2011/2 YMM Finansal Yönetim Soruları ve Çözümleri

Bir aktifin ya da projenin finansman şeklinin belirlenmesindeki en önemli unsurlardan birisi yönetimin erkle ilgili tutumu ve tercihidir. Yeni hisse senetlerinin ihracı yönetim erkinin yeni hissedarlarla paylaşılmasıdır. Borçla finansmanda böyle bir sorun yoktur. Asimetrik bilgiler yani yönetimin bildiği ve henüz kamuya açıklanmamış bilgiler de finansman şeklinin belirlenmesinde rol oynar. Örneğin yakın gelecekte bir başka şirketle birleşmeyi düşünen şirket şimdilik hisse senedi fiyatlarının piyasa değerini artırabilmek için kâr dağıtımını arttırabilir, hisse sulanmasından kaçınmak için yani hisse ihracını düşünmez ve borçlanmaya karar verir. Borçlanma alternatifinde banka kredisi ya da tahvil şıklarını belirleyecek olan, kredi koşulları, işlem maliyetleridir. Firmanın yeni bir firma olup olamaması da finansman şeklini belirler. Yeni firmaların tahville finanse olmaları şansı pek kolay değildir. Bu firmalar öncelikle öz sermaye ile finansmana daha sonra banka kredisine ağırlık vermek durumundadırlar. Hisse Senedine Çevrilebilir Tahviller de bu aşamadaki şirketler için daha avantajlı olabilir. Alacaklı durumda olan tarafın sermayedardan daha az riske tabi olması, ileride şirketin durumu belirginleştikten sonra ortak olmayı düşünebileler için daha cazip bir seçenek olabilir. İkinci faktör aktifin/projenin vadesi ve süresidir. Süreleri doğru uyumlaştırabilmek için aktiflerden ve pasiften kaynaklanacak nakit akımlarını olabildiğince doğru tespit etmek gerekir. Aktifin süresi ya da nakit girişi sağlayabileceği süre, finansmanının da süresinin belirleyicidir. Kısa vadeli bir aktif kısa vadeli, uzun vadeli bir aktif ise uzun vadeli bir finans kaynağıyla fonlanır. Uzun vadeli fonun hisse senedinden mi yoksa tahvilden mi sağlanacağı konusunu ise yukarıda sıralanan faktörler etkiler. Rating Şirketlerinin görüşleri, düzenleyici kurumların yönetmelikleri, görüşleri ve yasalar da bir diğer faktördür. Her şeyden önce anonim şirketlerin borçlanabilecekleri sınır yasalarca belirlenmiştir. Vergi etkileri de finansman şeklini belirleyici bir başka faktördür. Borç faizlerinin vergi matrahından düşülebilmesi ciddi vergi tasarrufları sağlar. Enflasyonla ve faizlerle ilgili beklentiler finansman şeklini ve değişken ya da sabit faizli olmasıyla ilgili seçimi etkiler. Aktif ya da pasif taraftan birisinin yabancı para ile olması halinde döviz kuru riskini hedge edebilme (option veya future sözleşmesi yapabilme) olanağı da göz önüne alınması gereken faktörlerden birisidir.

Kârlılık Endeksi, Nakit Girişlerinin Bugünkü Değerinin, Nakit Çıkışlarının Bugünkü Değerine oranıdır.
 ş   ü ü  ğ  Kârlılık Endeksi =
 Çıış ı ı ü ü  ğ  Projenin kabulü için bu oranın 1’den büyük olması, yani bugünkü değerle 1 liralık nakit çıkışı başına düşecek nakit girişinin 1 liradan daha büyük olması istenir. Farklı büyüklükteki projelerin karşılaştırılabilmesine olanak sağlaması üstünlüğüdür. Ama bugünkü değerle 1 liralık nakit çıkışına düşen nakit girişini araştırması aynı zamanda zayıflığıdır. Projelere ayrılacak finansman imkânın sınırlı olması durumunda kârlılık endeksine göre sıralama yapmak doğrudur. Ancak böyle bir sınırlamanın olmadığı durumda daima miktarsal olarak daha büyük bugünkü değer daha istenir bir durumdur. Bu nedenle böyle bir koşulda eğer iki yöntem ters sonuç verirse Net Bugünkü Değer Yönteminin işaret ettiği proje seçilir. A Projesinin sağladığı nakit girişleri 15.360.000 TL., nakit çıkışları 12.000.000 TL, dolayısıyla net nakit girişleri 3.360.000 TL ise KE=1,28 hesaplanır. B Projesinin sağladığı nakit girişleri 5.000.000 TL., nakit çıkışları 3.500.000 TL, dolayısıyla net nakit girişleri 1.500.000 TL ise KE=1,42 hesaplanır. Buna rağmen eğer sermaye kısıtlaması varsa ve B projesi sadece bir kez yapılabiliyorsa, kalan paranın da değerlenebilmesi için NBD Yönteminin işaret ettiği proje: A projesi seçilir.

