2022/6 KGK Bağımsız Denetçilik Sermaye Piyasası Mevzuatı Soruları ve Çözümleri

Doğru cevap B şıkkıdır. 6362 sayılı SPK’nın 13. maddesine göre, borsaların ve piyasa işleticilerinin kuruluşuna Kurul izin verir. Şıkta "ilgili Bakan" ifadesi yer aldığı için yanlıştır. Kurul, bu kuruluş iznini vermeden önce ilgili bakanlıkların görüşünü alabilir ancak nihai yetki Kurul’a aittir.

Diğer şıkların analizi şöyledir:

• A) Doğrudur; SPK’ya göre kuruluş izni için payların tamamının nama yazılı olması zorunludur.
• C) Doğrudur; kuruluş iznini alan kurum, en geç bir yıl içinde faaliyet izni için başvurmak zorundadır.
• D) Doğrudur; Kurul’un onaylamadığı esas sözleşme değişiklikleri veya kontrol devirleri hukuki ve idari olarak geçersizdir (hüküm doğurmaz).
• E) Doğrudur; SPK’ya göre borsalara karşı açılacak davalar adli yargıda görülür.

Bilinmesi gereken kural: Borsaların ve piyasa işleticilerinin kuruluş izni yetkisi Bakan’a değil, doğrudan Sermaye Piyasası Kurul’una aittir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SPK Kanunu) 106. maddesi, sermaye piyasası suçlarını açıkça sayar. Bu madde kapsamında; usulsüz halka arz, usulsüz faaliyet, bilgi/belge vermeme, denetimi engelleme, sır saklama yükümlülüğünün ihlali ve bilgi suistimali (içerden öğrenen kişi suçları) yer alır. Dolayısıyla A, B, C ve E şıkları doğrudan kanunda tanımlanmış SPK suçlarıdır.

D şıkkındaki "irtikap ve görevi kötüye kullanma" suçları, 6362 sayılı SPK Kanunu’nda değil, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) düzenlenmiş genel ceza suçlarıdır. SPK Kanunu, sadece kendi özel düzenlemelerine tabi olan ihlalleri suç sayar; TCK’daki genel görev suçlarını bu kapsamda saymaz.

Bilinmesi gereken kural: SPK Kanunu’nun 106. maddesinde sayılı suçlar dışındaki tüm suçlar (örneğin TCK’daki görev suistimali) sermaye piyasası özel suçları arasında değerlendirilmez.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) Kanunun 106/1-a maddesi uyarınca açıkça suçtur. B) Kanunun 106/1-b maddesi uyarınca açıkça suçtur. C) Kanunun 106/1-c maddesi uyarınca açıkça suçtur. E) Kanunun 106/1-d maddesi uyarınca açıkça suçtur.

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 15. maddesi, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’nin görevlerini sıralar. Bu maddeye göre Birlik; sermaye piyasalarının ve üye kuruluşların faaliyetlerinin gelişmesini sağlamak üzere araştırmalar yapmak (B şıkkı), üyelerin dayanışmasını ve mesleki özeni temin edecek kurallar oluşturmak (C şıkkı), haksız rekabeti önlemek (D şıkkı) ve mesleki gelişmeleri izleyerek üyeleri aydınlatmak (E şıkkı) gibi görevleri üstlenir. Ancak, kanunda gayrimenkul piyasasının gelişmesi için araştırma yapmak Birlik’in görevleri arasında yer almaz. Gayrimenkul değerleme faaliyetleri SPK denetimindedir ancak Birlik’in temel görev alanı doğrudan gayrimenkul piyasasının teşviki değildir. Dolayısıyla A şıkkı, kanunda öngörülen görevler dışındadır ve doğru cevaptır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: B şıkkı, kanunun 15. maddesinde açıkça belirtilen Birlik görevlerindendir. C şıkkı, meslek kurallarını oluşturmak Birlik’in yasal görevlerindendir. D şıkkı, haksız rekabeti önlemek Birlik’in görevlerindendir. E şıkkı, üyeleri aydınlatmak ve gelişmeleri izlemek Birlik’in görevlerindendir.

Bilinmesi gereken kural: Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’nin görevleri 6362 sayılı Kanun’un 15. maddesinde sayılıdır; gayrimenkul piyasasının gelişmesini sağlamak bu görevler arasında yer almaz.

Doğru cevap A şıkkıdır. 6362 sayılı SPK’nın 15. maddesi uyarınca, halka açık ortaklıklarda kâr payı dağıtımında payların ihraç ve iktisap tarihleri dikkate alınarak eşit olmayan (oransal) dağıtım esastır. A şıkkı "eşit olarak dağıtılır" diyerek bu kuralı ihlal ettiği için yanlıştır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu (yani ifadelerin doğru olması): B) SPK mevzuatı, yedek akçe ve esas sözleşmede belirtilen kâr payı ayrılana kadar başka yedek akçe ayrılmasını yasaklar; bu ifade doğrudur. C) Bedelsiz sermaye artırımlarında paylar, artırım tarihindeki mevcut paylara orantılı olarak dağıtılır; bu ifade doğrudur. D) Kâr payı avansı, bir önceki yıl dönem kârının yarısını geçemez; bu ifade doğrudur. E) Pay sahibi dışına kâr dağıtımı ancak esas sözleşmede açık hüküm varsa mümkündür; bu ifade doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Halka açık şirketlerde kâr payı dağıtımı, payların sahip olunduğu süre dikkate alınarak oransal (eşit olmayan) yapılır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SPK) uyarınca verilen idari para cezası kararlarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir, adli yargıya değil. Bu nedenle D seçeneğindeki "adli yargı" ifadesi mevzuata aykırıdır ve yanlıştır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu (yani doğru ifadeler olduğu): A) İdari para cezaları uygulanmadan önce ilgilinin savunması alınır; bu usul esastır. B) Savunma istenmesine rağmen 30 gün içinde cevap verilmezse, feragat edilmiş sayılır. C) Tahsil edilen cezaların %50’si genel bütçeye, %50’si Yatırımcı Tazmin Merkezine aktarılır. E) Menfaat temin edilmesi veya zarar oluşması hâlinde ceza, bu tutarın üç katından az olamaz.

