan tüm hacizler ve uygulanmış tüm ihtiyati tedbirler ve tüm icra ve iflas takipleri kendiliğinden durur. Bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. Kurul tarafından faaliyetlerinin devamına karar verilen sermaye piyasası kurumları hakkında, faaliyetlerin durdurulması öncesinde mevcut olup, bu fıkranın birinci cümlesi kapsamında duran tüm işlemlere kaldıkları yerden devam olunur. (4) Bu Kanun uyarınca faaliyetleri Kurulca veya kendi talepleri doğrultusunda geçici olarak durdurulan sermaye piyasası kurumlarının geçici kapalılık süresi iki yılı geçemez. (5) Sermaye piyasası mevzuatına aykırılığın giderilmesi veya sermaye piyasası faaliyetinin yürütülmesine yönelik tedbirler hariç olmak üzere, bankalar hakkında birinci fıkrada belirlenen tedbirlerin uygulanmasına Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca karar verilir. Söz konusu tedbirlerin, 5411 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uyarınca yönetim veya denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bankalar hakkında uygulanmasına ise Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından karar verilir.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Zirve Menkul Değerler A.Ş. bir yatırım kuruluşu, Neptün Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş. ise kolektif yatırım kuruluşu olarak sermaye piyasası kurumlarıdır. Sermaye piyasası kurumlarının sermaye piyasası faaliyetleri kapsamında mali durumlarının bozulması, yatırım kuruluşlarının yatırım hizmet ve faaliyetleri ve yan hizmetler dolayısıyla nakit ödeme ve finansal araç teslim yükümlülüklerini yerine getirmemeleri durumunda, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Tedbirler” kapsamında düzenlenen “Mali durumun bozulması halinde uygulanacak tedbirler” hükümleri cari olacaktır. Yıldız Faktoring A.Ş. finansal kuruluş olarak Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulundan aldığı izin/yetki kapsamında faaliyette bulunduğundan, faaliyetleri 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında sermaye piyasası faaliyeti olmayıp kendisi de bir sermaye piyasası kurumu değildir. Bunun için Yıldız Faktoring A.Ş.’nin mali durumu bozulmuş olsa da bunun için 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Mali durumun bozulması halinde uygulanacak tedbirler” hükümleri uygulanamayacaktır. Yıldız Faktoring A.Ş.’nin halka açık olup olmamasının veya borçlanma aracı ihraç edip etmemesinin bir önemi bulunmayacaktır. a-Zirve Menkul Değerler A.Ş.’nin, Neptün Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin ve Yıldız Faktoring A.Ş.’nin yatırım hizmet faaliyetleri ile bunlara ilişkin yan hizmet ve faaliyetlerini yapıp yapamayacaklarının açıklanması/anlatılması/değerlendirilmesi istenmiştir.

• Kısmi yetkili aracı kurum olarak faaliyette bulunan Zirve Menkul Değerler A.Ş. bir

yatırım kuruluşu ve aynı zamanda bir sermaye piyasası kurumudur. Sermaye Piyasası Kurulundan aldığı yetki belgesi kapsamında, yetkisi dâhilinde aracılık hizmetleri dahil yatırım hizmet ve faaliyetlerinde bulunabilecektir. Yetkisi dahilinde yatırım hizmet ve faaliyetleriyle bağlantılı yan hizmetlerde bulunması için ayrıca yetki belgesi almasına gerek bulunmamaktadır. (2 puan)

• Neptün Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş. kendi portföyünü işletmek üzere

sermaye piyasası faaliyetinde bulunan kolektif yatırım kuruluşu ve aynı zamanda bir sermaye piyasası kurumudur. Belirlenen mal ve hakları ve dolaysıyla sermaye piyasası araçlarını kendi nam ve hesabına alım ve satımı dolayısıyla yatırım hizmeti ve faaliyetinde bulunmaktadır. Ancak menkul kıymet yatırım ortaklıklarının aracılık hizmeti yapması yasaktır. Sermaye Piyasası Kurulu tarafından özel bir belirleme yapılmadığı müddetçe, menkul kıymet yatırım ortaklıklarının bireysel portföy yöneticiliği, yatırım danışmanlığı ile aracılık mahiyetinde yatırım hizmeti ve faaliyeti ile bunlarla bağlantılı yan hizmetlerde bulunması söz konusu değildir. (2 puan)

• Yıldız Faktoring A.Ş. finansal kuruluş olarak Bankacılık Düzenleme ve Denetleme

Kurulundan aldığı izin/yetki kapsamında faaliyette bulunmaktadır. Yıldız Faktoring A.Ş. bir sermaye piyasası kurumu olmadığı için doğrudan 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında değildir. Ancak Yıldız Faktoring A.Ş. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre menkul kıymet ihracı (pay ve borçlanma aracı) yapabilecektir ve bu durumda 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa tabi olacaktır. Bunun dışında Yıldız Faktoring A.Ş.’nin 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında yatırım hizmet ve faaliyetleri ile bunlara ilişkin yan hizmetlerde bulunması söz konusu değildir. (2 puan) b- Sermaye Piyasası Kurulunun, Zirve Menkul Değerler A.Ş., Neptün Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş. ile Yıldız Faktoring A.Ş.’nin yatırımcılarına ilişkin olarak, “Yatırımcıların tazmini” ile “Tazminin kapsamı (tazmin edilemeyecek kişi ve kurumlar hariç)” hükümleri doğrultusunda, tazmin kararı alınıp alınamayacağının ve kapsamının değerlendirilmesi/anlatılması istenmiştir. Yatırım tazmin kapsamını, yatırımcılara ait olan ve yatırım hizmeti ve faaliyeti veya yan hizmetler ile bağlantılı olarak yatırım kuruluşu tarafından yatırımcı adına saklanan veya yönetilen nakit ödeme veya sermaye piyasası araçlarının teslim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden kaynaklanan talepler oluşturmaktadır. Buna göre de kısmi yetkili aracı kurum olarak yetkisi dahilinde yatırım hizmeti ve faaliyeti ile bunlarla bağlantılı yan hizmetlerde bulunan Zirve Menkul Değerler A.Ş.’nin yatırımcıları tazmin kapsamındadır.(2 puan) Ancak yatırımcıların piyasadaki fiyat hareketlerinden kaynaklanan zararları tazmin kapsamında değildir. (1 puan) Sermaye piyasası suçlarından olan ve Kanunun 106 ncı maddesinde yer alan “Bilgi suiistimali” ve 107 nci maddesinde yer alan “Piyasa dolandırıcılığı” suçlarından veya suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçundan mahkûm olan yatırımcılara ait talepler, söz konusu eylemlerle ilgili alacaklarla sınırlı olmak üzere, tazmin kapsamı dışındadır. Söz konusu suçlardan dolayı hakkında suç duyurusunda bulunulan kişilere yapılacak ödemeler anılan suçlara ilişkin soruşturmanın başlamasından mahkeme kararının kesinleşmesine kadar duracaktır.(2 puan)

