2026/1 YMM Sermaye Piyasası Mevzuatı Soruları ve Çözümleri

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun, “Yatırım ortaklıkları” başlıklı 48 inci maddesinde; “Yatırım ortaklıkları, sermaye piyasası araçları, gayrimenkul, girişim sermayesi yatırımları ile Kurulca belirlenecek diğer varlık ve haklardan oluşan portföyleri işletmek amacıyla, paylarını ihraç etmek üzere kurulan sabit veya değişken sermayeli anonim ortaklıklardır.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Söz konusu Kanunu’nun, “Yatırım ortaklıklarının kuruluş ve faaliyet şartları” başlıklı 48 inci maddesinde ise; “(1) Yatırım ortaklıklarına kuruluş izni verilebilmesi için; a)Kayıtlı sermayeli anonim ortaklık şeklinde kurulmaları, b)Başlangıç sermayelerinin Kurulca belirlenen miktardan az olmaması, c)Paylarının nakit karşılığı çıkarılması ve pay bedellerinin kuruluş sırasında tam ve nakden ödenmesi, ç)Ticaret unvanlarında “Yatırım Ortaklığı” ibaresinin bulunması, d)Esas sözleşmelerinin bu Kanun ve ilgili düzenlemelerde yer alan hükümlere uygun olması, e)Kurulca yetkilendirilmiş bir kuruluşun portföy saklama hizmetini yürütmek üzere belirlenmiş olması, f)Kurulca belirlenecek diğer şartları taşıması, zorunludur. Değişken sermayeli yatırım ortaklıklarına ilişkin hükümler saklıdır. (2)Yatırım ortaklıklarının kurucularına 44 üncü madde; yöneticilerine 45 inci maddenin ikinci fıkrası; çalışanlarına ise 42 nci madde hükümleri kıyasen uygulanır. (3)Yatırım ortaklıklarının kuruluşuna ilişkin şartlar, yatırım ortaklığına dönüşümde de aranır. (4)Yatırım ortaklıkları, esas sözleşmelerinde hüküm bulunmak kaydıyla ve Kurulun onayını almak şartıyla bir portföy yönetim şirketinden hizmet alabilir. (5)Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının kuruluşlarında ve sermaye artırımlarında, Kurulca portföye alınması uygun görülen varlıklar ayni sermaye olarak konulabilir. Bu varlıkların değerlemesine ilişkin usul ve esaslar Kurulca belirlenir. Gayrimenkul yatırım ortaklıkları ayni sermaye karşılığı ihraç edecekleri payları Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde halka arz edebilirler. (6)Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının, azami oranı Kurulca belirlenecek miktarda varlıklarının toptan satışında 6102 sayılı Kanunun 408 inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi ile bu Kanunun 23 üncü maddesi hükümleri uygulanmaz.”

• Yatırım ortaklıkları: Sermaye piyasası araçları, gayrimenkul, girişim sermayesi

yatırımları ile Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenecek diğer varlık ve haklardan oluşan portföyleri işletmek amacıyla, paylarını ihraç etmek üzere kurulan sabit veya değişken sermayeli anonim ortaklıklardır. (3 puan)

• Yatırım ortaklıklarına kuruluş izni verilebilmesi için;

-Kayıtlı sermayeli anonim ortaklık şeklinde kurulmaları, (1 puan) -Başlangıç sermayelerinin Kurulca belirlenen miktardan az olmaması, (1 puan) -Paylarının nakit karşılığı çıkarılması ve pay bedellerinin kuruluş sırasında tam ve nakden ödenmesi, (1 puan) -Ticaret unvanlarında “Yatırım Ortaklığı” ibaresinin bulunması, (1 puan). -Esas sözleşmelerinin bu Kanun ve ilgili düzenlemelerde yer alan hükümlere uygun olması, (1 puan). -Kurulca yetkilendirilmiş bir kuruluşun portföy saklama hizmetini yürütmek üzere belirlenmiş olması, (1 puan). -Kurulca belirlenecek diğer şartları taşıması, (0,5) Zorunlu olup değişken sermayeli yatırım ortaklıklarına ilişkin hükümler saklı bulunmaktadır.(0,5)

• Yatırım ortaklıklarının kurucularına 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 44 üncü

maddesinde tanımlı kurucu ortaklar için aranan şartların sağlanmış olması, yöneticilerinin söz konusu Kanunun 45 inci maddenin ikinci fıkrasına göre, 44 üncü maddenin birinci fıkrasındaki mali güç şartı dışındaki şartlar ile Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenecek tecrübe ve eğitim şartlarını taşımaları zorunlu bulunmaktadır. Çalışanlarına ise yine aynı Kanunun 42 nci madde hükümleri doğrultusunda, faaliyetlere ilişkin mali sorumluluğun sınırları ve çalışanlarda aranacak asgari şartlar kıyasen uygulanmaktadır. (2 puan)

• Yatırım ortaklıklarının kuruluşuna ilişkin şartlar, mevcut bir şirketin yatırım ortaklığına

dönüşümünde de aranmaktadır.(1 puan)

• Yatırım ortaklıkları, esas sözleşmelerinde hüküm bulunmak ve sermaye Piyasası

Kurulunun onayını da almak şartıyla bir portföy yönetim şirketinden hizmet alabilecektir. (1 puan)

• Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının kuruluşlarında ve sermaye artırımlarında, sermaye

Piyasası Kurulunca portföye alınması uygun görülen varlıklar ayni sermaye olarak konulabilecektir. Bu varlıkların değerlemesine ilişkin usul ve esaslar Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenmektedir. Gayrimenkul yatırım ortaklıkları ayni sermaye karşılığı ihraç edecekleri payları söz konusu Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde halka arz edebileceklerdir. (2 puan)

• Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının, azami oranı Sermaye Piyasası Kurulunca

belirlenecek miktarda varlıklarının toptan satışında, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 408 inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendinde yer alan satış kararı genel kurula devredilemez hükmü ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 23 üncü maddesinde belirlenmiş olan ortaklıkların önemli nitelikteki işlemleri, hükümleri uygulanmayacaktır. (2 puan)

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun, “Konut ve varlık finansmanı” başlıklı 57 inci maddesinde; (1) Konut finansmanı, konut edinmeleri amacıyla tüketicilere kredi kullandırılması, konutların finansal kiralama yoluyla tüketicilere kiralanması, sahip oldukları konutların teminatı altında tüketicilere kredi kullandırılması ve bu kredilerin yeniden finansmanı amacıyla kredi kullandırılmasıdır. Konut finansmanı kuruluşları, konut finansmanı fonları ve ipotek finansmanı kuruluşlarının bu kredilere ve alacaklara dayalı veya bunların teminatı altındaki işlemleri de bu kapsamdadır. (2)Konut finansmanı kuruluşları, konut finansmanı kapsamında doğrudan tüketiciye kredi kullandıran ya da finansal kiralama yapan bankalar ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından konut finansmanı faaliyetinde bulunması uygun görülen finansal kiralama şirketleri, finansman şirketleri ve tasarruf finansman şirketleridir. (3)Konut finansmanı kuruluşları tarafından, konut edinme amacının yeterli bilgi ve belgeyle tespit edilmesi ve kullandırılan kredinin veya yapılan finansal kiralamanın ipotek veya Kurulca uygun görülen teminatlar ile güvence altına alınması zorunludur. (4)Varlık finansmanı, konut finansmanı kapsamındakiler dâhil Kurulca uygun görülen varlıklara dayalı sermaye piyasası araçlarının ihracıdır. (5) Kurul, konut ve varlık finansmanı kapsamında her aşamada Kurulca belirlenen nitelikleri haiz değerleme kuruluşları tarafından değerleme yapılmasını zorunlu tutabilir. (6) Hazine Müsteşarlığı, konut ve varlık finansmanına ilişkin sigorta sözleşmeleri ile ilgili usul ve esasları; Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ise konut finansmanı ve varlık finansmanı kapsamında tüketicilere kullandırılan kredilerin veya alacakların yeniden finansmanına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.” Şeklinde belirleme yapılmıştır.

