Soru 1 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmeliğe göre katılımcı, bireysel emeklilik sistemine giriş tarihinden itibaren en az … yıl sistemde bulunmak koşuluyla … yaşını tamamladıktan sonra emekliliğe hak kazanır. Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla gelmesi gereken seçenekler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A)10 ve 55
- B)10 ve 56
- C)10 ve 65
- D)15 ve 56
- E)15 ve 65
Çözümü göster — doğru cevap B
Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmeliğin 25. maddesi uyarınca, katılımcının emeklilik hakkı kazanabilmesi için iki temel şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birincisi, sisteme giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl süreyle sistemde kalmak; ikincisi ise 56 yaşını tamamlamaktır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkındaki 55 yaşı, mevzuatta emeklilik için aranan asgari yaş sınırı değildir. C şıkkındaki 65 yaşı, genel emeklilik yaşından farklı olarak BES için geçerli olan 56 yaşını yansıtmadığından yanlıştır. D şıkkındaki 15 yıl süresi, yönetmelikte öngörülen 10 yıllık asgari süre ile uyuşmamaktadır. E şıkkı hem 15 yıllık süre hem de 65 yaş ile hem süre hem de yaş şartlarını hatalı vermektedir.
Bilinmesi gereken kural: BES’te emeklilik hakkı kazanmak için sisteme girişten itibaren en az 10 yıl sistemde kalmak ve 56 yaşını tamamlamak zorunludur.
Soru 2 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununa göre emeklilik şirketlerinin faaliyete geçebilmeleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Emeklilik branşında faaliyet ruhsatı alan şirketin, ruhsatın veriliş tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde fon kurmak amacıyla Sermaye Piyasası Kuruluna başvurması gerekir.
- B)Faaliyet ruhsatı almak üzere yapılan başvurularda iki yıl içinde en az yüzbin katılımcıya hizmet verecek biçimde gerekli her türlü planlamanın yapılmış olması şartı aranmaktadır.
- C)Kuruluş izni için gerekli sermaye tutarı, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun belirlediği miktar ve sınırları aşmamak üzere Sermaye Piyasası Kurulu tarafından artırılabilir.
- D)Kuruluş izni alan şirketin faaliyete geçebilmesi için emeklilik branşında faaliyet ruhsatı alması zorunludur.
- E)Kuruluşa ilişkin verilen izin, izin tarihinden itibaren bir yıl içinde emeklilik branşı faaliyet ruhsatı almak üzere başvurunun yapılmamış olması halinde kendiliğinden geçersiz olur.
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 4632 sayılı Kanun’a göre, kuruluş izni için gerekli sermaye tutarı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SDDK) tarafından belirlenir. Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) bu tutarı artırma yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla C şıkkındaki "SPK tarafından artırılabilir" ifadesi mevzuata aykırıdır ve yanlıştır.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu (yani neden doğru oldukları): A) Kanun hükmüne uygun olarak, ruhsat alan şirketin 3 ay içinde SPK’ya fon kurma başvurusu yapması zorunludur. B) Faaliyet ruhsatı başvurusunda, iki yıl içinde en az 100 bin katılımcıya hizmet verecek planlamanın yapılması yasal bir şarttır. D) Kuruluş izni alan şirketin, faaliyet gösterebilmesi için mutlaka emeklilik branşında faaliyet ruhsatı alması gerekir. E) Kuruluş izni, bir yıl içinde faaliyet ruhsatı başvurusu yapılmazsa kendiliğinden geçersiz hale gelir.
Bilinmesi gereken kural: Bireysel emeklilik sektöründe sermaye yeterliliği ve düzenleme yetkisi SDDK’ya aittir; SPK’nın bu konuda sermaye tutarını artırma yetkisi yoktur.
Soru 3 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Türk Ticaret Kanununa göre hayat sigortalarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Sigorta ettiren, sigortacının kendisine cayma hakkını kullanabileceğini bildirmesinden itibaren onbeş gün içinde sözleşmeden cayabilir.
- B)Sigorta ettiren ile sigortacı arasında, sigorta edilecek kişinin doktor incelemesinden geçmesi kararlaştırılmış olsa bile, sigortacı sigortalanacak kişiyi bu incelemeyi yaptırmaya zorlayamaz.
