2023/3 YMM Sermaye Piyasası Mevzuatı Soruları ve Çözümleri

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 31/B maddesinde sermaye piyasası araçlarından doğan yükümlülüklerin vadesinde yerine getirilmesine ilişkin uygulanan “Teminat yönetim sözleşmesi ve teminat yöneticisi” ne ilişkin genel uygulama usul ve esasları açıklanmıştır. Buna göre; “(1)Kurulca belirlenecek sermaye piyasası araçları, bu araçlardan doğan yükümlülüklerin vadesinde yerine getirilmesini teminen Kurulun uygun göreceği varlıklarla teminat altına alınabilir. Teminata konu varlıkların mülkiyeti teminaten genel saklama yetkisine sahip yatırım kuruluşu niteliğini haiz teminat yöneticisine devredilir veya bu varlıklar üzerinde teminat yöneticisi lehine sınırlı ayni hak tesis edilir. Teminata konu varlığın, teminaten devredildiği hususu ilgili sicilde beyanlar hanesine kaydedilir. (2 puan) (2) Teminat yöneticisi, sermaye piyasası araçlarından doğan yükümlülüklerin teminatını teşkil etmek üzere mülkiyeti kendisine devredilen veya üzerinde lehine sınırlı ayni hak tesis edilen teminat konusu varlıkların sevk ve idaresinin sağlanması, korunması, muhafazası, hukuki yollara müracaat edilmesi, temerrüt hâlinde ya da kanun veya sözleşme hükümlerinde öngörülen sebeplerle, teminattan alacağın karşılanması söz konusu olduğunda; teminata konu varlığın paraya çevrilmesi, teminata konu varlıkların satış tutarının yatırımcılar arasında paylaştırılması, yatırımcıların alacağı karşılandıktan sonra arta kalan değer olursa bunun teminat verene iade edilmesi, borcun sona ermesi ile birlikte teminat konusu varlıkların teminat verene iade edilmesi, yatırımcıların menfaatlerinin korunması da dâhil diğer her türlü iş ve muamelelerin yerine getirilmesi için ihraçtan önce, ihraççı ile yazılı olarak akdedilecek bir teminat yönetim sözleşmesi ile yetkilendirilir. Teminat yönetim sözleşmesinin tabi olduğu usul, esas ve asgari unsurları belirlemeye Kurul yetkilidir. (3 puan) (3)Teminat yöneticisi, teminatlara ilişkin tapuya tescil işlemleri, gemi sicili, araç sicili ve taşınır rehin sicili dâhil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere özel sicillerde yapılacak rehin, ipotek veya herhangi bir ayni hakkın, şerhin, takyidatın, hak ve alacağın tescili, kaydı ve bunlar için gerekli olan her türlü işlem dâhil olmak üzere teminatın tesisi, terkini, fekki, sona erdirilmesi konusundaki tüm iş ve muameleleri kendi adına ve yatırımcılar hesabına yerine getirmeye yetkilidir. (2 puan) (4)Kurulun onayladığı her teminat yöneticisinin ticaret unvanı, hangi ihraçla ilgili olarak atandığı ve yetkileri, ihraççı tarafından ihraççının merkezinin bulunduğu yerin ticaret siciline ayırt edici şekilde tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan olunur. (2 puan) (5)Temerrüt hâlinde ya da kanun veya sözleşme hükümlerinde öngörülen sebeplerle, teminattan alacağın karşılanması söz konusu olduğunda; herhangi bir ihbar veya ihtarda bulunma, süre verme, adli veya idari merciden izin ya da onay alma, teminatın açık artırma ya da başka bir yol ile nakde çevrilmesi gibi herhangi bir ön şartı yerine getirme yükümlülüğü olmaksızın, teminat yöneticisi teminata konu varlıkları satıp bedellerini yatırımcılar arasında paylaştırabilir. (2 puan) (6) Teminat konusu varlıklar, teminat yöneticisinin mal varlığından ayrıdır ve ayrı izlenir. Teminat konusu varlıklar, teminat yöneticisinin borçları nedeniyle kamu alacakları için olsa dahi haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulamaz. (2 puan) (7) Teminata konu varlıkların türleri ve nitelikleri, sermaye piyasası araçları ile teminata konu varlıklar arasındaki teminat uyumu, teminata konu varlıklara ilişkin kayıtların tutulması, hak ve yükümlülükler, teminat yöneticisinin nitelikleri, ticaret siciline tescili, terkini ve teminat yöneticisine hizmetleri karşılığında ödeme yapılmasına ilişkin usul ve esaslar ile sermaye piyasası aracı ihracında teminat yapısına ilişkin diğer hususları belirlemeye Kurul yetkilidir. (2 puan) (8)Teminat yöneticisinin sorumluluğunu hafifleten ya da kaldıran anlaşmalar, hüküm veya ifadeler geçersizdir. (1 puan) (9)Sermaye piyasası kurumlarının teminat yöneticisi olarak atanması durumunda, bu maddenin ikinci fıkrasındaki yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmeyen teminat yöneticilerine 96 ncı maddenin birinci fıkrası; bu maddenin altıncı fıkrasına aykırılık hâlinde ise 92 nci maddenin birinci ve üçüncü fıkraları uygulanır. (1 puan) (10) Teminat yöneticisinin teminaten mülkiyeti devredilen varlıkları tasarruf amacı dışında kullanması durumunda 5237 sayılı Kanunun 155 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre hükmedilecek ceza beş yıldan az olamaz. (1 puan) (11)Kurul, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.” (1 puan) Şeklinde belirleme yapılmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasında Sermaye Piyasası Kurulu’nca, mevzuata ve Kurulca belirlenen standartlara uymayan sermeye piyasası kurumlarına yönelik aykırılıkların giderilmesi için süre verme, faaliyetin geçici durdurulması, yetkilerin iptal edilmesi vb. alınacak tedbirler belirlenmişken, 92 nci maddenin birinci ve üçüncü fıkralarında ise yine aykırılıkların giderilmesi isteme, işlemlerin iptali, butlanı ve yok sayılması için dava açma, işlemlerde sorumluluğu bulunanlara ilişkin imza yetkilerinin kaldırılması gibi kısıtlayıcı tedbirler almaya yönelik düzenlemeler yapılmıştır. (1 puan) 5237 sayılı Kanunun 155 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre güveni kötüye kullanma suçunun nitelikli halinin, “Suçun, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi halinde, bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.” Şeklinde olduğu belirlenmiştir. Konuya ilişkin olarak daha detaylı ve geniş açıklamalar ise 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun verdiği yetki dahilinde yayımlanan Sermaye Piyasası Araçlarının Teminatlı İhracına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (II-31/B.1) ile yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu açısından şirketin kuruluşuna ilişkin işlemleri tamamlanmış ve 16.000.000 TL sermayeli, sermayenin yarısı nakit olarak ödenmiş, yarısı taahhüt edilmiş 16 ortaklı ve her bir ortağın ortaklık payı oranı eşit olan, sermaye piyasası faaliyeti olan yatırım hizmet ve faaliyetlerini sunmak için kuruluş izni ve daha sonra faaliyet yetki belgesi almak üzere Sermaye Piyasası Kurulu’na başvurmuş Doruk Yatırım Menkul Değerler Ltd. Şti' ile ilgili olarak, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve bu Kanunun verdiği yetki dahilinde yayımlanan Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş Ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ ((III-39.1) kapsamında; a-Doruk Yatırım Menkul Değerler Ltd. Şti.’nin sermaye piyasası faaliyeti olan yatırım hizmet ve faaliyetlerini yatırım kuruluşu olarak aracı kurum şeklinde sunmasına Sermaye Piyasası Kurulu tarafından izin verilebilmesi için gerekli olan “Kuruluş şartları” nın ve bu şartlara göre yapılacak değişikliklerin belirtilmesi istenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Yatırım Kuruluşları” üst başlığı altındaki “Kuruluş şartları” başlıklı 43 üncü maddesinde; “(1) Aracı kurumların kuruluşuna Kurulca izin verilebilmesi için; a) Anonim ortaklık şeklinde kurulmaları, b) Paylarının tamamının nama yazılı olması, c) Paylarının nakit karşılığı çıkarılması, ç) Sermayelerinin Kurulca belirlenen miktardan az olmaması, d) Esas sözleşmelerinin bu Kanun ve ilgili düzenlemelerde yer alan hükümlere uygun olması, e) Kurucularının bu Kanunda ve ilgili düzenlemelerde belirtilen şartları haiz olması, f) Ortaklık yapısının şeffaf ve açık olması, gerekir. (2) Bankalar dışındaki diğer yatırım kuruluşları için de birinci fıkradaki şartlar aranır. Kurul bu kuruluşlar için ilave şartlar öngörebilir. (3) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurulca belirlenir.” Şeklinde belirleme Yine Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş Ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ ((III-39.1)’in “Aracı kurumların kuruluş şartları” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Aracı kurumların kuruluşuna Kurulca izin verilebilmesi için; a) Anonim ortaklık şeklinde kurulmaları, b) Paylarının tamamının nama yazılı olması, c) Paylarının nakit karşılığı çıkarılması, ç) Kuruluş sermayelerinin Kurulun sermaye yeterliliği ile ilgili düzenlemeleri uyarınca geniş yetkili aracı kurumlar için aranan asgari özsermaye tutarının altında olmamak kaydıyla Kurulca belirlenecek tutardan az olmaması, d) Esas sözleşmelerinin Kanun ve ilgili düzenlemelerde yer alan hükümlere uygun olması, e) Kurucularının Kanunda ve ilgili düzenlemelerde belirtilen şartları haiz olması, f) Ortaklık yapısının şeffaf ve açık olması gerekir. (2) 63 üncü madde uyarınca kurulacak aracı kurumların özsermayesi, gerçekleştirmek istedikleri hizmet ve faaliyetlere göre içinde yer alacakları aracı kurum grubu için Kurulun sermaye yeterliliği ile ilgili düzenlemeleri uyarınca aranan asgari özsermaye tutarından az olmamalıdır.” Şeklinde düzenleme yapılmıştır. Dolayısıyla yapılan belirlemeler kapsamında, yatırım kuruluşu olarak faaliyette bulunacak aracı kurum olan Doruk Yatırım Menkul Değerler Ltd. Şti.’nin kuruluşuna Sermaye Piyasası Kurulu’nca izin verilebilmesi için;

