Soru 1 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Aşağıdakilerden hangisi 5411 sayılı Bankacılık Kanununa göre, mevduat bankalarının gerçekleştiremeyeceği faaliyetlerdendir?
- A)Finansal kiralama işlemleri
- B)Nakdî, gayrinakdî her cins ve surette kredi verme işlemleri
- C)Saklama hizmetleri
- D)Yatırım danışmanlığı işlemleri
- E)Portföy işletmeciliği ve yönetimi
Çözümü göster — doğru cevap A
5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 4. maddesi, bankaların yapabileceği faaliyetleri açıkça sayar. Bu maddeye göre, mevduat bankaları kredi verme, saklama, yatırım danışmanlığı ve portföy yönetimi gibi hizmetleri sunabilirler. Ancak, kanunda bankaların yapabileceği faaliyetler arasında "finansal kiralama" yer almaz. Finansal kiralama işlemleri, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında, özel olarak kurulan finansal kiralama şirketlerinin yetki alanındadır. Dolayısıyla, mevduat bankaları doğrudan finansal kiralama işlemi gerçekleştiremezler.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu: B) Bankaların temel işlevi olan kredi verme işlemi kanunen izin verilen bir faaliyettir. C) Değerli evrar ve kıymetli eşya saklama hizmetleri bankaların yapabileceği faaliyetler arasındadır. D) Yatırım danışmanlığı, bankaların sermaye piyasası faaliyetleri kapsamında yapabileceği bir hizmettir. E) Portföy işletmeciliği ve yönetimi, bankaların yapabileceği sermaye piyasası faaliyetlerindendir.
Bilinmesi gereken kural: Finansal kiralama, mevduat bankalarının değil, özel finansal kiralama şirketlerinin yetki alanındaki ayrı bir faaliyettir.
Soru 2 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
“Bankalarca bir gerçek ya da tüzel kişiye veya bir risk grubuna kullandırılabilecek kredilerin toplamı özkaynakların yüzde … aşamaz. Bu oran, 49 uncu maddenin ikinci fıkrasında tanımlanan risk grubu bakımından yüzde yirmi olarak uygulanır.” 5411 sayılı Bankacılık Kanununa göre, yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- A)% 10’unu
- B)% 15’ini
- C)% 18’ini
- D)% 25’ini
- E)% 30’unu
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır (% 25). 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 49. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bankaların tek bir gerçek veya tüzel kişiye veya bir risk grubuna kullandırılabilecek kredilerin toplamı, özkaynaklarının % 25’ini aşamaz. Bu sınır, bankaların aşırı konsantrasyon riskiyle karşılaşmasını engelleyerek sermaye yapısını korumayı amaçlar. Soruda belirtilen % 20 oranı ise 49. maddenin ikinci fıkrasında tanımlanan özel "risk grubu" durumları için geçerli olan farklı bir sınırlamadır; ancak genel kural olan boşluk % 25 ile tamamlanır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı (% 10) mevzuatta böyle bir genel sınır olarak yer almaz. B şıkkı (% 15) yasal limitin altındadır ve geçersizdir. C şıkkı (% 18) kanunda öngörülen bir oran değildir. E şıkkı (% 30) yasal sınırın üzerindedir ve bankacılık düzenlemelerine aykırıdır.
Bilinmesi gereken kural: Bankaların tek bir borçluya veya risk grubuna açabileceği kredi limiti, özkaynakların % 25’i ile sınırlıdır.
Soru 3 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
5411 sayılı Bankacılık Kanununa göre, bir kişinin, bir bankada doğrudan veya dolaylı pay sahipliği yoluyla sermayeyi temsil eden payları en az hangi oranda edinmesi Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun iznine tâbidir?
- A)% 3
- B)% 5
- C)% 7
- D)% 10
- E)% 15
Çözümü göster — doğru cevap D
5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca, bir kişinin bir bankada doğrudan veya dolaylı olarak sermayeyi temsil eden payların %10’unu veya daha fazlasını edinmesi, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) yazılı iznine tabidir. Bu eşik, büyük hissedarlık statüsünü ve dolayısıyla BDDK’nın sermaye yapısı üzerindeki gözetimini tetikleyen kritik sınırdır. Bu nedenle D şıkkı doğrudur.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A) %3 oranı, BDDK izni gerektiren yasal bir eşik değildir. B) %5 oranı, izne tabi tutulan yasal sınırın altındadır. C) %7 oranı, mevzuatta BDDK onayı için belirlenen bir eşik değildir. E) %15 oranı, izne tabi olma eşiğinin üzerindedir ancak soru "en az hangi oranda" diye sorduğu için doğru sınır %10’dur.
Bilinmesi gereken kural: Bankacılık Kanunu’na göre, bankacılık kurumlarında %10 ve üzeri hisse edinimi için BDDK’dan önceden yazılı izin alınması zorunludur.
Soru 4 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
5411 sayılı Bankacılık Kanununa göre, bankalarda denetim komitesine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Denetim komitesi en az iki üyeden oluşur.
- B)Denetim komitesi üyeleri icraî görevi bulunmayan yönetim kurulu üyeleri arasından seçilir.
- C)Denetim komitesi üyeliğine atamaya ilişkin bilgi ve belgeler atamanın yapılmasını müteakiben en geç yedi iş günü içinde Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna bildirilir.
- D)Denetim komitesi, on iki aylık dönemleri aşmamak kaydıyla icra ettiği faaliyetlerin sonuçları ile bankada alınması gereken önlemlere, yapılmasına ihtiyaç duyulan uygulamalara ilişkin görüşlerini Genel Kurula bildirmekle yükümlüdür.
- E)Denetim komitesi, bankanın tüm birimlerinden ve bağımsız denetim kuruluşlarından bilgi ve belge almaya yetkilidir.
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca, denetim komitesi faaliyet sonuçları ve önerilerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna (BDDK) bildirmekle yükümlüdür. Genel Kurula değil, regülatöre raporlama yapılır; bu nedenle D şıkkı mevzuata aykırıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Kanun, komitenin en az iki üyeden oluşmasını zorunlu kılar; bu ifade doğrudur. B) Üyelerin icraî görevi olmayan yönetim kurulu üyeleri arasından seçilmesi zorunludur; bu ifade doğrudur. C) Atama bildirimlerinin en geç 7 iş günü içinde BDDK’ya yapılması zorunludur; bu ifade doğrudur. E) Denetim komitesinin tüm birimlerden ve bağımsız denetçilerden bilgi alma yetkisi kanunen tanınmıştır; bu ifade doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Banka denetim komitesi, denetim sonuçlarını ve önerilerini Genel Kurula değil, doğrudan BDDK’ya raporlamakla yükümlüdür.
Soru 5 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
5411 sayılı Bankacılık Kanununa göre, bankalara ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Genel müdürlük ve yönetim kurulu başkanlığı görevleri aynı kişi tarafından icra edilemez.
- B)Bankaların yönetim kurulları genel müdür dahil beş kişiden az olamaz.
- C)Bankacılık Kanununda genel müdür için öngörülen şartlar, yönetim kurulu üyelerinin yarısından bir fazlası için de aranır.
- D)Yönetim kurulu üyeliğine seçilenler ve herhangi bir nedenle boşalma hâlinde görevlendirilenler, gerekli şartları taşıdıklarını gösteren belgelerle birlikte yedi iş günü içerisinde Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna bildirilir.
- E)İç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim sistemlerinin ilgili mevzuata uygun olarak tesis edilmesi, genel kurulun sorumluluğundadır.
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca, iç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim sistemlerinin tesis edilmesi ve işleyişinin izlenmesi yönetim kurulu sorumluluğundadır. Genel kurul ise sadece bu sistemlerin etkinliğine ilişkin denetim raporlarını incelemekle yükümlüdür. Dolayısıyla E şıkkındaki "genel kurulun sorumluluğundadır" ifadesi mevzuata aykırıdır ve yanlıştır.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu (yani neden doğru ifadeler olduğu): A) Kanun, genel müdürlük ve yönetim kurulu başkanlığı görevlerinin aynı kişi tarafından yürütülmesini açıkça yasaklar. B) Bankaların yönetim kurulları, genel müdür dahil en az beş kişiden oluşmalıdır. C) Genel müdürde aranan nitelikler, yönetim kurulu üyelerinin yarısından bir fazlasında da aranır. D) Yönetim kurulu üyeliğine seçilenler veya görevlendirilenler, şartları gösterir belgelerle 7 iş günü içinde BDDK’ya bildirilir.
Bilinmesi gereken kural: Bankalarda iç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim sistemlerinin kurulması ve izlenmesi doğrudan yönetim kurulunun hukuki sorumluluğundadır.
Soru 6 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
5411 sayılı Bankacılık Kanununa göre, bankaların kuruluş şartlarına ilişkin olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Hisse senetlerinin tamamının emre yazılı olması gereklidir.
- B)Anonim şirket şeklinde kurulması gereklidir.
- C)Hisse senetlerinin nakit karşılığı çıkarılması gereklidir.