- C)Bir kimsenin hayatı bir veya birkaç sigortacı tarafından çeşitli bedeller üzerine sigorta ettirilebilir.
- D)Yaşama ihtimaline karşı yapılan sigortalarda, sigortacıdan ayrılma değerinin istenilebilmesi için sigortalının sağlıklı olduğunu ispat etmesi gerekir.
- E)Sigortacı, sözleşmenin yapılmasından itibaren beş yıl geçmişse, sigorta ettirenin sözleşmenin yapılması sırasında beyan yükümlülüğünü kasıtlı bir şekilde ihlal etmiş olması nedeniyle sözleşmeden cayamaz, prim farkı isteyemez.
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 866/2 hükmüne göre, sigortacının sözleşmeden cayma hakkı, sözleşmenin yapılmasından itibaren beş yıl geçtikten sonra düşer. Ancak bu süre, sigorta ettirenin beyan yükümlülüğünü kasıtlı olarak ihlal etmesi durumunda on yıldır. E şıkkı, kasıtlı ihlal durumunda da cayma süresini beş yıl olarak belirttiği için yanlıştır.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) TTK m. 866/1’e göre cayma süresi 15 gündür; ifade doğrudur. B) Sigortacı, sigortalıyı tıbbi muayeneye zorlayamaz; ifade doğrudur. C) Hayat sigortasında çoklu sigorta yapılabilir; ifade doğrudur. D) Ayrılma değeri için sigortalının sağlıklı olması gerekir; ifade doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Sigorta ettiren beyan yükümlülüğünü kasıtlı ihlal ederse sigortacının cayma süresi 5 yıl değil, 10 yıldır.
Soru 4 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Danışma komitesi kurulması. Finansal varlıkların katılım esasları çerçevesinde yönetilmesi. Sözleşmenin hibe esaslı olması. Dinen meşru olmayan konu ve risklerin teminat altına alınmaması. Tüzel kişiliği haiz fon kurulması. Bir sigorta şirketinin katılım esaslı faaliyette bulunmak istemesi durumunda yukarıdakilerden hangileri taşıması gereken asgari koşullardandır?
- A)I, II, III
- B)I, II, IV
- C)II, III, IV
- D)II, IV, V
- E)Hepsi
Çözümü göster — doğru cevap B
Katılım sigortası faaliyetinde bulunmak isteyen şirketlerin, 5549 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca belirli asgari koşulları taşıması zorunludur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Neden Doğru? Katılım sigortası şirketleri, şeriat hükümlerine uygunluk sağlamak amacıyla bir Danışma Komitesi (I) kurmak zorundadır. Ayrıca, fonların katılım esasları çerçevesinde yönetilmesi (II) ve dinen meşru olmayan (faiz, kumar vb.) konu ve risklerin teminat altına alınmaması (IV) temel ilkelerdir. Bu üç madde, katılım sigortacılığının yapısal ve şerai uyumluluk gerekliliklerini oluşturur.
Diğer Şıklar Neden Yanlış?
- III (Hibe esaslı sözleşme): Katılım sigortası sözleşmeleri hibe (bağış) esaslı değil, karşılıklı menfaat ve risk paylaşımı (mübarek, müşareke vb.) esaslıdır.
- V (Tüzel kişiliği haiz fon): Fonlar tüzel kişilik niteliği taşımaz; sigorta şirketinin bünyesinde, şirketin tüzel kişiliği altında yönetilir.
Bilinmesi gereken kural: Katılım sigortacılığında şerai uyum için danışma komitesi zorunludur, fonlar tüzel kişilik değildir ve sözleşmeler hibe değil, ortaklık/risk paylaşımı modeline dayanır.