• Konut finansmanı, konut edinmeleri amacıyla tüketicilere kredi kullandırılması,

konutların finansal kiralama yoluyla tüketicilere kiralanması, sahip oldukları konutların teminatı altında tüketicilere kredi kullandırılması ve bu kredilerin yeniden finansmanı amacıyla kredi kullandırılması olup konut finansmanı kuruluşları, konut finansmanı fonları ve ipotek finansmanı kuruluşlarının bu kredilere ve alacaklara dayalı veya bunların teminatı altındaki işlemleri de bu kapsamdadır. (3 puan)

• Konut finansmanı kuruluşları, konut finansmanı kapsamında doğrudan tüketiciye kredi

kullandıran ya da finansal kiralama yapan bankalar ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından konut finansmanı faaliyetinde bulunması uygun görülen finansal kiralama şirketleri, finansman şirketleri ve tasarruf finansman şirketleridir. (2 puan)

• Konut finansmanı kuruluşları tarafından, konut edinme amacının yeterli bilgi ve

belgeyle tespit edilmesi ve kullandırılan kredinin veya yapılan finansal kiralamanın ipotek veya Kurulca uygun görülen teminatlar ile güvence altına alınması zorunlu bulunmaktadır.(2 puan)

• Varlık finansmanı, konut finansmanı kapsamında olanlar dâhil olmak üzere Sermaye

Piyasası Kurulunca uygun görülen varlıklara dayalı sermaye piyasası araçlarının ihracı, olmaktadır. (2 puan)

• Sermaye Piyasası Kurulu, konut ve varlık finansmanı kapsamında her aşamada Kurulca

belirlenen nitelikleri haiz değerleme kuruluşları tarafından değerleme yapılmasını zorunlu tutabilecektir.(2 puan)

• Hazine ve Maliye Bakanlığı, konut ve varlık finansmanına ilişkin sigorta sözleşmeleri

ile ilgili usul ve esasları, Ticaret Bakanlığı ise konut finansmanı ve varlık finansmanı kapsamında tüketicilere kullandırılan kredilerin veya alacakların yeniden finansmanına ilişkin usul ve esasları, belirlemeye yetkilidir. (1 puan) 3