- D)Konsolide denetimini engelleyici nitelikte herhangi bir hususun bulunmaması gereklidir.
- E)Kalkınma ve yatırım bankaları için ödenmiş sermayenin, diğer bankalar için belirlenen tutarın üçte ikisinden az olmaması gereklidir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca, bankaların kuruluşunda hisse senetlerinin tamamının nama yazılı olması zorunludur. Emre yazılı hisse senedi çıkarılması bankacılık mevzuatına aykırıdır; bu nedenle A şıkkındaki "emre yazılı" ifadesi yanlıştır.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu (yani ifadelerin doğru olduğu) ise şöyledir:
- B Şıkkı: Bankalar, kanunen zorunlu olarak anonim şirket şeklinde kurulmak zorundadır.
- C Şıkkı: Sermaye, nakit karşılığı olmak şartıyla hisse senetlerine dönüştürülmelidir.
- D Şıkkı: Grubun konsolide denetimini engelleyici herhangi bir yapı bulunmamalıdır.
- E Şıkkı: Kalkınma ve yatırım bankalarının ödenmiş sermayesi, diğer bankalar için belirlenen asgari tutarın en az üçte ikisi kadar olmalıdır.
Bilinmesi gereken kural: Banka sermayesini temsil eden hisse senetleri her zaman nama yazılı olmak zorundadır; emre yazılı olması yasaktır.
Soru 7 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
I. Hâkim ortak veya nitelikli pay sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın bankaların sermayesinin yüzde bir ve daha fazla payına sahip olup pay defterine kayıtlı olan tüm ortaklarına ve bunlarla risk grubu oluşturan kişilere bankalarca kullandırılacak kredilerin toplamı bankaların özkaynaklarının yüzde ellisini aşamaz. II. Bir gerçek ya da tüzel kişiye veya bir risk grubuna özkaynakların yüzde onu veya daha fazlası oranında kullandırılan krediler büyük kredi sayılır ve bunların toplamı özkaynakların sekiz katını aşamaz. III. Bir risk grubuna kullandırılan kredilerin teminatını oluşturmak üzere aynı risk grubuna dâhil gerçek veya tüzel kişilerden kabul edilen aval, garanti ve kefaletler risk grubuna ait kredi sınırlarının hesabında dikkate alınabilir. 5411 sayılı Bankacılık Kanununun kredi sınırlarıyla ilgili hükümlerine göre, yukarıda yer alan öncüllerden hangisi veya hangileri yanlıştır?
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)Yalnız III
- D)I ve II
- E)I ve
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 38. maddesi uyarınca, III. öncül yanlıştır. Risk grubuna ait kredi sınırlarının hesabında, aynı risk grubuna dâhil kişilerden alınan aval, garanti ve kefaletler dikkate alınmaz. Bu teminatlar, risk grubunun toplam kredi limitinin hesaplanmasında düşülmez veya eklenmez; sadece bankanın genel teminat yeterliliği açısından değerlendirilir. Dolayısıyla, III. madde mevzuata aykırıdır.
I. öncül doğrudur. Hâkim ortak veya nitelikli pay sahibi olmasa bile, sermayenin %1’inden fazla paya sahip ortaklar ve risk grubu üyelerine verilen kredilerin toplamı, bankanın özkaynaklarının %50’sini aşamaz. Bu, büyük pay sahiplerine yönelik kredi kısıtlamasıdır.
II. öncül doğrudur. Tek bir gerçek veya tüzel kişiye veya risk grubuna, bankanın özkaynaklarının %10’undan fazla kredi verilmesi "büyük kredi" sayılır. Bu büyük kredilerin toplamı ise bankanın özkaynaklarının 8 katını geçemez.
Bilinmesi gereken kural: Risk grubu içinden alınan teminatlar (aval, garanti, kefalet), risk grubu kredi limitinin hesaplanmasında dikkate alınmaz.
Soru 8 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
I. Bankalar bütün birim, şube ve konsolidasyona tâbi ortaklıklarını kapsayan bir iç denetim sistemi kurmak zorundadır. II. İç denetim faaliyetleri, tarafsız ve bağımsız bir şekilde, gerekli meslekî özen gösterilerek, bağımsız denetim kuruluşları tarafından yerine getirilir. III. Ana ortaklık niteliğindeki bankanın iç denetiminde görev alanlar konsolidasyona tâbi ortaklıklarda iç denetim görevini ifa edebilir. 5411 sayılı Bankacılık Kanununa göre, bankaların iç denetim sistemine ilişkin yukarıda yer alan öncüllerdeki bilgilerden hangisi veya hangileri yanlıştır?
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)Yalnız III
- D)II ve III
- E)I, II ve III
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır.
- Neden Doğru? 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca iç denetim, bankanın kendi bünyesindeki iç denetim birimi tarafından yürütülür. Bağımsız denetim kuruluşları ise sadece dış denetim yapar. Dolayısıyla iç denetim faaliyetlerinin bağımsız denetim kuruluşları tarafından yerine getirildiği II. öncül mevzuata aykırıdır ve yanlıştır.
- Diğer Şıkların Analizi:
- I. Öncül (Doğru): Bankalar, şube ve bağlı ortaklıkları kapsayan kapsamlı bir iç denetim sistemi kurmakla yükümlüdür; bu ifade kanuna uygundur.
- III. Öncül (Doğru): Ana bankanın iç denetim birimi, konsolidasyona tabi ortaklıklarda da görev alabilir; bu ifade kanuna uygundur.
- A, C, D, E Şıkları: Yanlış olan tek öncül II olduğundan, bu seçenekler mantıksal olarak elenir.
- Bilinmesi Gereken Kural: İç denetim bankanın kendi iç birimi tarafından yapılır; bağımsız denetim kuruluşları dış denetim yapar.
Soru 9 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
I. Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunlar uyarınca kasten sahtecilik, inancı kötüye kullanma gibi yüz kızartıcı suçlardan veya bu suçlara iştirakten hükümlü olan bir kişinin banka Yönetim Kurulu üyesi olması mümkündür. II. Bankaların yönetim kurulları genel müdür dahil beş kişiden az olamaz. III. Genel müdür, bulunmadığı hallerde vekili, yönetim kurulunun doğal üyesidir. IV. Genel müdürlük ve yönetim kurulu başkanlığı görevleri aynı kişi tarafından icra edilemez. 5411 sayılı Bankacılık Kanununa göre, bankaların Yönetim Kurullarıyla ilgili yukarıdaki öncüllerde yer verilen bilgilerden hangisi veya hangileri yanlıştır?
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)Yalnız IV
- D)I ve II
- E)I ve
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır.
1) Neden Doğru? 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca, Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunlar uyarınca kasten sahtecilik, inancı kötüye kullanma gibi yüz kızartıcı suçlardan veya bu suçlara iştirakten dolayı hükümlü olanların banka yönetim kurulu üyesi olmaları yasaktır. Dolayısıyla I. öncül, mevzuata aykırı olarak "mümkündür" demektedir ve yanlıştır.
2) Diğer Şıklar Neden Yanlış?
- II: Banka yönetim kurulları en az beş kişiden oluşur; bu bilgi doğrudur.
- III: Genel müdürün vekili, genel müdür bulunmadığında yönetim kurulunun doğal üyesi sayılır; bu bilgi doğrudur.
- IV: Genel müdürlük ile yönetim kurulu başkanlığı görevleri aynı kişi tarafından yürütülemez; bu bilgi doğrudur.
3) Bilinmesi Gereken Kural Yüz kızartıcı suçlardan hükümlü olanlar bankacılıkta yönetim kurulu üyeliğine layık görülmez.
Soru 10 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
I. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, Kurul kararıyla ve gerekçesi belirtilmek suretiyle, Bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlar ile ilgili gerçek ve tüzel kişilere idari para cezası vermeye yetkilidir. II. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ilgili gerçek kişilere hiçbir şekil ve surette idari para cezası vermeye yetkili değildir. III. İdarî para cezalarının uygulanıp uygulanmayacağına ilgilinin savunması alındıktan sonra karar verilir. IV. Savunma istendiğine ilişkin yazının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde savunma verilmemesi hâlinde savunma hakkından feragat edildiği kabul edilir. 5411 sayılı Bankacılık Kanununda yer alan ‘İdari Para Cezaları’ başlıklı bölüm hükümlerine göre, yukarıda yer verilen öncüllerden hangisi veya hangileri yanlıştır?
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)I ve III
- D)I ve IV
- E)II ve IV
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 75. maddesi uyarınca, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), hem gerçek hem de tüzel kişilere idari para cezası vermeye yetkilidir. Dolayısıyla II. öncül, gerçek kişilere ceza verilemeyeceği yönündeki yanlış beyanı nedeniyle yanlıştır.
Diğer şıkların analizi şöyledir: I. öncül doğrudur; çünkü BDDK’nın karar ve gerekçe ile ceza verme yetkisi kanunen sabittir. III. öncül doğrudur; idari para cezası uygulanmadan önce ilgilinin savunmasının alınması zorunludur. IV. öncül doğrudur; savunma süresi bir aydır ve bu sürenin geçmesi feragat sayılır.