Soru 5 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Tek ya da taksitli prim ödemeleri karşılığında, süresi ve miktarı açısından belirli olan taahhütleri kapsayan aktüeryal tekniğe dayanan, risk unsuru içermeyen ve birikim işlemlerine bağlı ödeme yapan hayat grubu sigorta branşı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Sermaye itfa sigortası
- B)Doğum sigortası
- C)Yatırım fonlu sigorta
- D)Grup hayat sigortası
- E)Evlilik sigortası
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. Sermaye itfa sigortası, prim ödemeleri karşılığında belirli bir süre veya tutar için taahhüt edilen, aktüeryal hesaplara dayanan ve doğrudan risk (ölüm/yaşam) yerine birikim ve sermaye iadesi odaklı bir yapıdır. Mevzuata göre, primlerin birikimi ve vade sonunda sermayenin iadesi esas alındığı için saf risk unsuru taşımaz; bu da sorudaki "risk unsuru içermeyen" ve "birikim işlemlerine bağlı ödeme" ifadeleriyle birebir örtüşür.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: B şıkkı (Doğum sigortası), doğum olayına bağlı bir risk sigortasıdır. C şıkkı (Yatırım fonlu sigorta), piyasa riski taşıyan ve fon değerine endeksli bir yapıdır. D şıkkı (Grup hayat sigortası), ölüm riskini kapsayan temel bir risk sigortasıdır. E şıkkı (Evlilik sigortası), evlilik olayına bağlı bir risk sigortasıdır.
Bilinmesi gereken kural: Sermaye itfa sigortaları, birikim ve sermaye iadesi odaklı oldukları için saf risk sigortası sayılmaz ve aktüeryal temelli belirli taahhütlerdir.
Soru 6 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Sigorta, Reasürans Şirketleri ile Emeklilik Şirketlerinin Finansal Raporlamaları Hakkında Yönetmelik uyarınca sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinin hazırlaması zorunlu olan finansal tablolar aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A)Bilanço, gelir tablosu, özsermaye değişim tablosu ve nakit akış tablosu hazırlanması zorunlu finansal tablolar olup dipnot ve açıklamaların sunulması ihtiyaridir.
- B)Bilanço ve gelir tablosu, özsermaye değişim tablosu ve nakit akış tablosu hazırlanması zorunlu finansal tablolar olup finansal tablo dipnot ve açıklamaları finansal tabloların ayrılmaz parçalarıdır.
- C)Bilanço, gelir tablosu, özsermaye değişim tablosu, nakit akış tablosu ve kâr dağıtım tablosu hazırlanması zorunlu finansal tablolar olup finansal tablo dipnot ve açıklamalarının sunulması durum ve şartlara göre değerlendirildikten sonra şirket yönetiminin kararına bırakılmıştır.
- D)Bilanço, gelir tablosu, özsermaye değişim tablosu, nakit akış tablosu ve kâr dağıtım tablosu hazırlanması zorunlu finansal tablolar olup finansal tablo dipnot ve açıklamaları finansal tabloların ayrılmaz parçalarıdır.
- E)Bilanço ve gelir tablosu hazırlanması zorunlu finansal tablolar olup özsermaye değişim tablosu ve nakit akış tablosu gibi tabloların hazırlanması ile finansal tablo dipnot ve açıklamalarının sunulması ihtiyaridir.
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketlerinin Finansal Raporlamaları Hakkında Yönetmelik uyarınca, bu şirketlerin hazırlaması zorunlu finansal tablolar; bilanço, gelir tablosu, özsermaye değişim tablosu, nakit akış tablosu ve kâr dağıtım tablosudur. Ayrıca yönetmelik, finansal tablo dipnot ve açıklamalarının, finansal tabloların ayrılmaz parçaları olduğunu ve eksiksiz sunulması gerektiğini açıkça hükme bağlar. Bu nedenle dipnotların sunulması zorunludur ve yönetimin takdirine bırakılamaz.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır:
- A: Dipnot ve açıklamaların sunulması zorunludur, ihtiyari değildir.
- B: Zorunlu tablo listesi eksiktir; kâr dağıtım tablosu dahil edilmemiştir.
- C: Dipnot ve açıklamaların sunulması şirket yönetiminin takdirine bırakılamaz, zorunludur.
- E: Özsermaye değişim, nakit akış tabloları ve dipnotlar zorunludur, ihtiyari değildir.
Bilinmesi gereken kural: Sigorta ve emeklilik şirketlerinde bilanço, gelir, özsermaye değişim, nakit akış ve kâr dağıtım tabloları ile dipnotlar zorunludur ve dipnotlar finansal tabloların ayrılmaz parçasıdır.
Soru 7 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Sektörlerinde İç Sistemlere Dair Yönetmelik uyarınca aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)İç sistemlerin kurulmasında ve etkin şekilde işletilmesinde nihai sorumluluk yönetim kurulundadır.