• Anonim ortaklık şeklinde kurulması, (0,5 puan)
• Paylarının tamamının nama yazılı olması, (0,5 puan)
• Paylarının nakit karşılığı çıkarılması, (0,5 puan)
• Kuruluş sermayesinin Kurulun sermaye yeterliliği ile ilgili düzenlemeleri uyarınca

geniş yetkili aracı kurumlar için aranan asgari özsermaye tutarının altında olmamak kaydıyla Kurulca belirlenecek tutardan az olmaması, (1 puan)

• Esas sözleşmesinin Kanun ve ilgili düzenlemelerde yer alan hükümlere uygun olması,

(0,5 puan)

• Kurucularının Kanunda ve ilgili düzenlemelerde belirtilen şartları haiz olması, (0,5

puan)

• Ortaklık yapısının şeffaf ve açık olması (0,5 puan)

gerekmektedir. Bu doğrultuda, Doruk Yatırım Menkul Değerler Ltd. Şti. tür değişikliğine giderek Doruk Yatırım Menkul Değerler A.Ş. olacak, esas sözleşmesini 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na uygun olarak değiştirecek, 16 ortaklı eşit olan ortaklık payları hisse senedine dönüştürülerek nama yazılı hale getirilecek ve ortakların tamamı nakit karşılığı sermayeyi ödemek suretiyle ortaklık payına sahip olacaktır. Aracı kurumların kuruluş sermaye tutarının belirlenmesine ilişkin olarak Sermaye Piyasası Kurulunun belirlediği asgari sermaye yeterliliği şartları da sağlanacaktır. Ayrıca kurucu ortakların Kanun ve tebliğ kapsamında belirlenen müflis olmama, belirlenen suçlardan mahkûm olmama, gerekli mali güç ve itibara sahip olma vb. gibi aracı kurumlarda kurucu ortaklarca aranacak şartları da taşımaları gerekmektedir. (2 puan) b-Sermaye Piyasası Kurulu tarafından “Geniş yetkili aracı kurum” olarak kuruluş iznine ve faaliyette bulunmasına izin verilen Doruk Yatırım Menkul Değerler Ltd. Şti’nin “Yatırım kuruluşlarının yapamayacakları iş ve işlemler” kapsamında, yapamayacağı iş ve işlemlerin açıklanması istenmiştir. Doruk Yatırım Menkul Değerler Ltd. Şti’nin aracı kurum olarak kuruluş şartlarına ilişkin gerekli değişiklikler yaptığı ve kuruluş şartlarını taşıdığı kabul edildiğinden, söz konusu şirket artık A.Ş. olacaktır. Dolayısıyla şirket geniş yetkili aracı kurum şeklinde Doruk Yatırım Menkul Değerler A.Ş. olarak faaliyette bulunacaktır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 37 inci maddesinde yatırım kuruluşlarının yapabilecekleri yatırım hizmeti ve faaliyetlerinin, 38 inci maddesinde ise yan hizmetlerinin neler olduğu açıklanmıştır. Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş Ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ ((III-39.1)’in 4/1-a maddesinde aracı kurumun, “Kanunun 37 nci maddesinin birinci fıkrasındaki yatırım hizmet ve faaliyetlerinden (a), (b), (c), (e) ve (f) bentlerinde yer alanları münhasıran yapmak üzere Kurul tarafından yetkilendirilen yatırım kuruluşunu” ifade ettiği belirlenmiştir. Yine anılan Tebliğin 4/1-e maddesinde geniş yetkili aracı kurumun “Kurulun yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile yan hizmetlere ilişkin esaslar ile ilgili düzenlemeleri uyarınca portföy aracılığı faaliyeti, genel saklama hizmeti ve/veya aracılık yüklenimi faaliyetinden herhangi birini yürütecek olan aracı kurumu” olduğu şeklinde düzenleme yapılmıştır. Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş Ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-39.1)’in “Yatırım kuruluşlarının yapamayacakları iş ve işlemler” başlıklı 56 ncı maddesinde ise yatırım kuruluşlarının ve dolayısıyla aracı kurumların yapamayacağı iş ve işlemler açıklanmıştır. Buna göre; “(1) Aracı kurumlar; a) Kuruldan icrası için izin alınan yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile yan hizmetlere ilişkin iş ve işlemler dışında hiçbir sınaî ve zirai faaliyette bulunamaz, b) Mevzuatın imkân verdiği haller hariç olmak üzere sermaye piyasası araçları dışında kendi mali taahhütlerini içeren evrak çıkaramaz, c) Ticari amaçlı gayrimenkul alım satımında bulunamaz, ç) Mevzuatın imkân verdiği haller hariç olmak üzere ödünç para verme işlemleri yapamaz, d) 5411 sayılı Kanunda tanımlandığı üzere mevduat veya katılım fonu toplayamaz, mevduat veya katılım fonu toplama sonucunu verebilecek iş ve işlemler yapamaz, e) Mevzuatın imkân verdiği haller hariç olmak üzere sermaye piyasası araçlarının, belli bir getiri sağlayacağı yönünde herhangi bir yazılı veya sözlü taahhütte bulunamaz, f) Müşteriye ait sermaye piyasası araçları ve nakit üzerinde hak ve yetkileri olmaksızın kendileri veya üçüncü şahıslar lehine herhangi bir tasarrufta bulunamaz, g) Çalışanlarına ve müşterilerine olağan müşteri-aracı kurum ilişkisi dışındaki imkânlardan yararlanmak suretiyle kendi nam ve hesaplarına işlem yapmalarına olanak sağlayamaz, ğ) TTK’nın 379 ve ilgili maddeleri ile Kanunun 22 nci maddesinde müsaade edilen haller hariç olmak üzere, ihraç ettikleri payları kendi nam ve hesaplarına alıp satamaz, h) Fiktif hesap açamaz, işlemlerini kayıt dışı bırakamaz ve gerçek mahiyetine uygun düşmeyen kayıtlar tesis edemez, ı) Portföy yöneticiliği faaliyeti saklı kalmak üzere, yöneticileri ve merkez dışı örgütleri dâhil tüm çalışanları aracılığıyla müşterilerinden sermaye piyasası aracı alım satım emri verme, ordino ve diğer belgeleri imzalama, nakit ve sermaye piyasası aracı yatırma ve çekme, virman işlemi yapma gibi geniş yetkiler içeren vekâletname alarak veya bu sonucu doğuracak şekilde ya da müşterinin bu yöndeki sözlü yetkisine istinaden müşteri adına veya hesabına işlem yapamaz, i) Müşterilerin hak ve yararlarını zedeleyici işlemlerde bulunamaz, iyi niyet kurallarına aykırı hareket edemez, piyasa hakkındaki bilgisizlik ya da tecrübesizliklerinden yararlanıp müşterilerin alım- satım kararlarını etkileyerek kendi lehlerine kazanç sağlayamaz, j)Herhangi bir şekilde gelirlerini artırmak amacıyla müşteriye tanınan limitleri aşmak da dâhil müşterilerin gereksiz ve/veya aşırı miktarda alımsatım yapmalarına ortam hazırlayamaz, müşterilerin işlemleri nedeniyle ortaya çıkan zararların telafi edilmesi, işlem yapması veya belirli bir gruba dahil edilmesi amacıyla müşterilere kaynak sağlayamaz, müşterileri bu amaçla yönlendiremez ve müşteri talimatı olmaksızın müşteri hesabına işlem yapamaz, k) Bir malî yılda özsermayelerinin binde beşini aşacak miktarda bağış yapamaz. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Dolayısıyla Doruk Yatırım Menkul Değerler A.Ş.;