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve Kanunun verdiği yetki dahilinde yayımlanan Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-48.1) kapsamında sorular sorulmuştur. a- Halka açık gayrimenkul yatırım ortaklığı olarak kurulan ve faaliyet gösteren/gösterecek olan Vadi Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin“Yapamayacağı işler”in belirtilerek/açıklanarak, gayrimenkul yatırım ortaklıkları açısından geçerli olan “Yatırım faaliyetleri ve yatırım faaliyetlerine ilişkin sınırlamaları”,” Borçlanma sınırı” ve Kanunun konut ve varlık finansmanına ilişkin hükümleri kapsamında, söz konusu şirketin konut ve varlık finansmanı sağlayıp sağlayamayacağının, varlık teminatlı menkul kıymet ve dolayısıyla sermaye piyasası araçlarının ihracı ile bunların alım ve satımını yapıp yapamayacağının değerlendirilmesi/anlatılması/açıklanması istenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve Kanunun verdiği yetki dahilinde yayımlanan Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-48.1)’nin “Ortaklık tanımı” başlıklı 4’üncü maddesinde; “(1) Gayrimenkul yatırım ortaklığı, bu Tebliğ ile belirlenmiş usul ve esaslar dahilinde, gayrimenkuller, gayrimenkul projeleri, gayrimenkule dayalı haklar, altyapı yatırım ve hizmetleri, sermaye piyasası araçları, Takasbank para piyasası ve ters repo işlemleri, Türk Lirası cinsinden vadeli mevduat veya katılma hesabı, yabancı para cinsinden vadeli ve vadesiz mevduat veya özel cari ve katılma hesapları ile iştirakler ve Kurulca belirlenecek diğer varlık ve haklardan oluşan portföyü işletmek amacıyla paylarını ihraç etmek üzere kurulan ve Kanunun 48 inci maddesinde sınırı çizilen faaliyetler çerçevesinde olmak kaydı ile bu Tebliğde izin verilen diğer faaliyetlerde bulunabilen sermaye piyasası kurumudur. (2) Altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işleten ortaklıkların münhasıran bu faaliyette bulunmak üzere kurulmaları/dönüşmeleri zorunlu olup, ortaklık esas sözleşmesinde bu yönde hüküm bulunması zorunludur. (3) Münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işletecek ortaklıklar altyapı yatırım ve hizmeti ile ilişkili olmayan gayrimenkuller, gayrimenkul projeleri ve gayrimenkule dayalı haklara yatırım yapamazlar. Bu Tebliğ kapsamındaki diğer ortaklıklar da, ana faaliyet konularına ilişkin gayrimenkul veya gayrimenkul projelerine bağlı olarak yürütülen ve arızi nitelik taşıyanlar hariç olmak üzere, altyapı yatırım ve hizmetleri ile bunlar kapsamındaki varlık ve haklara yatırım yapamazlar.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Yine Tebliğin “Ortaklığın amacı ve faaliyet konusu” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Ortaklıklar; münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan bir portföyü veya 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen diğer varlık ve haklardan oluşan bir portföyü işletmek üzere kurulabileceği gibi belirli bir projeye, gayrimenkule veya altyapı yatırım ve hizmetine yatırım yapmak ya da belirli bir alanda faaliyet göstermek amacıyla da kurulabilirler. (2) Belirli alanlarda faaliyet göstermek veya belirli bir projeye, gayrimenkule veya altyapı yatırım ve hizmetine yatırım yapmak üzere kurulan ortaklıkların aktif toplamlarının en az %75’i bu faaliyet kapsamında yapılan yatırımlardan oluşur ve bu ortaklıkların unvanlarında söz konusu faaliyete, projeye, gayrimenkule veya altyapı yatırım ve hizmetine ilişkin bir ifadeye yer verilir.” Şeklinde hüküm tesis edilmiştir. Yine Tebliğin “Yatırım faaliyetleri ve yatırım faaliyetlerine ilişkin sınırlamalar” başlıklı 22/1 maddesinde; “(1)Bu Tebliğde yer alan sınırlamalar saklı kalmak üzere, ortaklıklar veya ortaklıkların; a) Alım satım kârı veya kira geliri elde etmek amacıyla; arsa, arazi, konut, ofis, alışveriş merkezi, otel, lojistik merkezi, depo, park, hastane ve benzeri her türlü gayrimenkulü satın alabilir, satabilir, kiralayabilir, kiraya verebilir ve satın almayı veya satmayı vaad edebilirler. Şu kadar ki münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işletecek ortaklıklar sadece altyapı yatırım ve hizmet konusu olan gayrimenkuller ile ilgili olan işlemleri gerçekleştirebilir. ..…. ı) Mülkiyetlerini edinmek kaydıyla yurt dışındaki gayrimenkullere ve yabancı sermaye piyasası araçlarına yatırım yapabilirler. 4 üncü maddenin üçüncü fıkrası saklıdır. .….. k) Aracılık faaliyeti kapsamında olmamak kaydıyla yerli ve yabancı sermaye piyasası araçlarını alabilir ve satabilir, Takasbank para piyasası ve ters repo işlemi yapabilir, Türk Lirası cinsinden vadeli mevduat veya katılma hesabı, yabancı para cinsinden ise vadeli ve vadesiz mevduat veya özel cari ve katılma hesabı açtırabilirler, sermaye piyasası araçlarını ödünç verebilirler. ..… m) Altın, kıymetli madenler ve diğer emtialar ile bunlara dayalı vadeli işlem sözleşmelerine yatırım yapamazlar. n) Yatırım fonları payları ve türev araçlar hariç, borsalarda veya borsa dışı teşkilatlanmış piyasalarda işlem görmeyen sermaye piyasası araçlarına yatırım yapamazlar, sermaye piyasası araçlarının alım satımlarının Borsa kanalıyla yapılması zorunludur. o) Sermaye piyasası araçlarını açığa satamazlar, kredili menkul kıymet işlemi yapamazlar ve sermaye piyasası araçlarını ödünç alamazlar. ö) Türev araçları kullanarak korunma amacını aşan işlemler yapamazlar……” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Yine Tebliğin “Yapamayacakları işler” başlıklı 23 üncü maddesinde; (1) Ortaklıklar; a) 5411 sayılı Bankacılık Kanununda tanımlandığı üzere mevduat veya katılım fonu toplayamazlar ve mevduat veya katılım fonu toplama sonucunu verecek iş ve işlemler yapamazlar. b) Bu Tebliğde izin verilen işlemler dışında ticari, sınai veya zirai faaliyetlerde bulunamazlar. c) Hiçbir şekilde gayrimenkullerin, altyapı yatırım ve hizmetlerinin inşaat işlerini kendileri üstlenemez, bu amaçla personel ve ekipman edinemezler. Yürütülen projelerin kontrol işleri dahili olarak yürütülecekse bu amaçla istihdam edilen personel kapsam dışındadır. ç) Hiçbir surette otel, hastane, alışveriş merkezi, iş merkezi, ticari parklar, ticari depolar, konut siteleri, süper marketler ve bunlara benzer nitelikteki gayrimenkulleri ticari maksatla işletemez ve bu amaçla personel istihdam edemezler. Ancak, 27 nci maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları kapsamındaki faaliyetler ve bu faaliyetler nedeniyle istihdam edilen personel bu bent kapsamında değerlendirilmez. d) Kendi personeli vasıtasıyla portföye konu olan veya olacak projeler hariç olmak üzere başka kişi ve kuruluşlara proje geliştirme, proje kontrol, mali fizibilite, yasal izinlerin takibi ve buna benzer hizmetler veremezler. Ancak, kamu kurum veya kuruluşları ile bunların bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve imtiyazlı pay sahibi bulunduğu şirketler tarafından yürütülen projelere ilişkin olarak bu bentte belirtilen hizmetler, kamu kurum ve kuruluşlarının yönetim kontrolüne sahip olduğu ortaklıklar tarafından sağlanabilir. e) Kredi veremezler. f) Sermayesine %100 oranında iştirak ettikleri bağlı ortaklıkları dışındaki ilişkili taraflarına herhangi bir mal veya hizmet satımı işlemine dayanmayan borç veremezler. g) Belgeye dayandırılmayan ve piyasa rayicinden bariz farklılık gösteren bir harcama veya komisyon ödemesinde bulunamazlar. ğ) Sürekli olarak kısa vadeli gayrimenkul alım satımı yapamazlar.” Şeklinde hüküm tesis edilmiştir. Tebliğin “İşletme hizmeti” başlıklı 27 inci maddesinde; “Ortaklık portföyünde yer alan gayrimenkullere ve/veya altyapı yatırım ve hizmetlerine ilişkin işletme hizmetleri işletmeci şirketlerden alınır. (2) Ortaklık portföyünde kira geliri elde etme amacına yönelik gayrimenkuller olması halinde, söz konusu gayrimenkullere veya onların bağımsız bölümlerine ilişkin olarak güvenlik, temizlik, genel idare ve buna benzer nitelikteki temel hizmetler kiracılara ortaklık tarafından sunulabileceği gibi, ortaklık ile bir işletmeci şirket arasında bu tür hizmetlerin sunulması amacına yönelik bir sözleşme yapılması da mümkündür. (3) Ortaklık portföyünde yer alan gayrimenkuller ile gayrimenkul projelerinin pazarlanmasına ve değerinin artırılmasına yönelik olarak yapılacak reklam ve promosyon faaliyetleri temel hizmet kapsamındadır. (4) (Münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işletecek ortaklıklar, altyapı tesislerine ilişkin üretim lisansına veya benzeri başka imtiyazlara sahip olmak koşuluyla söz konusu tesislerde gerçekleştirilecek anılan lisansa ve/veya imtiyaza bağlı faaliyetleri doğrudan kendisi yürütebilir” şeklinde açıklama yapılmıştır. Ayrıca Tebliğin “Borçlanma sınırı” başlıklı 31 inci maddesinde; “(1)Ortaklıklar, fon ihtiyaçlarını veya portföyleri ile ilgili maliyetleri karşılamak amacıyla hesap dönemi sonunda hazırlayıp kamuya açıkladıkları konsolide olmayan veya bireysel finansal tablolarında yer alan öz sermayelerinin beş katı kadar kredi kullanabilirler. Söz konusu kredilerin üst sınırının hesaplanmasında ortaklığın finansal kiralama işlemlerinden doğan borçları ve gayri nakdi kredileri de dikkate alınır. (2)Ortaklıklar sermaye piyasası mevzuatındaki sınırlamalar dahilinde borçlanma aracı ihraç edebilirler. Ancak ihraç edecekleri borçlanma araçları için sermaye piyasası mevzuatı uyarınca hesaplanacak ihraç limitinden birinci fıkrada bahsedilen krediler düşülür. (3)Ortaklıklar, Kurul düzenlemeleri çerçevesinde gayrimenkul sertifikası ve portföydeki gayrimenkullerin satışından veya satış vaadi sözleşmelerinden kaynaklanan senetli alacakları ile kira gelirlerinin teminatı altında varlık teminatlı menkul kıymet ihraç edebilirler. (4) Kurul, münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işleten ortaklıklar için altyapı yatırım ve hizmetlerinin niteliğini dikkate almak suretiyle borçlanma sınırını artırabilir.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Vadi Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin ve bu mahiyetteki ortaklıkların yapamayacağı işler olarak;

• 5411 sayılı Bankacılık Kanununda tanımlandığı üzere mevduat veya katılım fonu

toplayamayacaklar, mevduat veya katılım fonu toplama sonucunu verecek iş ve işlemler yapamayacaklardır. (1 puan)

• Tebliğde izin verilen işlemler dışında ticari, sınai veya zirai faaliyetlerde

bulunamayacaklardır.(1 puan)

• Hiçbir şekilde gayrimenkullerin, altyapı yatırım ve hizmetlerinin inşaat işlerini kendileri

üstlenemeyecekler, bu amaçla personel ve ekipman edinemeyeceklerdir. Ancak yürütülen projelerin kontrol işlerinin dahili olarak yürütülmesi halinde bu amaçla personel istihdam edebileceklerdir. (2 puan)

• Hiçbir surette otel, hastane, alışveriş merkezi, iş merkezi, ticari parklar, ticari depolar,

konut siteleri, süper marketler ve bunlara benzer nitelikteki gayrimenkulleri ticari maksatla işletemeyecekler ve bu amaçla personel istihdam edemeyeceklerdir. Ancak, Tebliğin 27 nci maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları kapsamında, portföydeki gayrimenkullerin kiralanması durumunda kiracılara temizlik, güvenlik, bakım, genel idare vb. hizmetlerin verilmesi halinde, portföyde yer alan gayrimenkul ve projelerine ilişkin satışa yönelik tanıtıcı reklam ve promosyon yapılması durumunda, münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işletecek ortaklıkların üretime ilişkin lisansa ve/veya imtiyaza bağlı faaliyetler kapsamında, personel istihdam edebileceklerdir. (2 puan)