• Neptün Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş. kendi portföyünü işletmekte olup

paylarını ihraç/halka arz etmektedir. Bunların bireysel portföy yöneticiliği, yatırım danışmanlığı ile aracılık mahiyetinde yatırım hizmeti ve faaliyeti ile bunlarla bağlantılı yan hizmetlerde bulunması söz konusu olmadığından, teknik olarak bunun yatırımcıları için yatırımcı tazmini söz konusu olamayacaktır. (2 puan)

• Yine Yıldız Faktoring A.Ş. finansal kuruluş olarak Bankacılık Düzenleme ve

Denetleme Kurulundan aldığı izin/yetki kapsamında faaliyette bulunduğundan, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında yatırım hizmet ve faaliyetleri ile bunlara ilişkin yan hizmetlerde bulunması söz konusu olmadığından, yatırımcıları tazmin kapsamında değildir. (2 puan) c-Sermaye Piyasası Kurulunun, Zirve Yatırım Menkul Değerler A.Ş.’nin, Neptün Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin ve Yıldız Faktoring A.Ş.’nin mali durumlarının bozulması halinde, “Mali durumun bozulması hâlinde uygulanacak tedbirler” kapsamında yapabileceği iş ve işlemler ile yine bu kapsamda yapılacak/yapılması gereken iş ve işlemlerin açıklanması/anlatılması/değerlendirilmesi istenmiştir.

• 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Tedbirler” kapsamında düzenlenen “Mali

durumun bozulması halinde uygulanacak tedbirler” başlığı altında 97 inci maddesinde yer alan düzenleme sadece sermeye piyasası kurumlarının sermaye piyasası faaliyetleri ile yatırım ve hizmet faaliyetleri ve bunlara ilişkin yan hizmetler için geçerli olmaktadır. Zirve Menkul Değerler A.Ş. bir yatırım kuruluşu, Neptün Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı A.Ş. ise kolektif yatırım kuruluşu olarak sermaye piyasası kurumlarıdır. Bunlar için 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Tedbirler” kapsamında düzenlenen “Mali durumun bozulması halinde uygulanacak tedbirler” hükümleri cari olacaktır. Yıldız Faktoring A.Ş. finansal kuruluş olarak Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulundan aldığı izin/yetki kapsamında faaliyette bulunduğundan, faaliyetleri 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında sermaye piyasası faaliyeti olmayıp kendisi de bir sermaye piyasası kurumu değildir. Bunun için Yıldız Faktoring A.Ş.’nin mali durumu bozulmuş olsa da bunun için 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Mali durumun bozulması halinde uygulanacak tedbirler” hükümleri uygulanamayacaktır. Yıldız Faktoring A.Ş.’nin halka açık olup olmamasının veya borçlanma aracı ihraç edip etmemesinin bir önemi bulunmayacaktır. (3 puan) Buna göre;

• Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul), sermaye piyasası kurumlarının sermaye yeterliliği

yükümlülüklerini sağlayamadığı, sermaye piyasası faaliyetlerinden kaynaklanan nakit ödeme ve finansal araç teslim yükümlülüklerini yerine getiremediği veya kısa sürede yerine getiremeyeceği ya da bunlardan bağımsız olarak mali yapılarının ciddi surette zayıflamakta olduğu ya da mali durumunun taahhütlerini karşılayamayacak kadar zayıflamış olduğunun tespiti hâlinde, üç ayı geçmemek üzere verilecek uygun süre içinde mali yapılarının güçlendirilmesini istemeye ya da herhangi bir süre vermeksizin doğrudan bu kurumların faaliyetlerini geçici olarak durdurmaya; tamamen veya belirli sermaye piyasası faaliyetleri itibarıyla yetkilerini kaldırmaya, yatırımcıları tazmin kararı vermeye (2 puan), sorumluluğu tespit edilen yöneticilerin ve çalışanların sahip oldukları lisansları geçici veya sürekli olarak iptal etmeye, imza yetkilerini sınırlandırmaya veya kaldırmaya ve gerektiğinde yönetim kurulunun üyelerini görevden almaya ve yapılacak ilk genel kurul toplantısına kadar yerlerine yenilerini atamaya, bu kurumların tedricî tasfiyelerine karar vermeye ve tasfiyenin bitmesini takiben gerektiğinde veya tedricî tasfiyeye gitmeksizin doğrudan iflaslarını istemeye veya gerekli gördüğü diğer tedbirleri almaya yetkili bulunmaktadır.(2 puan)

