Soru 1 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Aşağıdaki işlemlerden hangisi Takasbank dışında üyelerin kendi aralarında takas yapmasına izin verilen durumdur?
- A)Toptan Satışlar Pazarı'nda gerçekleşen işlemler.
- B)Piyasada yapılan tüm işlemlerin takası.
- C)Acenta fon kodu hataları nedeniyle düzeltilen işlemler.
- D)T+1 günü yapılan portföy bazlı net takas işlemleri.
- E)Netleştirme dışında tutulan blok satış işlemleri.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metin, Toptan Satışlar Pazarı'nın istisnai durumu ve kendi aralarında takas yapılabilme şartını açıkça tanımlamaktadır.
Dayanak: “Toptan Satışlar Pazarı'nda gerçekleşen işlemlerin takası, alıcı ve satıcının isteği ve BİAŞ 'nin uygun görmesi durumunda, Takasbank dışında üyelerin kendi aralarında yapılabilmektedir.”
Soru 2 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
MKK'nın faaliyet şartları arasında yer alan ve işlemlerin etkin, güvenilir ve kesintisiz yerine getirilmesi amacıyla gerekli olan unsurlar hangisidir?
- A)İç kontrol ve iç denetim birimlerini oluşturarak işler halde tutması
- B)Muhasebe, kayıt, bilgi ve belge sistemi ile düzenli iş akışı sağlaması
- C)Bilgilerin tutarlılığını ve güvenilirliğini sağlamak amacıyla önlemler alması
- D)Önemli varlıkların korunmasına ilişkin güvenlik önlemlerini alması
- E)Gerekli bilgi işlem sistemlerini ve teknolojik altyapıyı kurması
Çözümü göster — doğru cevap E
Metinde MKK'nın faaliyet şartları arasında işlemlerin kesintisiz yerine getirilmesi için bilgi işlem sistemleri ve teknolojik altyapının kurulması açıkça belirtilmiştir.
Dayanak: “İşlemlerin etkin, güvenilir ve kesintisiz bir şekilde yerine getirmek amacıyla gerekli bilgi işlem sistemlerini ve teknolojik altyapıyı kurması”
Soru 3 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
EKK'ya üye olması gereken kuruluşlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A)Mudi hesabının bulunduğu banka veya finans kuruluşları
- B)SPK tarafından önerilen ve Kurulca kabul edilen kuruluşlar
- C)Bakanlıkça uygun görülen diğer kişi veya kuruluşlar
- D)Lisanslı depo işletmeleri ve yetkili sınıflandırıcılar
- E)Bakanlık tarafından verilen lisans belgesine sahip olanlar
Çözümü göster — doğru cevap B
SPK tarafından önerilen ve Kurulca kabul edilen kuruluşlar MKK üyesi olma şartıdır, EKK üyeliği için değil.
Dayanak: “EKK Yönetmeliği uyarınca, EKK'ya üye olması gereken kuruluşlar; lisanslı depo işletmeleri, yetkili sınıflandırıcılar, mudi hesabının bulunduğu banka veya finans kuruluşları ile Bakanlıkça uygun görülen diğer kişi veya kuruluşlar olarak belirlenmiştir.”
Soru 4 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
MKT üyelerinin temerrüdü durumunda oluşabilecek zararların ilgili üyelerin teminatlarını aşan kısmı için hangi mekanizma kullanılır?
- A)Fiziki teslimat teminatı
- B)Garanti fonu
- C)İşlem teminatı
- D)Değişken katkı payı
- E)Sabit minimum fon
Çözümü göster — doğru cevap B
Metin, teminatları aşan zararların karşılanması için kurulan mekanizmanın garanti fonu olduğunu açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “MKT üyelerinden bir veya birkaçının temerrüde düşmesi halinde oluşabilecek zararların ilgili MKT üyelerinin teminatlarını aşan kısmı için kullanılmak üzere garanti fonlarının kurulması MKT Yönetmeliği ile öngörülmüştür.”
Soru 5 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Metne göre, işlem anı risk yönetimi katmanında yapılan hesaplama süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Teminat yatırma ve çekme işlemlerinde risk hesaplamalarında güncelleme yapılmaz, ancak teminat bakiyesi güncellenerek sonuçlar PTRM sistemine aktarılır.
- B)İşlem öncesi risk yönetimi sistemi katmanında hesaplanan geçici değerin, işlem anı risk yönetimi katmanında hesaplanan nihai değerden küçük olması dolayısıyla emir iletiminde blokaj oluşur.
- C)İşlem anı risk yönetimi katmanında yapılan hesaplama sonuçları, BISTECH takas ekranlarına yansıtılmadan önce gün sonu sürdürme seviyesi kontrolünden geçer.
- D)İşlem öncesi risk yönetimi katmanında yapılan anlık teminat yeterliliği hesaplaması, işlem anı risk yönetimi katmanında yapılan hesaplama tamamlanıncaya kadar geçerliliğini korur.
