Soru 1 · 2016/3 · Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler
488 sayılı Damga Vergisi (DV) Kanunu hükümlerine göre;
a) Aldıkları ihale kararları damga vergisine tabi tutulan kurum ve kuruluşları, (6 puan)
b) İhale kararları dolayısıyla tahsil edilen damga vergisinin ret ve iade olunacağı halleri, (6 puan)
c) İhale kararları dolayısıyla tahsil edildikten sonra iade edilecek damga vergisinin iade edilmesinin
usul ve esaslarını (8 puan)
Komisyonun resmî cevabını gör
a) Aldıkları ihale kararları damga vergisine tabi tutulan kurum ve kuruluşlar: 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun II/2 fıkrası uyarınca, -İhale Kanunlarına tabı olan veya olmayan Kanunun 8 inci maddesinde tanımlanan resmi dairelerin aldıkları ihale kararları ile
- Resmi daire olmasa dahi kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların aldıkları ihale kararları damga
vergisine tabidir. DV Kanunu'nun 8. maddesi uyarınca, genel ve özel bütçeli idarelerle,il özel idareleri, belediyeler ve köyler resmi daire olarak kabul edilmektedir. Söz konusu kararların ilgililerince imzalanması (ihale makamının onayını gerektiren durumlarda ihale makamının onayı ve imzası) ile bu kağıtlar hukuken tekemmül etmekte ve damga vergisine konu teşkil etmektedir. Yukarıya alınan Kanun hükmünden anlaşılacağı üzere,ihale kanunlarına tabi olan ve olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların yetkili mercilerince bir malın artırma, eksiltme, pazarlık veya sair şekilde alınması, satılması veya hizmetin görülmesi, gördürülmesi maksadıyla alınan her türlü ihale kararları damga vergisine tabidir. DV Kanunu aldıkları ihale kararları damga vergisine tabi olan kurumları belirlemiş olup, Yukarıda sayılan kurumlar dışında kalan tüm kurumların ve şirketlerin aldığı ihale kararları damga vergisine tabi değildir. İhale kararlarının damga vergisine tabi tutulması konusunda, 488 sayılı Kanun ihale kararlarının doğrudan vergilendirilmesi ilkesini terk etmiş, bunun yerine ihale kararını alan kurumlar itibariyle vergilendirilmesi esasını benimsemiştir. b) İhale kararları dolayısıyla tahsil edilen damga vergisinin ret ve iade olunacağı haller: DV Kanunu uyarınca, yazılıp imzalanan veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenerek herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan, yani hukuken tekemmül eden kağıtlarda damga vergisi alacağı doğmaktadır. Bu nedenle, hukuken tekemmül eden kağıda konu işlemin daha sonra çeşitli sebeplerle iptali damga vergisinin iadesini gerektirmemektedir. Başka bir deyişle usulüne uygun olarak düzenlenen ve damga vergisi ödenmiş kağıdın hükmünden yararlanılmaması veya çeşitli sebeplerle iptal edilmesi kural olarak damga vergisinin ret ve iadesini gerektirmez. Öte yandan ihale kararlarına ilişkin olarak bu kuralın istisnasını teşkil eden haller aşağıda belirtilmiştir. 6728 sayılı Kanunun 28/b maddesiyle 488 sayılı DV Kanununa ekli (1) sayılı tablonun “II.Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünün (2) numaralı fıkrasına eklenen parentez içi hüküm uyarınca;
- 4.1.2002 Tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki ihale makamı olan kurum ve
kuruluşlara şikayet veya
- Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet ya da
-yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi halinde, bu ihale kararının hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisi ret ve iade olunur. Sözleşmenin düzenlenmiş olması durumunda sözleşmeye ilişkin DV ret ve iade edilmez. c) İhale kararları dolayısıyla tahsil edildikten sonra iade edilecek damga vergisinin iade edilmesinin usul ve esasları 60 Seri No.lu DV Kanunu Genel Tebliğinin "İhale kararlarına ilişkin damga vergisi uygulaması" başlıklı bölümünde iptal edilen ihale kararının iptali dolayısıyla yapılacak damga vergisinin iadesinin usul ve esasları konusunda aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir. Tebliğde yer alan açıklamalara göre, iptal edilmesi nedeniyle hükmünden kısmen veya tamamen yararlanılmayan ihale kararına ait DV ret ve iadesi aşağıdaki şekilde gerçekleşecektir. a) 488 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, sürekli DV mükellefiyeti bulunan mükelleflerce mükellefiyetlerinin bulunduğu vergi dairelerine, b) 488 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sürekli DV mükellefiyeti bulunmayan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince, gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairelerine, c) Ödemenin vergi daireleri dışındaki muhasebe birimlerine yapılmış olması durumunda, yukarıda belirtilen ilgili vergi dairesine, başvurulması durumunda iade işlemi gerçekleştirilecektir. Başvuru sırasında, damga vergisinin ödendiğine dair makbuz/vergi dairesi alındısı, ihalenin iptal 4 edildiğine ilişkin tevsik edici belge ile ihale makamından ihalenin ne kadarının gerçekleştiğine ilişkin alınacak yazının ibrazı şarttır. ÖRNEK: (A) Bakanlığı tarafından ihalesi yapılan "24 Ay Süreli Temizlik Hizmeti Alımı" işi (M) Temizlik Hizmetleri Ltd. Şti. uhdesinde kalmış, söz konusu işe ilişkin olarak 15/8/2016 tarihli ihale kararı ve 8/9/2016 tarihli sözleşme imzalanarak ihale kararı ve sözleşmeye ait damga vergisi ödenmiştir. Daha sonra ihalenin katılımcılar tarafından dava konusu yapılması neticesinde, mahkeme tarafından ihalenin iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle, (M) Temizlik Hizmetleri Ltd. Şti. ihale kararı ve sözleşme için ödediği damga vergisinin iadesini talep etmiştir. Söz konusu ihalenin iptali nedeniyle, ihale kararının hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden DV iade olunacaktır. Diğer taraftan, sözleşmeye ait damga vergisi iade edilmeyecektir.