Soru 1 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Portföy saklayıcısı tarafından belirlenen aykırılıkların giderilmesi için öngörülen süreler ve bildirim prosedürleri kim tarafından yazılı olarak belirlenir?
- A)PYŞ'nin genel kurul kararlarıyla
- B)Takasbank'ın belirlediği operasyonel kurallarla
- C)İlgili yatırım ortaklığının yönetim kurulu tarafından
- D)Portföy saklayıcısının yönetim kurulu tarafından
- E)SPK tarafından çıkarılan genel tebliğlerle
Çözümü göster — doğru cevap D
Metin, prosedürlerin ve sürelerin portföy saklayıcısının yönetim kurulu tarafından yazılı olarak belirlendiğini açıkça ifade etmektedir.
Dayanak: “Önemli nitelikteki aykırılıklar ile yukarıda yer alan hükümler çerçevesinde yapılacak bildirimlere ilişkin prosedürler ve aykırılıkların giderilmesi için öngörülen süreler, portföy saklayıcısının yönetim kurulu tarafından, yazılı olarak belirlenir.”
Soru 2 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Nakit Akım Teminatlandırma (NAT) yönteminde risk hesaplaması yapılırken kullanılan temel bileşenlerden biri olmayan aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Verim eğrisinin eğrilik derecesinde (curvature) yaşanan değişikliklerdir.
- B)Verim eğrisinin bütünüyle yatay eksende kaymasıdır.
- C)Verim eğrisinin eğimindeki değişikliklerdir.
- D)Verim eğrisinin bütünüyle yukarı veya aşağı yönde paralel kaymasıdır.
- E)Verim eğrisinin eğrilik derecesinde yaşanan değişikliklerdir.
Çözümü göster — doğru cevap B
Metinde tanımlanan temel bileşenler paralel kayma, eğim değişmesi ve eğrilik derecesi değişmesidir; yatay eksende kayma metinde yer almamaktadır.
Dayanak: “Paralel Kayma Verim eğrisinin bütünüyle yukarı veya aşağı yönde paralel kaymasıdır.”
Soru 3 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Aracı kurumların TCMB nezdindeki bir hesaba menkul kıymet devri için gönderilen talimatların işleme konulması için en geç ne zaman yeterli bakiye bulunması gerekir?
- A)Takasbank sisteminden saat 17:15'ten sonra menkul kıymet devir mesajı gönderilmesi mümkündür.
- B)Gönderilen talimatların işleme konulması için en geç saat 17:15 itibariyle talimatı gönderen üyenin ilgili hesabında yeterli bakiye bulunması gerekmektedir.
- C)Saat 21:30'dan sonra menkul kıymet devir mesajı gönderilmesi mümkündür.
- D)Aracı kurumlar yazılı talimat göndererek hesaplarındaki menkul kıymetlerin TCMB nezdindeki başka bir hesaba devrini isteyebilirler.
- E)Bankalar saat 17:15'e kadar şartlı/serbest virman giriş ve onay ekranlarını kullanarak Bankamız nezdindeki hesaplarında bulunan sabit getirili menkul kıymetlerini TCMB nezdindeki kendi hesaplarına veya MKK nezdindeki kendi hesaplarına transfer edebilirler.
Çözümü göster — doğru cevap B
Metin, aracı kurumların TCMB nezdindeki hesaba devir talepleri için en geç saat 17:15'te yeterli bakiye bulunması gerektiğini açıkça ifade etmektedir.
Dayanak: “Gönderilen talimatların işleme konulması için en geç saat 17:15 itibariyle talimatı gönderen üyenin ilgili hesabında yeterli bakiye bulunması gerekmektedir.”
Soru 4 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Metne göre, Takasbank nezdindeki giriş yetkisi bulunan depo hesaplarına menkul kıymet aktarımı için son saat kaçtır?
- A)Depolararası virman Üyeler Takasbank nezdindeki giriş yetkisi bulunan depo hesaplarına saat 21:30'a kadar menkul kıymet aktarımı yapabilirler.
- B)ÖSBA kıymet alacakları o Üyenin MKK nezdindeki müşteri alt hesabına o KYK'nın (Kolektif Yatırım Kuruluşu) MKK nezdinde Takasbank (TVS) alltındaki hesabına, blokeli ve/veya serbest olarak sistem tarafından otomatik olarak aktarılır.
- C)Bankalar ise saat 17:15'e kadar şartlı/serbest virman giriş ve onay ekranlarını kullanarak Bankamız nezdindeki hesaplarında bulunan sabit getirili menkul kıymetlerini TCMB nezdindeki kendi hesaplarına veya MKK nezdindeki kendi hesaplarına transfer edebilirler.
- D)Ancak, TCMB nezdindeki başka bir bankanın hesabına transfer etmeleri mümkün değildir.
- E)Takasbank sisteminden saat 17:15'ten sonra menkul kıymet devir mesajı gönderilmesi mümkün değildir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metin, depolararası virman işlemlerinin son saatini 21:30 olarak belirterek, üyelerin bu saate kadar menkul kıymet aktarımı yapabileceğini belirtmektedir.
Dayanak: “Depolararası virman Üyeler Takasbank nezdindeki giriş yetkisi bulunan depo hesaplarına saat 21:30'a kadar menkul kıymet aktarımı yapabilirler.”
Soru 5 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Geç Kapatma durumunda, takas günü EFT kapanışından sonra kapatılan temerrüt tutarları için hangi temerrüt cezası oranı uygulanır?
- A)Söz konusu en yüksek olan oranın 1.5 katı nispetinde temerrüt cezası uygulanır.
- B)Söz konusu en yüksek olan oranın 3 katı nispetinde temerrüt cezası uygulanır.