Bilinmesi gereken kural: SPK idari para cezalarına karşı itiraz yolları idari yargıdadır; adli yargıya başvuru söz konusu değildir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 6362 sayılı SPK Kanunu’nun 106. maddesi uyarınca, halka arz işlemlerinde onaylı izahname yayımlamamak veya onaylı ihraç belgesi olmaksızın menkul kıymet satmak doğrudan "Usulsüz halka arz ve izinsiz sermaye piyasası faaliyeti" suçunu oluşturur. Bu hüküm, piyasa bütünlüğünü korumak amacıyla halka arz süreçlerindeki zorunlu dokümantasyon eksikliklerini cezai yaptırıma bağlar.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: B şıkkı, denetim organlarına bilgi vermemeyi; C şıkkı, kamuya açıklanmamış hassas bilgiyi kullanarak avantaj sağlamayı; D şıkkı, aldatıcı belge düzenlemeyi; E şıkkı ise finansal tablolarda hileli kayıt yapmayı ifade eder ve sorudaki senaryoyla örtüşmez.

Bilinmesi gereken kural: Onaylı izahname ve ihraç belgesi, halka arzın yasal geçerliliği için şarttır; bunların yokluğu doğrudan usulsüz halka arz suçunu doğurur.

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 12. maddesinde tanımlanan görevleri yerine getirir. MKK’nın temel işlevleri; sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesi, merkezî saklanması, kurumsal yönetim için elektronik iletişim platformu (MKK Platform) ve veri bankası oluşturulmasıdır. Ayrıca, yetkilendirilmesi kaydıyla lisanslı depolarca düzenlenen ürün senetlerinin kaydileştirilmesini de yürütür. Bu nedenle A, B, C ve D şıkları MKK’nın yasal görevleridir.

E şıkkı ise yanlıştır. MKK, bir idari veya yargı organı değildir; dolayısıyla Kurul’un (SPK) aldığı tazmin kararları doğrultusunda bir kuruluşun ödemelerini durdurma veya mal varlığı üzerinde tasarruf yetkisi yoktur. Bu tür yaptırımlar ve mal varlığına el koyma yetkisi, SPK’nın idari yaptırım yetkisi veya yargı mercileri tarafından uygulanır. MKK sadece teknik ve kayıt işlevlerini yürütür, idari yaptırım kararı veremez.

Bilinmesi gereken kural: MKK, piyasa altyapısı ve kayıt işlevi gören bir kuruluştur; idari yaptırım, ödeme durdurma veya mal varlığına el koyma yetkisi SPK veya yargıya aittir, MKK’ya ait değildir.

Doğru cevap A şıkkıdır. Sermaye Piyasası Kanunu’na (SPK Kanunu) göre, paylarını ihraç etmek amacıyla kurulan ve belirlenen varlık gruplarından oluşan portföyleri işleten anonim ortaklıklara Yatırım Ortaklığı denir. Yatırım ortaklıkları, hem sabit hem de değişken sermayeli olabilir; bu nedenle C şıkkı sadece bir alt türü ifade eder, genel tanım değildir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: B şıkkı, paylarını ihraç etmeyen ve katılma hakları ihraç eden bir araçtır. D şıkkı, portföy yönetimi hizmeti veren bir şirket türüdür, kendi portföyü için pay ihraç etmez. E şıkkı ise sadece ipotekli alacakları teminat alan özel bir finansman aracıdır.

Bilinmesi gereken kural: Yatırım ortaklıkları, pay ihraç eden ve portföy yöneten anonim ortaklıklardır; yatırım fonları ise pay ihraç etmeyen, katılma hakkı ihraç eden farklı bir yapıdır. Bu ayrım, SPK mevzuatında kurumsal yapı ve sermaye yapısı açısından temel bir farktır. Sınavlarda "pay ihraç etmek" ifadesi doğrudan yatırım ortaklığını işaret eder.

Doğru cevap E şıkkıdır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 6. maddesi, SPK’nın görev ve yetkilerini sayar. E şıkkında belirtilen “Türkiye Muhasebe Standartları ve Türkiye Denetim Standartları’nı oluşturmak ve yayımlamak” görevi SPK’ya değil, Türkiye Muhasebe Denetim Standartları Kurumu (TMSDK)’na aittir. SPK, bu standartların uygulanmasını izler ancak oluşturma yetkisi kendisinde değildir. Bu nedenle E seçeneği SPK yetkileri arasında yer almaz.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) SPK, piyasa gelişimi için yeni kurum ve araçlara ilişkin usul ve esasları düzenleme yetkisine sahiptir (Kanun md. 6/1-a). B) SPK, sermaye piyasası çalışanlarının mesleki yeterlilik ve sertifika esaslarını belirler (Kanun md. 6/1-b). C) KAP’ın işletim esasları ve bildirim usullerini SPK belirler (Kanun md. 6/1-c). D) Yatırım tavsiyesinde bulunanlar için ilke ve esasları SPK koyar (Kanun md. 6/1-d).

Bilinmesi gereken kural: Türkiye Muhasebe ve Denetim Standartlarını oluşturma ve yayımlama yetkisi Sermaye Piyasası Kurulunda değil, Türkiye Muhasebe Denetim Standartları Kurumundadır.

