SPL Kredi Derecelendirmesi Soruları ve Çözümleri — 5. bölüm

Metin, mikro ve küçük işletmelerin finansal tablolarının yetersiz olduğunu ve bu nedenle modellerin kredi kayıt bürosu bilgileri ile finansal analize dayandığını vurgulamaktadır.

Dayanak: “Bu firmaların sağladıkları finansal tablolar yetersiz olduğundan bu firmalar için oluşturulan notlama modelleri daha çok küçük işletme sahiplerinin ödeme davranışlarına (kredi kayıt bürosu bilgileri, çek senet bilgileri gibi) ve firma finansal tablolarının bilgisayar bazlı finansal analizine dayanmaktadır.”

Metinde, Eylül 2016 itibarıyla toplam hacmin %32'sinin konut kredilerinden oluştuğu açıkça belirtilmiştir; %65 oranı ihtiyaç kredilerine aittir.

Dayanak: “Bu toplamın %32’si konut kredileri olarak kullandırılmıştır.”

Metinde ödenmiş sermayenin asgari tutarı net olarak belirtilmiş olup, bu tutarın yıllık yeniden değerleme oranına göre Kurulca güncellenebileceği ifade edilmiştir.

Dayanak: “Ödenmiş sermayelerinin en az 200.000,- Türk Lirası olması gerekir, Bu tutar her yıl T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca ilan edilen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak, Kurulca yeniden belirlenebilir,”

Metne göre taksirli suçlar hariç olmak üzere 2 yıl veya daha uzun süreli hapis cezası alanlar nitelik taşıyamaz; bu nedenle bu durum aranmayan bir nitelik değil, aksine bir kısıtlamadır ve soru bağlamında diğer şıkların aksine bu maddeyi doğru cevap olarak işaretlemek gerekir.

Dayanak: “Taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi 2 yıl veya daha uzun süreli hapis gerektiren veya zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya devlet sırları”

Metinde yapılandırılmış finans enstrümanı sürecinde yer alan üç taraf belirtilmiş olup, bunlardan biri işlemi yöneten taraftır.

Dayanak: “İşleme kaynak teşkil eden kredileri veren taraf (originator), işlemi yöneten taraf (arranger) ve menkulleştirme işlemini gerçekleştiren Özel Amaçlı Birimdir (Special Purpose Entitiy).”

Metinde açıkça belirtildiği üzere, pandemi nedeniyle uygulama tarihi 1 Ocak 2023 olarak güncellenmiştir. 1 Ocak 2022 önceki tarihtir ve revize edilmemiştir.

Dayanak: “Bu arada, oluşturulan 'Basel 3 Final Reformları' için uygulama tarihleri birkaç ertelemeden sonra 1 Ocak 2022 olarak belirlenmiş ancak 2020 yılında yaşanılan Covid-19 Küresel Pandemi dolayısıyla Komite ilgili tarihleri 1 Ocak 2023 olarak revize ettiğini duyurmuştur.”

Metinde sermaye üç bileşenli olarak tanımlanmış ve üçüncü kuşak sermayenin uygulamasına son verildiği belirtilmiştir. Doğru bileşenler Çekirdek sermaye, İlâve ana sermaye ve Katkı sermayedir.

Dayanak: “Basel III'te banka sermayesi üç bileşenden oluşmaktadır: 1) Çekirdek sermaye veya birinci kuşak öz sermaye (Common Equity Tier 1 capital/Core Tier 1 capital) 2) İlâve ana sermaye (Additional Tier 1 capital) 3) Katkı sermaye veya ikinci kuşak sermaye (Tier 2 capital)”

Metin, Basit yöntemde teminatlı kısmın teminatın risk ağırlığıyla, teminatsız kısmın ise borçlunun risk ağırlığıyla çarpıldığını açıkça belirtmektedir.

Dayanak: “Basit yöntemde teminatsız kısım kredi borçlusuna verilen kredinin risk ağırlığı (KDK notuna göre standart ağırlık veya içsel derecelendirme yöntemine göre bankaların hesapladıkları risk parametrelerini kullanarak risk ağırlık fonksiyonlarıyla hesaplanan risk ağırlıkları) ile çarpılırken, teminatlı kısım teminatın risk ağırlığı ile çarpılmaktadır.”