Soru 1 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Aşağıdakilerden hangisi, aracı kurumların takas merkezine olan borçlarını kapatmadığı durumdaki takas alacağı durumunu doğru tanımlar?
- A)Takas alacakları nakit olarak verilir.
- B)Takas alacakları menkul kıymete çevrilir.
- C)Takas alacakları ertesi güne devreder.
- D)Takas alacakları kendilerine ödenmez.
- E)Takas alacakları kısmen ödenir.
Çözümü göster — doğru cevap D
Metin, borçların kapatılmadığı takdirde alacakların ödenmeyeceğini açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Aracı kurumlar takas merkezine olan borçlarını kapatmadıkça, takastan olan alacakları kendilerine ödenmez.”
Soru 2 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Bloke işlemi sırasında, borçlu müşterilere ait kıymetlerin hangi alt hesaplar arasında aktarım yoluyla gerçekleştiği metinde nasıl ifade edilmiştir?
- A)Müşteri serbest alt hesabından Takas Amaçlı Virman Blokajı'na.
- B)MKK dosyasından Aracı kurum genel hesabına.
- C)Takas Amaçlı Virman Blokajı'ndan Müşteri serbest alt hesabına.
- D)Borsa seans hesabından Takasbank genel hesabına.
- E)Portföy hesabından Müşteri serbest alt hesabına.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metin, bloke işleminin SERB'den TAVB'ye aktarım şeklinde gerçekleştiğini açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Bloke işlemi, müşteri serbest alt hesabından (SERB), Takas Amaçlı Virman Blokajı alt hesabına (TAVB) aktarım yapılarak gerçekleşir.”
Soru 3 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
MKK'nın faaliyet şartları arasında yer almayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Bilgilerin tutarlılığını, güvenilirliğini, bütünlüğünü ve zamanında elde edilebilirliğini sağlamak
- B)Üyelik ücretlerinin belirlenmesi ve tahsil edilmesine ilişkin tüm yetkilerin doğrudan SPK'ya devredilmesi
- C)Muhasebe, kayıt, bilgi ve belge sistemi ile düzenli iş akışı ve haberleşmeyi sağlayacak organizasyon
- D)İşlemlerin etkin, güvenilir ve kesintisiz yerine getirilmesi için gerekli bilgi işlem sistemlerini kurması
- E)İç kontrol, iç denetim ve gözetim ile risk yönetimi birim ve sistemlerini oluşturarak işler halde tutması
Çözümü göster — doğru cevap B
Metinde MKK'nın faaliyet şartları detaylıca sayılmış olup, üyelik ücretlerinin SPK'ya devredilmesi gibi bir ifade yer almamaktadır; ücretler MKK Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
Dayanak: “MKK'nın SPK tarafından yapılan düzenlemelere uygun olarak; Muhasebe, kayıt, bilgi ve belge sistemi ile düzenli iş akışı ve haberleşmeyi sağlayacak yeterli bir organizasyona sahip olması, Teknik donanımı sağlaması, iç kontrol, iç denetim ve gözetim ile risk yönetimi birim ve sistemlerini oluşturarak işler halde tutması, MKK'nın bünyesinde bulunacak önemli varlıkların korunmasına ilişkin gerekli güvenlik önlemlerini almış olması, İşlemlerin etkin, güvenilir ve kesintisiz bir şekilde yerine getirmek amacıyla gerekli bilgi işlem sistemlerini ve teknolojik altyapıyı kurması, Bilgilerin tutarlılığını, güvenilirliğini, bütünlüğünü ve bilgilerin zamanında elde edilebilirliğini sağlamak amacıyla gerekli sistemsel ve yönetsel önlemleri alması, kontrolleri tesis ve takip etmek üzere ilgili düzenlemeleri yapması gereklidir.”
Soru 4 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
MKT hizmet sunulan piyasalarda, üyelerin temerrüdü halinde oluşabilecek zararların karşılanabilmesi için ilgili MKT üyelerinin teminatlarını aşan kısmı için hangi mekanizma kurulmuştur?
- A)Garanti Fonu
- B)Asgari Risk Tutarı
- C)Değişken Katkı Payı
- D)Fiziki Teslimat Teminatı
- E)İşlem Teminatı
Çözümü göster — doğru cevap A
Metin, teminatı aşan zararların karşılanması için 'garanti fonu' kurulduğunu açıkça belirtmektedir. Fiziki teslimat teminatı ve işlem teminatı farklı kavramlardır.