Doğru cevap A şıkkıdır. Sermaye Piyasası Kanunu (SPK) ve ilgili tebliğlere göre, ihraç edilecek menkul kıymetlerin özellikleri, ihraççının mali durumu, riskler ve geleceğe yönelik beklentiler gibi tüm önemli bilgileri içeren ve yatırımcıların bilinçli karar vermesini sağlayan resmi belgeye İzahname denir. İzahname, halka arz veya borsaya giriş süreçlerinde kamuyu aydınlatmanın temel aracıdır ve SPK mevzuatında açıkça tanımlanmıştır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: B) Kitle fonlaması, yatırımcıların küçük tutarlarla ortak olabildiği bir finansman yöntemidir, bir belge değildir. C) İhraç belgesi, genel bir tabir olup SPK mevzuatında izahname yerine geçen resmi bir terim değildir. D) Faaliyet raporu, şirketin belirli bir dönemdeki operasyonel ve finansal sonuçlarını özetleyen periyodik bir rapordur. E) Mali rapor, şirketin bilanço, gelir tablosu vb. finansal tablolarını içeren bir dökümdür, tek başına kamuyu aydınlatma belgesi değildir.

Bilinmesi gereken kural: Yatırımcıların halka arz edilen menkul kıymetler hakkında kapsamlı bilgi edinmesini sağlayan ve SPK onaylı olan kamuyu aydınlatma belgesinin resmi adı İzahname’dir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 105. maddesi uyarınca, zorunlu pay alım teklifine ilişkin usul ve esaslar SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) tarafından belirlenir. Bakanlık değil, SPK bu düzenlemeyi yapar. Bu nedenle B şıkkı yanlıştır.

Diğer şıkların neden doğru olduğu ve bu soruda neden elendiği şöyledir: A şıkkı doğrudur; birleşme, bölünme gibi temel işlemler Kanun’daki "önemli nitelikte işlem" tanımına girer. C şıkkı doğrudur; yönetim kontrolünün değiştiği tarihte diğer ortaklara zorunlu teklif sunulması esastır. D şıkkı doğrudur; genel kurulda gündeme bağlılık ilkesine uyulmaksızın Kurul’un istediği hususların gündeme alınması zorunludur. E şıkkı doğrudur; oy hakkı, payların bir kuruluş nezdinde depolanmasına bağlanamaz.

Bilinmesi gereken kural: Zorunlu pay alım teklifi usul ve esasları Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından, Bakanlık tarafından değil, belirlenir.

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SPK Kanunu) uyarınca, sermaye piyasası araçlarının kayıtlı olduğu merkezi kayıt sistemi, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından işletilir. Kanun maddelerine göre, hisselerin ve diğer menkul kıymetlerin sahiplik haklarının belirlendiği ve saklandığı tek yetkili mercii MKK’dır. Bu nedenle, kaydileştirilen araçların merkezi saklama ve kayıt işlevini gören kurum E şıkkındaki "Merkezi kayıt kuruluşu"dur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı (Merkezi Takas Kuruluşu) sadece takas işlemlerini yürütür, kayıt tutmaz. B şıkkı, soruda kurumun kendisini sorduğu için tautoloji (döngüsel) bir tanımdır ve yasal terim değildir. C şıkkı (Merkezi Karşı Taraf), teminat ve risk yönetimi yapar, kayıt sahibi değildir. D şıkkı (Veri Depolama), sadece veri arşivleme yapar, yasal sahiplik kaydını tutmaz.

Bilinmesi gereken kural: SPK mevzuatında menkul kıymetlerin yasal sahiplik kaydı ve merkezi saklama görevi yalnızca Merkezi Kayıt Kuruluşu’na (MKK) aittir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 48. maddesi uyarınca, portföy yönetim şirketinin borçları ile yatırım fonlarının alacakları birbirine karşı mahsup edilemez. Bu kural, fon varlıklarının yönetim şirketinin kendi ticari risklerinden izole edilmesini (korumasını) sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Doğrudur; fon kuruluşu için yetkili bir portföy saklama kuruluşu ile anlaşma zorunludur. B) Doğrudur; fon varlığı, hukuki kişiliği olmasa bile yönetim ve saklama kuruluşlarının kendi varlıklarından kesinlikle ayrıdır. C) Doğrudur; fonun sahip olduğu gayrimenkul ve benzeri haklar, üçüncü kişilere karşı korunmak adına fon adına tescil edilmelidir. D) Doğrudur; fon tasfiye edildiğinde arta kalan varlık yalnızca katılma payı sahiplerine dağıtılır, diğer alacaklılara ödeme yapılmaz.

Bilinmesi gereken kural: Yatırım fonu varlıkları, portföy yönetim şirketinin kendi borçlarından ve alacaklarından tamamen bağımsızdır; bu varlıklarla mahsup işlemi yapılamaz.

Doğru cevap C şıkkıdır. Soru, "hangisi kredi sınırlamasına tabi olmayan işlemlerden biri değildir?" şeklinde kurgulanmıştır. Bu çift olumsuzlama, aslında "Hangi işlem kredi sınırlamasına tabidir?" anlamına gelir. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 38. maddesi uyarınca, A, B, D ve E şıklarında sayılan işlemler yasal olarak kredi sınırlamasından muaf tutulmuştur. Ancak C şıkkındaki "tüm kamu kurumları" ifadesi yanlıştır. Kanun, sadece "merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri" ile yapılan işlemleri muaf tutar; yerel yönetimler veya özel hukuk tüzel kişiliğine sahip kamu kurumları bu kapsamda değildir. Dolayısıyla C şıkkı, muafiyet kapsamını hatalı genişlettiği için kredi sınırlamasına tabi olmayanlar listesinde yer almaz (yani sınırlamaya tabi olabilir).

A, B, D ve E şıkları, kanunen kredi sınırlamasına tabi değildir. Bilinmesi gereken kural: Kamu kurumlarının tamamı değil, sadece merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idareler kredi sınırlamasından muaf tutulur.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 10. maddesi, banka kurucu ortağı olamayacak kişiler arasında "kasıtlı" olarak işlenen suçlardan hükümlü olanları sayar. Taksirle adam yaralamak, kasten işlenmemiş bir suçtur; dolayısıyla bu madde kapsamında yer almadığı için kişi banka kurucu ortağı olabilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A) Konkordato ilan etmiş olanlar, mali itibarının zayıflaması nedeniyle kurucu ortağı olamaz. B) Hırsızlık gibi kasten işlenen suçlardan hükümlü olanlar yasak kapsamındadır. D) Nitelikli zimmet, kasten işlenen ve mali dürüstlüğü zedeleyen bir suçtur; yasaktır. E) Kaçakçılık suçları (istihlak hariç) kasten işlenen suçlar olduğu için kurucu ortağı olma yasağı vardır.