Bilinmesi gereken kural: BDDK, Bankacılık Kanunu kapsamında hem gerçek hem de tüzel kişilere, savunma hakkı tanınarak idari para cezası uygulayabilir.
Soru 11 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
5411 sayılı Bankacılık Kanununa göre, aşağıdakilerden hangisi katılım bankalarında açılabilen ve istenildiğinde kısmen veya tamamen her an geri çekilebilme özelliği taşıyan ve karşılığında hesap sahibine herhangi bir getiri ödenmeyen fonların oluşturduğu hesapları ifade eder?
- A)Mevduat
- B)Katılma hesabı
- C)Katılım fonu
- D)Özel cari hesap
- E)Özel sermaye
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Özel cari hesap'tır.
5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve ilgili düzenlemelere göre, özel cari hesaplar; istenildiğinde kısmen veya tamamen her an geri çekilebilme esnekliğine sahip olup, hesap sahibine herhangi bir getiri (faiz/kâr payı) ödenmeyen fonların oluşturduğu hesap türüdür. Bu hesaplar, mevduat veya katılma hesaplarından farklı olarak, getirisi olmayan ve tamamen likidite odaklı yapıdadır.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu:
- A) Mevduat: Getiri (faiz) ödenen ve genellikle belirli vade veya koşullara tabi olan geleneksel hesaplardır.
- B) Katılma hesabı: İslami bankacılık esaslarına uygun olarak kâr payı ödenen, yatırıma dayalı hesaplardır.
- C) Katılım fonu: Belirli yatırım stratejilerine sahip, fon yöneticisi tarafından yönetilen ve kâr/zarar ortaklığına dayalı araçlardır.
- E) Özel sermaye: Bankanın özkaynağını oluşturan, geri ödenmesi öngörülmemiş veya çok uzun vadeli sermaye kalemleridir.
Bilinmesi gereken kural: Getiri ödenmeyen, her an çekilebilen ve mevduat/katılma hesabı niteliği taşımayan hesaplar "Özel Cari Hesap" olarak sınıflandırılır.
Soru 12 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik’e göre, bankaların kullandıracakları kredilere ilişkin aşağıda sayılan işlemlerden hangileri için hesap durumu belgesi almaları zorunludur?
- A)Karşılığı nakit olan işlemler
- B)Karşılığı nakit benzeri kıymet ve hesaplar ile kıymetli maden olan işlemler
- C)Teşkilatlanmış borsalardan alınan hisse senetleri
- D)Alacaklardan dolayı elde edilen hisse senetleri
- E)İki milyon Türk Lirası üstü işlemler
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik’in 10. maddesi uyarınca, bankalar kredi kullandırırken teminat olarak kabul edecekleri kıymetlerin gerçek değerini belirlemek amacıyla, işlem tutarı iki milyon Türk Lirasını aşan hallerde mutlaka hesap durumu belgesi (veya benzeri değerleme raporu) almak zorundadır. Bu düzenleme, teminatın yetersiz veya abartılı değerlenmesini önleyerek bankacılık sistemindeki riskleri minimize etmeyi amaçlar.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: A) Karşılığı nakit olan işlemlerde değerleme belgesine gerek yoktur çünkü nakdin değeri şüphesizdir. B) Nakit benzeri kıymetler ve hesaplar, likit yapıları nedeniyle hesap durumu belgesi almaktan muaf tutulmuştur. C) Teşkilatlanmış borsalardan alınan hisse senetleri, piyasa fiyatının şeffaf olması nedeniyle bu belge yükümlülüğünden istisnadır. D) Alacaklardan dolayı elde edilen hisse senetleri de genel istisnalar kapsamında değerlendirilerek bu belge zorunluluğundan muaf tutulmuştur.
Bilinmesi gereken kural: Teminatın gerçek değerinin belirlenmesi için iki milyon TL üzeri işlemlerde hesap durumu belgesi zorunludur; nakit ve borsalanan kıymetler ise bu kuraldan muaftır.
Soru 13 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
I. Konsolide edilen bankalar ve finansal kuruluşlardaki ortaklık payları II. Krediyi kullandıran banka tarafından menkul kıymet şeklinde ihraç edilen borçlanma senetleri karşılığı yapılan işlemler III. Yabancı bankalara kullandırılan nakdi kredilerden geri ödenmeleri vade dışında şartlara bağlanmış olanlar IV. Belirli gerçek ya da tüzel kişiye veya risk grubuna kullandırılmak veya kullandırılacak kredilerin teminatını teşkil etmek üzere verilenler Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik’e göre, yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kredi sınırlamalarına tabi olmayan işlemlerdendir?
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)I ve II
- D)I ve IV
- E)III ve IV
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik uyarınca, konsolide edilen grup içi işlemler (I) ve menkul kıymetleştirme işlemleri (II), kredi sınırlamalarına tabi değildir. I. madde, grup içi risklerin konsolide bazda değerlendirilmesi ilkesine; II. madde ise riskin üçüncü taraflara devri (securitization) nedeniyle bankanın bilançosunda kalıcı kredi riski taşımadığı için istisna kapsamındadır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: III. şık, vade dışı şartlara bağlanmış yabancı bankalara verilen kredilerin kredi sınırlamasına tabi olması nedeniyle yanlıştır. IV. şık, belirli kişilere veya risk gruplarına yönelik konsantrasyon riski yaratan kredilerin sınırlamalara tabi olması nedeniyle yanlıştır.
Bilinmesi gereken kural: Konsolide grup içi işlemler ve risk devri sağlayan menkul kıymetleştirme işlemleri, kredi sınırlamalarına tabi değildir.
Soru 14 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik’e göre, aşağıdakilerden hangisi katılım bankalarının ortaklık yöntemi ile fon kullandırma yöntemlerinden birisidir?
- A)Müşareke
- B)Murabaha
- C)Müsaveme
- D)Selem
- E)Adi kiralama
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik’e göre, katılım bankalarının fon kullandırma yöntemleri ikiye ayrılır: Ortaklık yöntemleri ve fon kullandırma (ticari) yöntemleri. Müşareke, ortakların sermaye koyarak ortak oldukları bir işte kar ve zararı paylaşmalarına dayanan bir ortaklık yöntemidir. Bu nedenle A şıkkı doğrudur.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir:
- B) Murabaha: Bir malın alım-satımına dayanan, maliyet üzerine kar eklenerek satış yapılan bir ticari (fon kullandırma) yöntemidir, ortaklık değildir.
- C) Müsaveme: Bankanın müşteriden mal alıp üçüncü kişilere satmasıyla gerçekleşen, yine bir ticari işlem niteliğindedir.
- D) Selem: Ödeme peşin, teslimat vadeli mal alım-satımını ifade eden bir ticari yöntemdir.
- E) Adi kiralama: Bir malın belirli bir süre karşılığında kiralanmasıdır ve ortaklık yöntemi kapsamında değerlendirilmez.
Bilinmesi gereken kural: Katılım bankacılığında "Müşareke, Mudarebe ve Muzara'a" ortaklık yöntemleri iken; "Murabaha, Istisna, Istisna, Selem, Ijara, Salam ve Istisna" gibi işlemler ticari/fon kullandırma yöntemleri olarak sınıflandırılır. Sınavlarda bu ayrımı net yapmak kritiktir.
Soru 15 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik uyarınca, kredi komitesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Banka yönetim kurulunun, kredilerle ilgili olarak vereceği görevleri yapmak üzere, Bankacılık Kanunu’na göre, süre hariç, genel müdürde aranan şartları taşıyan üyeleri arasından seçeceği en az iki üye ile banka genel müdürü veya vekilinden oluşan bir kredi komitesi kurulabilir.
- B)Süre hariç genel müdürde aranan şartları taşıyan yönetim kurulu üyeleri arasından iki yedek üye seçilir.
- C)Kredi komitesinin oybirliğiyle verdiği kararlar yönetim kurulunun onayından sonra uygulanır.
- D)Kredi komitesince kredi açılmasında genel müdürlüğün yazılı önerisi aranır.
- E)Yönetim kurulu üyelerinden her biri, kredi komitesinden, komitenin faaliyetleri hakkında her türlü bilgiyi istemeye ve gerekli göreceği her türlü kontrolü yapmaya yetkilidir.
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre, kredi komitesi kararları oy çokluğu ile alınır. Komitenin aldığı kararlar, yönetim kurulunun onayına tabi değildir; doğrudan uygulanır. Bu nedenle "oybirliği" ve "yönetim kurulu onayı" şartı getiren C seçeneği mevzuata aykırıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A) Şık doğrudur; komite üyeliği şartları ve yapısı yönetmelikte açıkça belirtilmiştir. B) Şık doğrudur; yedek üye seçimi zorunluluğu mevzuatta yer alır. D) Şık doğrudur; kredi açılması için genel müdürlüğün yazılı önerisi esastır. E) Şık doğrudur; yönetim kurulu üyelerinin denetim yetkisi güvencedir.