- B)Denetim komitesi, asgari olarak icrai görevi bulunmayan iki yönetim kurulu üyesinden oluşan ve denetim ve gözetim faaliyetlerinin yerine getirilmesinde yönetim kuruluna yardımcı olmak üzere kurulan komitedir.
- C)Faaliyetlerin icrasını gerçekleştiren her bir birim iç kontrol politikaları oluşturmaktan ve bu politikaların uygulanmasından birinci derecede sorumludur.
- D)Risk limitleri, risk yönetimi politikalarına uygun olarak gerekli sürelerde ve her hâlükârda azami iki yılda bir gözden geçirilir ve piyasa koşulları ile kuruluş stratejisindeki değişmelere göre uyarlanır.
- E)Üstlenilen ve maruz kalınan risklerin uzun vadeli olarak sermaye yeterliliğine ve şirket sürekliliğine etkilerinin ölçüldüğü sermaye yeterliliği etki analiz raporu iç kontrol fonksiyonu kapsamında hazırlanır.
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Sermaye yeterliliği etki analiz raporu, iç kontrol fonksiyonunun değil, risk yönetimi fonksiyonunun görev alanına girer. Sigortacılıkta ve özel emeklilikte risk yönetimi, şirketin maruz kaldığı riskleri ölçüp sermaye yeterliliğini değerlendirir; iç kontrol ise bu süreçlerin mevzuata uygunluğunu denetler. Bu ayrım, yönetmelikte fonksiyonların yetki ve sorumluluk sınırlarını netleştirir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Doğrudur; yönetim kurulu nihai sorumludur. B) Doğrudur; denetim komitesi tanımı böyledir. C) Doğrudur; birimler birinci derece sorumludur. D) Doğrudur; risk limitleri en az iki yılda bir gözden geçirilir.
Bilinmesi gereken kural: Sermaye yeterliliği etki analizleri, iç kontrol değil, risk yönetimi fonksiyonu tarafından hazırlanır.
Soru 8 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Bireysel emeklilik sisteminde devlet katkısıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Devlet katkısı, emeklilik şirketleri tarafından emeklilik gözetim merkezine iletilen bilgiler esas alınarak, emeklilik gözetim merkezi tarafından hesaplanır.
- B)Emeklilik birikimini en az on yıllık gelir sigortası sözleşmesi kapsamında almayı tercih eden çalışana, birikim tutarı üzerinden nispi olarak hesaplanan devlet katkısı tutarına başlangıç devlet katkısı denir.
- C)Bir katılımcının emeklilik sözleşmesinin sonlanması halinde, bu sözleşmede müteakip yıllara devreden katkı payları için devlet katkısı hesaplaması yapılmaz.
- D)1/1/2013 tarihinden sonra sözleşmenin sistemde geçirdiği sürenin altı yıldan on yıla kadar olması durumunda katılımcı, Devlet katkısı hesabındaki tutarların yüzde otuz beşine hak kazanır.
- E)Katılımcının, önceki şirketinde ödediği katkı payları nedeniyle hesabına henüz intikal etmemiş bir devlet katkısı bulunması halinde bu tutar en geç, şirkete ödendiği günü takip eden iş günü katılımcının yeni şirketine aktarılır.
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. B şıkkı yanlıştır çünkü "başlangıç devlet katkısı", birikim tutarı üzerinden nispi olarak hesaplanan tutar değil; katılımcının kendi ödediği katkı paylarının belirli bir oranında (mevcut mevzuata göre %30) devlet tarafından karşılanan tutardır. B şıkkındaki tanım, devlet katkısının genel yapısını yanlış yansıtmaktadır.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) Doğrudur. Hesaplama yetkisi ve yükümlülüğü Emeklilik Gözetim Merkezi'ndedir. C) Doğrudur. Sözleşme sonlanırsa ve süre tamamlanmazsa, devreden katkı paylarına devlet katkısı sağlanmaz. D) Doğrudur. 6-10 yıl arası süre için hak kazanma oranı %35'tir. E) Doğrudur. Şirket değişikliğinde intikal etmemiş haklar en geç bir sonraki iş günü yeni şirkete aktarılmalıdır.
Bilinmesi gereken kural: Başlangıç devlet katkısı, katılımcının kendi ödediği katkı paylarının devletçe karşılanan kısmıdır; birikim tutarının tamamı üzerinden hesaplanan nispi bir tutar değildir.