Bilinmesi gereken kural: Banka kurucu ortağı olma yasağı, yalnızca kasten işlenen suçlardan hükümlü olanları kapsar; taksirle işlenen suçlar bu yasağı oluşturmaz.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve ilgili düzenlemeler uyarınca, bankaların maruz kaldığı kredi, piyasa ve operasyonel riskler gibi risklere karşı yeterli özkaynak bulundurması zorunluluğu, bankacılık sektöründe "Sermaye Yeterliliği" olarak adlandırılır. Bu kavram, bankanın finansal dayanıklılığını ve kayıpları absorbe etme kapasitesini ölçen temel bir regülasyon unsurudur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı, bir bankanın sermayesinin en az %5'ine sahip olan büyük hissedarları ifade eder, risk karşılamayı değil sahiplik yapısını tanımlar. C şıkkı, geçmiş dönem karlarından ayrılması zorunlu olan ve bilanço dışı kalan bir muhasebe karşılığıdır, regülasyon sermayesinin kendisi değildir. D şıkkı, özkaynakların net dönem kârına oranı olup bir performans göstergesidir, risk karşılamayı ifade etmez. E şıkkı ise bankanın kısa vadeli yükümlülüklerini ödeyebilme kapasitesi olan likidite yönetimi ile ilgilidir, sermaye yeterliliği ile karıştırılmamalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Sermaye yeterliliği, bankaların risk ağırlıklı varlıklarına karşılık tutması gereken minimum özkaynak oranıdır ve bankacılık istikrarının temel direğidir.

Doğru cevap C) Kontrol'dür. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 5. maddesinde tanımlanan "Kontrol", bir tüzel kişinin sermayesinin %51’ine sahip olunmasa dahi; çoğunluğa sahip olmak, imtiyazlı hisse elde bulundurmak, anlaşmalarla oy çoğunluğunu sağlamak veya yönetim kurulunda karar çoğunluğunu atayabilme/görevden alabilme gücüne sahip olmaktır. Yani fiili veya hukuki üstünlük esas alınır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri:

• A) Ana ortaklık: Kontrol eden taraftır, tanımın kendisi değildir.
• B) Bağlı ortaklık: Kontrol edilen taraftır, tanımın kendisi değildir.
• D) Arbitraj: Uyuşmazlık çözüm yöntemidir, sermaye yapısıyla ilgisi yoktur.
• E) Nitelikli pay: Belirli bir oranı aşan paydır, yönetim gücü tanımını karşılamaz.

Bilinmesi gereken kural: Kontrol tanımı, sadece sermaye çoğunluğuna değil; oy hakkı, yönetim kurulu atama yetkisi veya diğer anlaşmalarla sağlanan fiili yönetim gücüne de dayanır.

Doğru cevap C şıkkıdır. Hedging (riskten korunma), finansal piyasalarda fiyat dalgalanmalarına karşı pozisyonların değer kaybını önlemek veya sınırlamak amacıyla kullanılan bir stratejidir. Temel amacı, mevcut riski tamamen ortadan kaldırmak değil, riskin etkisini minimize ederek portföyü korumaktır. Bu nedenle hedging, doğrudan "riskten kaçınma" veya riskin etkisini azaltma eylemi olarak tanımlanır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Senet tahsili, menkul kıymetlerin alım-satım veya tahsilat süreçleriyle ilgilidir, risk yönetimi stratejisi değildir. B) Risk derecelendirmesi, bir varlığın veya kuruluştaki kredi riskinin ölçülmesi sürecidir, korunma aracı değildir. D) Ödemelere aracılık, ödeme sistemlerinde vasıtalık yapmaktır, hedging ile ilgisi yoktur. E) Kurumsal finansman desteği, şirketlere sermaye veya danışmanlık sağlanmasıdır, riskten korunma yöntemi değildir.

Bilinmesi gereken kural: Hedging, finansal riskleri yönetmek ve olası kayıpları sınırlamak amacıyla kullanılan bir riskten korunma (riskten kaçınma) stratejisidir.

Doğru cevap A şıkkıdır. Bankalarca Yıllık Faaliyet Raporunun Hazırlanmasına ve Yayımlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca, bankalar yıllık faaliyet raporlarını ilgili hesap dönemi sonunu izleyen yılın Mayıs ayı sonuna kadar elektronik ortamlarda yayımlamak zorundadır. Bu süre, bankacılık sektöründe şeffaflık ve halkın bilgi edinme hakkının korunması amacıyla belirlenen yasal bir zorunluluktur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: B ve D şıkları, raporun genel kurul öncesi dağıtım sürelerini ifade eder ancak elektronik yayımlama zorunluluğunun nihai son tarihini belirtmez. C şıkkındaki Mart ayı sonu, SPK’ya tabi şirketler için geçerli olan genel finansal tablo yayımlama süresidir, bankalar için değildir. E şıkkındaki yıl sonu ise mevzuatta öngörülen herhangi bir yayımlama süresi ile uyuşmamaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Bankalar, yıllık faaliyet raporlarını hesap dönemi bitiminden itibaren en geç Mayıs ayı sonuna kadar elektronik ortamda yayımlamak zorundadır.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 14. maddesi, kuruluş izninin iptalini düzenler. Kanuna göre; kuruluş izni verildikten sonra 9 ay içinde faaliyet izni başvurusunda bulunulmazsa (A şıkkı), izinde aranan şartlar kaybedilirse (B şıkkı) veya faaliyet izni alınamazsa (D şıkkı) kuruluş izni iptal edilir. Ayrıca, faaliyet izni alındıktan sonra 6 ay içinde faaliyete geçilmemesi de iptal sebebidir (E şıkkı). Dolayısıyla A, B, D ve E şıkları yasal iptal nedenleridir.