Bilinmesi gereken kural: Kredi komitesi kararları oy çokluğu ile alınır ve yönetim kurulu onayına gerek kalmaksızın doğrudan uygulanır.
Soru 16 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’e göre, bağımsız denetim ekibince yürütülen denetimlerde, finansal tabloların düzeltilmesinin gerekli olduğunun düşünüldüğü ancak banka tarafından gerekli düzeltmenin yapılmadığı durumlarda, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna ve banka denetim komitesine hangi süre içerisinde bilgi verilir?
- A)3 gün içinde
- B)5 gün içinde
- C)7 gün içinde
- D)10 gün içinde
- E)15 gün içinde
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’in 15. maddesi hükmüne göre; bağımsız denetim ekibi, finansal tabloların düzeltilmesinin gerekli olduğunu düşünmesi ve bankanın bu düzeltmeyi yapmaması durumunda, durumu Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna (BDDK) ve banka denetim komitesine 7 gün içinde bildirmekle yükümlüdür. Bu süre, denetimin güvenilirliği ve şeffaflığı açısından kritik bir yasal zorunluluktur.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: A) 3 gün, yasal süreden daha kısa ve yönetmelikte öngörülmemiştir. B) 5 gün, mevzuatta bu tür bildirimler için öngörülen süre değildir. D) 10 gün, yasal süreden daha uzun olup gecikmeye neden olur. E) 15 gün, yönetmelikte belirtilen 7 günlük süreyi aşmaktadır.
Bilinmesi gereken kural: Finansal tablo düzeltmelerinin yapılmadığı durumlarda BDDK ve denetim komitesine yapılan bildirim süresi kesinlikle 7 gündür.
Soru 17 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
I. Bankalarda kredi açma yetkisi esas itibarıyla yönetim kuruluna aittir. II. Yönetim kurulu kredi açma yetkisini teşkil edeceği kredi komitesine veya genel müdürlüğe devredebilir. III. Genel müdürlük kendisine devredilen kredi açma yetkisini diğer birimleri, bölge müdürlükleri veya şubeler aracılığıyla da kullanabilir. IV. Kredi açma yetkisini haiz olanlar, kendileri ile eş ve velâyeti altındaki çocuklarının veya bunlarla risk grubu oluşturan diğer gerçek ve tüzel kişilerin taraf olduğu kredi işlemlerine ilişkin değerlendirme ve karar verme aşamalarında yer alamaz. Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik’e göre, bankalarda kredi açma yetkisine ilişkin yukarıda sıralanan öncüllerden hangisi veya hangileri doğrudur?
- A)I ve II
- B)I ve III
- C)I, II ve III
- D)I, III ve IV
- E)I, II, III ve IV
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesine göre, kredi açma yetkisi esas itibarıyla yönetim kuruluna aittir (I doğru). Yönetim kurulu bu yetkiyi kredi komitesine veya genel müdürlüğe devredebilir (II doğru). Genel müdürlük ise devredilen yetkiyi şube ve bölge müdürlükleri gibi birimlere de aktarabilir (III doğru). Ayrıca, yetkili kişiler kendi, eşinin, velâyeti altındaki çocuklarının veya risk grubundaki diğer kişilerin kredi taleplerine karar veremez; bu süreçte yer alamazlar (IV doğru). Tüm öncüller mevzuata uygundur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, geçerli olan IV. önceliği veya diğer doğru öncelleri eksik göstererek yetersizdir.
Bilinmesi gereken kural: Kredi yetkisi yönetim kurulundadır ancak devredilebilir ve şubelere aktarılabilir; ancak menfaat çatışması yaratmamak için yetkililer kendi ve yakınlarının kredilerine karar veremez.
Soru 18 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik’e göre, belirlenen dikkate alınma oranları ve sınırlamalara tabi olmayacak işlemlere ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bazı kredi türleri için kredi tutar sınırlamaları bulunmaktadır. Söz konusu sınırların aşılması halinde mezkûr Yönetmelik hükümlerine göre belirlenecek olan tutar, bankaların özkaynaklarının hesaplanmasında sermayeden indirilen değer olarak dikkate alınır. Tüketiciye, konut edinmesi amacıyla kullandırılacak kredide veya taşıt kredileri hariç konut teminatlı kredide sınırın aşılması ve teminat olarak alınan gayrimenkullerin değerlemesinin Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu veya Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş değerleme şirketlerine yaptırılmaması halinde, bankanın özkaynaklarının hesaplanmasında söz konusu krediye ilişkin sermayeden indirilecek değer aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Kredi tutarının tamamı
- B)Kredi tutarının sınırı aşan kısmı
- C)Teminat olarak alınan gayrimenkulün değerleme şirketince tespit edilmiş değeri
- D)Kredi tutarının %50’si
- E)Kredi tutarının %75’i
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik’in 15. maddesi uyarınca, tüketici kredileri ve konut teminatlı kredilerde (taşıt hariç) belirlenen kredi tutarı sınırlarının aşılması veya gayrimenkul değerlemesinin yetkili şirketlere yaptırılmaması halinde, bu ihlallerin cezası olarak ilgili kredi tutarının tamamı bankanın özkaynak hesabında sermayeden indirilir. Bu hüküm, bankaların risk yönetimi ve teminat kalitesi konusundaki uyumunu zorunlu kılar.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: B şıkkı yanlıştır çünkü sadece sınır aşım kısmı değil, tüm kredi tutarı indirilir. C şıkkı yanlıştır çünkü indirim tutarı teminat değerine değil, kredi tutarına bağlıdır. D ve E şıklar yanlıştır çünkü yönetmelikte %50 veya %75 gibi oranlı indirim öngörülmemiştir.
Bilinmesi gereken kural: Tüketici kredilerinde ve konut teminatlı kredilerde (taşıt hariç) tutar sınırı ihlali veya yetkisiz değerleme yapılması durumunda, bankanın özkaynağından kredi tutarının tamamı düşülür.
Soru 19 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’e göre, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Hesap dönemi sonuna ilişkin konsolide ve konsolide olmayan bağımsız denetim raporları Nisan ayı sonuna kadar, banka tarafından Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına gönderilir.
- B)Ara dönemler itibarıyla düzenlenen bağımsız denetim raporlarından konsolide olmayanlar ilgili dönem sonunu izleyen doksan gün içinde, konsolide olanlar ise yüz yirmi gün içinde, banka tarafından Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına gönderilir.
- C)Bankalar, sözleşme imzaladıkları bağımsız denetim kuruluşuna, Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’e ve Türkiye Denetim Standartları’na uygun olarak Mart, Haziran ve Eylül ayları sonu itibarıyla ara dönem sınırlı bağımsız denetim yaptırmak zorundadır.
- D)Bankalar hesap dönemleri sonu itibarıyla yıllık bağımsız denetim yaptırmak zorundadır.
- E)Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Bankacılık Kanunu uyarınca yürürlüğe konulan düzenlemelerde öngörülen konulara münhasır olmak üzere bağımsız denetim kuruluşlarından özel amaçlı bağımsız denetim gerçekleştirilmesini istemeye yetkilidir.
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’in 10. maddesine göre, ara dönem bağımsız denetim raporlarının BDDK ve TCMB’ye gönderilme süreleri şıkkta yanlış verilmiştir. Mevzuata göre; konsolide olmayan ara dönem raporları ilgili dönem sonunu izleyen 60 gün içinde, konsolide olanlar ise 90 gün içinde gönderilmek zorundadır. Şık B’de bu süreler sırasıyla 90 ve 120 gün olarak belirtilerek hata yapılmıştır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Yıllık raporların Nisan sonuna kadar gönderilmesi kurala uygundur, bu ifade doğrudur. C) Mart, Haziran ve Eylül ayı sonlarında sınırlı denetim yapılması zorunluluğu yönetmelikte açıkça öngörülmüştür, bu ifade doğrudur. D) Yıllık bağımsız denetim yaptırma yükümlülüğü bankalar için esastır, bu ifade doğrudur. E) BDDK’nın özel amaçlı denetim yaptırma yetkisi Bankacılık Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle verilmiştir, bu ifade doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Ara dönem bağımsız denetim raporlarının BDDK’ya bildirimi; konsolide olmayanlarda 60, konsolide olanlarda 90 gün içinde yapılmalıdır.
Soru 20 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
I. 35000 Genel Karşılıklar II. 18200 Birinci Aşama (12 Ay Beklenen Zarar Karşılığı) III. 820040 Birinci Aşama (12 Ay Beklenen Zarar Karşılığı) IV. 620040 Birinci Aşama (12 Ay Beklenen Zarar Karşılığı) Tekdüzen Hesap Planı Hakkında Yönetmelik’te yer alanlar dışında alt ve tali hesap açılmadığı varsayımı altında, söz konusu Yönetmelik uyarınca yayımlanan Bankalarca Uygulanacak Tekdüzen Hesap Planı ve İzahnamesi’ne göre, ‘TFRS 9 Finansal Araçlar’ı uygulayan bankanın kullandırmış olduğu nakdi Türk Lirası ticari kredi için hesapladığı 12 aylık beklenen kredi zarar karşılığının muhasebeleştirilmesinde, yukarıda yer verilen öncüllerdeki hesaplardan hangilerinin kullanılması gereklidir?