• Kuruldan icrası için izin alınan yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile yan hizmetlere

ilişkin iş ve işlemler dışında hiçbir sınaî ve zirai faaliyette bulunamayacaktır.(1 puan)

• Mevzuatın imkân verdiği haller hariç olmak üzere sermaye piyasası araçları dışında

kendi mali taahhütlerini içeren evrak çıkartamayacaktır.(1 puan)

• Ticari amaçlı gayrimenkul alım satımında bulunamayacaktır.(1 puan)
• Mevzuatın imkân verdiği haller hariç olmak üzere ödünç para verme işlemleri

yapamayacaktır.(1 puan)

• 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nda tanımlandığı şekliyle mevduat veya katılım fonu

toplayamayacak, mevduat veya katılım fonu toplama sonucunu verebilecek iş ve işlemlerde bulunamayacaktır.(1 puan)

• Mevzuatın imkân verdiği haller hariç olmak üzere sermaye piyasası araçlarının, belli bir

getiri sağlayacağı yönünde herhangi bir yazılı veya sözlü taahhütte bulunamayacak, müşterilerine getiri garantisi veremeyecektir. (1 puan)

• Müşteriye ait sermaye piyasası araçları ve nakit üzerinde hak ve yetkileri olmaksızın

kendileri veya üçüncü şahıslar lehine herhangi bir tasarrufta bulunamayacaktır.(1 puan)

• Çalışanlarına ve müşterilerine olağan müşteri-aracı kurum ilişkisi dışındaki

imkânlardan yararlanmak suretiyle kendi nam ve hesaplarına işlem yapmalarına olanak sağlayamayacaktır.(2 puan)

• TTK’nın 379 ve ilgili maddeleri uyarınca şirketin kendi paylarını iktisap ve rehin olarak

kabul etmesi ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 22 nci maddesinde müsaade edilen ortaklıkların kendi paylarını satın ve rehin alması halleri hariç olmak üzere, pay ihraç etmesi halinde ihraç ettiği payları kendi nam ve hesabına alıp satamayacaktır.(2 puan)

• Fiktif hesap açamayacak, işlemlerini kayıt dışı bırakamayacak ve gerçek mahiyetine

uygun düşmeyen kayıtlar tesis edemeyecektir. (1 puan)

• Portföy yöneticiliği faaliyeti saklı kalmak üzere, yöneticileri ve merkez dışı örgütleri

dâhil tüm çalışanları aracılığıyla müşterilerinden sermaye piyasası aracı alım satım emri verme, ordino ve diğer belgeleri imzalama, nakit ve sermaye piyasası aracı yatırma ve çekme, virman işlemi yapma gibi geniş yetkiler içeren vekâletname alarak veya bu sonucu doğuracak şekilde ya da müşterinin bu yöndeki sözlü yetkisine istinaden müşteri adına veya hesabına işlem yapamayacaktır.(2 puan)

• Müşterilerin hak ve yararlarını zedeleyici işlemlerde bulunamayacak, iyi niyet

kurallarına aykırı hareket edemeyecek, piyasa hakkındaki bilgisizlik ya da tecrübesizliklerinden yararlanıp müşterilerin alım-satım kararlarını etkileyerek kendi lehine kazanç sağlayamayacaktır. (2 puan)

• Herhangi bir şekilde gelirlerini artırmak amacıyla müşteriye tanınan limitleri aşmak da

dâhil müşterilerin gereksiz ve/veya aşırı miktarda alım satım yapmalarına ortam hazırlayamayacak, müşterilerin işlemleri nedeniyle ortaya çıkan zararların telafi edilmesi, işlem yapması veya belirli bir gruba dahil edilmesi amacıyla müşterilere kaynak sağlayamayacak, müşterileri bu amaçla yönlendiremeyecek ve müşteri talimatı olmaksızın müşteri hesabına işlem yapamayacaktır. (2 puan)

• Bir malî yılda özsermayesinin binde beşini aşacak miktarda bağış yapamayacaktır. (1

puan)