C şıkkı ise yanlıştır. Devrolan bankanın birleşme veya bölünme işlemlerinin tamamlanması, bankacılık faaliyetlerinin devamı veya devriyle ilgili yasal bir süreçtir; bu durum kuruluş izninin iptalini gerektiren bir hali ifade etmez. Aksine, birleşme/bölünme durumunda hak ve yükümlülükler devralan kuruma geçer.

Bilinmesi gereken kural: Kuruluş izni iptali; başvuru yapılmaması, şartların kaybedilmesi, faaliyet izni alamama veya izin sonrası 6 ay içinde faaliyete geçmeme hallerinde gerçekleşir; birleşme/bölünme tamamlanması iptal nedeni değildir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve ilgili tebliğlere göre, denetim komitesinin temel görevi, yönetim kurulunun gözetim işlevini desteklemektir. Komite, bağımsız denetçinin seçimi, atanması ve görevlendirilmesi süreçlerinde yönetim kuruluna ön inceleme ve tavsiye sunar (B şıkkı doğru). Ayrıca, seçilen bağımsız denetçinin çalışmalarını izler (C şıkkı doğru) ve bankanın iç kontrol sistemlerinin etkinliğini gözetir (D şıkkı doğru). Bu faaliyetler, yönetim kurulunun sorumluluğunu yerine getirmesine yardımcı olur (A şıkkı doğru).

Ancak, finansal tabloların doğruluğu ve bağımsız denetçinin verdiği görüşün uygunluğu konusunda nihai değerlendirme ve onay yetkisi, yasal olarak Yönetim Kurulu'na aittir. Denetim komitesi bu konuda sadece tavsiye ve izleme yapar, nihai değerlendirmeyi yapmaz. Bu nedenle E şıkkı, komitenin görevi değildir.

Bilinmesi gereken kural: Denetim komitesi, bağımsız denetimi koordine eder ve izler ancak finansal tablo onayı ve nihai görüş uygunluğu gibi kararlar Yönetim Kurulu’nun yetki alanındadır.

Diğer Şıkların Analizi:

• A: Yanlışdır; çünkü komitenin ana amacı yönetim kurulunu desteklemektir.
• B: Yanlışdır; çünkü komite denetçi seçiminde ön inceleme yapar.
• C: Yanlışdır; çünkü komite denetçi faaliyetlerini izler.
• D: Yanlışdır; çünkü komite iç kontrol sistemlerini gözetir.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 38. maddesi uyarınca, bankaların sahip oldukları gayrimenkullerin net defter değerleri toplamı, özkaynaklarının yüzde 50’sini aşamaz. Bu sınırlama, bankaların likidite riskini kontrol altına almak ve sermaye yapısını korumak amacıyla konulmuştur. Ayrıca, aynı madde hükmüne göre; değerleme veya enflasyon düzeltmesine bağlı olarak gayrimenkul hesabına eklenen değer artışları, bu yüzde 50’lik sınır hesaplamasında sadece yüzde 50 oranında dikkate alınır. Bu kural, spekülasyon kaynaklı değer artışıların sermaye yeterliliğini yapay olarak şişirmesini engeller.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Yüzde 5 limiti mevzuatta öngörülen sınırlı oran değildir. B) Yüzde 10 limiti, gayrimenkul varlıkları için geçerli yasal üst sınır değildir. C) Yüzde 20 limiti, bankaların gayrimenkul varlığına ilişkin yasal kısıtlamayı karşılamaz. D) Yüzde 25 limiti, 5411 sayılı Kanun’daki öngörülen yüzde 50’lik sınırın altındadır.

Bilinmesi gereken kural: Bankaların gayrimenkul net defter değeri toplamı özkaynakların %50’sini geçemez; enflasyon/değerleme farkları bu hesaplamada %50 oranında dikkate alınır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca, Türkiye’de kurulacak bankaların anonim şirket şeklinde kurulması, ana sözleşmelerinin kanuna uygun olması ve açık, şeffaf bir ortaklık yapısına sahip olması zorunludur. Bu nedenle A, B ve E şıkları kurulma şartları arasındadır. Ayrıca, bankaların sermaye yapısının güvenliği ve izlenebilirliği açısından hisse senetlerinin mutlaka nama yazılı olması esastır. Kanun, banka hisselerinin hamiline yazılı çıkarılmasına izin vermez; bu durum şeffaflık ilkesine aykırıdır. Dolayısıyla D şıkkı, aranan şartlardan değildir.

C şıkkı ise yanıltıcı olabilir; bankaların sermaye artırımı veya kuruluşunda nakit karşılığı hisse çıkarılması yaygın bir uygulamadır ve mevzuat tarafından yasaklanmamıştır, bu yüzden "aranan şart değildir" sorusunun cevabı olamaz.

Bilinmesi gereken kural: Banka hisseleri her zaman nama yazılıdır, hamiline yazılı banka hisse senedi yoktur.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 38. maddesi uyarınca, tek bir gerçek veya tüzel kişiye veya bir risk grubuna kullandırılan kredilerin özkaynağın %10’undan fazla olması durumunda bu krediler “büyük kredi” olarak tanımlanır. Ayrıca, bankaların tüm büyük kredilerinin toplamının, bankanın özkaynağının 8 katını aşması yasaktır. Bu sınırlamalar, bankacılık sistemindeki aşırı risk alımını önlemek ve sermaye yeterliliğini korumak amacıyla konulmuştur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı, büyük kredi tanımında %5 oranını ve 2 katı sınırı yanlış vermektedir. B şıkkı, tanım oranını doğru bulsa da toplam sınırını 4 kat olarak hatalı belirtmektedir. C şıkkı, toplam sınırını 4 kat olarak yanlış vermektedir. E şıkkı ise toplam sınırını 10 kat olarak hatalı ifade etmektedir.