- A)I ve II
- B)I ve III
- C)I ve IV
- D)II ve III
- E)II ve
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. TFRS 9 standartlarına göre, kredi zarar karşılıkları (karşılık gideri) 18200 kodlu "Kredi Zarar Karşılıkları" hesabına, buna karşılık gelen alacak ise 820040 kodlu "Kredi Zarar Karşılığı Karşılığı" hesabına kaydedilir. Nakdi Türk Lirası ticari kredi için hesaplanan 12 aylık beklenen zarar karşılığı, bu standart muhasebe kayıtlarına tabidir. Dolayısıyla, karşılığın oluşumu için 18200 (gider) ve 820040 (karşılık) hesaplarının kullanılması gerekir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: I. 35000 Genel Karşılıklar, TFRS 9 öncesi dönemlere ait olup şu an kullanılmamaktadır. II. 18200 hesabı doğru bir gider hesabıdır ancak tek başına yeterli değildir; karşılık hesabı da gerekir. IV. 620040 kodu, TFRS 9 kapsamında kredi zarar karşılığı karşılığı için kullanılan standart hesap kodu değildir (820040 doğrudur).
Bilinmesi gereken kural: TFRS 9 uygulamasında kredi zarar karşılığı muhasebeleştirilirken gider tarafında 18200, karşılık tarafında 820040 kodlu hesaplar kullanılır.
Soru 21 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
I. Yakın izlemedeki kredilerin yer aldığı ikinci grupta sınıflandırılan kredi II. Tahsil imkânı sınırlı kredilerin yer aldığı üçüncü grupta sınıflandırılan kredi III. Tahsili şüpheli kredilerin yer aldığı dördüncü grupta sınıflandırılan kredi IV. Zarar niteliğindeki kredilerin yer aldığı beşinci grupta sınıflandırılan kredi Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’e göre, yukarıda sıralanan öncüllerden hangisi veya hangileri ‘donuk alacak’ olarak kabul edilir?
- A)Yalnız I
- B)Yalnız IV
- C)III ve IV
- D)II, III ve IV
- E)I, II, III ve IV
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. Bankacılık Mevzuatı’na göre, "donuk alacak" tanımı; tahsil imkânı sınırlı, tahsili şüpheli ve zarar niteliğindeki kredileri kapsar. Yönetmelik’in ilgili maddelerinde, bu üç grup (II, III ve IV) doğrudan donuk alacak statüsünde değerlendirilir ve buna göre karşılık ayrılması zorunludur. I. şıkta yer alan "yakın izlemedeki krediler" ise henüz donuk kabul edilmez; sadece izleme listesinde tutulur ve daha düşük karşılık oranı uygulanır. Dolayısıyla sadece II, III ve IV numaralı öncüller donuk alacak tanımına uyar.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) I. şık donuk alacak değildir, sadece yakın izleme grubundadır. B) IV. şık doğru olsa da II ve III’ü de içerdiği için eksiktir. C) II. şık (tahsil imkânı sınırlı) donuk alacak kapsamındadır, bu şıktaki eksiklik nedeniyle yanlıştır. E) I. şık donuk alacak olmadığı için bu seçenek yanlıştır.
Bilinmesi gereken kural: Donuk alacaklar; tahsil imkânı sınırlı, tahsili şüpheli ve zarar niteliğindeki kredilerden oluşur; yakın izleme grubu donuk alacak sayılmaz.
Soru 22 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
I. Borçlunun finansal durumunun değerlendirilmesi sonucunda donuk alacak olarak sınıflandırma koşullarının ortadan kalktığının tespit edilmesi II. Yeniden yapılandırma sonrasında en az bir yıl süreyle donuk alacak olarak izlenmesi III. Yeniden yapılandırma sonrasında ikinci gruba alındığı tarih itibarıyla anapara ve/veya faiz ödemelerinde herhangi bir gecikme olmaması ve gelecekteki ödemelerin zamanında yapılmasına dair herhangi bir şüphe bulunmaması IV. Yeniden yapılandırmaya konu edilen krediye ilişkin gecikmiş ödemelerin ve/veya aktiften silinmiş anapara tutarlarının tahsil edilmiş olması Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’e göre, yeniden yapılandırılmış bir donuk alacağın yakın izlemedeki krediler isimli ikinci grup altında yeniden yapılandırılmış bir alacak olarak sınıflandırılması için yukarıdaki öncüllerde yer alan koşulların hangisinin veya hangilerinin karşılanmış olması gerekmektedir?
- A)Yalnız I
- B)I ve III
- C)I, II ve III
- D)I, III ve IV
- E)I, II, III ve
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Bankacılık Mevzuatı’na göre, yeniden yapılandırılmış donuk alacağın "Yakın İzlemedeki Krediler" (2. Grup) altında sınıflandırılabilmesi için dört temel koşulun da birlikte gerçekleşmesi zorunludur.
Öncelikle, borçlunun finansal durumunun iyileşerek donuk alacak sınıflandırma koşullarının ortadan kalktığı tespit edilmelidir (I). İkinci olarak, yeniden yapılandırma sonrası alacak en az bir yıl boyunca donuk alacak olarak izlenmelidir (II). Üçüncü koşul olarak, yapılandırmanın ikinci gruba alındığı tarihten itibaren anapara ve faiz ödemelerinde gecikme olmamalı ve gelecekteki ödemeler konusunda şüphe bulunmamalıdır (III). Son olarak, yapılandırmaya konu olan gecikmiş ödemeler veya aktiften silinmiş anapara tutarları tahsil edilmelidir (IV).
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı, diğer üç şartı göz ardı ettiği için eksiktir. B şıkkı, zorunlu olan II ve IV. maddeleri içermediği için yanlıştır. C şıkkı, IV. maddeyi (tahsilat şartı) eksik bıraktığı için hatalıdır. D şıkkı ise II. maddeyi (bir yıllık izleme süresi) atladığı için doğru değildir.
Bilinmesi gereken kural: Yeniden yapılandırılmış donuk alacağın 2. gruba alınabilmesi için finansal iyileşme, bir yıllık izleme süresi, düzenli ödeme ve gecikmiş tutarların tahsil edilmesi gibi dört şartın da tam olarak sağlanması gerekir.
Soru 23 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
I. Sınıflandırma tarihinden itibaren en az bir yıl süreyle ikinci grup altında yeniden yapılandırılmış alacak olarak izlenmiş olması II. Bir yıllık izleme süresinde kalan anapara ve faiz ödemelerinin en az yüzde onunun (%10) ödenmiş olması III. En az üç aylık izleme süresi içinde, borçluya kullandırılan herhangi bir kredinin anapara ve/veya faiz ödemelerinde otuz günden fazla gecikme olmaması IV. Yeniden yapılandırmaya neden olan finansal güçlüğün ortadan kalkmış olması Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’e göre, ‘TFRS 9 Finansal Araçlar’ı uygulayan bankaların, canlı olmakla birlikte yakın izlemedeki krediler isimli ikinci grup altında yeniden yapılandırılmış alacak olarak sınıflandırılan kredilerini, en az üç aylık izleme süresi sonunda, yeniden yapılandırma kapsamından çıkararak standart nitelikli krediler isimli birinci grup altında yeniden sınıflandırabilmeleri için yukarıdaki öncüllerde yer alan koşulların hangisinin veya hangilerinin karşılanmış olması gerekmektedir?
- A)Yalnız III
- B)I ve II
- C)III ve IV
- D)I, II ve IV
- E)I, II ve
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. Bankacılık Mevzuatı’na göre, TFRS 9 uygulayan bankalar, yeniden yapılandırılmış alacakları standart gruba (1. grup) alabilmek için borçlunun finansal güçlüğüne dair somut kanıtlar sunması gerekir. Bu kapsamda, ilgili Yönetmelik’in ilgili maddesi uyarınca, kredinin yeniden yapılandırma kapsamından çıkarılması için iki temel şart aranır: Birincisi, en az üç aylık izleme süresi boyunca borçlunun herhangi bir kredisinde 30 günden fazla gecikme olmaması (III. madde). İkincisi ise, yeniden yapılandırmaya neden olan finansal güçkünün ortadan kalkmış olduğunun kanıtlanmasıdır (IV. madde).
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: I. madde, TFRS 9 öncesi eski düzenlemeye ait olup TFRS 9 uygulamasında bu süre şartı aranmaz. II. madde, %10 ödeme şartı da eski düzenlemeye aittir ve TFRS 9 kapsamında geçerli değildir. A şıkkı, finansal güçkünün giderildiğine dair kanıtı (IV) eksik bıraktığı için yetersizdir. B şıkkı, geçerli olmayan I ve II. maddeleri içerdiği için yanlıştır. D şıkkı ise geçerli olmayan I ve II. maddeleri içerdiği için yanlıştır.