Sermayesinin %40’ı halka açık şirket olarak faaliyette bulunan ve payları Borsa İstanbul A.Ş. yıldız pazarda işlem gören Yeryüzü Maden Arama ve İşletme San. A.Ş.’nin 2022 hesap dönemine ilişkin olarak 31/12/2022 tarihli finansal tablolarının hazırlanması ve kamuya sunulması ile bu finansal tabloların bağımsız denetim kurumu tarafından denetlenmesi ve rapora bağlamasından doğan sorumluluklar doğrultusunda, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve Sermaye Piyasasında Bağımsız Denetim Standartları Hakkında Tebliğ (Seri: X, No: 22) kapsamında, bağımsız denetimin amacı, bağımsız denetimin bağımsız denetim standartlarına uygun olarak yapılmaması ve finansal tabloların gerçeğe uygun olarak hazırlanmaması ve kamuya sunulmamasından doğan sorumlulukların ve bağımsız denetim kuruluşlarının bağımsız denetim yetkisinin iptali, hususlarının açıklanması istenmiş olup bu kapsamda; a- Örneğe göre, bağımsız denetim yaptırmanın amacı ile yapılan denetim sonucu hazırlanan bağımsız denetim raporunun hangi hususları içermediğinin/içeremeyeceği hususunun, “Bağımsız denetimin amacı” kapsamında açıklanması istenmiştir. birinci kısımda “Bağımsız Denetimin Amacı ve Genel İlkeleri” ana başlığı altında 3 üncü maddesinde yer alan “Bağımsız denetimin amacı” başlığı altında; “(1) Finansal tabloların bağımsız denetiminin amacı; finansal tabloların finansal raporlama standartları doğrultusunda bir işletmenin finansal durumunu ve faaliyet sonuçlarını tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun ve doğru bir biçimde gösterip göstermediği konusunda bağımsız denetçinin görüş bildirmesini sağlamaktır. (2) Bağımsız denetçinin görüşü, finansal tabloların güvenilirlik derecesini yükseltmekle beraber, bu görüş finansal tabloları bağımsız denetime tabi tutulan işletmenin gelecekteki durumu hakkında ve işletme yönetiminin işletmenin faaliyetlerini etkin ve verimli bir biçimde yönettiğine dair bilgi sağladığı şeklinde değerlendirilmez.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Buna göre;

• Sermayesinin %40’ı halka açık şirket olarak faaliyette bulunan ve payları Borsa İstanbul

A.Ş. yıldız pazarda işlem gören Yeryüzü Maden Arama ve İşletme San. A.Ş.’nin bağımsız denetim yaptırmasındaki amaç, finansal tablolarının finansal raporlama standartları doğrultusunda şirketin finansal durumunu ve faaliyet sonuçlarını tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun ve doğru bir biçimde gösterip göstermediği konusunda bağımsız denetçinin görüş bildirmesini sağlamak ve dolayısıyla kamuyu/ yatırımcıları bilgilendirmektir. (2 puan)

• Güneşyolu Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş. tarafından hazırlanan bağımsız

denetim raporu ve raporda yer alan bağımsız denetçinin görüşü, Yeryüzü Maden Arama ve İşletme San. A.Ş.’nin finansal tablolarının güvenilirlik derecesini yükseltmekle beraber, bu görüş finansal tabloları bağımsız denetime tabi tutulan söz konusu şirketin gelecekteki durumu hakkında ve işletme yönetiminin işletmenin faaliyetlerini etkin ve verimli bir biçimde yönettiğine dair bilgi sağladığı şeklinde değerlendirilemeyecektir. (2 puan) b-“Finansal tablo ve yıllık rapor hazırlanma ve bildiriminde sorumluluk” hükümlerinin açıklanması, finansal tabloların gerçeğe uygun olarak hazırlanmamasından ve kamuya doğru olarak sunulmamasından sorumlu olanların/sorumlulukların/yükümlülüklerin belirtilmesi istenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Finansal raporlama ve bağımsız denetim” başlıklı 14 üncü maddesinde; “(1) İhraççı, kamuya açıklanacak veya gerektiğinde Kurulca istenecek finansal tablo ve raporları, şekil ve içerik bakımından Türkiye Muhasebe Standartları çerçevesinde Kurulca belirlenen düzenlemelere uygun olarak, zamanında, tam ve doğru bir şekilde hazırlamak ve ibraz etmek zorundadır. (2) Finansal tablo ve raporların birinci fıkrada yer aldığı şekilde Kurulca belirlenen düzenlemelere uygun olarak hazırlanmasından, sunulmasından ve gerçeğe uygunluğu ile doğruluğundan ihraççı ile kusurlarına ve durumun gereklerine göre ihraççının yönetim kurulu üyeleri sorumludur. Yönetim kurulunun, bu maddede belirtilen kapsamda hazırlanacak finansal tablo ve raporların kabulüne dair ayrı bir karar alması gerekir. Ayrıca finansal tablo ve raporlarla ilgili olarak bunları hazırlayan ortaklık yöneticileri ile birlikte sorumlu yönetim kurulu üyelerinin kamuya yapacakları bildirimlerde finansal tablo ve raporların gerçeğe uygunluğu ve doğruluğu konusundaki beyanlarına yer verilmesi zorunludur. (3) İhraççılar düzenleyecekleri finansal tablo ve raporlardan Türkiye Muhasebe Standartları kapsamında Kurulca belirlenenleri, bu Kanun uyarınca listeye alınan bağımsız denetim kuruluşlarına, Türkiye Denetim Standartları çerçevesinde bilgilerin gerçeği doğru ve dürüst bir biçimde yansıtması ilkesine uygunluğu bakımından inceleterek bir bağımsız denetim raporu almak zorundadırlar.” şeklinde belirleme yapılmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan sorumluluk” başlıklı 32 inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkrasında; “(1) ……finansal raporlar gibi Kurulca kamuyu aydınlatma amacı ile düzenlenmesi öngörülen sair kamuyu aydınlatma belgelerini imzalayanlar veya bu belgeler kendi adına imzalanan tüzel kişiler bu belgelerde yer alan yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilerden kaynaklanan zararlardan müteselsilen sorumludur. (2) Bağımsız denetim, derecelendirme ve değerleme kuruluşları gibi kamuyu aydınlatma belgelerinde yer alan veya bu belgelere dayanak olmak üzere hazırlanan raporları hazırlayan kişi ve kurumlar da bu Kanun hükümleri çerçevesinde sorumludur. (3) Kamuyu aydınlatma belgelerinde yer alan bilgilerin yanlış, yanıltıcı veya eksik olması konusunda bilgi sahibi olmadığını ve bu bilgi eksikliğinin kast veya ağır ihmallerinden kaynaklanmadığını ispatlayan kişiler sorumlu olmaz.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. 32 inci maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralarında ise zarara uğrayanların tazminat talebi ve bunun karşılanmasına ilişkin hususlar düzenlenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun Bağımsız Denetim, Derecelendirme ve Değerleme Kuruluşlarının ”Sorumluluk” hükümlerini içeren 63 üncü maddesinde; “(1) Bağımsız denetim kuruluşları, görevlerinin kapsamıyla sınırlı olmak üzere, denetledikleri finansal tablo ve raporların mevzuata uygun olarak denetlenmemesi nedeniyle doğabilecek zararlardan raporu imzalayanlarla birlikte sorumludur. Bağımsız denetim kuruluşları ile derecelendirme ve değerleme kuruluşları, faaliyetleri neticesinde düzenledikleri raporlarda yer alan yanlış, yanıltıcı ve eksik bilgiler dolayısıyla neden oldukları zararlardan sorumludurlar.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. ikinci kısmın altıncı bölümü olan “Müşterilere İlişkin Hususlar” ana başlığı altında 26 ıncı maddede yer alan “Finansal tablo ve yıllık rapor hazırlanma ve bildiriminde sorumluluk” başlığı altında aşağıdaki şekilde düzenleme yapılmıştır. “(1)Finansal tablo ve raporların finansal raporlama standartlarına uygun olarak hazırlanmasından, sunulmasından ve gerçeğe uygunluğu ile doğruluğundan, Türk Ticaret Kanunu ve sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde işletmenin yönetim kurulu sorumludur. İşletmenin yönetim kurulu, belirtilen kapsamda hazırlanacak finansal tablolar ve yıllık raporların kabulüne dair ayrı bir karar almak zorundadır. Finansal tabloların bağımsız denetime tabi tutulmuş olması işletme yönetim kurulunun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. (2) Ayrıca işletmelerin finansal tablo ve yıllık raporlarının ilanı ve bildirimi sırasında söz konusu yıllık ve ara dönem finansal tabloları ile yıllık raporların; işletme genel müdürü, finansal tablo ve yıllık raporların hazırlanmasından sorumlu bölüm başkanı veya bu sorumluluğu üstlenmiş görevli ile yönetim kurulunca bir iş bölümü yapılmış ise, finansal tablo ve yıllık raporların hazırlanmasından sorumlu yönetim kurulu üyesi tarafından aşağıdaki açıklamalarla birlikte imzalanması ve kamuya yapılacak açıklamalarda da bu konuya yer verilmesi zorunludur. a) Finansal tablo ve yıllık raporların kendileri tarafından incelendiği, b) İşletmedeki görev ve sorumluluk alanlarında sahip oldukları bilgiler çerçevesinde, raporun önemli konularda gerçeğe aykırı bir açıklama içermediği ya da açıklamanın yapıldığı tarih itibarıyla yanıltıcı olması sonucunu doğurabilecek herhangi bir eksiklik içermediği ve c) İşletmedeki görev ve sorumluluk alanlarında sahip oldukları bilgiler çerçevesinde, raporun ilişkin olduğu dönem itibarıyla, finansal tabloların ve rapordaki diğer finansal konulardaki bilgilerin, işletmenin finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında gerçeği doğru biçimde yansıttığı. (3) İşletme yönetim kurulu; finansal tablo ve yıllık raporları imzalamakla yükümlü olan görevlilerin, ortaklıkla ve konsolide finansal tablolar kapsamına giren bağlı ortaklıklar, iştirakler ve müşterek yönetime tabi teşebbüsler ile ilgili önemli bilgilere ulaşmalarını sağlayacak tedbirleri almakla yükümlüdür. İmza yükümlüsü görevliler, gerek işletmenin iç kontrol sistemiyle, gerekse kendilerinin bilgiye ulaşma sistemiyle ilgili eleştiri ve önerilerini işletme yönetim kuruluna, denetimden sorumlu komiteye, işletmenin bağımsız denetimini yapmakta olan bağımsız denetim kuruluşuna bildirmekle ve yıllık raporu incelemeleri sırasında kullandıkları iç kontrol sistemi hakkında bilgi vermekle yükümlüdürler.” Şeklinde belirlemeler yapılmıştır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 112 inci maddesinde ise finansal tablo ve raporlardaki usulsüzlüğe ilişkin cezai düzenlemelere yer verilmiştir. Buna göre cezai yönden sorumluluk yönüyle 112/2-a ve 2-ç maddesi kapsamında;