Bilinmesi gereken kural: Büyük kredi tanımı %10 olup, toplam büyük kredi limiti özkaynağın 8 katıdır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca, mevduat kabul eden bankalar finansal kiralama işlemlerini doğrudan yürütemezler. Bu faaliyet, kanunen ayrı bir lisans (finansal kiralama şirketi) gerektirir. Bankalar, bu işi yapmak istediklerinde kendi bünyelerinde değil, ayrı bir finansal kiralama şirketi kurarak veya mevcut bir şirketi satın alarak gerçekleştirebilirler. Dolayısıyla, doğrudan "mevduat bankası" unvanıyla bu işlem yapmak yasaktır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: B şıkkı, bankaların temel hizmetleri arasında yer alan ve yapabilecekleri bir faaliyettir. C şıkkı, bankaların yatırım danışmanlığı hizmeti sunmasına izin verildiği için yanlıştır. D şıkkı, bankaların forfaiting gibi faktoring benzeri ticari alacak işlemlerini yapmasına müsaade edildiği için yanlıştır. E şıkkı ise bankaların portföy yönetimi hizmeti verebileceği kanuni bir yetkidir.

Bilinmesi gereken kural: Mevduat bankaları, finansal kiralama dışında; saklama, yatırım danışmanlığı, forfaiting ve portföy yönetimi gibi sermaye piyasası ve bankacılık hizmetlerini doğrudan yürütebilirler; ancak finansal kiralama için ayrı bir şirket yapısı zorunludur. Bu ayrım, bankacılık risklerinin izole edilmesi ve düzenleyici çerçeve gereğidir. Sınavlarda "doğrudan yapamaz" ifadesine dikkat edilmeli, aracı veya yan kuruluş üzerinden yapılan işlemlerle karıştırılmamalıdır.

Doğru cevap B) Özkaynak'tır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’na göre, bir bankanın ana sermaye ve katkı sermayesinin toplamından, sermayeden düşülecek değerler (kayıplar, intifa payı vb.) çıkarıldığında elde edilen net tutar Özkaynak olarak tanımlanır. Bu kavram, bankanın kendi kaynaklarını ve finansal sağlamlığını ölçen temel bir göstergedir.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir:

• A) Yedek akçe: Karın belirli bir kısmının kanunen ayrılmasıdır, toplam sermaye yapısını ifade etmez.
• C) Asgari likidite yeterliliği: Bankanın kısa vadeli borçlarını ödeme gücünü ölçen bir likidite oranıdır.
• D) Sermaye yeterliliği: Bankanın risk ağırlıklı varlıklarına karşılık tutması gereken minimum sermaye oranıdır (BCBS standartları).
• E) Ödenmiş sermaye: Sadece hissedarlar tarafından banka kasasına yatırılan ana sermaye kısmını ifade eder, katkı sermayesini ve diğer ayarlamaları içermez.

Bilinmesi gereken kural: Özkaynak, bankanın ana ve katkı sermayesinin toplamından sermayeden düşülecek kalemlerin çıkarılmasıyla bulunan net değerdir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca, merkezi yurt dışında olan bankaların Türkiye’de şube açabilmesi için ana ülkesindeki yetkili denetim merciinin olumlu görüşü esastır. Ancak kanun, esas faaliyetlerinde yasaklama bulunan bankaların şube açmasına kesinlikle izin verilmediğini hükme bağlar. Dolayısıyla "Merkez Bankası’nın uygun görüşü ile izin verilebilir" ifadesi mevzuata aykırıdır; bu şık yanlıştır.

Diğer şıkların neden doğru olduğunu ve B şıkkının neden tek yanlış olduğunu özetleyelim:

• A Şıkkı Doğrudur: Yetkili merciin olumsuz görüşü olmaması, şube açma izni için temel ön koşuldur.
• C Şıkkı Doğrudur: Şube müdürlerinin ilgili mevzuatta belirtilen mesleki tecrübeye ve kurumsal yönetim şartlarına sahip olması zorunludur.
• D Şıkkı Doğrudur: Bankalar, faaliyet programı, iş planı ve bütçe gibi detaylı dokümanları ibraz etmek zorundadır.
• E Şıkkı Doğrudur: Grubun ortaklık yapısının şeffaf ve açık olması, yasal bir şarttır.

Bilinmesi gereken kural: Yurt dışı merkezli bankaların ana ülkelerinde esas faaliyetleri yasaklanmışsa, Türkiye’de şube açmaları kanunen mümkün değildir; Merkez Bankası onayı bu yasağı kaldırmaz.

Doğru cevap C şıkkıdır. Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik’e göre, üçüncü bir tarafın belirli bir tutarı ödemeyi taahhüt etmesinden kaynaklanan kredi riski azaltım tekniğine Fonlanmamış Kredi Koruması denir. Bu teknikte, koruma sağlayıcı (garanti veren) tarafın finansal durumu ve kredi notu dikkate alınarak risk ağırlığı hesaplanır; ancak koruma, banka tarafından doğrudan fonlanmamış (nakit akışı sağlanmamış) bir taahhüt niteliğindedir.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: A) Dönüştürülebilir menkul kıymetler, öz sermaye unsuru olarak değerlendirilen ve sermaye yeterliliği hesaplamasında kullanılabilen finansal araçlardır, kredi riski azaltım tekniği değildir. B) Emtia riski, piyasa riski kategorisinde yer alan ve emtia fiyatlarındaki dalgalanmalardan kaynaklanan riski ifade eder. D) Hisse senedi pozisyon riski, piyasa riski kapsamında değerleme riskini temsil eden bir kavramdır. E) Gelişmiş piyasa yaklaşımı, piyasa riski ölçümünde kullanılan bir yöntem olup kredi riski azaltımı ile ilgisi yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Üçüncü tarafın nakit akışı sağlamadan, sadece taahhüt vermesiyle oluşan kredi riski azaltım tekniği "Fonlanmamış Kredi Koruması" olarak adlandırılır.