• Kendi personeli vasıtasıyla portföye konu olan veya olacak projeler hariç olmak üzere

başka kişi ve kuruluşlara proje geliştirme, proje kontrol, mali fizibilite, yasal izinlerin takibi ve buna benzer hizmetler veremeyeceklerdir. Ancak, kamu kurum veya kuruluşları ile bunların bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve imtiyazlı pay sahibi bulunduğu şirketler tarafından yürütülen projelere ilişkin olarak bu bentte belirtilen hizmetler, kamu kurum ve kuruluşlarının yönetim kontrolüne sahip olduğu gayrimenkul yatırım ortaklıkları tarafından sağlanabilecektir. (2 puan)

• Kredi veremeyecekler, buna yönelik iş ve işlemlerde bulunamayacaklardır. (1 puan)
• Sermayesine %100 oranında iştirak ettikleri bağlı ortaklıkları dışındaki ilişkili

taraflarına, herhangi bir mal veya hizmet satımı işlemine dayanmayan borç veremeyeceklerdir. (1 puan)

• Belgeye dayandırılmayan ve piyasa rayicinden bariz farklılık gösteren bir harcama veya

komisyon ödemesinde bulunamayacaklardır. (1 puan)

• Sürekli olarak kısa vadeli gayrimenkul alım satımı yapamayacaklardır. (1 puan)

Kanunun konut ve varlık finansmanına ilişkin hükümleri ile sermaye piyasası aracı ihracı ve alım ve satımı yönüyle;

• Ortaklıkların kredi vermeleri yasak olduğundan doğrudan konut finansmanına ilişkin

işlemlerde bulunamayacaklar, bu mahiyette iş ve işlem yapamayacaklardır. Ayrıca kanunen konut finansmanı kurumu olarak da sayılmamaktadırlar. Dolayısıyla Vadi Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. konut finansmanına ilişkin işlem yapamayacak ancak aktifinde kayıtlı projelere ve varlıklara dayalı menkul kıymet ihracı yapabilecektir. (2 puan)

• Ortaklıklar paylarını ve borçlanma araçlarını ihraç edebileceklerdir. Yabancı sermaye

piyasası araçlarına yatırım yapabilecekler, aracılık faaliyeti kapsamında olmamak kaydıyla yerli ve yabancı sermaye piyasası araçlarını alıp satabileceklerdir. Ancak yatırım fonları payları ve türev araçlar hariç, borsalarda veya borsa dışı teşkilatlanmış piyasalarda işlem görmeyen sermaye piyasası araçlarına yatırım yapamayacaklardır. Sermaye piyasası araçlarının alım satımlarını Borsa kanalıyla yapmaları gerekmektedir. Yine sermaye piyasası araçlarını açığa satamayacaklar, kredili menkul kıymet işlemi yapamayacaklar, sermaye piyasası araçlarını ödünç alamayacaklardır. Korunma amacı dışında türev araçları kullanarak işlem yapamayacaklardır. Bu kapsamda Portföylerinde yer alan gayrimenkullerin satışı veya kiralamasından kaynaklı alacaklarını teminat göstermek suretiyle, varlık finansmanı kapsamında varlık teminatlı menkul kıymet ihraç etmeleri söz konusu olabilecektir. Ayrıca ihraç edilmiş varlığa dayalı sermaye piyasası araçlarını portföylerine dahil edebileceklerdir. (4 puan) b- Halka açık gayrimenkul yatırım ortaklığı olarak kurulan ve faaliyet gösteren Vadi Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin, gayrimenkul yatırım ortaklıkları açısından geçerli olan “Borçlanma sınırı” hükümlerini esas alarak ve borçlanma araçları ihracına esas olan bilançosunun ve verilerin belirlendiği gibi olduğunu kabul ederek, kullanabileceği kredi tavanı tutarı ile Borçlanma Araçları Tebliği (VII-128.8)’nin “İhraç limiti” hükümlerini de dikkate almak suretiyle yurt içine ihraç edebileceği en fazla borçlanma aracı tutarının (ihraç limitinin/ihraç tavanı tutarının) gerekçeleriyle birlikte belirlenmesi istenmiştir. Borçlanma Araçları Tebliği (VII-128.8)’nin “İhraç limiti” başlıklı 9/1 inci maddesinde; “Borçlanma araçlarına ilişkin ihraç limiti, izahname veya ihraç belgesinin onaylanması amacıyla Kurula yapılan başvuru tarihi esas alınarak hesaplanır. Ancak, Kurulca inceleme sonuçlandırılıncaya kadar geçen sürede ihraççıya verilmiş olan diğer ihraç tavanları ile itfa edilmiş olan tutarlar, bu maddenin dördüncü fıkrasının (ç) bendi kapsamında yapılacak hesaplamada dikkate alınır.” şeklinde belirleme yapılmıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise ihraç limitinin belirlenmesinde esas alınacak finansal tabloların neler olduğu açıklanmıştır. Vadi Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin iştiraki veya bağlı ortaklığı ve kendisinin bir şirket topluluğuna bağlılığı bulunmadığından bireysel finansal tablo düzenlemektedir. Bu doğrultuda ihraç limitinin belirlenmesinde, söz konusu Tebliğin 9/2-a maddesi hükümleri kapsamında 31/12/2025 tarihli finansal durum tablosu (bilanço) verileri esas alınmıştır. Anılan Tebliğin 9/4 ve 12 inci maddesinde; “(4) İhraç limiti, bu maddede belirtilen finansal tablolar esas alınarak aşağıdaki şekilde hesaplanır: a) Halka açık ortaklıkların ihraç limiti, özkaynak tutarının beş katını geçemez. Ortaklığın konsolide finansal tablo hazırlaması durumunda ana ortaklığa ait özkaynak tutarı dikkate alınır. b) Halka açık olmayan ortaklıkların ihraç limiti, özkaynak tutarının üç katını geçemez. Ortaklığın konsolide finansal tablo hazırlaması durumunda ana ortaklığa ait özkaynak tutarı dikkate alınır. c) Bu fıkranın (a) ve (b) bentleri çerçevesinde hesaplanacak ihraç limitleri, derecelendirme kuruluşlarından talebe bağlı olarak yatırım yapılabilir seviyenin en yüksek ilk üç kademesine denk gelen uzun vadeli derecelendirme notu alan bankalar için yüzde yüz oranında artırılır. Söz konusu ihraççıların derecelendirme notunun bu bentte yer alan notun altına düşmesi durumunda, ihraççı tarafından ihraç tavanının güncellenmesi amacıyla Kurula bildirimde bulunulması zorunludur. ç) Bu fıkranın (a), (b) ve (c) bentleri çerçevesinde belirlenen esaslara ek olarak, yurt dışında yapılmış ihraçlar dahil olmak üzere, ihraççının halen tedavülde olan ile ihraç tavanı kapsamında henüz satışı gerçekleştirilmemiş borçlanma araçları ve teminatlı menkul kıymetleri ile ihraççının fon kullanıcısı olduğu ve ödemeleri garanti altına alınmamış olan tedavülde bulunan yönetim sözleşmesine ve alım satıma dayalı kira sertifikalarının nominal tutarı, ihraç limitinin hesaplanmasında indirim kalemi olarak dikkate alınır. Yurt dışında yabancı para cinsinden yapılmış ihraçlara ilişkin olarak yapılacak hesaplamada indirim tutarı, talep edilen ihraç tavanına ilişkin Kurula yapılan başvuru tarihinde geçerli olan gösterge niteliğindeki TCMB döviz satış kuru, ilgili çapraz kur veya TCMB tarafından alım satıma konu olmayan dövizlere ilişkin bilgi amaçlı kur tablosunda belirtilen döviz kurları üzerinden hesaplanır. ….. (12) İhraç limitinin hesaplanmasında, Kurulun yatırım ortaklıklarına ilişkin düzenlemeleri saklıdır.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Buna göre Vadi Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin 31/12/2025 tarihli finansal durum tablosunda (bilançosunda) yer alan özkaynak tutarına göre ihraç limiti belirlenecektir. Ancak anılan Tebliğin 9/1 ve 9/4-ç maddesine göre bu belirlemede şirketin henüz itfası yapılmamış başka borçlanma aracı olup olmadığına bakılacaktır. Ayrıca bu belirleme yapılırken Sermaye Piyasası Kurulunun yatırım ortaklıklarına ilişkin düzenlemeleri ayrıca dikkate alınacaktır. Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-48.1)’nin “Borçlanma sınırı” başlıklı 31 inci maddesinde; “(1)Ortaklıklar, fon ihtiyaçlarını veya portföyleri ile ilgili maliyetleri karşılamak amacıyla hesap dönemi sonunda hazırlayıp kamuya açıkladıkları konsolide olmayan veya bireysel finansal tablolarında yer alan öz sermayelerinin beş katı kadar kredi kullanabilirler. Söz konusu kredilerin üst sınırının hesaplanmasında ortaklığın finansal kiralama işlemlerinden doğan borçları ve gayri nakdi kredileri de dikkate alınır. (2)Ortaklıklar sermaye piyasası mevzuatındaki sınırlamalar dahilinde borçlanma aracı ihraç edebilirler. Ancak ihraç edecekleri borçlanma araçları için sermaye piyasası mevzuatı uyarınca hesaplanacak ihraç limitinden birinci fıkrada bahsedilen krediler düşülür. (3)Ortaklıklar, Kurul düzenlemeleri çerçevesinde gayrimenkul sertifikası ve portföydeki gayrimenkullerin satışından veya satış vaadi sözleşmelerinden kaynaklanan senetli alacakları ile kira gelirlerinin teminatı altında varlık teminatlı menkul kıymet ihraç edebilirler. (4) Kurul, münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işleten ortaklıklar için altyapı yatırım ve hizmetlerinin niteliğini dikkate almak suretiyle borçlanma sınırını artırabilir.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Buna göre kredi tavanının hesaplamasında;