• Yetkileri sürekli olarak kaldırılan sermaye piyasası kurumlarının malvarlıkları, yetkinin

kaldırılmasına ilişkin Kurul kararının alındığı tarihten itibaren tedricî tasfiye işlemlerinin tamamlandığı ilan edilinceye, tedricî tasfiyeyi takiben veya doğrudan iflas talebinde bulunulması hâlinde, iflas talebinin mahkemece esastan karara bağlanmasına kadar, Kurul ve tedricî tasfiye çerçevesinde Yatırım Tazmin Merkezi (YTM) tarafından yapılacak işlemler hariç, devredilemeyecek, rehnedilemeyecek, teminat olarak gösterilemeyecek, tedbir konulamayacak ve haczedilemeyecektir. Bunlar hakkında yapılmış olan tüm hacizler ve uygulanmış tüm ihtiyati tedbirler düşecek ve tüm icra ve iflas takipleri kendiliğinden duracak, bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemeyecektir. (2 puan) İflas kararı alınması hâlinde, YTM’nin yapmış olduğu ödemelerden doğan alacakları Devletin ve sosyal güvenlik kuruluşlarının 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklarından sonra gelmek üzere, imtiyazlı alacak olarak öncelikle tahsil olunacaktır. Bu alacaklar masanın nakit durumuna göre 2004 sayılı Kanunun 232 nci maddesinde gösterilen sıra cetvelinin kesinleşmesi beklenmeksizin ödenecektir. Hakkında 5411 sayılı Kanun hükümleri uygulanan banka ve kuruluşlar ile haklarında 5411 sayılı Kanun hükümleri uygulanan gerçek ve tüzel kişiler yönünden YTM’nin alacakları, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun alacaklarından sonra gelecektir. ( 2 puan)

• Yapılan belirlemeler uyaraınca faaliyetleri geçici olarak durdurulan sermaye piyasası

kurumlarının malvarlıkları da geçici durdurma kararı verildiği tarihten tekrar faaliyete geçme izni verildiği tarihe kadar, Kurul tarafından yapılacak işlemler hariç, devredilemeyecek, rehnedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek, tedbir konulamayacak ve haczedilemeyecektir. Bu kurumlar hakkında yapılmış olan tüm hacizler ve uygulanmış tüm ihtiyati tedbirler ve tüm icra ve iflas takipleri kendiliğinden duracaktır. Bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemeyecek, Kurul tarafından faaliyetlerinin devamına karar verilen sermaye piyasası kurumları hakkında, faaliyetlerin durdurulması öncesinde mevcut olup, yukarıda yapılan belirlemeler kapsamında duran tüm işlemlere kaldıkları yerden devam olunacaktır. (2 puan)

• 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca faaliyetleri Kurulca veya kendi talepleri

doğrultusunda geçici olarak durdurulan sermaye piyasası kurumlarının geçici kapalılık süresi iki yılı geçemeyecektir. (1 puan)

• Sermaye piyasası mevzuatına aykırılığın giderilmesi veya sermaye piyasası faaliyetinin

yürütülmesine yönelik tedbirler hariç olmak üzere, bankalar hakkında yukarıda belirtilen tedbirlerin uygulanmasına Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca karar verilecektir. Söz konusu tedbirlerin, 5411 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uyarınca yönetim veya denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bankalar hakkında uygulanmasına ise Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından karar verilecektir. (1 puan)