• Kasıtlı olarak, finansal tablo ve raporları gerçeği yansıtmayan şekilde düzenleyenler,
• Yine kasıtlı olarak yanlış veya yanıltıcı bağımsız denetim ve değerleme raporu

düzenleyenler ile düzenlenmesini sağlayan ihraççıların sorumlu yönetim kurulu üyeleri veya sorumlu yöneticileri, 5237 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre cezalandırılacaklardır. Sorumluluk, hukuki sorumluluk ve cezai sorumluluk olarak iki şekilde tezahür etmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında;

• Finansal tabloların ve bağımsız denetim raporunun gerçeğe uygun olarak hazırlanması

ve kamuya sunulması gerekmektedir. Finansal tablo ve raporların finansal raporlama standartlarına uygun olarak hazırlanmasından, sunulmasından ve gerçeğe uygunluğu ile doğruluğundan ihraççı ile ihraççının/işletmenin yönetim kurulu sorumludur. İşletmenin yönetim kurulu, yapılan belirlemeler doğrultusunda hazırlanacak finansal tablolar ve yıllık raporların kabulüne dair ayrı bir karar almak zorundadır. Sermaye Piyasası Kurulunun belirlemeleri kapsamında yıllık finansal tabloların bağımsız denetime tabi tutulmuş olması zorunlu olup, finansal tabloların bağımsız denetime tabi tutulmuş olması işletme yönetim kurulunun sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.(2 puan)

• İhraçcıların/İşletmelerin finansal tablo ve yıllık raporlarının ilanı ve bildirimi sırasında

söz konusu yıllık ve ara dönem finansal tabloları ile yıllık raporların; işletme genel müdürü, finansal tablo ve yıllık raporların hazırlanmasından sorumlu bölüm başkanı veya bu sorumluluğu üstlenmiş görevli ile yönetim kurulunca bir iş bölümü yapılmış ise, finansal tablo ve yıllık raporların hazırlanmasından sorumlu yönetim kurulu üyesi tarafından aşağıdaki açıklamalarla birlikte imzalanması ve kamuya yapılacak açıklamalarda da bu konuya yer verilmesi zorunludur. (1 puan) 1-Finansal tablo ve yıllık raporların kendileri tarafından incelendiği, (1 puan) 2-İşletmedeki görev ve sorumluluk alanlarında sahip oldukları bilgiler çerçevesinde, raporun önemli konularda gerçeğe aykırı bir açıklama içermediği ya da açıklamanın yapıldığı tarih itibarıyla yanıltıcı olması sonucunu doğurabilecek herhangi bir eksiklik içermediği, (1 puan) 3-İşletmedeki görev ve sorumluluk alanlarında sahip oldukları bilgiler çerçevesinde, raporun ilişkin olduğu dönem itibarıyla, finansal tabloların ve rapordaki diğer finansal konulardaki bilgilerin, işletmenin finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında gerçeği doğru biçimde yansıttığı. (1 puan)

• Diğer taraftan işletme yönetim kurulu; finansal tablo ve yıllık raporları imzalamakla

yükümlü olan görevlilerin, ortaklıkla ve konsolide finansal tablolar kapsamına giren bağlı ortaklıklar, iştirakler ve müşterek yönetime tabi teşebbüsler ile ilgili önemli bilgilere ulaşmalarını sağlayacak tedbirleri almakla yükümlüdür. İmza yükümlüsü görevliler, gerek işletmenin iç kontrol sistemiyle, gerekse kendilerinin bilgiye ulaşma sistemiyle ilgili eleştiri ve önerilerini işletme yönetim kuruluna, denetimden sorumlu komiteye, işletmenin bağımsız denetimini yapmakta olan bağımsız denetim kuruluşuna bildirmekle ve yıllık raporu incelemeleri sırasında kullandıkları iç kontrol sistemi hakkında bilgi vermekle yükümlüdürler.(2 puan)

• Dolayısıyla finansal tabloların standartlara uygun ve doğru olarak hazırlanmaması,

gerçeğe uygun olarak sunulmaması nedeniyle yatırımcı açısından doğan zararın karşılanması yönüyle; İhraççı olan Yeryüzü Maden Arama ve İşletme San. A.Ş. ile kusurlarına ve durumun gereklerine göre Yeryüzü Maden Arama ve İşletme San. A.Ş.’nin yönetim kurulu üyeleri ve/veya finansal tabloları hazırlayan ve imzalayan sorumlu yönetim kurulu üyesi, işletme genel müdürü, finansal tablo ve yıllık raporların hazırlanmasından sorumlu bölüm başkanı ve birim çalışanı, bağımsız denetim raporunu standartlara uygun olarak hazırlamayan denetim şirketi Güneşyolu Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş. ve denetim raporunu imzalayan denetçiler, müteselsilen sorumlu olacaklardır. (2 puan) Ancak bu bilgilerin yanlış, yanıltıcı veya eksik olması konusunda bilgi sahibi olmadığını ve bu bilgi eksikliğinin kast veya ağır ihmallerinden kaynaklanmadığını ispatlayan kişiler zararın tazmininden sorumlu olmayacaktır. (1 puan) Cezai sorumluluk açısından ise;