• Vadi Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. fon ihtiyaçlarını veya portföyleri ile ilgili

maliyetleri karşılamak amacıyla hesap dönemi sonunda hazırlayıp kamuya açıkladığı 31/12/2025 tarihli finansal durum tablosunda (bilançosunda) yer alan öz sermayesinin beş katı kadar kredi kullanabilecektir. Söz konusu kredilerin üst sınırının hesaplanmasında ortaklığın finansal kiralama işlemlerinden doğan borçları ve gayri nakdi kredileri de dikkate alınacaktır. 31/12/2025 tarihli finansal durum tablosunda (bilançosunda) özsermayesi (özkaynakları) 614.000.000 TL olduğundan bunun beş katı olan (614.000.000*5=) 3.070.000.000 TL kredi kullanabilecektir. (2 puan)

• Ancak finansal durum tablosu ve verilere göre Vadi Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı

A.Ş.’nin zaten mevcutta 68.000.000 TL kısa vadeli banka kredisi, 126.000.000 TL ise uzun vadeli banka kredisi borcu bulunmaktadır. Ayrıca 303 Uzun Vad. Kred. Anapara Taks. ve Faizleri hesabında yer alan tutarın 26.000.000 TL’si dönem sonuna kadar yapılacak kredi anapara ödemesi olup henüz ödenmemiştir. Buna göre mevcutta toplam (126.000.000+68.000.000+26.000.000=)220.000.000 TL kredi borcu bulunmaktadır. (2 puan)

• Ayrıca ortaklık bilanço tarihi itibariyle yapmış olduğu finansal kiralama işleminden

toplam 116.000.000 TL anapara+faiz (kira) borcu bulunmaktadır. Finansal kiralama işleminde borç yapısı gereği toplam olarak dikkate alınmakta, faiz ve anapara diye ayrım yapılmamaktadır. Yine 28.000.000 TL gayri nakdi kredi kullanmış olup, kayıtlarında bu tutar nazım hesaplarda takip edilmektedir. Dolayısıyla mevcut tutarlar kullanabileceği kredi tutarından düşülecek ve böylece Vadi Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. 31/12/2025 tarihli bilançosuna ve verilere göre en fazla toplam (3.070.000.000-220.000.000-116.000.000-28.000.000=)2.706.000.000 TL kredi kullanabilecektir. (4 puan) Borçlanma aracı ihraç limitinin hesaplamasında;

• Vadi Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin 31/12/2025 tarihi itibariyle itfa tarihi

sonraki dönemlerde olacak toplam 66.000.000 TL nominal bedelli tahvil ihracı söz konudur. Dolayısıyla tedavülde olan bu kısım ihraç limitinin/tavanının belirlenmesinde ihraç edilebilir azami tutardan düşülecek, ödenen/ödenecek faiz tutarı ise dikkate alınmayacaktır. Halka açık ortaklıkların ihraç limiti, özkaynak tutarının beş katını geçemeyeceğinden, Vadi Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin halka açık şirket olarak ihraç tavanı 31/12/2025 tarihli bilançosunda verilen özkaynak tutarının 5 katı olan (614.000.000*5=)3.070.000.000 TL olacak, ancak tedavülde olan diğer borçlanma aracı nominal bedeli bu tutardan düşülecek ve tutar (3.070.000.000- 66.000.000=)3.004.000.000 TL olarak hesaplanacaktır. (4 puan)

• Ayrıca Sermaye Piyasası Kurulu gayrimenkul yatırım ortaklıkları için tebliğle özel

belirleme yaparak, kullanılmış kredilerin ve ortaklığın finansal kiralama işlemlerinden doğan borçları ve gayri nakdi kredilerinin de borçlanma aracı ihracında, ihraç limitinin/tavanının belirlenmesinde dikkate alınacağını belirlemiş olduğundan, hesaplamada 31/12/2025 tarihi itibariyle mevcut olan banka kredileri toplamı (126.000.000+68.000.000+26.000.000=)220.000.000 TL, finansal kiralama işleminden doğan borçlar 116.000.000 TL ve gayri nakdi krediler 28.000.0000 TL de düşülecek ve toplam ihraç tavanı (3.004.000.000-220.000.000-116.000.000- 28.000.000=)2.640.000.000 TL olarak hesaplanacaktır. (4 puan)