a-6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve Kanunun verdiği yetkiye istinaden yayımlanan Birleşme Ve Bölünme Tebliği (II-23.2) kapsamında, birleşmeye ilişkin finansal durum tabloları (bilançoları) üzerinden yapılması gereken düzeltmelerin açıklanarak ve göz önünde bulundurularak, örnek ve mevcut veriler dahilinde şirketlerin belirlenecek piyasa fiyatlarına (şirket değerine/hisse değerine) göre birleşme oranının, devralan şirkette artırılacak sermaye tutarının, devrolan şirketin ortaklarına verilecek hisse (pay) adedinin ve hisse (pay) değişim oranının/miktarının belirtilmesi/açıklanması istenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Ortaklıkların önemli nitelikteki işlemleri” başlıklı 23 üncü maddesinde, halka açık ortaklığın birleşme işlemine taraf olmasının genel çerçevede önemli nitelikte işlem olduğu belirlenmiş ve alt düzenlemeler ile bunun usul ve esasları belirlenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun verdiği yetkiye istinaden yayımlanan Birleşme Ve Bölünme Tebliği (II-23.2) ile birleşme ve bölünme işlemlerine ilişkin usul ve esaslar ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Tebliğin 4/1-a maddesinde birleşmenin, devralma veya yeni kuruluş şeklinde olduğu, 4/1-d maddesinde, birleşme veya bölünmeye taraf olan şirketlerin ortaklarının, sahip oldukları bir paya karşılık olarak birleşme veya bölünme sonucunda alacakları pay miktarını gösteren orana değişim oranı denildiği, 4/1-e maddesinde, devralma şeklinde birleşmenin, en az bir şirketin, aktif ve pasif malvarlığı unsurlarını bir bütün olarak başka bir şirkete devrederek tasfiyesiz sona ermesini ve devrolunan şirketin ortaklarına belirli bir değişim oranına göre hesaplanacak miktarda devralan şirketin paylarının verilmesini, ifade edeceği hüküm altına alınmıştır. Yine söz konusu Tebliğin 6 ncı maddesinde, birleşme ve bölünme işlemlerinde esas alınacak finansal tablolara ilişkin açıklamalar yapılmış, buna ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Tebliğin 7 inci maddesinde ise uzman kuruluş görüşüne ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Tebliğin üçüncü bölümünde birleşmeye ilişkin esaslar açıklanmıştır. Buna göre birleşme için ilgili şirketlerin yönetim organlarının imzalayacağı birleşme sözleşmesi ve akabinde birleşme raporu hazırlanır ve imzalanır. Tebliğin 11 inci maddesinde yer alan “Pay sahiplerinin korunması” başlığı altında düzenlenen hükümler aşağıdaki gibidir. “(1) Devrolunan şirketin ortaklarının devrolunan şirkette sahip oldukları paylarını ve haklarını karşılayacak değerde, devralan şirketin payları ve hakları üzerinde istemde bulunma hakları vardır. Birleşme işlemine taraf şirketlerin karşılıklı iştirak halinde bulunması, devralan veya devrolunan şirketin kendi paylarını elinde bulundurması, devralan şirketin devrolunan şirkette ya da devrolunan şirketin devralan şirkette pay sahibi olması ve benzeri durumlar, bu istem hakkının hesaplanmasında dikkate alınır. (2) Şirket paylarının değişim oranları belirlenirken, devrolunan şirketin ortaklarına tahsis olunan şirket paylarının birleşme işlemine esas alınan değerlerinin onda birini aşmaması şartıyla, TTK’nın 140 ıncı maddesi çerçevesinde bir denkleştirme ödemesi öngörülebilir. (3) Devrolunan şirkette mevcut bulunan imtiyazlı paylar karşılığında, devralan şirkette eş değerde haklar veya uzman kuruluş görüşü dikkate alınarak belirlenen bir karşılık verilir. Şu kadar ki, farklı bir imtiyaz öngörülmesi veya farklı bir imtiyaz öngörülmesi ile aynı anda karşılık ödenmesi de mümkündür. Devralan halka açık ortaklık açısından yeni imtiyaz oluşturulması veya mevcut imtiyazların kapsam ve konusunun değiştirilmesine yol açan işlemlere ilişkin Kurulun ayrılma hakkına ilişkin düzenlemeleri saklıdır. (4) Devralan şirket, devrolunan şirketin intifa senedi sahiplerine eş değerli haklar tanımak veya intifa senetlerini, uzman kuruluş görüşü dikkate alınarak belirlenen değeriyle satın almak zorundadır.” Tebliğin 12 inci maddesinde, birleşmeye ilişkin özellikli durumlar açıklanmış olup, maddenin dördüncü fıkrasında, payları borsada işlem gören halka açık bir ortaklık ile payları borsada işlem görmeyen bir şirketin birleşmesinde, halka açık ortaklığın devralma şeklindeki birleşmesinde, payları borsada işlem gören halka açık ortaklığın sermayesinin %100’den fazla artması ile sonuçlanacak şekilde birleşmenin yapılamayacağı belirlenmiştir. Tebliğin 13 üncü maddesinde ise kolaylaştırılmış usulde birleşmenin şartları açıklanmıştır. Kolaylaştırılmış usulde birleşme %95’ in üzerinde olan iştirak durumları için söz konusu olmaktadır. Yapılan açıklamalar doğrultusunda örnek olay bazında halka açık olan Özdoğan Kimya San. A.Ş. devralan olarak, halka açık olmayan bağlı ortaklığını aktif ve pasifiyle birlikte kül halinde devralmaktadır. Devir yoluyla birleşme işlemi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 18, 19 ve 20 inci maddeleri, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-c maddesi kapsamında, vergisiz olarak yapılmaktadır. Halka açık şirket olarak Özdoğan Kimya San. A.Ş. bağlı ortaklığı olan Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin bilanço kalemlerini aktif ve pasif bir bütün halinde kendi bilançosuna geçirmektedir. Şirketlerin ortaklık yapılarından görüleceği üzere Özdoğan Kimya San. A.Ş. %60 oranında Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin sermayesinin sahibidir. Dolayısıyla finansal durum tablosunda (bilanço olarak anılacaktır) 245 Bağlı Ortaklıklar hesabında yer almaktadır. Birleşme işleminde bu hesap bilançodan tenzil edileceğinden, Özdoğan Kimya San. A.Ş. devralma nedeniyle yapacağı sermaye artırımında bu tutar kadar sermaye artırımı yapmayacaktır. Yine Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin bilançosuna bakıldığında, sermayesinin tamamı ödenmemiştir. Birleşme işleminin yapılması için taahhüt edilen sermayenin ödenmiş olması gerekmektedir. Dolayısıyla ilk olarak Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin ortaklarının taahhüt ettikleri sermaye tutarını ödemeleri gerekmektedir. Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin bilançosuna göre 501 Ödenmemiş Sermaye hesabında yer alan tutar 30.000 TL dir. Özdoğan Kimya San. A.Ş. %60 oranında Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin sermayesinin sahibi olup tek bağlı ortaklığı vardır. Kendi bilançosunda bağlı ortaklığına olan sermaye taahhüdü 18.000 TL olarak gözükmektedir. Buna göre Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin ödenmeyen sermayesinin (30.000*%60=)18.000 TL’si Özdoğan Kimya San. A.Ş. tarafından ödenmesi gerekmektedir. Özdoğan Kimya San. A.Ş. açısından yapılacak ödeme hem aktif hem de pasif tarafta aynı tutarda değişiklik yapacağından, öz varlık ve/veya öz kaynak tutarında değişiklik olmayacaktır. Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin 501 Ödenmemiş Sermaye hesabında yer alan 30.000 TL’lik ödenmeyen sermaye ortaklar tarafından ödendiği takdirde ise aktif taraf artacak ve dolayısıyla şirketin öz kaynak tutarı da (117.000+30.000=)147.000 bin TL olacaktır. Buna göre de yapılacak sonraki işlemlerde Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin aktif toplamının (184.000+30.000=)214.000 Bin TL ve buna göre öz varlık/öz kaynak toplamının (214.000-67.000=)147.000 Bin TL olarak dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin geçmiş yıllar zararının karla ve yedeklerle kapatılması, bilançoda gözüken fonlarının sermayeye eklenmesi öz varlık/öz kaynak tutarını değiştirmeyecektir. Bilançoda gözüken özel fonlar vergilendirilmeyen karlar olup maddi duran varlık değer artışı fonu değildir. Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.'nin Birleşmeye Esas 30/6/2025 Tarihli Düzeltilmiş Finansal Durum Tablosu (Bilanço) (bin TL) VARLIKLAR YÜKÜMLÜLÜKLER Diğer Dönen Varlık Kalemleri 82.000 III-Toplam Kısa Vadeli Yükümlülükler 67.000 153-Ticari Mallar 25.000 IV-Toplam Uzun Vadeli Yükümlülükler 0 I-Toplam Dönen Varlıklar 107.000 TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER 67.000 232-İştiraklerden Alacaklar 17.000 50-Ödenmiş Sermaye 126.000 242-İştirakler 22.000 500-Sermaye 100.000 250-Arazi ve Arsalar 28.000 501-Ödenmemiş Sermaye (-) 0 252-Binalar 20.000 502-Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları 26.000 254-Taşıtlar 14.000 54-Kar Yedekleri 18.000 255-Demirbaşlar 15.000 540-Yasal Yedekler 12.000 257-Birikmiş Amortismanlar (-) -9.000 542-Özel Fonlar 6.000 II-Toplam Duran Varlıklar 107.000 58-Geçmiş Yıllar Zararları (-) -13.000 TOPLAM VARLIKLAR 214.000 59-Dönem Net Karı (Zararı) 16.000 TOPLAM ÖZKAYNAKLAR 147.000 TOPLAM KAYNAKLAR 214.000 Özdoğan Kimya San. A.Ş. %50 oranında halka açık ortaklık olduğundan hisse fiyatı ve şirketin güncel piyasa fiyatı borsada belirlenmektedir. Veriler doğrultusunda, Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin borsada işlem gören bir adet hisse fiyatı, birleşmenin gerçekleşeceği 30/9/2025 tarihinden bir gün önceki gün kapanışı dikkate alınarak, üç aylık günlük kapanış ortalama fiyatı 30 TL olarak kabul edilecek, bu tutar 1 adet hissenin mevcut sermaye doğrultusunda piyasa fiyatı olarak dikkate alınacaktır. Buna göre Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin toplam 200.000.000 adet hisse payı vardır. 1 adet hissenin piyasa fiyatı 30 TL olduğundan şirketin piyasa fiyatı (200.000.000*30=)6.000.000.000 TL olacaktır. Yine verilere göre, gayrimenkul değerleme şirketleri ve uzman kurum görüşü kapsamında Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin piyasa fiyatının belirlenmesinde bilanço değerinin, iştirakler 4 katı (%300 fazlası), ticari mallar 1,2 katı (%20 fazlası), arazi ve arsalar ile binalar 6 katı (%500 fazlası), taşıtlar ve demirbaşlar 2 katı (%100 fazlası), bunlar dışındaki diğer tüm kalemler bilanço değeri ile değerlenecektir. Buna göre değerlenmiş haliyle belirlenen öz kaynak tutarı, piyasa fiyatı olarak kabul edilecektir. Bu durumda değerlenen bilanço kalemlerinin piyasa fiyatları aşağıdaki gibi olacaktır. Bilanço Artırım Piyasa Fiyatı (000.TL) Değeri (A) Katsayısı (B) (A*B=) 153 Ticari Mallar 25.000 1,2 30.000 242-İştirakler 22.000 4 88.000 250-Arazi ve Arsalar 28.000 6 168.000 252-Binalar 20.000 6 120.000 254-Taşıtlar 14.000 2 28.000 255-Demirbaşlar 15.000 2 30.000 Toplam 124.000 464.000 Maddi duran varlıkların piyasa fiyatları belirlendiği için bilançoda bunlarla ilgili olarak yer alan amortismanlar artık dikkate alınmayacaktır. Bu durumda Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin aktif varlığı (464.000-124.000=)340.000 BİN TL artmış olacak ve ayrıca amortismanlarda dikkate alınmayacağından toplam artış (340.000+9.000=)349.000 Bin TL olacaktır. Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin mevcut aktif tutarı toplamı 214.000 Bin TL olduğundan ve bu tutara artırılan tutarı da ilave ettiğimizde aktif tutarı toplamı (214.000+349.000=)563.000 Bin TL olacak, toplam yükümlülükleri 67.000 Bin TL olduğundan öz varlık/öz kaynak toplamı (563.000-67.000=)496.000 Bin TL olacaktır. Bunu bilanço üzerinden görmek istediğimizde Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin piyasa fiyatından bilanço büyüklüğü aşağıdaki gibi olacaktır. Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.'nin Birleşmeye Esas 30/6/2025 Tarihli Finansal Durum Tablosu (Bilanço) (bin TL) VARLIKLAR YÜKÜMLÜLÜKLER Diğer Dönen Varlık Kalemleri 82.000 III-Toplam Kısa Vadeli Yükümlülükler 67.000 153-Ticari Mallar 30.000 IV-Toplam Uzun Vadeli Yükümlülükler 0 I-Toplam Dönen Varlıklar 112.000 TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER 67.000 232-İştiraklerden Alacaklar 17.000 50-Ödenmiş Sermaye 126.000 242-İştirakler 88.000 500-Sermaye 100.000 250-Arazi ve Arsalar 168.000 501-Ödenmemiş Sermaye (-) 0 252-Binalar 120.000 502-Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları 26.000 254-Taşıtlar 28.000 52-Sermaye Yedekleri 349.000 255-Demirbaşlar 30.000 522-MDV Yeniden Değer Artışları 269.000 257-Birikmiş Amortismanlar (-) 0 523-İştirakler Yeniden Değerleme Artışları 75.000 II-Toplam Duran Varlıklar 451.000 527-Diğer Sermaye Yedekleri 5.000 TOPLAM VARLIKLAR 563.000 54-Kar Yedekleri 18.000 540-Yasal Yedekler 12.000 542-Özel Fonlar 6.000 58-Geçmiş Yıllar Zararları (-) -13.000 59-Dönem Net Karı (Zararı) 16.000 TOPLAM ÖZKAYNAKLAR 496.000 TOPLAM KAYNAKLAR 563.000 Piyasa fiyatına göre birleşme oranını ve buna göre hisse değişim oranlarını ve devralan şirkette artırılacak sermaye tutarını belirlememiz gerekmektedir. Sermaye düzeltmesi olumlu farkları enflasyon düzeltmesi nedeniyle sermayenin değerlemesinden kaynaklı olduğu için bu sermayenin bir parçasıdır. Ödenmiş sermaye, sermaye ile sermaye düzeltmesi olumlu farklarının toplamından oluşacaktır. Sermaye düzeltmesi olumlu farkları sermayeye eklenmiş olması halinde ortaklar açısından bedelsiz hisse (pay) edinilmiş olacak, hisse adedi artacak hisse fiyatı da artan sayıya göre azalacaktır. Toplamda ise şirketin piyasa fiyatında bir değişiklik olmayacaktır. Sermaye düzeltmesi olumlu farklarını dahil ederek ödenmiş sermayeyi dikkate aldığımızda, Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin ödenmiş sermayesi 229.000 Bin TL, Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin ödenmiş sermayesi ise 126.000 TL olmaktadır. Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin %100 payı birleşme işlemine katılmaktadır. Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin %60’ı Özdoğan Kimya San. A.Ş.’ye ait olduğundan bu şirketin (%100-%60=)%40 payı birleşme işlemine katılmaktadır. Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin piyasa fiyatı 6.000.000 Bin TL’dir. Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin piyasa fiyatı ise değerleme sonrası 496.000 Bin TL bulunmuştur. Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin birleşmeye katılan piyasa fiyatı 6.000.000 Bin TL iken, Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin birleşmeye katılan piyasa fiyatı (496.000*%40=)198.400 Bin TL olacaktır. Buna göre Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin birleşme oranı (6.000.000/(6.000.000+198.400)=)%96,8 dir. Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin birleşme oranı ise (198.000/(6.000.000+198.400)=)%3,2 dir. Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin ödenmiş sermayesi 229.000 Bin TL olduğundan birleşme sonrası artırılmış haliyle sermaye tutarı (229.000/0,968=)236.570 Bin TL olmaktadır. Artırılan sermaye ise (236.570-229.000=)7.570 Bin TL olacak ve dolayısıyla devrolan şirketin ortaklarına devralan şirkette 1 TL nominal bedelli 7.570.000 adet hisse (pay) verilecektir. Buna göre Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin birleşmeye katılan ödenmiş sermaye tutarı (126.000*%40=)50.400 Bin TL olmaktadır. Bunun karşılığında Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin dışında diğer ortaklar 1 TL nominal bedelli 50.400.000 adet hisseye sahip olmaktadır. Yeni şirkette artırılan sermayeyi temsilen 1 TL nominal bedelli toplam 7.570.000 adet hisse elde edilecektir. Dolayısıyla hisse değişim oranı/miktarı (7.570.000/50.400.000=)%15,02 (0,1501985 adet) olmaktadır. Yani Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin Özdoğan Kimya San. A.Ş. dışında kalan ortakları, kendi şirketlerindeki 1 TL nominal bedelli hisse için Özdoğan Kimya San. A.Ş.’de bunun %15,02’si kadar ancak hisse sahibi olabilmektedirler.