Dayanak: “MKT üyelerinden bir veya birkaçının temerrüde düşmesi halinde oluşabilecek zararların ilgili MKT üyelerinin teminatlarını aşan kısmı için kullanılmak üzere garanti fonlarının kurulması MKT Yönetmeliği ile öngörülmüştür.”
Soru 5 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
İşlem anı risk yönetimi süreci ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi metne göre doğrudur?
- A)Gün sonlarında sürdürme seviyesi uygulaması piyasa şartlarına göre yapılır.
- B)Teminat yatırma ve çekme işlemlerinde risk hesaplamalarında güncelleme yapılmaz.
- C)Sürdürme seviyesinin aşıldığı her durumda gün içi teminat tamamlama çağrısı yapılır.
- D)Pozisyon ve teminat hareketi olmayan hesaplar için emir öncesi risk yönetimi güncellenir.
- E)Takasbank, belirlenen oranın altında olmamak üzere üyeler bazında farklı teminat oranları belirleyebilir.
Çözümü göster — doğru cevap B
Metin, teminat yatırma ve çekme işlemlerinde risk hesaplamalarında güncelleme yapılmadığını açıkça belirtmektedir; diğer şıklar metindeki bilgilerle çelişmektedir.
Dayanak: “Teminat yatırma ve çekme işlemlerinde ise, risk hesaplamalarında güncelleme yapılmaz, teminat bakiyesi güncellenir ve sonuçlar PTRM sistemine aktarılır.”
Soru 6 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Sürdürme seviyesinin aşıldığı durumlarda işlem sistemi tarafından uygulanan işlemle ilgili aşağıdakilerden hangisi metne göre doğrudur?
- A)Pozisyon azaltıcı işlem yapılana kadar emir iletimine devam edilir.
- B)Hesap üzerinden tekrar pozisyon artırıcı emir iletebilme imkanı doğar.
- C)Gün içi teminat tamamlama çağrısı hemen yapılır ve beklenir.
- D)Risk kontrolü tamamen üyenin sorumluluğunda kalır ve sistem müdahale etmez.
- E)Mevcut tüm pasif emirler Borsa işlem sisteminde otomatik olarak iptal edilir.
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, sürdürme seviyesinin aşıldığı durumlarda pasif emirlerin otomatik iptal edildiğini ve pozisyon artırıcı emirlerin engellendiğini belirtmektedir.
Dayanak: “Sürdürme seviyesini aşarak teminatı yetersiz kalan hesabın mevcut tüm pasif emirleri Borsa işlem sisteminde otomatik olarak iptal edilir ve pozisyon artırıcı emir iletimi engellenir.”
Soru 7 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
İşlem sonrası risk yönetimi sistemi katmanında yapılan hesaplama sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi metne göre doğrudur?
- A)Hesaplama sonuçları gün sonlarında sürdürme seviyesi uygulaması ile birlikte değerlendirilir.
- B)Hesaplama sonuçları BISTECH takas ekranlarına yansıtılır.
- C)Hesaplama sonuçları sadece üyelerin kendi sistemlerine aktarılır.
- D)Hesaplama sonuçları yalnızca pozisyon değişimi olan hesaplar için BISTECH takas ekranlarına yansıtılır.
- E)Hesaplama sonuçları piyasa şartları gözetilerek belirlenen genel mektup ile duyurulur.
Çözümü göster — doğru cevap B
Metin, işlem sonrası risk yönetimi sonuçlarının BISTECH takas ekranlarına yansıtıldığını belirtmektedir; diğer şıklar metindeki ifadelerle tam eşleşmemektedir.
Dayanak: “İşlem sonrası risk yönetimi sistemi katmanında yapılan hesaplama sonuçları BISTECH takas ekranlarına yansıtılır.”
Soru 8 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Takasbank'ın takas sistemi unsurları ve yükümlülükleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi metne göre doğrudur?
- A)Takasbank, sadece transfer işlemlerini yapar ve saklama işlemlerini yürütmek zorundadır.
- B)Takas sisteminin unsurları sadece üye firmalar tarafından belirlenir.
- C)Takasbank, takas işlemlerinin yapılmasını teminen gerekli sistemleri kurar ve işletir.
- D)Üyelerin sisteme erişim yöntemlerini borsalar belirler.
- E)Takasbank, teminat yönetimi işlemlerini sadece TCMB'nin talimatıyla yapar.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metinde Takasbank'ın gerekli sistemleri kurma ve işletme yükümlülüğü açıkça belirtilmiştir; diğer şıklar metindeki yetki dağılımıyla çelişmektedir.
Dayanak: “Takasbank, takas işlemlerinin yapılmasını teminen gerekli sistemleri kurar ve işletir.”