Doğru cevap C) İş planı'dır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre, sigorta ve reasürans şirketlerinin kuruluş izni alabilmeleri için, kuruluş amaçlarını, en az ilk üç yıllık faaliyetlerini ve bu yükümlülükleri yerine getirebileceklerini detaylıca gösteren İş Planını BDDK’ya sunmaları zorunludur. Bu belge, şirketin sürdürülebilirliğini ve finansal yeterliliğini kanıtlamak için temel bir mevzuat şartıdır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu:

• A) Ekstre: Hesap özeti veya döküm anlamına gelir, kuruluş izni için hazırlanan stratejik belge değildir.
• B) Stratejik hedef: İş planının bir parçası olabilir ancak yasal olarak aranan belgenin resmi adı değildir.
• D) Tahmini eylem programı: Mevzuatta bu isimde zorunlu bir belge tanımı bulunmamaktadır.
• E) Taahhütname: Genel bir taahhüt belgesidir; detaylı üç yıllık faaliyet ve finansal projeksiyonları içeren "iş planı" kavramını karşılamaz.

Bilinmesi gereken kural: Sigorta şirketlerinin kuruluş izni için BDDK’ya sunulan ve ilk üç yıllık faaliyetleri ile sürdürülebilirliği detaylandıran zorunlu belge "İş Planı"dır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 128. maddesi ve ilgili yönetmelikler uyarınca, sigorta şirketlerinin oluşturması zorunlu olan teknik karşılıklar şunlardır: matematik karşılığı, dengeleme karşılığı, kazanılmamış primler karşılığı, muallâk tazminat karşılığı, hasar gideri karşılığı ve özel karşılıklardır. "Aktüeryal kayıp-kazanç karşılığı" ise bu yasal listede yer almayan, dolayısıyla sorunun istediği "yer almayan" seçenektir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Matematik karşılığı, kanunen zorunlu teknik karşılık türlerinden biridir. B) Dengeleme karşılığı, kanunen zorunlu teknik karşılık türlerinden biridir. D) Kazanılmamış primler karşılığı, kanunen zorunlu teknik karşılık türlerinden biridir. E) Muallâk tazminat karşılığı, kanunen zorunlu teknik karşılık türlerinden biridir.

Bilinmesi gereken kural: Sigortacılık mevzuatında teknik karşılıklar; matematik, dengeleme, kazanılmamış prim, muallâk tazminat, hasar gideri ve özel karşılıklardan oluşur; "aktüeryal kayıp-kazanç karşılığı" yasal bir teknik karşılık türü değildir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 6102 sayılı TTK’nın 1425. maddesi uyarınca, sigortacı kendi sorumluluğunu azaltmak veya kaldırmak amacıyla, sigorta ettiği menfaati başka bir sigortacıya yeniden sigorta ettirebilir (reasürans). Bu nedenle D şıkkındaki "tekrar sigorta ettiremez" ifadesi hukuka aykırıdır ve yanlıştır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu (yani doğru ifadeler olduğu) şöyledir: A) TTK 1424. madde gereği, ahlaka ve kamu düzenine aykırı zararlar sigorta edilemez; bu ifade doğrudur. B) TTK 1421. madde uyarınca, teklifname 30 gün içinde reddedilmezse sözleşme kurulmuş sayılır; bu ifade doğrudur. C) Sigortacının temel yükümlülüğü, rizikonun gerçekleşmesi halinde tazminat ödemektir; bu ifade doğrudur. E) Eşya taşıma sigortalarında sorumluluk, sözleşmenin yapılması anında başlar; bu ifade doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Sigortacılar, riski dağıtmak ve kendi sorumluluklarını azaltmak amacıyla reasürans yoluyla sigorta ettikleri menfaatleri başka sigortacılara yeniden sigorta ettirebilirler.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5684 sayılı Kanun’un 10. maddesine göre, zorunlu sigorta türlerini ihdas etme yetkisi Meclis’e aittir. Sigortacılık Genel Müdürlüğü’nün bu yetkisi yoktur; dolayısıyla D seçeneği yanlıştır.

Diğer şıkların analizi şöyledir:

• A Şıkkı Doğrudur: Kanun’un 11. maddesi gereği, kapsam dışı riskler açıkça belirtilmek zorundadır.
• B Şıkkı Doğrudur: Kanun’un 13. maddesi uyarınca, hayat sigortası teklifnamesinin 30 gün içinde reddedilmemesi sözleşmenin kurulduğu anlamına gelir.
• C Şıkkı Doğrudur: Kanun’un 12. maddesi, sigorta sözleşmelerinde yabancı kelime kullanılmayacağını açıkça hükme bağlar.
• E Şıkkı Doğrudur: Kanun’un 14. maddesi, işin özelliğine göre özel şartlar tesis edilebileceğini öngörür.

Bilinmesi gereken kural: Zorunlu sigorta türlerini belirleme ve ihdas etme yetkisi yürütme organında veya denetim kurumunda değil, doğrudan yasama organı olan TBMM’dedir.

Doğru cevap B şıkkıdır. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Sektörlerinde İç Sistemlere Dair Yönetmelik’e göre, denetim komitesinin aktüerya fonksiyonuna ilişkin görevleri; aktüerya biriminin etkinliği için yönetim kuruluna öneride bulunmak (A), gerekli bilgi sistemleri altyapısını temin etmek (C), yeterli nitelikli personel istihdamını sağlamak (D) ve dışarıdan hizmet alımı kapsamını belirlemektir (E). Bu maddeler, yönetmeliğin ilgili maddelerinde açıkça denetim komitesinin sorumlulukları arasında sayılmıştır.

B şıkkı ise yanlıştır çünkü iç kontrol yönetmeliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunmak, denetim komitesinin genel iç kontrol ve uyum süreçlerindeki görevidir; doğrudan aktüerya fonksiyonuna özgü bir görev olarak tanımlanmamıştır. Aktüerya fonksiyonu, matematiksel risk hesaplamaları ve rezerv tahsisi gibi teknik konularla ilgilenirken, iç kontrol yönetmeliği genel risk yönetimi çerçevesini kapsar. Dolayısıyla B seçeneği, aktüerya fonksiyonunun doğrudan görev alanı dışındadır.