• Özdoğan Kimya San. A.Ş. %60 oranında Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin sermayesinin

sahibidir. Dolayısıyla bu finansal durum tablosunda 245 Bağlı Ortaklıklar hesabında yer almaktadır. Ayrıca henüz bağlı ortaklığına sermaye taahhüdü bulunmaktadır. Birleşme işleminden önce bu taahhüdün yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu taahhüt edilen fakat henüz ödenmeyen sermayenin ödenmesi halinde, Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin aktif ve pasifinde aynı tutarda değişiklik olacağından, öz varlık/öz kaynağında bir değişiklik söz konusu olmayacaktır. (1 puan)

• Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin 501 Ödenmemiş Sermaye hesabında yer alan

30.000 Bin TL birleşme öncesi ortaklar tarafından ödenmesi gerekmektedir. Bunun ödenmesi ile aktif taraf artacak ve dolayısıyla şirketin öz kaynak tutarı (117.000+30.000=)147.000 Bin TL olacaktır. Buna göre de yapılacak sonraki işlemlerde Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin aktif toplamının (184.000+30.000=)214.000 Bin TL ve buna göre öz varlık/öz kaynak toplamının (214.000-67.000=)147.000 Bin TL olarak dikkate alınması gerekmektedir. (2 puan)

• Özdoğan Kimya San. A.Ş. %60 oranında Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin sermayesinin

sahibidir. Dolayısıyla bu finansal durum tablosunda 245 Bağlı Ortaklıklar hesabında yer almaktadır. Birleşme işleminde bu hesap bilançodan tenzil edileceğinden, Özdoğan Kimya San. A.Ş. devralma nedeniyle yapacağı sermaye artırımında, bu tutar kadar sermaye artırımı yapmayacaktır. (1 puan)

• Veriler doğrultusunda, Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin borsada işlem gören bir adet

hisse fiyatı, birleşmenin gerçekleşeceği 30/9/2025 tarihinden bir gün önceki gün kapanışı dikkate alınarak, üç aylık günlük kapanış ortalama fiyatı 30 TL olarak kabul edilecek, bu tutar 1 adet hissenin mevcut sermaye doğrultusunda piyasa fiyatı olarak dikkate alınacaktır. Buna göre Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin toplam 200.000.000 adet hisse payı vardır. 1 adet hissenin piyasa fiyatı 30 TL olduğundan şirketin piyasa fiyatı (200.000.000*30=)6.000.000.000 TL olacaktır. (1 puan)

