2023/3 YMM Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler Soruları ve Çözümleri

b) ii- ÖTV uygulaması için yapılacak sınıflandırmaya esas olmak üzere II Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği açıklamalarına göre “On ve Daha Fazla Oturma Yeri Olan Taşıtlar” kapsamına “otobüs”, “midibüs” ve “minibüs” girmektedir. Söz konusu taşıtlardan sürücü dahil taşıma kapasitesi 10 ila 15 kişi olanlar minibüs, 16 ila 25 kişi olanlar midibüs, 26 kişi ve üzerinde olanlar ise otobüs olarak değerlendirilir. Taşıma kapasitesi taşıtta fiilen mevcut koltuk sayısı olup, koltuk montajı için açık bağlantı tertibatı sayısı ve ayakta taşınabilecek yolcu sayısı, vergi oranı bakımından sınıflandırmada dikkate alınmaz. Bununla birlikte, taşıtın mevcut koltuk sayısının belirlenmesinde, tekerlekli sandalyelerin taşıt içerisinde koltuk olarak kullanılmasını sağlayacak şekildeki sabit tertibat ayrı koltuk olarak değerlendirilir. Soru 2 Rusya uyruklu Bay A’ya özel fatura ile yapılan satışlar (KDV): i- 30.06.2020 tarihli özel fatura ile yapılan satışın tamamen ya da kısmen KDV iadesine konu olup olamayacağını açıklayınız (5 Puan). ii- 30.08.2020 tarihli özel fatura ile yapılan satışın KDV iadesine konu olup olamayacağını açıklayınız (5 Puan). iii- 15.10.2020 tarihli özel fatura ile yapılan satışın KDV iadesine konu olup olamayacağını açıklayınız (5 Puan). b) KDV Genel Uygulama Tebliği kapsamında, “Türkiye’de İkamet Etmeyenlere KDV Hesaplanarak Yapılan Satışlarda (Yolcu Beraberi Eşya)” satıcının yükümlülükleri, istisnanın beyanı ve tevsiki ile iade sürecini açıklayınız (10 Puan).

b) Türkiye’de ikamet etmeyenlere KDV hesaplanarak yapılan satışlarda (yolcu beraberi eşya) satıcının yükümlülükleri, istisnanın beyanı ve tevsiki ile iade süreci konuları, KDV Genel Uygulama Tebliği’nin II/A-5.8 ila 5.11 inci bölümlerinde açıklanmıştır. Yapılan açıklamalara göre, istisna kapsamındaki satışlarla ilgili verginin beyanı ve indirimi ile indirilemeyen vergilerin iadesinde satıcının yükümlülükleri vardır. Satıcı, bir vergilendirme döneminde alıcılara iade ettiği vergilerin ayrıntılarını göstermek üzere, firmanın kaşesini ve yetkililerin imzasını taşıyan bir liste hazırlar ve bir dilekçe ile beyanname verme süresi içinde bağlı olduğu vergi dairesine verir. Satıcı, satış faturasının kendisinde kalan nüshasını, alıcı tarafından gönderilen veya elden getirilen onaylı çek ve fatura örneklerini, çek defteri dip kuponlarını, banka dekontlarını, havale makbuzlarını, aracı firma icmallerini ve buna benzer belgeleri 213 sayılı Kanun uyarınca saklar ve istenildiğinde ibraz eder. İstisnanın beyanı, 3065 sayılı Kanun’un 11/1-b maddesi kapsamında Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara satış yapan mükelleflerce, teslimin yapıldığı dönem 1 nolu KDV Beyannamesinin “matrah” kulakçığında “diğer işlemler” tablosu 501 kod numaralı satır aracılığıyla yapılır. Bu satırın "matrah" sütununa teslim bedelleri, "vergi" sütununa ise bu teslimler üzerinden hesaplanan KDV toplamı yazılır. Satış sırasında tahsil edilmiş olan verginin alıcıya iade edildiği dönemde ise, iade edilen vergi tutarı 1 nolu KDV Beyannamesinin “indirimler” kulakçığında “indirimler” tablosu 104 kod numaralı satır aracılığıyla indirim konusu yapılır. Mükelleflerin bu işlemle ilgili iade almak istemeleri halinde, “diğer iade hakkı doğuran işlemler” tablosunun 408 kod numaralı satırına kayıt yapılır. Satırın “teslim ve hizmet tutarı” sütununa istisna kapsamındaki teslimin bedeli girilir, “iadeye konu olan KDV” sütununa ise 104 kod numaralı satıra kaydedilen tutar aynen aktarılır. Teslim ve KDV’nin alıcıya iadesi, aynı dönemde gerçekleşirse, 501, 104 ve 408 kod numaralı satırlar aynı dönemde doldurulur. KDV’nin alıcıya iadesi, teslimden sonraki bir dönemde gerçekleşirse, 104 ve 408 kod numaralı satırlara kayıt KDV’nin iade edildiği dönemde yapılır. Bu teslimlerle ilgili olarak iade almak istemeyen mükelleflerce “diğer iade hakkı doğuran işlemler” tablosuna herhangi bir kayıt yapılmaz. İstisnanın tevsiki, alıcı adına düzenlenmiş faturanın ilgili gümrük müdürlüğünce onaylı fotokopisi veya listesi ile yapılır. Yetki belgeli aracı firmalarca yapılan iadelerde, bunların gönderdiği icmaller ve ödeme belgelerinin onaylı örnekleri ile istisna tevsik edilir. İade taleplerinde aşağıdaki belgeler aranır:

• Standart iade talep dilekçesi.
• Gümrükçe onaylı satış faturası veya fatura/çek aslı ya da onaylı örneği (iade, yetki belgeli aracı firma

tarafından yapılırsa, bu firmaların gönderdiği icmaller ile ödeme belgelerinin onaylı örnekleri).