Bilinmesi gereken kural: TFRS 9 uygulayan bankalarda yeniden yapılandırılmış kredilerin standart gruba alınması için sadece 3 aylık gecikmesiz ödeme ve finansal güçkünün ortadan kalkması şarttır; eski düzenlemeye ait 1 yıllık izleme ve %10 ödeme şartları artık geçerli değildir.
Soru 24 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’e göre, bankaların alacaklarından dolayı edindikleri varlıklara ilişkin aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Bankalar, alacaklarından dolayı edindikleri emtia, gayrimenkul, ortaklık payları ve diğer varlıkları, ilgili Türkiye Muhasebe Standartlarına göre muhasebeleştirir.
- B)Bankalar alacaklarından dolayı edindikleri emtia, gayrimenkul, ortaklık payları ve diğer varlıkları edinim tarihinden itibaren on yıl içerisinde elden çıkarır.
- C)Bankaların alacaklarından dolayı edindikleri varlıkları elden çıkarma azami süresini değiştirmeye Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurul’u yetkilidir.
- D)Bankalar, alacaklarından dolayı edindikleri gayrimenkulleri, Bankacılık Kanunu’nda belirtilen sınırı ve bankacılık faaliyetlerini yürütebilmek için ihtiyaç duydukları sayı ve büyüklüğü aşmamak ve gerekçelerini denetime hazır bulundurmak kaydıyla kendi kullanımları için tahsis edebilir.
- E)Bankalar, bankacılık faaliyetlerini yürütebilmek için ihtiyaç duydukları sayı ve nitelikte olması koşuluyla alacaklarından dolayı edindikleri emtiayı, kendi kullanımlarına tahsis edebilir.
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. Bankacılık Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca, bankalar alacaklarından dolayı edindikleri varlıkları (emtia, gayrimenkul vb.) edinim tarihinden itibaren beş yıl içinde elden çıkarmak zorundadır. B şıkkındaki "on yıl" ifadesi süreyi hatalı uzattığı için yanlıştır.
Diğer şıkların neden doğru olduğu: A) Varlıklar, ilgili Türkiye Muhasebe Standartları’na göre muhasebeleştirilir (Doğru). C) BDDK, elden çıkarma süresini değiştirmeye yetkilidir (Doğru). D) Bankalar, ihtiyaç duydukları ve sınırı aşmayan gayrimenkulleri kendi kullanımlarına tahsis edebilir (Doğru). E) Bankacılık faaliyetleri için gerekli emtia kendi kullanımına tahsis edilebilir (Doğru).
Bilinmesi gereken kural: Bankaların alacaklarından dolayı edindikleri varlıkları elden çıkarma azami süresi beş yıldır.
Soru 25 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik’e göre, aşağıda yer alan oranlardan hangisi ‘konsolide ana sermaye yeterlilik oranı’nı ifade etmektedir?
- A)Konsolide bazda hesaplanan özkaynak / (piyasa riskine esas tutar + operasyonel riske esas tutar)
- B)Konsolide olmayan bazda hesaplanan özkaynak / (piyasa riskine esas tutar + operasyonel riske esas tutar)
- C)Konsolide bazda hesaplanan çekirdek sermaye / (piyasa riskine esas tutar + operasyonel riske esas tutar)
- D)Konsolide bazda hesaplanan ana sermaye / (piyasa riskine esas tutar + operasyonel riske esas tutar)
- E)Konsolide bazda hesaplanan ana sermaye / (kredi riskine esas tutar + piyasa riskine esas tutar + operasyonel riske esas tutar)
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik uyarınca, konsolide ana sermaye yeterlilik oranı; konsolide bazda hesaplanan ana sermayenin, risk ağırlıklı varlıkların toplamına (kredi, piyasa ve operasyonel risklerin toplamı) bölünmesiyle elde edilir. Bu oran, bankanın konsolide yapıdaki tüm risklere karşı yeterli sermayeye sahip olup olmadığını ölçen temel göstergedir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı payda kısmında kredi riskini eksik bırakır; B şıkkı konsolide olmayan (tekil) bazda hesaplandığı ve paydası eksik olduğu için yanlıştır; C şıkkı "çekirdek sermaye" kullanması ve paydasında kredi riski eksikliği nedeniyle hatalıdır; D şıkkı ise paydasında kredi riskini içermeyerek risk ağırlıklı varlık tanımını tam olarak karşılamaz.
Bilinmesi gereken kural: Konsolide ana sermaye yeterlilik oranı, ana sermayenin kredi, piyasa ve operasyonel risklerin toplamına oranıdır.
Soru 26 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik’e göre, ‘operasyonel risk’ tanımı, aşağıdaki şıklardan hangisinde yer almaktadır?
- A)İki tarafa da yükümlülük getiren bir işlemin muhatabı olan karşı tarafın, bu işlemin nakit akışında yer alan son ödemeden önce temerrüde düşme riski
- B)Bankaların, tüm döviz varlık ve yükümlülükleri nedeniyle döviz kurlarında meydana gelebilecek değişiklikler sonucu maruz kalabilecekleri zarar olasılığı
- C)Yetersiz veya başarısız iç süreçler, insanlar ve sistemlerden ya da harici olaylardan kaynaklanan ve yasal riski de kapsayan zarar etme olasılığı
- D)Piyasa fiyatlarındaki hareketlerden kaynaklı olarak kur riski, emtia riski, faiz oranı riski ve hisse senedi pozisyon riski kapsamında bankanın bilanço içi ve bilanço dışı pozisyonlarının maruz kalabileceği zarar olasılığı
- E)Bankanın alım satım hesapları içinde yer alan hisse senedi pozisyon durumuna bağlı olarak genel piyasa riski ile spesifik riskten kaynaklı maruz kalabileceği zarar olasılığı
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik uyarınca operasyonel risk; yetersiz veya başarısız iç süreçler, insanlar ve sistemlerden ya da harici olaylardan kaynaklanan zarar etme olasılığı olarak tanımlanır. Bu tanım, yasal riski de açıkça kapsamaktadır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı karşı taraf riskini (kredi riski), B şıkkı döviz kuru riskini, D şıkkı genel piyasa riskini ve E şıkkı hisse senedi riskini tanımlamaktadır.
Bilinmesi gereken kural: Operasyonel risk, insan hatası, sistem arızası veya dış olaylardan kaynaklanan kayıplardır; piyasa veya kredi riski değildir.
Soru 27 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
I. Bilanço içi varlıklar ile gayri nakdî krediler II. Taahhütler III. Türev finansal araçlar Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik’e göre, kredi riskine esas tutar, yukarıdakilerden hangisine veya hangilerine ilişkin risk ağırlıklı tutarların toplamından oluşur?
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)I ve II
- D)I ve III
- E)I, II ve
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik’e göre, kredi riskine esas tutar; bilanço içi varlıklar, bilanço dışı kalemler (taahhütler) ve türev finansal araçlar dahil olmak üzere tüm kredi riski taşıyan pozisyonların risk ağırlıklı tutarlarının toplamından oluşur. Bu nedenle I, II ve III numaralı kalemlerin tamamı bu kapsamdadır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı, bilanço dışı kalemleri ve türev araçları dışladığı için eksiktir. B şıkkı, bilanço içi varlıkları ve türev araçları dışladığı için eksiktir. C şıkkı, türev finansal araçları dışladığı için eksiktir. D şıkkı, taahhütleri (bilanço dışı kalemleri) dışladığı için eksiktir.
Bilinmesi gereken kural: Kredi riski hesaplamasında sadece bilanço içi varlıklar değil, taahhütler ve türev araçlar gibi bilanço dışı tüm risk taşıyan kalemler de risk ağırlık faktörüyle çarpılarak toplam risk ağırlıklı tutara dahil edilir.
Soru 28 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik’e göre, ‘kredi riskine esas tutar’ın hesaplanmasına ilişkin aşağıda yer alan bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A)Kredi riskine esas tutar; standart yaklaşım, içsel derecelendirmeye dayalı yaklaşımlar veya temel gösterge yaklaşımıyla hesaplanır.
- B)İçsel derecelendirmeye dayalı yaklaşımlar; temel ve gelişmiş içsel derecelendirmeye dayalı hesaplama yaklaşımlarından oluşur.
- C)Temerrüt olasılığının içsel olarak hesaplandığı, temerrüt halinde kayıp ve dönüştürme oranı değerlerinin Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlendiği kredi riski hesaplama yaklaşımına ‘temel içsel derecelendirmeye dayalı yaklaşım’ denir.
- D)Temerrüt olasılığı, temerrüt halinde kayıp ve dönüştürme oranı değerlerinin içsel olarak hesaplandığı kredi riski hesaplama yaklaşımına ‘gelişmiş içsel derecelendirmeye dayalı yaklaşım’ denir.