• Kasıtlı olarak, finansal tablo ve raporları gerçeği yansıtmayan şekilde düzenleyenler, (1

puan)

• Yine kasıtlı olarak yanlış veya yanıltıcı bağımsız denetim ve değerleme raporu düzenleyen

denetçiler ile raporun düzenlenmesini sağlayan Yeryüzü Maden Arama ve İşletme San. A.Ş.’nin sorumlu yönetim kurulu üyeleri veya sorumlu yöneticileri, (2 puan) 5237 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre cezalandırılacaklardır. c-Sermaye Piyasası Kurulu tarafından bağımsız denetim kuruluşlarının sermaye piyasasında bağımsız denetim faaliyetinde bulunma yetkisinin iptal edilebilmesi için “Bağımsız denetim faaliyetinde bulunma yetkisinin iptali” hükümleri kapsamında mevcut olması gereken hususların/aykırılıkların ve buna göre sorumlu ortak baş denetçi, bağımsız denetçi/denetçiler için uygulanacak önlemlerin/yasakların açıklanması istenmiştir. ikinci kısmın yedinci bölümü olan “Muhtelif Hükümler” ana başlığı altında “Bağımsız denetim faaliyetinde bulunma yetkisinin iptali” başlıklı 30 uncu maddesinde; “(1) Kanun’un ilgili hükümleri çerçevesinde, aşağıda yer alan aykırılıkların varlığı halinde bağımsız denetim kuruluşunun sermaye piyasasında bağımsız denetim faaliyetinde bulunma yetkisi Kurulca iptal edilebilir. a) Kuruluş şartlarının kaybedilmesi, b) Bağımsız denetim standartlarına aykırı olarak;

• Görev kabulüne ve değişimine ilişkin bağımsız denetim standart, ilke ve kurallarına

uyulmaması, 2)Bağımsız denetimlerde Kurula bildirilen bağımsız denetim sözleşmesinde yer alanlar dışında fiilen başka bağımsız denetçi görevlendirilmesi,

• Bağımsız denetim planı ve çalışma kağıtları ile bunları destekleyici diğer bilgi ve belgelerin

bağımsız denetim çalışmasını kanıtlayacak düzeyde bulunmaması,

• Uygun bağımsız denetim tekniklerinin kullanılmaması nedeniyle gerekli bağımsız denetim

kanıtlarının elde edilememesi,

• Raporlamaya ilişkin temel ilkelere uyulmaması,

c) Finansal tabloların güvenirliğini önemli ölçüde etkileyecek hususların tespiti halinde, bağımsız denetim kuruluşunun bağımsız denetim standartlarına tam olarak uyulduğunu kanıtlayamaması, ç) Yapılan bağımsız denetim çalışmalarında, sorumlu ortak baş denetçi dahil bağımsız denetim ekibinin dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlilik ve özen, bağımsızlık, güvenilirlik ve mesleki davranış gibi etik ilkelere uymaması, d) Bu Tebliğ kapsamındaki bildirim yükümlülüklerinin zamanında, tam ve doğru olarak yerine getirilmemesi ya da Kurulca veya Kurul tarafından görevlendirilenlerce istenen bilgi ve belgelerin zamanında, tam ve doğru olarak verilmemesi, e) Hatalı, eksik, yanıltıcı ve gerçeğe aykırı bağımsız denetim ve inceleme raporu düzenlenmesi ve f) Sermaye piyasasında kesintisiz olarak 5 yıl süreyle fiilen bağımsız denetim faaliyetinde bulunulmamış olması. Bu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen hususlarda bir sorumluluk tespit edilmesi halinde, sorumluluğun içeriğine göre, Kurul sadece ilgili sorumlu ortak baş denetçi ve/veya bağımsız denetçi/denetçilerin sermaye piyasasında bağımsız denetim yapmasını 2 yıldan az olmamak kaydı ile süreli veya süresiz olarak yasaklayabilir. Bu fıkra kapsamında sermaye piyasasında bağımsız denetim yapması yasaklanan sorumlu ortak başdenetçi ve/veya bağımsız denetçi/denetçiler, söz konusu yasağın süresi sonunda yasağın kaldırılması için Kurula başvurabilirler, aksi takdirde yasak süresiz olarak uygulanır. Sermaye piyasasında bağımsız denetim yapması süreli olarak yasaklanan sorumlu ortak başdenetçi ve/veya bağımsız denetçi/denetçilerin yasak süresi sonunda yasağın kaldırılması için Kurula yapacakları başvurular, ilgili hakkında devam etmekte olan bir inceleme olup olmadığı da dikkate alınarak Kurulca değerlendirilerek karara bağlanır. Yasak süresi içerisinde yasağın kaldırılması amacıyla Kurula yapılacak başvurular dikkate alınmaz.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Dolayısıyla yapılan belirlemeler kapsamında, aşağıda yer alan aykırılıkların varlığı halinde bağımsız denetim kuruluşunun sermaye piyasasında bağımsız denetim faaliyetinde bulunma yetkisi Kurulca iptal edilebilir.

• Kuruluş şartlarının kaybedilmesi, (0,5 puan)
• Bağımsız denetim standartlarına aykırı olarak;
• Görev kabulüne ve değişimine ilişkin bağımsız denetim standart, ilke ve kurallarına

uyulmaması, (0,5 puan) 2)Bağımsız denetimlerde Kurula bildirilen bağımsız denetim sözleşmesinde yer alanlar dışında fiilen başka bağımsız denetçi görevlendirilmesi, (0,5 puan)

• Bağımsız denetim planı ve çalışma kağıtları ile bunları destekleyici diğer bilgi ve

belgelerin bağımsız denetim çalışmasını kanıtlayacak düzeyde bulunmaması, (0,5 puan)

• Uygun bağımsız denetim tekniklerinin kullanılmaması nedeniyle gerekli bağımsız

denetim kanıtlarının elde edilememesi, (0,5 puan)

• Raporlamaya ilişkin temel ilkelere uyulmaması, (0,5 puan)
• Finansal tabloların güvenirliğini önemli ölçüde etkileyecek hususların tespiti halinde,

bağımsız denetim kuruluşunun bağımsız denetim standartlarına tam olarak uyulduğunu kanıtlayamaması. Bu durum bağımsız denetim raporunu hazırlayan Güneşyolu Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş. için de söz konusudur. (1 puan)

• Yapılan bağımsız denetim çalışmalarında, sorumlu ortak baş denetçi dahil bağımsız

denetim ekibinin dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlilik ve özen, bağımsızlık, güvenilirlik ve mesleki davranış gibi etik ilkelere uymaması. Bu durum bağımsız denetim raporunu hazırlayan Güneşyolu Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş. için de söz konusudur. (1 puan)

• Tebliğ kapsamındaki bildirim yükümlülüklerinin zamanında, tam ve doğru olarak

yerine getirilmemesi ya da Kurulca veya Kurul tarafından görevlendirilenlerce istenen bilgi ve belgelerin zamanında, tam ve doğru olarak verilmemesi, (1 puan)

• Hatalı, eksik, yanıltıcı ve gerçeğe aykırı bağımsız denetim ve inceleme raporu

düzenlenmesi. Bu durum bağımsız denetim raporunu hazırlayan Güneşyolu Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş. için de söz konusudur. (1 puan)