Bir firmanın sahip olduğu marka nedeniyle gelir yaratma gücü artmışsa veya şirketin markası gelir getirme potansiyeline sahipse, bu şirketin sahip olduğu gayrı maddi bir varlıktır ve şirket satıldığında bu gayrı maddi varlık için de bir bedel ister. Bu değer şirketin marka değeridir. Marka değerini etkileyen unsurlar: − Pazardaki kullanım süresi − Fark edilebilirliği − Saygınlığı − Özgünlüğü − Pazar payı − Satışlardaki artış hızı − Fiyatlandırma − Fiyat esnekliği − Reklam duyarlılığı Marka değeri kavramı, şirket satın alma fiyatının dağıtılması kavramıdır. Alım fiyatı maddi olan ve olmayan varlıklara dağıtılmalıdır. Bu nedenle marka değeri, lisans, müşteri ilişkileri gibi daha önce aktifleştirilmemiş varlıkların belirlenmesi ve değerlenmesi zorunludur. Marka Değerleme Yöntemleri:

• Pazar Bazlı Değerleme: Benzer markaların Pazar değeri ile karşılaştırılarak belirlenir. Markanın gerçek

değerinin belirlenebilmesi için markanın alım –satım işleminin sık gerçekleşmiş olması, aktif bir Pazar yapısının olması ve karşılaştırılabilir varlıkların işlem görmesi gerekir.

• Sermaye Piyasası Bazlı Değerleme: Hisse senedi fiyatlarının maddi ve gayrı maddi varlıklardan geleceğe

yönelik olarak sağlanacak gelirlerin şimdiki değerini yansıttığı kabul edilir.

• İskonto Edilmiş Nakit Akımları Yöntemi: Markaya dayalı gelecekteki satışların belirlenmesi ve bunların

uygun bir iskonto oranı ile bugünkü değere indirgenmesi şeklinde uygulanır.

• Maliyet Bazlı Değerleme: Marka Değeri = Marka Kullanımı ile Sağlanan Gelirler – Markanın Oluşturulması

/ Satın Alınması İçin Katlanılan Maliyetler.

• Royalite: Bu yöntem markaya sahip olmayan bir şirketin ürettiği mallar üzerinde kullanmak üzere royalite

bedeli ödeyerek marka kiralaması esasına dayanır.

• Markanın Sağladığı Ek Kazanca Dayalı Değerleme: Bu yöntem markalı ürünlerle markasızların satışlarında,

markalıların sağladığı ek farkın belirlenmesine dayanır. Markanın değeri, markanın gelirlere olan katkısına dayanarak hesaplanır.[Markalı Ürünlerden Sağlanan Gelir/Toplam Gelir] x Gelecekte Elde Edileceği Düşünülen Gelir. Böylece hesaplanan geleceğe yönelik gelirin bugünkü değeri marka değerini verir.

• Müşteri Memnuniyetine Dayalı Değerleme: Bu yöntemde ürünlerin fiyatlarının sahip oldukları özelliklere

dayalı olduğu kabul edilir. Çoklu regresyon analizi ile fiyatla ürün özellikleri arasındaki ilişki belirlenir. Regresyon sonucuna göre markanın fiyatın ne kadarını açıkladığından hareketle kantitatif değeri hesaplanır.