- E)İçsel derecelendirmeye dayalı yaklaşımın kullanılması, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu iznine tabidir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine İlişkin Yönetmelik’e göre, kredi riskine esas tutar sadece Standart Yaklaşım veya İçsel Derecelendirmeye Dayalı Yaklaşımlar (Temel ve Gelişmiş) ile hesaplanır. "Temel Gösterge Yaklaşımı", kredi riski değil, işletme ve yönetim riski sermaye yeterliliğinin hesaplanmasında kullanılan ayrı bir yaklaşımdır. Bu nedenle A şıkkındaki ifade mevzuata aykırıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri:
- B Şıkkı: Doğrudur; içsel derecelendirme yaklaşımları temel ve gelişmiş olarak ikiye ayrılır.
- C Şıkkı: Doğrudur; temel yaklaşım, sadece temerrüt olasılığını (PD) bankanın, LGD ve EAD değerlerini BDDK’nın belirlediği modeldir.
- D Şıkkı: Doğrudur; gelişmiş yaklaşım, PD, LGD ve EAD değerlerinin tamamının bankaca içsel olarak hesaplandığı modeldir.
- E Şıkkı: Doğrudur; bu yaklaşımı kullanmak için BDDK’dan yazılı izin alınması zorunludur.
Bilinmesi gereken kural: Temel Gösterge Yaklaşımı, kredi riski değil, işletme ve yönetim riski için kullanılır; kredi riski sadece Standart ve İçsel Derecelendirme yaklaşımlarıyla ölçülür.
Soru 29 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bilgi Sistemleri ve İş Süreçleri Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’e göre, denetlenenin verilerinin bütünlüğünün, tutarlılığının, güvenilirliğinin ve gereken durumlarda gizliliğinin sağlanmasına, faaliyetlerinin devamlılığının teminine olumsuz etki yapması muhtemel bir kontrol zayıflığı veya birkaç kontrol zayıflığının bir araya gelmesi sonucu oluşan önemsiz sayılamayacak eksiklik aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
- A)Kayda değer kontrol eksikliği
- B)Tasarımdaki kontrol eksikliği
- C)Önemli kontrol eksikliği
- D)Ciddi eksiklik
- E)Önemli yanlışlık
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Kayda değer kontrol eksikliğidir.
Neden Doğru? Bilgi Sistemleri ve İş Süreçleri Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’in 4. maddesindeki tanımlara göre; denetlenenin verilerinin bütünlüğü, tutarlılığı, güvenilirliği ve gizliliğinin sağlanmasına veya faaliyet devamlılığına olumsuz etki yapması muhtemel, önemsiz sayılamayacak kontrol zayıflığı veya zayıflıkların birleşimi "Kayda Değer Kontrol Eksikliği" olarak tanımlanmıştır. Sorudaki ifade, yönetmelikteki bu tanımın birebir yansımasıdır.
Diğer Şıklar Neden Yanlış?
- B) Tasarımdaki kontrol eksikliği: Kontrolün var olmaması veya yetersiz tasarlanması durumudur, etki düzeyini değil yapıyı ifade eder.
- C) Önemli kontrol eksikliği: Yönetmelikte bu spesifik terim, sorudaki "önemsiz sayılamayacak" ve "devamlılık" vurgusuyla eşleştirilen tanım için kullanılmaz.
- D) Ciddi eksiklik: Genellikle daha ağır sonuçlar doğuran ve farklı bağlamlarda kullanılan genel bir terimdir, yönetmelikteki teknik tanım değildir.
- E) Önemli yanlışlık: Muhasebe veya finansal raporlama hatalarını ifade eder, kontrol zayıflığı tanımını karşılamaz.
Bilinmesi gereken kural: Bilgi sistemleri denetiminde, verilerin bütünlüğü ve faaliyet devamlılığına yönelik önemsiz sayılamayacak zayıflıklar mutlaka "Kayda Değer Kontrol Eksikliği" olarak nitelendirilir.
Soru 30 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bilgi Sistemleri ve İş Süreçleri Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’e göre, en az bir önemli kontrol eksikliğiyle karşılaşılmasına rağmen, bu eksikliklerin denetlenenin bilgi sistemleri ile iş süreç ve sistemlerinin bütününü veya büyük bir kısmını etkilemediğinin düşünülmesi halinde, bilgi sistemleri denetimi gerçekleştiren kuruluşun bilgi sistemleri denetimi raporunu imzalamaya yetkili denetçilerinin aşağıdakilerden hangisini içeren bir bilgi sistemleri denetimi raporu düzenlemesi gereklidir?
- A)Olumlu görüş içeren
- B)Şartlı görüş içeren
- C)Görüş bildirmekten kaçınmayı
- D)Olumsuz görüş içeren
- E)Görüş bildirmekten kaçınma veya olumsuz görüşten uygun olanını içeren
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. Bilgi Sistemleri ve İş Süreçleri Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’e göre, önemli bir kontrol eksikliği tespit edilmiş ancak bu eksiklik sistemin tamamını veya büyük bir kısmını etkilemiyorsa, denetçi "Şartlı Görüş" verir. Bu görüş, finansal tabloların genel olarak doğru olduğunu ancak belirli önemli eksiklikler nedeniyle sınırlı bir uyarı içerdiğini belirtir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A) Olumlu görüş, kontrol eksikliği olmadığı durumlarda verilir. C) Görüş bildirmekten kaçınma, yetersiz kanıt veya bağımsızlık sorunu gibi durumlarda uygulanır. D) Olumsuz görüş, eksikliklerin sistemi tamamen etkilediği ve raporun güvenilmez olduğu durumlarda verilir. E) Bu seçenek, durumun "tamamen etkilemediği" şartına uymadığı için uygunsuzdur.
Bilinmesi gereken kural: Önemli kontrol eksikliği sistemin büyük kısmını etkilemiyorsa şartlı görüş, tüm sistemi etkileyecek kadar kritikse olumsuz görüş verilir.
Soru 31 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bilgi Sistemleri ve İş Süreçleri Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’e göre, bankalarda iş süreçleri bağımsız denetimi ile bilgi sistemleri bağımsız denetiminin yapılması gereken süreler sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- A)Her yıl / iki yılda bir kez
- B)Her yıl / her yıl
- C)İki yılda bir kez / iki yılda bir kez
- D)İki yılda bir kez / üç yılda bir kez
- E)Üç yılda bir kez / üç yılda bir kez
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. Bilgi Sistemleri ve İş Süreçleri Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’in 5. maddesi uyarınca, bankaların iş süreçleri bağımsız denetimini her yıl, bilgi sistemleri bağımsız denetimini ise iki yılda bir kez yapmaları zorunludur. Bu düzenleme, operasyonel risklerin yıllık takibi ile teknolojik altyapının daha uzun vadeli ancak düzenli denetimini öngörür.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu şöyledir: B şıkkı, bilgi sistemleri denetimini her yıl yapmayı gerektirdiği için yönetmeliğe aykırıdır. C şıkkı, iş süreçleri denetimini iki yılda bir yapmayı öngördüğü için yanlıştır. D şıkkı, her iki denetim türünü de iki yılda bir yapmayı öngördüğü için hatalıdır. E şıkkı, denetim sıklıklarını üç yılda bir olarak belirtmesi nedeniyle mevzuata uymamaktadır.
Bilinmesi gereken kural: Bankalarda iş süreçleri denetimi yıllık, bilgi sistemleri denetimi ise iki yılda bir kez yapılmalıdır.
Soru 32 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bilgi Sistemleri ve İş Süreçleri Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’e göre, “Bir kontrolün işletiminin etkin olarak kabul edilebilmesi için, işletimdeki kontrol eksikliğinin bu kontrol bünyesinde bulunmaması veya bulunsa dahi …… sebebiyet vermemesi gerekir.” hükmünde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi doğru olur?
- A)Kontrol zayıflığına
- B)Kayda değer kontrol eksikliğine
- C)Muhtemel kontrol eksikliğine
- D)Yapısal kontrol eksikliğine
- E)Önemli kontrol eksikliğine
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Bilgi Sistemleri ve İş Süreçleri Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’in 13. maddesine göre, bir kontrolün etkin sayılabilmesi için mevcut eksikliklerin "önemli kontrol eksikliği" teşkil etmemesi şarttır. Yönetmelik, kontrol ortamındaki zafiyetlerin sadece varlığıyla değil, bunların finansal tablolar veya iş sürekliliği açısından "önemli" bir risk oluşturup oluşturmadığıyla ilgilenir. Dolayısıyla, eksiklik bulunsa dahi bu durumun önemli bir kontrol hatasına dönüşmemesi, kontrolün etkinliği için temel kriterdir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir:
- A) Kontrol zayıflığına: Zayıflık genel bir terimdir; yönetmelik spesifik olarak "önemli" eşiğini esas alır.
- B) Kayda değer kontrol eksikliğine: Yönetmelikte bu ifade yerine "önemli" tabiri kullanılmıştır.
- C) Muhtemel kontrol eksikliğine: Olasılık durumu değil, niteliksel önem derecesi esas alınır.
- D) Yapısal kontrol eksikliğine: Yapısal bozukluklar önemli olabilir ancak yönetmelik genel kural olarak "önemli" vurgusu yapar.
Bilinmesi gereken kural: Bilgi sistemleri denetiminde kontrol etkinliği, tespit edilen eksikliklerin "önemli kontrol eksikliği" oluşturup oluşturmadığına göre değerlendirilir.