• İadenin talep edildiği döneme ait indirilecek KDV listesi.

Mahsuben iade talepleri ile 10.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri, miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir. Nakden iade talebinin 10.000 TL’yi aşan kısmı, vergi inceleme raporu veya YMM tasdik raporu ile yerine getirilir. Teminat verilirse, iade talebi yerine getirilir ve teminat vergi inceleme raporu veya YMM tasdik raporuna göre çözülür. Soru 3- Kolonya / Parfüm üretimi (ÖTV-KDV): a) Mükellef Y İşletmesinin kaydettiği Kolonya satışlarını litre olarak hesaplayınız, yapılan tespite göre olması gereken Kolonya satışını yine litre olarak belirtiniz (5 Puan). b) Mükellef Y İşletmesinin olması gereken Parfüm satışlarını litre ve hasılat tutarı olarak hesaplayınız, varsa tarh edilmesi gereken ÖTV tutarını belirtiniz (10 Puan). c) Mükellef Y İşletmesinin Kolonya ve Parfüm satışlarına ilişkin olması gereken KDV tutarlarını (%

• hesaplayınız, varsa KDV matrah farkını ve buna ilişkin tarh edilmesi gereken KDV tutarını

belirtiniz (10 Puan).

c) Mükellef Y İşletmesi, satışlarının tamamını ÖTV’ye tabi olmayan Kolonya ürünü olarak gösterdiğinden, litre başına 100 TL birim fiyata göre buna ilişkin hasılat (40.000 x 100 =) 4.000.000 TL olmaktadır. Mükellef Y İşletmesi, bu tutar üzerinden yüzde 18 oranında KDV hesapladığından (4.000.000 x % 18 =) 720.000 TL KDV beyan edildiği ortaya çıkmaktadır. Diğer taraftan, gerçekte olması gereken Kolonya üretimi bunun yarısı olduğundan, buna ilişkin beyanı gereken KDV tutarı da (720.000 / 2 =) 360.000 TL olmaktadır. Ayrıca, 4.000 litre parfüm satışına ilişkin olarak da 2.500.000 TL hasılat elde edildiği ve bu tutar üzerinden 500.000 TL ÖTV beyan edilmesi gerektiği tespit edilmiştir. KDV Kanunu’nun 24/1-b maddesi hükmü uyarınca “ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurlar” matraha dahildir. Buna göre, 500.000 TL ÖTV tutarının da ilavesiyle (2.500.000 + 500.000 =) 3.000.000 TL üzerinden (3.000.000 x % 18 =) 540.000 TL KDV hesaplanması gerekmektedir. Sonuç olarak, beyanı gereken (360.000 + 540.00 =) 900.000 TL KDV tutarından, beyan edilen 720.000 TL KDV tutarının düşülmesiyle (900.000 – 720.000 =) 180.000 TL KDV tutarının tarh edilmesi gerekmektedir. Bu durumda KDV matrah farkı da, 500.000 TL’si Parfüm fiyat farkından ve 500.000 TL’si ÖTV tutarından kaynaklı olmak üzere 1.000.000 TL olmaktadır. Soru 4- Aşağıdaki konuları, ilgili oldukları yasal düzenlemeler kapsamında açıklayınız. a) 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu kapsamında, “değerli kağıt” kavramını tanımlayarak değerli kağıtlara ilişkin yasal düzenlemeyi açıklayınız, Kanun’a ekli tabloda yer alan değerli kağıtlardan ana başlıkları itibariyle 8 başlığı sayınız (10 Puan). b) 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında, “sorumluluk (vergi ve cezada sorumluluk, özel sorumluluk)” konusunu açıklayınız (10 Puan). c) 492 sayılı Harçlar Kanunu kapsamında “trafik harçları” konusundaki yasal düzenlemeyi açıklayınız, ilgili tarife cetveli uyarınca harca tabi belgeleri ana başlıkları itibariyle sayınız (5 Puan).

c) 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 9 uncu kısmında (118 - 122 inci maddeler) “trafik harçları” konusu düzenlenmiştir. Bu kısımda yapılan düzenlemeye göre, trafik işlemlerinden Kanun’a ekli 9 sayılı tarifede yazılı olanlar trafik harcına tabidir. Askeri şoför ehliyetnameleri, imtihanları ve ehliyetname vizeleri harçtan muaftır. Trafik harçlarının mükellefi, harca konu işlemin yapılmasını isteyen kişilerdir. Trafik harçları 9 sayılı tarifede yazılı işlemlerden maktu esasa göre alınır ve makbuz karşılığında ödenir. Kanun’a ekli tabloya göre, trafik harçları ana başlıkları itibariyle aşağıdaki gibidir.

• Sürücü Belgesi Harçları,
• Sürücü Belgesi Vize Harçları,
• Ruhsat (İzin) Harçları,
• Geçici Trafik Belgeleri Harçları.

7