- E)İşlem anı risk yönetimi katmanında yapılan hesaplama, sadece pozisyon ve teminat hareketi olmayan hesaplar için gerçekleştirilir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metinde açıkça belirtildiği üzere, teminat yatırma ve çekme işlemlerinde risk hesaplaması güncellemesi yapılmazken teminat bakiyesi güncellenir ve sonuçlar PTRM sistemine aktarılır. Diğer şıklar metindeki bilgilerle çelişmektedir.
Dayanak: “Teminat yatırma ve çekme işlemlerinde ise, risk hesaplamalarında güncelleme yapılmaz, teminat bakiyesi güncellenir ve sonuçlar PTRM sistemine aktarılır.”
Soru 6 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
İşlem öncesi ve işlem anı risk yönetimi katmanları arasındaki ilişki ve geçici blokaj durumuna dair metinde yer alan hüküm hangisidir?
- A)İşlem öncesi risk yönetimi sistemi katmanında hesaplanan geçici değerin, işlem anı risk yönetimi katmanında hesaplanan nihai değerden büyük olması dolayısıyla emir iletiminde meydana gelebilecek geçici blokajlar dolayısıyla Takasbank sorumlu tutulamaz.
- B)İşlem öncesi risk yönetimi katmanında yapılan, anlık teminat yeterliliği hesaplaması, işlem anı risk yönetimi katmanında yapılan hesaplama tamamlanmadan önce geçersiz hale gelir.
- C)İşlem anı risk yönetimi katmanında yapılan hesaplama sonuçları, işlem öncesi risk yönetimi sistemi katmanında hesaplanan geçici değerin yerini alana kadar bekletilir.
- D)İşlem öncesi risk yönetimi sistemi katmanında hesaplanan geçici değerin, işlem anı risk yönetimi katmanında hesaplanan nihai değerden küçük olması dolayısıyla emir iletiminde meydana gelebilecek geçici blokajlar dolayısıyla Takasbank sorumlu tutulamaz.
- E)İşlem öncesi risk yönetimi katmanında yapılan, anlık teminat yeterliliği hesaplaması, işlem anı risk yönetimi katmanında yapılan hesaplama tamamlanana kadar geçerliliğini korur ve hesaplamanın tamamlanması ile birlikte yerini yeni hesaplanan değere bırakır.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metinde, işlem öncesi hesaplanan geçici değerin nihai değerden büyük olması durumunda oluşabilecek geçici blokajlardan Takasbank'ın sorumlu tutulamayacağı açıkça ifade edilmiştir. Bu durum A şıkkında birebir verilmiştir.
Dayanak: “İşlem öncesi risk yönetimi sistemi katmanında hesaplanan geçici değerin, işlem anı risk yönetimi katmanında hesaplanan nihai değerden büyük olması dolayısıyla emir iletiminde meydana gelebilecek geçici blokajlar dolayısıyla Takasbank sorumlu tutulamaz.”
Soru 7 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Portföy saklayıcısının KYK portföylerinde yer alan ve Takasbank'ın saklama hizmeti verdiği varlıkları izlemesi gereken yer neresidir?
- A)SPK tarafından belirlenen özel saklama merkezlerinde
- B)PYŞ ve yatırım ortaklıklarının kendi hesaplarında
- C)KYK'nın kendi bünyesinde açtığı hesaplarda
- D)Takasbank nezdinde ilgili KYK adına açılan hesaplarda
- E)Takasbank dışındaki portföy saklayıcılarının hesaplarında
Çözümü göster — doğru cevap D
Metin açıkça, Takasbank'ın saklama hizmeti verdiği varlıkların Takasbank nezdinde KYK adına açılan hesaplarda izlenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Dayanak: “Takasbank dışındaki portföy saklayıcılarının, KYK portföylerinde yer alan ve Takasbank'ın saklama hizmeti verdiği para ve sermaye piyasası araçları, kıymetli madenler ile diğer varlıkları Takasbank nezdinde ilgili KYK adına açılan hesaplarda izlemesi gerekmektedir.”
Soru 8 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Portföy saklayıcısı, önemli nitelikteki aykırılıkları tespit etmesi durumunda kime bildirim yapma zorunluluğu vardır?
- A)Sadece ilgili yatırım ortaklığına ve PYŞ'ye
- B)Sadece Takasbank ve ilgili mevzuata
- C)Yalnızca portföy saklayıcısının yönetim kuruluna
- D)Sadece portföyün pay sahiplerine
- E)Yatırım ortağına, PYŞ'ye ve SPK'ya
Çözümü göster — doğru cevap E
Metne göre portföy saklayıcısı, önemli nitelikteki aykırılıkları ivedilikle hem yatırım ortağına/PYŞ'ye hem de SPK'ya bildirmelidir.
Dayanak: “Portföy saklayıcısı bu madde kapsamında yükümlülüklerini yerine getirirken tespit ettiği önemli nitelikteki aykırılıkları ivedilikle SPK'ya da bildirir.”