Soru 33 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bankaların Likidite Karşılama Oranı Hesaplamasına İlişkin Yönetmelik’e göre, aşağıdakilerden hangisi birinci kalite likit varlıktır?
- A)Konut ipoteğine dayalı menkul kıymetlerden, varlık havuzu sadece konut ipotekli alacaklardan oluşan ve bankanın veya bağlı ortaklıklarının ya da iştiraklerinin varlıklarını ve herhangi bir yapılandırılmış ürünü içermeyenler.
- B)Konut ipoteğine dayalı menkul kıymetlerden, ihraç sırasında varlık havuzundaki toplam alacakların ipoteğe konu konutların toplam değerine oranı en fazla %80 olanlar.
- C)Merkez Bankası politikalarının likidite sıkışıklığı zamanlarında bankaların kullanımına izin verdiği tutar kadarıyla sınırlı olmak üzere merkez bankaları nezdindeki vadeli ve vadesiz serbest hesaplar ile zorunlu karşılıklar.
- D)Borsada işlem gören ve merkezi takasa tabi olan hisse senetlerinden BIST100 endeksi içerisinde olan veya yurtdışı şubelerin bulunduğu ülkelerin ana endeksleri içerisinde ve ulusal para birimleri cinsinden olan hisse senetleri.
- E)Yetkili bir kredi derecelendirme kuruluşu tarafından verilen uzun vadeli kredi derecelendirme notu A+ ile BBB- arasında olan borçlanma araçları.
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. Bankaların Likidite Karşılama Oranı Hesaplamasına İlişkin Yönetmelik’e göre birinci kalite likit varlıklar (HQLA-A), merkez bankaları nezdindeki vadeli ve vadesiz serbest hesaplar ile zorunlu karşılıkları kapsar. Bu varlıklar, likidite sıkışıklığı durumunda merkez bankası politikaları çerçevesinde kullanılabilir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı, konut ipoteğine dayalı menkul kıymetlerin ikinci kalite likit varlık (HQLA-B) sınıfına girmesinden dolayı yanlıştır. B şıkkı, LTV oranı %80’i aşmayan konut ipotekli menkul kıymetlerin de ikinci kalite varlık kapsamında değerlendirilmesinden dolayı yanlıştır. D şıkkı, BIST100 veya yurtdışı ana endekslerdeki hisse senetlerinin ikinci kalite likit varlık olarak sınıflandırılmasından dolayı yanlıştır. E şıkkı, A+ ile BBB- arası derecelendirme notuna sahip borçlanma araçlarının ikinci kalite likit varlık statüsünde yer almasından dolayı yanlıştır.
Bilinmesi gereken kural: Birinci kalite likit varlıklar, neredeyse sıfır riskli ve anında nakite çevrilebilen, genellikle merkez bankası rezervlerini içeren en yüksek likidite derecesindeki varlıklardır.
Soru 34 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Likidite Riskinin Yönetimine İlişkin Rehber’e göre, likidite riski yönetim sürecinde esas sorumluluk aşağıdakilerden hangisine aittir?
- A)Riskli kredi tahsis birimi
- B)Yönetim kurulu
- C)Genel kurul
- D)Denetim kurulu
- E)Denetim komitesi
Çözümü göster — doğru cevap B
Likidite riski, bankanın finansal taahhütlerini zamanında ve tam olarak yerine getireme riskidir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın "Likidite Riskinin Yönetimine İlişkin Rehber"i uyarınca, bankaların risk yönetimi çerçevesinde en üst düzey karar alma ve gözetim organı olan Yönetim Kurulu, likidite riski yönetim sürecinden esas sorumludur. Rehberde belirtildiği üzere yönetim kurulu, likidite riski yönetim politikalarını onaylamak, risk iştahını belirlemek ve bu riskin etkin bir şekilde yönetildiğinden emin olmakla yükümlüdür. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: A) Riskli kredi tahsis birimi, sadece kredi süreçlerinden sorumludur, kurumsal risk yönetimi yetkisi yoktur. C) Genel kurul, bankanın en yüksek karar organıdır ancak günlük operasyonel ve risk yönetimi süreçlerine doğrudan müdahil olmaz. D) Denetim kurulu, yönetim kurulunu denetler ancak risk yönetiminden esas sorumlu değildir. E) Denetim komitesi, denetim süreçlerini yürütür ancak likidite riski politikalarının esas sorumlusu yönetim kuruludur.
Bilinmesi gereken kural: Bankacılık mevzuatına göre, likidite riski dahil tüm önemli risklerin yönetiminden esas sorumluluk her zaman Yönetim Kuruluna aittir.
Soru 35 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bankalarca Yıllık Faaliyet Raporunun Hazırlanmasına ve Yayımlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’e göre, banka genel kuruluna sunulması uygun görülen yıllık faaliyet raporunda yer alan finansal bilgilerin ilgili hesap dönemi sonu itibarıyla düzenlenen bağımsız denetim raporuyla uyumluluğu ve doğruluğuna ilişkin söz konusu bağımsız denetim raporunu düzenleyen yetkili denetim kuruluşunca yapılan denetimde, yıllık faaliyet raporunda yer alan finansal bilgiler içerisinde gerçek duruma ilişkin yanlış ya da eksik beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi halinde, gerekli değişikliklerin ya da düzeltmelerin yapılmasının uygun olup olmayacağına karar verme yetkisine aşağıdakilerden hangisi sahiptir?
- A)Banka yönetim kurulu
- B)Banka genel müdürü
- C)Banka kredi komitesi başkanı
- D)Banka ilgili genel müdür yardımcısı
- E)Banka müfettişi
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru Şıkkın Açıklaması: Bankalarca Yıllık Faaliyet Raporunun Hazırlanmasına ve Yayımlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, bağımsız denetim sırasında raporlama hataları tespit edildiğinde, bu hataların giderilmesi ve raporun nihai halinin belirlenmesi Banka Yönetim Kurulu'nun yetkisindedir. Yönetim Kurulu, denetçi raporunu inceleyerek gerekli düzeltmelerin yapılmasına karar verme ve raporu onaylama yetkisini haizdir. Bu nedenle A şıkkı doğrudur.
Diğer Şıkların Yanlışlığı:
- B) Genel Müdür, raporu hazırlamaktan sorumludur ancak nihai onay ve düzeltme karar yetkisi Yönetim Kurulu'ndadır.
- C) Kredi Komitesi başkanı, sadece kredi politikalarıyla ilgilenir ve faaliyet raporu onay yetkisine sahip değildir.
- D) Genel Müdür Yardımcısı, idari bir görev üstlenir ancak mevzuatta bu karar yetkisi ona tanınmamıştır.
- E) Müfettiş, iç denetim ve kontrol görevi yapar ancak dış denetim raporu düzeltmelerine karar verme yetkisi yoktur.
Bilinmesi Gereken Kural: Bağımsız denetim raporundaki finansal uyumsuzluklarda nihai karar ve onay yetkisi her zaman Banka Yönetim Kurulu'na aittir.
Soru 36 · 2022/11 · Bankacılık Mevzuatı
Bankaların Muhasebe Uygulamalarına ve Belgelerin Saklanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’e göre, bankaların, müşterilerinden ve resmi ya da özel kurum ve kuruluşlardan aldıkları mektup, telgraf, elektronik posta mesajı, ilam ve tebligatlar ile diğer yazıları istenildiğinde ibraz edilebilecek şekilde nezdlerinde kaç yıl süreyle saklamaları zorunludur?
- A)3
- B)5
- C)10
- D)12
- E)15 Test Bitti Cevaplarınızı Kontrol Ediniz.
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. Bankaların Muhasebe Uygulamalarına ve Belgelerin Saklanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 10. maddesi uyarınca, bankalar müşterilerinden ve resmi/özel kurum/kuruluşlardan aldıkları mektup, telgraf, elektronik posta mesajı, ilam, tebligat ve diğer yazıları, istenildiğinde ibraz edilebilecek şekilde nezdlerinde 10 yıl süreyle saklamakla yükümlüdür. Bu süre, belgenin alındığı tarihten itibaren başlar.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: A) 3 yıl, genel ticari defterlerin saklama süresinden farklıdır ve bu özel belge türleri için yetersizdir. B) 5 yıl, bazı ticari defterler veya basit muhasebe kayıtları için geçerli olabilir ancak yönetmelikte belirtilen bu yazışmalar için yetersizdir. D) 12 yıl, mevzuatta bu spesifik belge türleri için öngörülen bir saklama süresi değildir. E) 15 yıl, yasal zorunluluk olarak bu belge grubu için öngörülen süre değildir; genellikle daha ağır suçlar veya özel durumlarda farklı süreler söz konusu olabilir.
Bilinmesi gereken kural: Bankacılık mevzuatına göre, bankaların nezdinde bulunan resmi ve özel yazışma, tebligat ve elektronik mesajlar gibi belgeler, ibraz imkanı sağlamak amacıyla 10 yıl boyunca saklanmalıdır.