• Yine verilere göre, gayrimenkul değerleme şirketleri ve uzman kurum görüşü

kapsamında Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin piyasa fiyatının (şirketin değerinin) belirlenmesi için bazı bilanço kalemlerinin değerlenmesi öngörülmektedir. Yapılan değerleme sonrası Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin değerlemeye bağlı aktif varlığı (464.000-124.000=)340.000 Bin TL artmış olacak ve ayrıca maddi duran varlıklar zaten güncel değeri ile değerlenmiş olduğundan bunlarla ilgili amortismanlar dikkate alınmayacaktır. Buna göre amortismanlar da dikkate alınmayacağından aktif taraftaki toplam artış (340.000+9.000=)349.000 Bin TL olacaktır. Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin mevcut aktif tutarı toplamı 214.000 Bin TL olduğundan, bu tutara artırılan tutarı da ilave ettiğimizde aktif tutarı toplamı (214.000+349.000=)563.000 Bin TL olacak, toplam yükümlülükleri 67.000 Bin TL olduğundan öz varlık/öz kaynak toplamı (563.000-67.000=)496.000 Bin TL olarak belirlenecektir. (3 puan)

• Sermaye düzeltmesi olumlu farkları enflasyon düzeltmesi nedeniyle sermayenin

değerlemesinden kaynaklı olduğu için bu sermayenin bir parçasıdır. Ödenmiş sermaye, sermaye ile sermaye düzeltmesi olumlu farklarının toplamından oluşacaktır. Sermaye düzeltmesi olumlu farkları sermayeye eklenmiş olması halinde ortaklar açısından bedelsiz hisse (pay) edinilmiş olacak, hisse adedi artacak hisse fiyatı da artan sayıya göre azalacaktır. Toplamda ise şirketin piyasa fiyatında bir değişiklik olmayacaktır. (1 puan)

• Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin ödenmiş sermayesi 229.000 Bin TL, Kızılkaya Kimya

Malz. Tic. A.Ş.’nin ödenmiş sermayesi ise 126.000 TL dir. Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin %100 payı birleşme işlemine katılmaktadır. Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin %60’ı Özdoğan Kimya San. A.Ş.’ye ait olduğundan bu şirketin (%100- %60=)%40 payı birleşme işlemine katılmaktadır. Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin piyasa fiyatı 6.000.000 Bin TL’dir. Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin piyasa fiyatı ise değerleme sonrası 496.000 Bin TL olarak bulunmuştur. Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin birleşmeye katılan piyasa fiyatı (hisse değeri) 6.000.000 Bin TL iken, Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin birleşmeye katılan piyasa fiyatı (şirket/hisse değeri) (496.000*%40=)198.400 Bin TL olacaktır. Buna göre piyasa fiyatından (hisse/şirket değerinden) Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin birleşme oranı (6.000.000/(6.000.000+198.400)=)%96,8, Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin birleşme oranı ise (198.000/(6.000.000+198.400)=)%3,2 dir. (3 puan)

• Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin ödenmiş sermayesi 229.000 Bin TL olduğundan

birleşme sonrası artırılmış haliyle sermaye tutarı (229.000/0,968=)236.570 Bin TL olmaktadır. Artırılan sermaye ise (236.570-229.000=)7.570 Bin TL olacak ve dolayısıyla devrolan şirketin ortağına/ortaklarına devralan şirkette 1 TL nominal bedelli 7.570.000 adet hisse (pay) verilecektir. (3 puan)

• Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin birleşmeye katılan ödenmiş sermaye tutarı

(126.000*%40=)50.400 Bin TL olduğundan, Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin dışında diğer ortak/ortaklar 1 TL nominal bedelli 50.400.000 adet hisseyle birleşmeye katılmaktadır. Yeni şirkette artırılan sermayeyi temsilen 1 TL nominal bedelli toplam 7.570.000 adet hisse elde edilecektir. Dolayısıyla hisse değişim oranı/miktarı (7.570.000/50.400.000=)%15,02 (0,1501985 adet) olmaktadır. Yani Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin Özdoğan Kimya San. A.Ş. dışında kalan ortak/ortakları, kendi şirketlerindeki 1 TL nominal bedelli hisse için Özdoğan Kimya San. A.Ş.’de bunun %15,02’si kadar ancak hisse sahibi olabilmektedirler. (3 puan) b-6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve Kanunun verdiği yetkiye istinaden yayımlanan Önemli Nitelikteki İşlemler Ve Ayrılma Hakkı Tebliği (II-23.3) kapsamında, örneğe ve mevcut verilere göre yapılan birleşme işleminin önemli nitelikte işlem sayılıp sayılmadığını değerlendirilmesi/açıklanması istenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Ortaklıkların önemli nitelikteki işlemleri” başlıklı 23 üncü maddesinde; “(1) Halka açık ortaklıkların birleşme, bölünme işlemlerine taraf olması, tür değiştirmesi, imtiyaz öngörmesi veya mevcut imtiyazların kapsam veya konusunu değiştirmesi gibi yatırımcıların yatırım kararlarının değişmesine yol açacak ortaklığın yapısına ilişkin temel işlemler bu Kanunun uygulanmasında önemli nitelikte işlem sayılır. Kurul, önemli nitelikteki işlemleri, önemlilik ölçüsü de dâhil olmak üzere bu nitelikteki işlemlerde bulunulabilmesi veya kararların alınabilmesi için uyulması zorunlu usul ve esasları, halka açık ortaklıkların niteliğine göre belirlemeye yetkilidir. (2) Kurul, birinci fıkra çerçevesinde düzenlenen zorunluluklara uyulmaksızın gerçekleştirilen işlemlerin ortadan kaldırılmasına yönelik Kurul kararının tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde işlem öncesi durumun aynen sağlanmaması hâlinde idari para cezası verebilir ve bu işlemlerin iptali için 6102 sayılı Kanunun genel kurul kararlarının iptaline ilişkin hükümleri çerçevesinde dava açabilir.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Önemli Nitelikteki İşlemler Ve Ayrılma Hakkı Tebliği (II-23.3)’nin “ Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinin 1-a bendinde, ortaklıkların önemli nitelikteki işlemlerini, bu işlemlere ilişkin önemlilik ölçütü de dahil olmak üzere bu nitelikteki işlemlerde bulunulabilmesi veya kararların alınabilmesi için uyulması zorunlu usul ve esasların belirlenmesinin, Tebliğin amaçlarından birisi olduğu belirtilmiş, Tebliğin “Önemli nitelikteki işlemler” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Ortaklıkların; a) 5 inci maddede tanımlanan birleşme veya bölünme işlemlerine taraf olması, b) Tür değiştirmesi, c) 6 ncı maddede belirlenen önemlilik ölçütlerini sağlayan mal varlığının devri veya bu mal varlığının devri sonucunu doğuran işlemler tesis edilmesi veya bu mal varlığı üzerinde 3/1/2014 tarihli ve 28871 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kurumsal Yönetim Tebliği (II-17.1)’nin 12 nci maddesine aykırı olmamak kaydıyla üçüncü kişiler lehine sınırlı ayni hak tesis edilmesi, ç) İmtiyaz öngörmesi veya mevcut imtiyazların kapsam veya konusunu değiştirmesi, önemli nitelikteki işlem sayılır. (2) Kurulun diğer düzenlemelerinde önemli nitelikteki işlem olarak belirlenen işlemler de bu Tebliğ hükümlerine tabidir. (3) Birinci fıkrada sayılmamakla birlikte, bir bütün olarak ele alındığında ortaklığın temel faaliyetleri veya olağan ticari hayatında esaslı değişiklik yapılmak suretiyle yatırımcıların yatırım kararlarının değişmesine yol açacak, ortaklığın yapısına ilişkin temel işlemler Kurul tarafından önemli nitelikteki işlem olarak değerlendirilebilir.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Dolayısıyla halka açık ortaklıklar için birleşme veya bölünme işlemleri normal koşullarda önemli nitelikte işlem sayılmaktadır. Bunun dışında yapılan işlem ortaklığın temel faaliyetleri veya olağan ticari hayatında esaslı değişiklik yapılmak suretiyle yatırımcıların yatırım kararlarının değişmesine yol açacak şekilde ortaklığın yapısına ilişkin temel işlemler ve değişikliklerde, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından önemli nitelikteki işlem olarak değerlendirilebilecektir. Tebliğin “Önemli nitelikteki işlem sayılan birleşme ve bölünme işlemleri” başlıklı 4 üncü “(1) Aşağıda sayılan birleşme işlemleri önemli nitelikteki işlem olarak değerlendirilir: a) Ortaklığın yeni kuruluş şeklinde birleşme işlemlerine taraf olması. b) Devralma şeklinde birleşme işlemlerinde ortaklığın;