Soru 9 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Sigortacılık Hesap Planı ve İzahnamesi Hakkında Tebliğe göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Brüt Ödenen Hasarlar; gerçekleşen risklerle ilgili yapılan tazminat, eksper, avukat, bilirkişi, haberleşme vb. giderlerin takip edildiği hesaptır.
- B)“Diğer” hesaplar, ilgili bölümde ayrı bir hesap açılmasını gerektirmeyen büyüklükte olan işlemlerle sık tekrarlanmayan işlemlerin kaydı için ayrılmıştır.
- C)Yazılan Primler, brüt yazılan primler ile reasüröre devredilen primlerin dikkate alınması suretiyle bulunan tutarın izlendiği bir hesaptır.
- D)Devam Eden Riskler Karşılığı; gerçekleşmiş risklere bağlı olarak şirketin sözleşme gereğince henüz tamamen yerine getirmediği hasar ve tazminat yükümlülükleri ile riske bağlı ortaya çıkacak diğer giderlerin izlendiği bir hesaptır.
- E)Defteri kebir hesabı ile birlikte bir veya daha fazla yardımcı hesap varsa yeni yardımcı hesapların ilavesi izne tabidir.
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. Sigortacılık Hesap Planı’na göre Devam Eden Riskler Karşılığı, henüz gerçekleşmemiş risklere ait primlerin karşılanması amacıyla oluşturulan bir karşılıktır. D şıkkında ise "gerçekleşmiş risklere bağlı" ifadesi kullanılmıştır. Gerçekleşmiş ve henüz ödenmemiş hasarlar Hasar Karşılığı hesabında izlenir. Bu temel ayrım nedeniyle D şıkkı mevzuata aykırıdır.
Diğer şıkların yanlışlık gerekçeleri: A) Brüt Ödenen Hasarlar hesabı, tazminat ve ilgili giderleri izler; ifade doğrudur. B) "Diğer" hesaplar, önemsiz veya nadir işlemler için kullanılır; ifade doğrudur. C) Yazılan Primler hesabı, brüt primden reasürör payının düşülmesiyle net yazılan primi izler; ifade doğrudur. E) Yeni yardımcı hesap açımı izne tabidir; ifade doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Gerçekleşmiş ama ödenmemiş yükümlülükler "Hasar Karşılığı", henüz gerçekleşmemiş riskler için oluşturulan fonlar ise "Devam Eden Riskler Karşılığı" olarak sınıflandırılır.
Soru 10 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
5684 sayılı Sigortacılık Kanununa göre teminatlara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Sigorta şirketleri, yurt içinde akdetmiş oldukları sigorta sözleşmelerinden doğan taahhütlerine karşılık olarak teminat ayırmak zorundadır.
- B)Sigorta şirketleri teminat olarak ayırdıkları varlıklardan sigortalılara ödeme yapamaz.
- C)Sigorta şirketlerinin faaliyetine son verdiği branşlara ait teminat blokajı, sigortalılara karşı bu branşa ait tüm ödemelerin yapılmış olması kaydıyla serbest bırakılır.
- D)Teminatlar, sigortalıların tüm alacakları ödenmeden iflas veya tasfiye masasına dâhil edilemez.
- E)Minimum garanti fonu, hiçbir dönemde çalışılan branşlar itibarıyla gerekli olan asgarî sermaye tutarlarının üçte birinden az olamaz.
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca, sigorta şirketleri teminat olarak ayırdıkları varlıklardan, sigortalıların hakları ve borçları ödenmek üzere ödeme yapabilirler. Dolayısıyla "yapamaz" ifadesi mevzuata aykırıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A) Şirketler, yurt içi sözleşmelerden doğan taahhütler karşısında teminat ayırmak zorundadır (Kanun m. 11). C) Faaliyet sona eren branşlara ait blokaj, tüm ödemeler yapıldıktan sonra serbest bırakılabilir (Kanun m. 11). D) Teminatlar, sigortalı alacakları ödenmeden iflas/tasfiye masasına dahil edilemez (Kanun m. 11). E) Minimum garanti fonu, çalışılan branşların asgari sermaye tutarlarının üçte birinden az olamaz (Kanun m. 11).
Bilinmesi gereken kural: Sigorta şirketleri, teminat olarak ayırdıkları varlıklardan sigortalıların haklarının yerine getirilmesi amacıyla ödeme yapabilir; bu varlıklar sigortalı alacakları ödenmeden tasfiye masasına karışmaz.