• Sermaye piyasasında kesintisiz olarak 5 yıl süreyle fiilen bağımsız denetim faaliyetinde

bulunulmamış olması. (1 puan)

• Yapılan bağımsız denetim çalışmalarında, sorumlu ortak baş denetçi dahil bağımsız

denetim ekibinin dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlilik ve özen, bağımsızlık, güvenilirlik ve mesleki davranış gibi etik ilkelere uymaması dahilinde bir sorumluluk tespit edilmesi halinde, sorumluluğun içeriğine göre, Kurul sadece ilgili sorumlu ortak baş denetçi ve/veya bağımsız denetçi/denetçilerin sermaye piyasasında bağımsız denetim yapmasını 2 yıldan az olmamak kaydı ile süreli veya süresiz olarak yasaklayabilir. Buna göre sermaye piyasasında bağımsız denetim yapması yasaklanan sorumlu ortak başdenetçi ve/veya bağımsız denetçi/denetçiler, söz konusu yasağın süresi sonunda yasağın kaldırılması için Kurula başvurabilirler, aksi takdirde yasak süresiz olarak uygulanacaktır. Söz konusu hususlar Güneşyolu Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş.’nin sorumlu ortak baş denetçi ve/veya bağımsız denetçi/denetçileri içinde uygulanabilecektir. (2 puan)

• Sermaye piyasasında bağımsız denetim yapması süreli olarak yasaklanan sorumlu ortak

başdenetçi ve/veya bağımsız denetçi/denetçilerin yasak süresi sonunda yasağın kaldırılması için Kurula yapacakları başvurular, ilgili hakkında devam etmekte olan bir inceleme olup olmadığı da dikkate alınarak Kurulca değerlendirilerek karara bağlanır. Yasak süresi içerisinde yasağın kaldırılması amacıyla Kurula yapılacak başvurular dikkate alınmaz. (2 puan)

Sermaye Piyasası Kurulu tarafından “Dar yetkili aracı kurum” olarak kuruluş iznine ve faaliyette bulunmasına izin verilen Star Menkul Değerler A.Ş.’nin faaliyetini yürütürken sermaye piyasası faaliyetlerinden kaynaklanan nakit ödeme ve finansal araç teslim yükümlülüklerini yerine getiremediği veya kısa sürede yerine getiremeyeceği tespiti üzerine 1/12/2023 tarihinde Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yatırımcıları tazmin kararı alınmış ve 6/12/2023 tarihinde bu karar ilan edilmiş olup 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında; a-Yatırımcıların tazmin talep etme hakkına sahip olmadıkları/tazmin kapsamı dışında olan hususların belirtilmesi, b-Tazmin edilmeyecek kişi ve kurumların açıklanması, c-Yatırımcıların tazmin talep etme hakkına ilişkin sürenin belirtilmesi/hesaplanması, istenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Yatırımcıların tazmini” başlıklı 82 nci maddesinde; “(1) Kurul, yatırım kuruluşlarının sermaye piyasası faaliyetinden kaynaklanan nakit ödeme veya sermaye piyasası araçları teslim yükümlülüklerini yerine getiremediğinin veya kısa sürede yerine getiremeyeceğinin tespit edilmesi hâlinde yatırımcıları tazmin kararı alır. Bu karar, durumun tespitinden itibaren üç ay içinde alınır. Kurulun, bu Kanun kapsamındaki tedbir yetkileri saklıdır. (2) Kurulca bankalar hakkında birinci fıkra uyarınca tazmin kararı verilebilmesi için Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun görüşü alınır. Bankacılık mevzuatı uyarınca mevduat veya katılım fonu olarak kabul edilen nakit ödeme yükümlülüklerine, bu Kanunun yatırımcıların tazminine ilişkin hükümleri uygulanmaz.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Anılan Kanunun 83/1 inci maddesinde “(1) Yatırımcıların bu Kanundaki şartlar çerçevesinde tazmini amacıyla kamu tüzel kişiliğini haiz YTM kurulmuştur. YTM, Kurul tarafından çıkarılacak bir yönetmelik çerçevesinde Kurul tarafından idare ve temsil olunur. YTM tarafından yürütülecek iş ve işlemlerin Kurul personeli ve bu iş için istihdam edilecek personel tarafından yerine getirilmesi esastır. Buna ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.” Şeklinde düzenleme Yine söz konusu Kanunun “Tazminin kapsamı” başlıklı 84 üncü maddesinde; “(1) Tazminin kapsamını, yatırımcılara ait olan ve yatırım hizmeti ve faaliyeti veya yan hizmetler ile bağlantılı olarak yatırım kuruluşu tarafından yatırımcı adına saklanan veya yönetilen nakit ödeme veya sermaye piyasası araçlarının teslim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden kaynaklanan talepler oluşturur. (2) Yatırımcıları tazmin kararı verilen kuruluşların yatırımcıları, bu madde kapsamında tazmin talep etme hakkına sahiptir. Yatırımcıların yatırım danışmanlığı veya piyasadaki fiyat hareketlerinden kaynaklanan zararları tazmin kapsamında değildir. (3) 106 ncı ve 107 nci maddelerde yer alan suçlardan veya suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçundan mahkûm olan yatırımcılara ait talepler, söz konusu eylemlerle ilgili alacaklarla sınırlı olmak üzere, tazmin kapsamı dışındadır. Söz konusu suçlardan dolayı hakkında suç duyurusunda bulunulan kişilere yapılacak ödemeler anılan suçlara ilişkin soruşturmanın başlamasından mahkeme kararının kesinleşmesine kadar durur. (4) Aşağıda sayılan kişi ve kurumlar tazmin edilmez: a) Yatırımcıları tazmin kararı verilen yatırım kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri, yöneticileri ve şahsen sorumlu ortakları, yüzde beş veya daha fazla paya sahip ortakları, denetim kurulu üyeleri veya ilgili yatırım kuruluşları ile aynı grup içinde yer alan diğer şirketlerde benzer konumda olan kişiler ile bu kişilerin eş ve ikinci dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile bu kişiler adına hareket eden üçüncü kişiler b) Yatırımcıları tazmin kararı verilen yatırım kuruluşları ile aynı grupta yer alan diğer şirketler c) Bu fıkranın (a) bendinde sayılan gerçek ve tüzel kişilerin yüzde yirmi beş veya daha fazla paya sahip olduğu şirketler ç) Yatırım kuruluşlarının mali sıkıntıya düşmesine neden olan veya finansal durumunun bozulmasına önemli etkileri olan olaylarda sorumluluğu bulunan veya bu olaylardan menfaat sağlayan kişiler (5) Hak sahibi her bir yatırımcıya ödenecek azami tazmin tutarı yüz bin Türk Lirasıdır. Bu tutar her yıl ilan edilen yeniden değerleme katsayısı oranında artırılır. Kurulun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından toplam tazmin tutarı beş katına kadar artırılabilir. Bu sınır, hesap sayısı, türü ve para birimine bakılmaksızın, bir yatırımcının aynı kuruluştan olan taleplerinin tümünü kapsar. YTM tarafından ödenecek azami tutarın üzerinde kalan tutarın başka bir yatırımcıya ödenmesi amacıyla devredilmiş olması hâlinde devralana YTM tarafından ödeme yapılmaz.” Şeklinde hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanunun “Tazmin süreci” başlıklı 85/1 maddesinde; “(1) Yatırımcılar tazmin taleplerini YTM’ye yazılı olarak yaparlar. Tazmin talebinde bulunma hakkı, tazmin kararının ilanından itibaren bir yıl sonra zamanaşımına uğrar.” Şeklinde belirleme Yapılan belirlemeler doğrultusunda; a-Yatırımcıların tazmin talep etme hakkına sahip olmadıkları/tazmin kapsamı dışında olan hususlara ilişkin olarak, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun yukarıda belirtilen 84 üncü maddesinin iki ve üçüncü fıkraları uyarınca Star Menkul Değerler A.Ş.’nin;