- C)Söz konusu en yüksek olan oranın 2 katı nispetinde temerrüt cezası uygulanır.
- D)Söz konusu en yüksek olan oranın 50'si oranında temerrüt cezası uygulanır.
- E)Söz konusu en yüksek olan oranın % 100'ü oranında temerrüt cezası uygulanır.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metinde açıkça belirtildiği üzere, EFT kapanışından sonra kapatılan geç kapatma temerrütleri için en yüksek oranın 2 katı ceza uygulanır. Diğer şıklar metinde yer almayan oranlardır.
Dayanak: “Geç Kapatma Takas günü (T+1) EFT kapanışından sonra kapatılan temerrüt tutarları için ise söz konusu en yüksek olan oranın 2 katı nispetinde temerrüt cezası uygulanır.”
Soru 6 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Merkezi takas Takasbank'ın takas hizmeti sunmak üzere yetkilendirildiği piyasalarda yapılan işlemlerin takası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)İlgili borsa veya piyasa işleticisinin talebi olmaksızın Takasbank dışında takas yapılabilir.
- B)SPK tarafından getirilen istisnalar hariç bütün işlemlerin takası Takasbank nezdinde zorunludur.
- C)Takasbank dışında takas yapılmasına karar verilen işlemler Takasbank'a bildirilmez.
- D)Takasbank dışında takas yapılmasına karar verilmişse SPK onayı gerekmez.
- E)Bütün işlemler için Takasbank nezdinde takas yapılması zorunluluğu yoktur.
Çözümü göster — doğru cevap B
Metin, istisnalar hariç tüm işlemlerin Takasbank nezdinde takas edilmesini zorunlu kılar; diğer şıklar metindeki bildirim ve onay gereklilikleriyle çelişmektedir.
Dayanak: “Merkezi takas Takasbank'ın takas hizmeti sunmak üzere yetkilendirildiği piyasalarda SPK tarafından getirilen istisnalar hariç yapılan bütün işlemlerin takasının Takasbank nezdinde yapılması zorunludur.”
Soru 7 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Takasbank, borsalarda yaşanan ani gelişmeler nedeniyle son işlem günündeki fiyatın sıhhatli oluşmadığına karar verdiğinde veya varlık 5 iş gününden fazla işlem görmemişse ne yapar?
- A)Değerlemeye ilişkin fiyatların oluşmasında yaşanan olumsuzluklar ile teminat olarak verilen varlıkların borsalarda işlem görmemesi durumunda esas alınacak değerleme ilkelerine ilgili Piyasa Yönergesinde yer verilir.
- B)Hazine tarafından ihraç edilenler dahil, borçlanma araçlarına ilişkin kupon ödemeleri değerlemede kullanılacak fiyatın belirlenmesinde dikkate alınır.
- C)Varlıkların borsada oluşan son işlem günündeki ağırlıklı ortalama fiyat üzerinden değerlenmesi esastır.
- D)Takasbank farklı değerleme esasları belirleyebilir.
- E)Konvertibl döviz olarak verilen teminatlar, TCMB tarafından ilan edilen en son döviz alış kuru üzerinden değerlenir.
Çözümü göster — doğru cevap D
Metin, fiyatın sıhhatli olmadığı veya 5 iş gününden fazla işlem görmeme durumunda Takasbank'ın farklı değerleme esasları belirleyebileceğini açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Takasbank farklı değerleme esasları belirleyebilir.”
Soru 8 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Tablo 2'ye göre, faydalanılması zorunlu olmayan temel hizmetler için komisyonlar nasıl belirlenir?
- A)SPK tarafından doğrudan belirlenir ve yönetim kuruluna bildirilir.
- B)Yönetim kurulu kararı ile belirlenir ve üyelerce kabul edilir.
- C)Yönetim kurulu kararı ile belirlenir ve SPK onayı gerekir.
- D)T.C. Ticaret Bakanlığı onayı ile belirlenir ve SPK'ya sunulur.
- E)Yönetim kurulu kararı ile belirlenir ve SPK'nın bilgisine sunulur.
Çözümü göster — doğru cevap E
Metindeki Tablo 2, faydalanılması zorunlu olmayan temel hizmetler için komisyonların yönetim kurulu kararıyla belirlenip SPK'ya bilgi verilmesini öngördüğünü açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Faydalanılması zorunlu olmayan temel hizmetler Yönetim kurulu kararı ile belirlenir ve SPK'nın bilgisine sunulur.”
Soru 9 · Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
MKK yönetim kurulu, kayıtların yanlış tutulmasından doğacak zararların tazmini için üyelerin sorumluluk sigortası yaptırmalarına karar verebilir mi?
- A)Hayır, bu karar sadece SPK tarafından verilebilir ve yönetim kuruluna bağlı değildir.
- B)Hayır, sorumluluk sigortası yaptırmak üyelerin tamamen kendi inisiyatifine bırakılmıştır.
- C)Evet, ancak bu karar sadece T.C. Ticaret Bakanlığı onayından sonra geçerlidir.
- D)Evet, yönetim kurulu üyelerin sorumluluk sigortası yaptırmalarına karar verilebilir.
- E)Evet, ancak bu karar sadece hak sahiplerinin talebi üzerine verilebilir.
Çözümü göster — doğru cevap D
Metin, MKK yönetim kurulunun, zararların tazmini için üyelerin sorumluluk sigortası yaptırmalarına karar verebileceğini açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “MKK yönetim kurulu tarafından, kayıtların yanlış tutulmasından dolayı doğacak zararların tazmini için, üyelerin sorumluluk sigortası yaptırmalarına karar verilebilir.”