Soru 11 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Türk Ticaret Kanununa göre sigorta sözleşmeleriyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Sözleşmenin yapıldığı anda var olan menfaat, sözleşmenin süresi içinde ortadan kalkarsa, sigorta şirketi bir aylık bildirim süresine uyarak sözleşmeyi feshetmediği takdirde sözleşme geçerli olarak devam eder.
- B)Sigortacı ile sigorta sözleşmesi yapmak isteyen kişinin, sözleşmenin yapılması için verdiği teklifname, teklifname tarihinden itibaren otuz gün içinde reddedilmemişse sigorta sözleşmesi kurulmuş sayılır.
- C)Yetkisiz yapılan sözleşme, menfaati bulunması şartıyla, temsilci adına yapılmış sayılır.
- D)Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.
- E)Sigortacı, sözleşmeyi kısmen feshetmiş veya ondan caymışsa, sigorta ettiren sözleşmenin tamamını feshedebilir veya ondan cayabilir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 868’e göre, sözleşme kurulduğu anda var olan sigorta menfaati, sözleşme süresi içinde ortadan kalkarsa sigorta şirketi sözleşmeyi feshedebilir. Ancak bu feshi, menfaatin ortasından kalkmasını öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapması gerekir. Bu bir aylık süre içinde feshetmezse, sözleşme geçerliliğini korur. Dolayısıyla A şıkkındaki "sözleşme geçerli olarak devam eder" ifadesi kanunen doğrudur. Soru "yanlış olanı" sorduğu için, diğer şıkların yanlışlığına odaklanalım.
B şıkkı yanlıştır çünkü TTK m. 863’e göre teklifname, verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde reddedilmezse sözleşme kurulmuş sayılır; 30 gün değildir. C şıkkı yanlıştır çünkü TTK m. 864’e göre yetkisiz yapılan sözleşme, menfaati bulunsa bile temsilci adına değil, sigorta ettiren adına yapılmış sayılır. D şıkkı yanlıştır çünkü TTK m. 865’e göre rizikonun teminat dışı olduğunu ispat yükü sigorta ettirene aittir, sigortacıya değil. E şıkkı yanlıştır çünkü TTK m. 869’a göre sigortacı kısmen feshederse, sigorta ettiren sadece feshedilen kısmı feshedebilir veya ondan cayabilir; tamamını değil.
Bilinmesi gereken kural: Sigorta menfaati ortadan kalktığında sigortacının feshi için 1 aylık süresi vardır; bu süreyi geçirmesi sözleşmenin devamı anlamına gelir.
Soru 12 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Aşağıdakilerden hangisi 5684 sayılı Sigortacılık Kanununa tabi değildir?
- A)Reasürans Şirketleri
- B)Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği
- C)Aktüerler
- D)Sigorta Brokerleri
- E)Sosyal Güvenlik Kurumları
Çözümü göster — doğru cevap E
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 3. maddesi, sigorta, reasürans ve özel emeklilik faaliyetlerini düzenler. Ancak bu kanun, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) gibi kamu sosyal güvenlik kurumlarını kapsamaz. SGK, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na tabi olup, zorunlu sosyal güvenlik sistemini yürütür. Dolayısıyla SGK’nın emeklilik faaliyetleri özel emeklilik mevzuatı değil, kamu sosyal güvenlik mevzuatı çerçevesinde işlemektedir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A) Reasürans şirketleri, kanunun 3. maddesi uyarınca doğrudan sigortacılık faaliyetleri kapsamında yer alır. B) Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği, kanunla kurulan ve denetlenen bir meslek birliğidir. C) Aktüerler, sigorta şirketlerinde çalışan ve kanunla tanımlanan meslek mensuplarıdır. D) Sigorta brokerleri, kanunun 4. maddesiyle düzenlenen sigorta aracılarıdır.
Bilinmesi gereken kural: 5684 sayılı Kanun özel sigorta ve emekliliği düzenler; zorunlu sosyal güvenliği yürüten SGK bu kanuna tabi değildir.