• Yatırımcılarının yatırım danışmanlığı veya piyasadaki fiyat hareketlerinden

kaynaklanan zararları tazmin kapsamında değildir. (2 puan)

• Sermaye piyasası suçlarından olan ve Kanunun 106 ncı maddesinde yer alan “Bilgi

suiistimali” ve 107 nci maddesinde yer alan “Piyasa dolandırıcılığı” suçlarından veya suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçundan mahkûm olan yatırımcılara ait talepler, söz konusu eylemlerle ilgili alacaklarla sınırlı olmak üzere, tazmin kapsamı dışındadır. Söz konusu suçlardan dolayı hakkında suç duyurusunda bulunulan kişilere yapılacak ödemeler anılan suçlara ilişkin soruşturmanın başlamasından mahkeme kararının kesinleşmesine kadar durur. (3 puan) b-Tazmin edilmeyecek kişi ve kurumlara ilişkin olarak, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun yukarıda belirtilen 84 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca;

• Star Menkul Değerler A.Ş.’nin yönetim kurulu üyeleri, yöneticileri ve şahsen sorumlu

ortakları, yüzde beş veya daha fazla paya sahip ortakları, denetim kurulu üyeleri veya varsa bu şirketle aynı grup içinde yer alan diğer şirketlerde benzer konumda olan kişiler ile bu kişilerin eş ve ikinci dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile bu kişiler adına hareket eden üçüncü kişiler, (2 puan)

• Varsa Star Menkul Değerler A.Ş.ile aynı grupta yer alan diğer şirketler, (1 puan)
• Star Menkul Değerler A.Ş.’nin yönetim kurulu üyeleri, yöneticileri ve şahsen sorumlu

ortakları, yüzde beş veya daha fazla paya sahip ortakları, denetim kurulu üyeleri, varsa bu şirketle aynı grup içinde yer alan diğer şirketlerde benzer konumda olan kişiler ile bu kişilerin eş ve ikinci dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile bu kişiler adına hareket eden üçüncü kişilerin, yüzde yirmi beş veya daha fazla paya sahip olduğu şirketler, (2 puan)

• Star Menkul Değerler A.Ş.’nin mali sıkıntıya düşmesine neden olan veya finansal

durumunun bozulmasına önemli etkileri olan olaylarda sorumluluğu bulunan veya bu olaylardan menfaat sağlayan kişiler, (2 puan) tazmin kapsamı dışında olacaktır. c-Yatırımcıların tazmin talep etme hakkının süresinin belirtilmesi/hesaplanmasına ilişkin olarak, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun yukarıda belirtilen 85 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca,

• Tazmin talebinde bulunma hakkı, tazmin kararının ilanından itibaren bir yıl sonra

zamanaşımına uğradığından, tazmin kararının ilanı olan 6/12/2023 tarihinden itibaren 1 yıl sonra yani 7/12/2024 tarihi itibariyle yatırımcıların tazmin talep etme hakkı son bulacaktır. (2 puan)

Yabancı Sermaye Piyasası Araçları Ve Depo Sertifikaları İle Yabancı Yatırım Fonu Payları Tebliği (VII-128.4)’nin ikinci bölümü “Yabancı Sermaye Piyasası Araçlarının Halka Arz Edilerek ve Halka Arz Edilmeksizin Satışı” genel başlığı altında “Halka arz için ön şartlar”başlıklı 5 inci maddesinde açıklamalar yapılmıştır. Buna göre; “(1)Türkiye’de halka arz edilecek yabancı sermaye piyasası araçlarının borsada işlem görme başvurusunun veya ihracının bir borsa veya yetkili sermaye piyasası otoritesi tarafından yatırımcının korunması veya buna benzer bir gerekçeyle reddedilmemiş olması gerekir. (2) Yabancı sermaye piyasası araçları, Türk Lirası olarak veya TCMB’ce günlük alım satım kurları ilan edilen yabancı paralar üzerine düzenlenmiş olmalıdır. (3) Yabancı sermaye piyasası araçlarının ihraç edildikleri ülkede; bunların Türkiye’de satışına, sağladığı mali haklar ile ilgili işlem ve ödemelerin Türkiye’de yapılmasına ve yönetimsel hakların kullanılmasına ilişkin herhangi bir kısıtlama bulunmamalıdır. (4) Yabancı sermaye piyasası araçları devir veya tedavülünü kısıtlayıcı veya sahibinin haklarını kullanmasını engelleyici kayıtlara tabi tutulmamış olmalı ve bunların üzerlerinde ayni hak, hapis hakkı veya benzeri kısıtlayıcı haklar bulunmamalıdır. (5) Yabancı ortaklıkların pay dışındaki ihraçlarında, başvuru tarihinden önceki bir yıl içerisinde bir derecelendirme kuruluşundan, notlandırma ölçeğine göre yatırım yapılabilir seviyesine denk gelen uzun vadeli derecelendirme notu alması gerekmektedir. (6) Kurul yatırımcıların korunması ya da benzer bir gerekçeyi gözeterek başvuru sahibini bilgilendirmek kaydıyla ihracın ve sermaye piyasası aracının niteliğine göre yukarıda sayılanlar dışında ön şartlar getirebilir.” Şeklinde belirleme yapılmıştır. Yapılan belirlemeler doğrultusunda;

• Türkiye’de halka arz edilecek yabancı sermaye piyasası araçlarının borsada işlem

görme başvurusunun veya ihracının bir borsa veya yetkili sermaye piyasası otoritesi tarafından yatırımcının korunması veya buna benzer bir gerekçeyle reddedilmemiş olması gerekir. (2 puan)

• Yabancı sermaye piyasası araçları, Türk Lirası olarak veya TCMB’ce günlük alım satım

kurları ilan edilen yabancı paralar üzerine düzenlenmiş olmalıdır. (2 puan)

• Yabancı sermaye piyasası araçlarının ihraç edildikleri ülkede; bunların Türkiye’de

satışına, sağladığı mali haklar ile ilgili işlem ve ödemelerin Türkiye’de yapılmasına ve yönetimsel hakların kullanılmasına ilişkin herhangi bir kısıtlama bulunmamalıdır. (2 puan)

• Yabancı sermaye piyasası araçları devir veya tedavülünü kısıtlayıcı veya sahibinin

haklarını kullanmasını engelleyici kayıtlara tabi tutulmamış olmalı ve bunların üzerlerinde ayni hak, hapis hakkı veya benzeri kısıtlayıcı haklar bulunmamalıdır. (2 puan)

• Yabancı ortaklıkların pay dışındaki ihraçlarında, başvuru tarihinden önceki bir yıl

içerisinde bir derecelendirme kuruluşundan, notlandırma ölçeğine göre yatırım yapılabilir seviyesine denk gelen uzun vadeli derecelendirme notu alması gerekmektedir. (2 puan)

• Sermaye Piyasası Kurulu yatırımcıların korunması ya da benzer bir gerekçeyi gözeterek

başvuru sahibini bilgilendirmek kaydıyla ihracın ve sermaye piyasası aracının niteliğine göre yukarıda sayılanlar dışında ayrıca ön şartlar getirebilecektir.(1 puan)