• Devrolunan taraf olması.
• Devralan taraf olması ve birleşme sonucunda %50 veya daha fazla sermaye artırımı yapacak

olması. (2) Aşağıda sayılan bölünme işlemleri önemli nitelikteki işlem olarak değerlendirilir: a) Tam bölünmelerde ortaklığın;

• Bölünen taraf olması.
• Devralan taraf olması ve devralınan mal varlığı karşılığında %50 veya daha fazla sermaye

artırımı yapacak olması. b) Kısmi bölünmelerde ortaklığın;

• Bölünen taraf olması ve devredilen mal varlığının 6 ncı maddede belirlenen önemlilik

ölçütlerini taşıması.

• Devralan taraf olması ve devralınan mal varlığı karşılığında %50 veya daha fazla sermaye

artırımı yapacak olması. (3) 28/12/2013 tarihli ve 28865 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Birleşme ve Bölünme Tebliği (II-23.2)’nin 12 nci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkra hükümleri saklıdır.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Buna göre, devralma şeklinde birleşme işlemlerinde, halka açık ortaklığın devrolunan taraf olması halinde önemli nitelikteki işlem olarak sayılırken, halka açık ortaklığın devralması şeklindeki birleşme işlemlerinde, devralınan mal varlığı karşılığında %50 veya daha fazla sermaye artırımı yapılacak olunması gerekmektedir. Halka açık ortaklığın devralma şeklindeki birleşme işlemlerinde, devraldığı şirketin mal varlığı karşılığında, mevcut ödenmiş sermayesinde %50 nin altında yapılacak bir sermaye artışı halinde bu birleşme önemli nitelikteki işlem olarak değerlendirilmeyecektir. Birleşme ve Bölünme Tebliği (II-23.2)’nin 12 nci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkra hükümleri kapsamında birleşme yapılamayacak durumların varlığı halinde, zaten önemli nitelikteki işlemde söz konusu olamayacaktır. Buna göre;

• Kanuna göre halka açık ortaklıkların birleşme, bölünme işlemlerine taraf olması, tür

değiştirmesi, imtiyaz öngörmesi veya mevcut imtiyazların kapsam veya konusunu değiştirmesi gibi yatırımcıların yatırım kararlarının değişmesine yol açacak ortaklığın yapısına ilişkin temel işlemler Kanunun uygulanmasında önemli nitelikte işlem sayılmaktadır. Ancak bunun için Sermaye Piyasası Kuruluna (SPK) konuya ilişkin düzenleme yetkisi verilmiştir. (1 puan)

• SPK’nın Tebliğ ile yaptığı düzenleme uyarınca halka açık ortaklığın devralması

şeklindeki birleşme işlemlerinde, devralınan mal varlığı karşılığında %50 veya daha fazla sermaye artırımı yapılacak olunması gerekmektedir. Örnek olayda halka açık şirket olan Özdoğan Kimya San. A.Ş.’nin birleşme işleminde devralan olması ve devraldığı Kızılkaya Kimya Malz. Tic. A.Ş.’nin mal varlığı karşılığında, ödenmiş sermayesinde ((236.570-229.000)/229.000=)%3,3 oranında yani %50 oranının altında bir artış yapmış olması nedeniyle, yapılan birleşme işlemi önemli nitelikteki işlem sayılmayacaktır. (4 puan)