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 86’ıncı maddesinde, sermaye piyasası kurumları için tedrici tasfiye süreci ve bunun usul ve esasları açıklanmıştır. “(1) 82 nci madde uyarınca yatırımcıları tazmin kararı verilenler hakkında Kurul, bankalar hariç olmak üzere, tazmin sürecinin kapanmasına ilişkin kararı ile birlikte tedricî tasfiye kararı da verebilir. Bu durumda tedricî tasfiye işlemleri YTM tarafından yürütülür. (2) Tedricî tasfiyenin amacı, tedricî tasfiyesine karar verilenlerin mal varlığını aynen veya nakde çevirmek suretiyle elde edilen bedeli tahsis ederek, 85 inci maddede düzenlenmiş olan tazmin süreci kapsamında yatırımcıların tazmin edilmeyen bakiye alacakları ile YTM’nin yatırımcılara halef olmasından kaynaklanan alacaklarının ödenmesidir. Tedricî tasfiye karar ve işlemlerinde; 6102 sayılı Kanun, 2004 sayılı Kanun ve diğer mevzuatın tasfiye ile ilgili hükümleri uygulanmaz. Tedricî tasfiyeye ilişkin usul ve esaslar Kurulca hazırlanan bir yönetmelikle belirlenir. (3) Kurulca haklarında tedricî tasfiye kararı verilenlerin kanuni organlarının görev ve yetkileri, tedricî tasfiye kararından tasfiye sonuçlanıncaya kadar, YTM tarafından yerine getirilir. Yapılan işlemlerden tescili gerekli olanlar, YTM’nin talebi üzerine harca tabi olmaksızın tescil ve ilan olunur. Tedricî tasfiyenin sonuçlandığının ilan edildiği tarihte başkaca bir işleme gerek kalmaksızın, tedricî tasfiye kararı tarihinden önceki kanuni organları görev ve yetkilerini yeniden üstlenirler. (4) Hakkında tedricî tasfiye kararı verilenlerin ödemeleri durur ve tüm mal varlığı üzerinde, sadece YTM tarafından tasarruf edilebilir. YTM, tedricî tasfiyeye tabi ilgililerin aktif ve pasifini tespit eder. İlgililerin tedricî tasfiye kararının verilmesinden sonra vadesi gelen sözleşmelerinden doğan hak ve borçları da vadeleri itibarıyla belirlenir. Mevzuat uyarınca verilmiş teminatlar da aktifin hesabında dikkate alınır. Tazmin ile tasfiye süreci arasındaki süreçte uygulanacak temerrüt faizi Kurulca belirlenir. Tedricî tasfiye kararı verilmesi hâlinde, bu tasfiyenin kapatılması kararına kadar iflas kararı verilemez. Tedricî tasfiye kararı verilenler hakkında 2004 sayılı Kanun ve 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip yapılmaz, evvelce başlamış takipler durur; bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. (5) YTM, tasfiye kapsamında yer alan gerçek hak sahiplerini ve bunların alacak ve borç tutarlarını tazmin sürecinde elde edilen bilgi ve belgelere dayanarak tespit eder. YTM’nin yatırımcılara halef olmasından kaynaklanan alacakları ile tasfiye giderleri de YTM alacağı olarak dikkate alınır. Haklarında tedricî tasfiye kararı verilenlerin aktiflerinden nakit olanlar doğrudan doğruya, olmayanlar ise paraya çevrilmek suretiyle, bu alacakların ödenmesinde kullanılır. Aktiflerden öncelikle müşteri alacakları ödenir. Müşteri alacaklarının tamamının karşılanamaması hâlinde garameten ödeme yapılır. Bu alacaklar tamamen karşılandıktan sonra artan kısımdan, öncelikle garameten kamu alacakları ve kalandan YTM’nin 85 inci madde kapsamında yaptığı ödemeler ve tasfiye giderleri nedeniyle doğan alacağı ödenir. Bakiye, diğer alacaklılara tahsis edilir. Haklarında tedricî tasfiye kararı verilenlerin nakit dışındaki mal varlığının paraya çevrilmesine ve garamaten yapılacak ödeme usul ve esaslarına ilişkin diğer hususlar Kurulca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. (6) Haklarında tedricî tasfiye kararı verilenlerin yönettiği portföylerin yönetiminin bir başka kuruluşa devrine Kurulca karar verilebilir. (7) YTM, gecikmeksizin, tazmin kararı ile birlikte hakkında tedricî tasfiye kararı verilenlerin yönetim ve denetimini doğrudan veya dolaylı olarak, tek başına veya birlikte elinde bulunduran ortakları ile tüzel kişi ortaklarının sermayesinin yüzde beşinden fazlasına sahip gerçek kişi pay sahiplerinin kendilerine, eşlerine ve velayet altındaki çocuklarına ait taşınmaz mal ve iştiraklerini, haczi caiz olan taşınır mal, hak ve alacaklarını ve menkul kıymetlerini ve her türlü kazanç ve gelirlerini; ayrıca, tedricî tasfiye kararının ilanından önceki iki yıl içinde ivazlı veya ivazsız olarak iktisap ettikleri veya devrettikleri taşınmaz mal, haczi caiz taşınır mal, hak, alacak ve menkul değerleri gösterir birer mal beyannamesi vermelerini ister. Bu fıkra hükümlerine göre istenen mal beyannamesinin en geç yedi gün içinde YTM’ye verilmesi zorunludur. YTM, yönetim ve denetimini doğrudan veya dolaylı olarak, tek başına veya birlikte elinde bulunduran ortaklarının malvarlıkları üzerine teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz kararları ile ilgililerin yurt dışına çıkış yasağı dâhil olmak üzere alacaklıların menfaati için zorunlu olan her türlü muhafaza tedbirinin alınmasını ilgili mahkemeden istemeye yetkilidir. Bu mal beyanının hüküm ve sonuçları hakkında 2004 sayılı Kanunun ilgili hükümleri geçerlidir. Bu fıkra hükümleri çerçevesinde alınan tedbir ve haciz kararlarından itibaren altı ay içinde dava açılmaması veya icra veya iflas takibinde bulunulmaması hâlinde bu kararlar kendiliğinden ortadan kalkar. (8) Kurul, YTM’nin başvurusu üzerine tedricî tasfiyenin kapatılmasına karar verir. Haklarında tedricî tasfiye kararı verilenlerin aktiflerinin, tasfiyenin amacı kapsamındaki hak sahiplerinin alacaklarını, tazmin kapsamında yapılan ödemeleri ve tasfiye giderlerini karşılamaya yetmediğinin tespiti hâlinde, YTM, Kurulun uygun görüşüyle ilgililerin iflasını da isteyebilir. (9) Tedricî tasfiye sırasındaki görevlerinin ifası sebebiyle YTM kanuni temsilci, yönetici ve personeli aleyhine açılan ve açılacak her türlü tazminat ve alacak davaları YTM aleyhine açılır. YTM personeli hakkında açılacak ceza davalarında ise 133 üncü madde hükmü uygulanır. YTM personeli tedricî tasfiye işlemleri sırasında tedricî tasfiyesini yürüttükleri şirketlerin doğmuş ve doğacak kamu borçlarından, sosyal güvenlik kurumlarına olan borçlarından ve diğer mali yükümlülüklerinden sorumlu tutulamaz. YTM personelinin tedricî tasfiyesine karar verilen sermaye piyasası kurumlarının sermayesini kaybetmesinden ve/veya borca batık olmasından dolayı mahkemeye bildirimde bulunma yükümlülükleri yoktur. Bildirimde bulunmamaktan dolayı bu şahıslar hakkında 2004 sayılı Kanunun 179 uncu, 277 nci ve devamı maddeleri ile 345/a maddesi hükümleri uygulanmaz; haklarında 6102 sayılı Kanunun 341 inci maddesi uyarınca şahsi sorumluluk davası açılamaz. YTM’nin, ağır ihmali veya kastı bulunan personeline rücu hakkı saklıdır. (10) YTM’nin, hakkında tedricî tasfiye kararı verilenler nedeniyle sahip olduğu dava hakkı genel zamanaşımı süresine tabidir. 2004 sayılı Kanunun 278 inci, 279 uncu ve 280 inci maddelerinde belirtilen hâllerin varlığı hâlinde, aciz vesikası ibrazına gerek olmaksızın YTM tarafından iptal davası açılabilir. YTM, bu maddeden kaynaklanan görevlerinin ifası sırasında her türlü teminattan muaf olarak ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz istemeye yetkilidir.” Şeklinde belirleme yapılmıştır.