Bilinmesi gereken kural: Denetim komitesinin aktüerya fonksiyonuna ilişkin görevleri, aktüerya biriminin teknik altyapısı, personeli ve dış hizmet alımlarıyla sınırlıdır; genel iç kontrol yönetmeliği değerlendirmeleri bu kapsamda yer almaz.

Doğru cevap C şıkkıdır. Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik uyarınca, sigortacının bilgilendirme yükümlülüğü sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce başlar. Müşterinin doğru ve eksiksiz bilgiye dayanarak sözleşme yapması veya yapmaması yönünde karar vermesi esastır. Dolayısıyla, yükümlülüğün sadece kurulmadan sonra başladığını iddia eden C seçeneği mevzuata aykırıdır ve yanlıştır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri:

• A şıkkı yanlıştır çünkü bilgilendirme yazılı olmak zorunda değildir; elektronik ortamda da yapılabilir.
• B şıkkı yanlıştır çünkü yükümlülük sözleşmenin geçerli olduğu süre boyunca devam eder.
• D şıkkı yanlıştır çünkü bilgilendirme yapıldığına dair ispat yükümlülüğü sigortacıya aittir.
• E şıkkı yanlıştır çünkü fiziki temasın olmadığı durumlarda kalıcı veri saklayıcısı üzerinden bilgilendirme yapılması mümkündür.

Bilinmesi gereken kural: Sigortacının bilgilendirme yükümlülüğü, sözleşme kurulmadan önce başlar, sözleşme süresince devam eder ve ispat yükümlülüğü sigortacıdadır.

Doğru cevap E şıkkıdır. SİGORTACILIK VE ÖZEL EMEKLİLİK MEVZUATI kapsamında, Dernek, Vakıf, Sandık ve diğer kuruluşlardan Bireysel Emeklilik Sistemine (BES) aktarım işlemlerinde aktüerya raporu düzenlenmesi zorunludur.

• Şık (I) doğrudur: Tanımlanmış fayda esaslı planlarda, gelecekteki yükümlülüklerin net bugünkü değeri hesaplanarak aktarım tutarı belirlenir; bu nedenle detaylı aktüerya çalışması şarttır.
• Şık (II) doğrudur: Tanımlanmış katkı esaslı olsa bile, aktarım anında oluşacak ek gelir veya giderlerin üyelerle paylaşılması gerekiyorsa, bu finansal etkilerin ölçümü için aktüerya raporu hazırlanır.
• Şık (III) doğrudur: Pasif üyelerin birikimlerinin aktarımı, mevcut birikimlerin doğru değerlemesini ve vergisel/teknik karşılık kontrollerini gerektirdiğinden aktüerya raporu düzenlenmesini zorunlu kılar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, mevzuatın tüm bu üç durumu kapsayıcı olduğunu göz ardı ederek eksik veya hatalı kombinasyonlar sunmaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Dernek, Vakıf ve Sandıklardan BES’e yapılan tüm aktarımlarda (tanımlanmış fayda, tanımlanmış katkı ve pasif birikim aktarımları dahil) aktüerya raporu düzenlenmesi zorunludur.

Doğru cevap D şıkkıdır. 4632 sayılı Kanun ve ilgili SPK düzenlemeleri uyarınca, risk yönetim sistemlerinin (tespit, ölçüm, izleme ve kontrol) kurulması ve işleyişinin değerlendirilmesi emeklilik şirketlerinin temel sorumluluğudur. Ancak D şıkkında belirtilen "mevcut olup olmadığını değerlendirmek" ifadesi, bağımsız denetim veya iç denetim fonksiyonuna daha yakındır; şirketin asıl yükümlülüğü bu sistemi kurmak ve yürütmektir. Diğer şıklar (A, B, C, E) ise şirketin fon yönetimi, katkı yönlendirme, şeffaflık ve varlık koruma gibi doğrudan operasyonel ve idari sorumluluklarını kapsar.

A şıkkı yanlış çünkü portföy yöneticilerinin stratejiye uyumu şirketin denetim sorumluluğundadır. B şıkkı yanlış çünkü katkıların fona aktarılması şirketin temel mali yükümlülüğüdür. C şıkkı yanlış çünkü katılımcılara bilgi verme şeffaflık zorunluluğudur. E şıkkı yanlış çünkü varlık koruma ve kayıt saklama şirketin temel görevlerindendir.

Bilinmesi gereken kural: Emeklilik şirketleri risk yönetim sistemini kurmak ve uygulamakla yükümlüdür; ancak sistemin "mevcut olup olmadığını değerlendirmek" bağımsız denetim veya iç kontrol raporlama sürecinin bir parçası olarak görülebilir, şirketin doğrudan operasyonel sorumluluğu sistemin kendisini yürütmektir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 4632 sayılı Kanun’un 10. maddesine göre, bir takvim yılında Devlet katkısı hesaplamasına esas teşkil eden katkı paylarının toplamı, o yıl için belirlenen net asgari ücretin (hesaplama dönemine isabet eden toplam tutarının) %15’ini aşamaz. A şıkkı bu oranı "yarısını" (%50) olarak belirttiği için yanlıştır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: B) Kanun, Devlet katkısının katkı paylarından ayrı takip edilmesini öngörür; bu ifade doğrudur. C) Emeklilik, vefat veya malûliyet hallerinde katılımcı Devlet katkısının tamamına hak kazanır; bu ifade doğrudur. D) Hak kazanma koşullarını yerine getirmeyenlerin (emekli olmadan ayrılan) hak kazanılmayan Devlet katkısı tutarı genel bütçeye gelir kaydedilir; bu ifade doğrudur. E) En az 10 yıl sistemde kalanlar, Devlet katkısının %60’ına hak kazanır; bu ifade doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Devlet katkısı hesaplamasına esas teşkil eden katkı payı limiti, ilgili takvim yılı net asgari ücret tutarının %15’idir.