• Kanunun 82 nci maddesi uyarınca yatırımcıları tazmin kararı verilen sermaye piyasası

kurumları hakkında Sermaye Piyasası Kurulu, bankalar hariç olmak üzere, tazmin sürecinin kapanmasına ilişkin kararı ile birlikte tedricî tasfiye kararı da verebilir. Bu durumda tedricî tasfiye işlemleri Yatırım Tazmin Merkezi (YTM) tarafından yürütülür. (1 puan)

• Tedricî tasfiyenin amacı, tedricî tasfiyesine karar verilenlerin mal varlığını aynen veya

nakde çevirmek suretiyle elde edilen bedeli tahsis ederek, Kanunun 85 inci maddesinde düzenlenmiş olan tazmin süreci kapsamında, yatırımcıların tazmin edilmeyen bakiye alacakları ile YTM’nin yatırımcılara halef olmasından kaynaklanan alacaklarının ödenmesidir. Tedricî tasfiye karar ve işlemlerinde, 6102 sayılı Kanunun, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun ve diğer mevzuatın tasfiye ile ilgili hükümleri uygulanmamaktadır. Tedricî tasfiyeye ilişkin usul ve esaslar Kurulca hazırlanan bir yönetmelikle belirlenmiştir. (2 puan)

• Sermaye Piyasası Kurulunca haklarında tedricî tasfiye kararı verilen sermaye piyasası

kurumlarının kanuni organlarının görev ve yetkileri, tedricî tasfiye kararından tasfiye sonuçlanıncaya kadar, YTM tarafından yerine getirilmektedir. Yapılan işlemlerden tescili gerekli olanlar, YTM’nin talebi üzerine harca tabi olmaksızın tescil ve ilan olunmaktadır. Tedricî tasfiyenin sonuçlandığının ilan edildiği tarihte başkaca bir işleme gerek kalmaksızın, tedricî tasfiye kararı tarihinden önceki kurumların kanuni organları görev ve yetkilerini yeniden üstlenmektedirler. (2 puan)

• Hakkında tedricî tasfiye kararı verilen sermaye piyasası kurumlarının ödemeleri

durmakta ve tüm mal varlığı üzerinde, sadece YTM tarafından tasarruf edilebilmektedir. YTM, tedricî tasfiyeye tabi kurumların aktif ve pasifini tespit etmekte olup kurumların tedricî tasfiye kararının verilmesinden sonra vadesi gelen sözleşmelerinden doğan hak ve borçları da vadeleri itibarıyla belirlenmektedir. İlgili mevzuat uyarınca verilmiş teminatlar da aktifin hesabında dikkate alınmaktadır. (2 puan) Tazmin ile tasfiye süreci arasındaki süreçte uygulanacak temerrüt faizi Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenmektedir. Tedricî tasfiye kararı verilmesi hâlinde, bu tasfiyenin kapatılması kararına kadar iflas kararı verilemez. Tedricî tasfiye kararı verilenler hakkında 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip yapılamaz, evvelce başlamış takipler durmakta, bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlememektedir. (2 puan)

• YTM, tasfiye kapsamında yer alan gerçek hak sahiplerini ve bunların alacak ve borç

tutarlarını tazmin sürecinde elde edilen bilgi ve belgelere dayanarak tespit etmektedir. YTM’nin yatırımcılara halef olmasından kaynaklanan alacakları ile tasfiye giderleri de YTM alacağı olarak dikkate alınmaktadır. Haklarında tedricî tasfiye kararı verilenlerin aktiflerinden nakit olanlar doğrudan doğruya, olmayanlar ise paraya çevrilmek suretiyle, bu alacakların ödenmesinde kullanılmakta, aktiflerden öncelikle müşteri alacakları ödenmektedir. Müşteri alacaklarının tamamının karşılanamaması hâlinde garameten ödeme yapılmaktadır. (2 puan) Bu alacaklar tamamen karşılandıktan sonra artan kısımdan, öncelikle garameten kamu alacakları ve kalandan YTM’nin Kanunun 85 inci madde kapsamında yaptığı ödemeler ve tasfiye giderleri nedeniyle doğan alacağı ödenmekte, bakiye, diğer alacaklılara tahsis edilmektedir. Haklarında tedricî tasfiye kararı verilenlerin nakit dışındaki mal varlığının paraya çevrilmesine ve garamaten yapılacak ödemeye ilişkin usul ve esaslarla ilgili diğer hususlar Sermaye Piyasası Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenmiştir. (2 puan)

• Haklarında tedricî tasfiye kararı verilen kurumların yönettiği portföylerin yönetiminin

bir başka kuruluşa devrine Sermaye Piyasası Kurulunca karar verilebilmektedir.(1 puan)

• YTM gecikmeksizin, tazmin kararı ile birlikte hakkında tedricî tasfiye kararı

verilenlerin yönetim ve denetimini doğrudan veya dolaylı olarak, tek başına veya birlikte elinde bulunduran ortakları ile tüzel kişi ortaklarının sermayesinin yüzde beşinden fazlasına sahip gerçek kişi pay sahiplerinin kendilerine, eşlerine ve velayet altındaki çocuklarına ait taşınmaz mal ve iştiraklerini, haczi caiz olan taşınır mal, hak ve alacaklarını ve menkul kıymetlerini ve her türlü kazanç ve gelirlerini ve ayrıca, tedricî tasfiye kararının ilanından önceki iki yıl içinde ivazlı veya ivazsız olarak iktisap ettikleri veya devrettikleri taşınmaz mal, haczi caiz taşınır mal, hak, alacak ve menkul değerleri gösterir birer mal beyannamesi vermelerini isteyecektir. Buna göre istenen mal beyannamesinin en geç yedi gün içinde YTM’ye verilmesi zorunlu bulunmaktadır. (3 puan) YTM, yönetim ve denetimini doğrudan veya dolaylı olarak, tek başına veya birlikte elinde bulunduran ortaklarının malvarlıkları üzerine teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz kararları ile ilgililerin yurt dışına çıkış yasağı dâhil olmak üzere alacaklıların menfaati için zorunlu olan her türlü muhafaza tedbirinin alınmasını ilgili mahkemeden istemeye yetkilidir. Bu mal beyanının hüküm ve sonuçları hakkında 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun ilgili hükümleri geçerlidir. Bu hükümler çerçevesinde alınan tedbir ve haciz kararlarından itibaren altı ay içinde dava açılmaması veya icra veya iflas takibinde bulunulmaması hâlinde bu kararlar kendiliğinden ortadan kalkmaktadır. ( 2 puan)

• Sermaye Piyasası Kurulu, YTM’nin başvurusu üzerine tedricî tasfiyenin kapatılmasına

karar vermektedir. Haklarında tedricî tasfiye kararı verilenlerin aktiflerinin, tasfiyenin amacı kapsamındaki hak sahiplerinin alacaklarını, tazmin kapsamında yapılan ödemeleri ve tasfiye giderlerini karşılamaya yetmediğinin tespiti hâlinde, YTM, Kurulun uygun görüşüyle ilgililerin iflasını da isteyebilmektedir. (2 puan)

• Tedricî tasfiye sırasındaki görevlerinin ifası sebebiyle YTM kanuni temsilci, yönetici

ve personeli aleyhine açılan ve açılacak her türlü tazminat ve alacak davaları YTM aleyhine açılmaktadır. YTM personeli hakkında açılacak ceza davalarında ise 133 üncü madde hükmü doğrultusunda genel hükümler uygulanmaktadır. YTM personeli tedricî tasfiye işlemleri sırasında tedricî tasfiyesini yürüttükleri şirketlerin doğmuş ve doğacak kamu borçlarından, sosyal güvenlik kurumlarına olan borçlarından ve diğer mali yükümlülüklerinden sorumlu tutulamayacaktır. (2 puan) YTM personelinin tedricî tasfiyesine karar verilen sermaye piyasası kurumlarının sermayesini kaybetmesinden ve/veya borca batık olmasından dolayı mahkemeye bildirimde bulunma yükümlülükleri bulunmamaktadır. Bildirimde bulunmamaktan dolayı bu şahıslar hakkında 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 179 uncu, 277 nci ve devamı maddeleri ile 345/a maddesi hükümleri uygulanmamakta, haklarında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 341 inci maddesi uyarınca şahsi sorumluluk davası açılamamaktadır. YTM’nin, ağır ihmali veya kastı bulunan personeline rücu hakkı saklı bulunmaktadır. (2 puan)

• YTM’nin, hakkında tedricî tasfiye kararı verilenler nedeniyle sahip olduğu dava hakkı

genel zamanaşımı süresine tabi bulunmaktadır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 278 inci maddesindeki ivazsız tasarrufların butlanı, 279 uncu maddesindeki acizden dolayı butlan ve 280 inci maddesindeki zarar verme kastından dolayı iptal hâllerinin varlığı hâlinde, aciz vesikası ibrazına gerek olmaksızın YTM tarafından iptal davası açılabilmektedir. YTM, bu maddeden kaynaklanan görevlerinin ifası sırasında her türlü teminattan muaf olarak ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz istemeye yetkili bulunmaktadır. (2 puan)

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurul personelinin hukuki ve cezai sorumluluğu” başlıklı 133 üncü maddesinde, görevlerinin ifasında Sermaye Piyasası Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurul personelinin hukuki ve cezai sorumluluğu açıklanmıştır. Maddeye göre; “(1) Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurul personelinin görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri iddia edilen suçlara ilişkin soruşturmalar, Kurul Başkan ve üyeleri için ilgili Bakanın, Kurul personeli için ise Başkanın izin vermesi kaydıyla genel hükümlere göre yapılır. Kurul üyeleri ile Kurul personelinin iştirak hâlinde işledikleri iddia edilen suçlara ilişkin soruşturmalarda Kurul personeli hakkında soruşturma izni verme yetkisi ilgili Bakana aittir. (2)Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurul personeli hakkında görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri iddia edilen suçlardan dolayı soruşturma izni verilebilmesi için, bu kişilerin kendilerine çıkar sağlamak veya Kurula zarar vermek kastıyla hareket ederek bu işlemler sonucunda kendilerine çıkar sağlamış oldukları hususunda açık ve yeterli emarelerin bulunması gerekir. Soruşturma izni verilmesi hâlinde bu durum ilgililere tebliğ olunur. Soruşturmaya izin verilmesine ya da verilmemesine dair kararlar aleyhine, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Danıştay nezdinde itiraz yoluna başvurulabilir. İzin verilmiş olsa dahi, itiraz süresi geçene kadar veya Danıştaya yapılan itiraz sonucunda hüküm tesis olunana kadar soruşturma başlatılamaz. (3) Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurul personelinin, görevden ayrılmış olsalar dahi, görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri iddia edilen suçlardan dolayı başlatılan soruşturma ve kovuşturmalar, ilgili üye veya personelin talebi hâlinde, bunlarla vekâlet akdi yapmak suretiyle görevlendirilecek bir avukat tarafından takip edilir. Söz konusu davalara ilişkin dava giderleri ve Türkiye Barolar Birliğince açıklanan asgari ücret tarifesinde belirlenen avukatlık ücretinin on beş katını aşmamak üzere avukatlık ücreti, Kurul bütçesinden karşılanır. (4) Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurul personeli aleyhine, Kurulun bu Kanunda belirtilen görevlere ilişkin karar, eylem ve işlemleri sebebiyle, gerek görevlerinin ifası sırasında gerek görevden ayrılmalarından sonra, açılmış veya açılacak her türlü tazminat ve alacak davası, Kurul aleyhine açılmış sayılır. Bu davalarda husumet Kurula yöneltilir. Avukatlık ücreti ve dava giderine ilişkin üçüncü fıkra hükmü bu hukuk davaları için de aynen geçerlidir. Yargılama sonucunda Kurul aleyhine karar verilmesi ve kararın kesinleşmesi nedeniyle Kurulun ödeme yapması hâlinde, Kurul bu meblağı, ilgililerinden talep eder. Kurulun, yaptığı ödemeleri ilgililerinden talep edebilmesi için, bu kişiler hakkında kusurlu olduklarına ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesi gerekir.” Şeklinde belirleme yapılmıştır.

• Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) Başkan ve üyeleri ile Kurul personelinin görevleriyle

bağlantılı olarak işledikleri iddia edilen suçlara ilişkin soruşturmalar, Kurul Başkan ve üyeleri için ilgili Bakanın, Kurul personeli için ise Başkanın izin vermesi kaydıyla genel hükümlere göre yapılmaktadır. Kurul üyeleri ile Kurul personelinin iştirak hâlinde işledikleri iddia edilen suçlara ilişkin soruşturmalarda Kurul personeli hakkında soruşturma izni verme yetkisi ilgili Bakana ait bulunmaktadır. (2 puan)

• Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurul personeli hakkında görevleriyle bağlantılı olarak

işledikleri iddia edilen suçlardan dolayı soruşturma izni verilebilmesi için, bu kişilerin kendilerine çıkar sağlamak veya Kurula zarar vermek kastıyla hareket ederek bu işlemler sonucunda kendilerine çıkar sağlamış oldukları hususunda açık ve yeterli emarelerin bulunması gerekmektedir. Soruşturma izni verilmesi hâlinde bu durum ilgililere tebliğ olunmaktadır. Soruşturmaya izin verilmesine ya da verilmemesine dair kararlar aleyhine, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Danıştay nezdinde itiraz yoluna başvurulabilmekte, izin verilmiş olsa dahi, itiraz süresi geçene kadar veya Danıştay’a yapılan itiraz sonucunda hüküm tesis olunana kadar soruşturma başlatılamamaktadır. (2 puan)

• Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurul personelinin, görevden ayrılmış olsalar dahi,

görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri iddia edilen suçlardan dolayı başlatılan soruşturma ve kovuşturmalar, ilgili üye veya personelin talebi hâlinde, bunlarla vekâlet akdi yapmak suretiyle görevlendirilecek bir avukat tarafından takip edilmektedir. Söz konusu davalara ilişkin dava giderleri ve Türkiye Barolar Birliğince açıklanan asgari ücret tarifesinde belirlenen avukatlık ücretinin on beş katını aşmamak üzere avukatlık ücreti, Kurul bütçesinden karşılanmaktadır. (2 puan)

• Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurul personeli aleyhine, Kurulun bu Kanunda belirtilen

görevlere ilişkin karar, eylem ve işlemleri sebebiyle, gerek görevlerinin ifası sırasında gerek görevden ayrılmalarından sonra, açılmış veya açılacak her türlü tazminat ve alacak davası, Kurul aleyhine açılmış sayılmakta olup bu davalarda husumet Kurula yöneltilmektedir. Avukatlık ücreti ve dava giderine ilişkin yukarıda belirtilen hüküm bu hukuk davaları için de aynen geçerli olmaktadır. Yargılama sonucunda Kurul aleyhine karar verilmesi ve kararın kesinleşmesi nedeniyle Kurulun ödeme yapması hâlinde, Kurul bu meblağı, ilgililerinden talep etmektedir. Kurulun, yaptığı ödemeleri ilgililerinden talep edebilmesi için, bu kişiler hakkında kusurlu olduklarına ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesi gerekmektedir. (3 puan) 15