Soru 13 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
/ 7XX Muallak Hasarlar Karşılığı XXX 353 Muallak Hasar ve XXX Tazminat Karşılığı / Yürürlükte bulunan sigorta muhasebesi uygulamalarına göre yukarıda verilen yevmiye kaydı aşağıdaki işlemlerden hangisine ilişkin olarak yapılmış olabilir?
- A)Sigorta poliçesinin feshedilmesi
- B)Sigortalının hasar bildirimine karşılık sigorta şirketi tarafından hasar tespiti yapılması
- C)Sigorta şirketi tarafından hasar bedelinin ödenmesi
- D)Sigorta poliçesi düzenlenmesi
- E)Zarar veren sigortalıya rücu edilmesi
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. Sigorta muhasebesi uygulamalarına göre, sigortalının hasar bildirimini takiben şirketin hasarı tespit etmesi ve bu tutarı muallak (bekleyen) hasar karşılığı olarak ayırması gerekir. Bu işlem, gelecekte ödenecek tazminat yükümlülüğünün oluştuğunu ve bilançoda karşılık ayrılması gerektiğini gösterir. Bu nedenle "Muallak Hasarlar Karşılığı" hesabı borç, "Tazminat Karşılığı" hesabı alacak kaydedilir.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: A) Poliçe feshi prim iadesi veya gelir düzeltmesi ile ilişkilidir, hasar karşılığı oluşturmaz. C) Hasar bedelinin ödenmesi nakit çıkışını ve karşılığın düşüşünü gösterir, yeni karşılık oluşturmaz. D) Poliçe düzenlenmesi prim tahakkuku ve teminat başlangıcı ile ilgilidir, hasar durumu yoktur. E) Rücu işlemleri alacak doğurur veya karşılık geri alımını içerir, yeni muallak hasar karşılığı oluşturmaz.
Bilinmesi gereken kural: Hasar tespiti yapıldığında, gelecekteki ödeme yükümlülüğü "Muallak Hasarlar Karşılığı" hesabına borç, "Tazminat Karşılığı" hesabına alacak kaydedilerek karşılık ayrılır.
Soru 14 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Türk Ticaret Kanununa göre zorunlu sorumluluk sigortalarıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Sigortacı, sigortalıya karşı ifa borcundan tamamen veya kısmen kurtulmuş olsa da zarar gören bakımından ifa borcu, zorunlu sigorta miktarına kadar devam eder.
- B)Zarar, sosyal güvenlik kurumları tarafından karşılandığı ölçüde sigortacının sorumluluğu sona erer.
- C)Sigortacılar, diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere, faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamazlar.
- D)Sigortacı, sigortalının bir külfeti ihlal etmiş olmasından dolayı sigorta tazminatını ödeme borcundan kurtulması durumunda, bu durumu zarar gören üçüncü kişiye karşı ileri sürebilir.
- E)Sigorta ilişkisinin sona ermesi, zarar görene karşı ancak, sigortacının sözleşmenin sona erdiğini veya ereceğini yetkili mercilere bildirmesinden bir ay sonra hüküm doğurur.
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 1436/2 uyarınca, zorunlu sorumluluk sigortalarında sigortacı, sigortalının sözleşme yükümlülüklerini ihlal etmesi nedeniyle tazminat ödeme borcundan kurtulsa bile, bu durumu zarar gören üçüncü kişiye karşı ileri süremez. Zorunlu sigortaların temel amacı, mağdurun korunmasıdır; bu nedenle sigortacının sigortalıya karşı savunma hakları, üçüncü kişi aleyhine kullanılamaz.
Diğer şıkların analizi şöyledir: A) Doğrudur; TTK m. 1436/1 gereği zarar görenin hakkı, sigortacının sigortalıya karşı hakkından bağımsızdır. B) Doğrudur; TTK m. 1436/3 uyarınca sosyal güvenlik kurumlarının ödediği tutan sigortacıdan tahsil edemez. C) Doğrudur; TTK m. 1436/4 gereği sigortacılar zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamaz. E) Doğrudur; TTK m. 1436/5 uyarınca sona erme, yetkili mercilere bildirildikten bir ay sonra zarar görene karşı hüküm doğurur.
Bilinmesi gereken kural: Zorunlu sorumluluk sigortalarında, sigortacının sigortalıya karşı ileri sürebileceği itirazlar, zarar gören üçüncü kişi aleyhine kullanılamaz; korunan tarafın hakkı önceliklidir.
Soru 15 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Borç yeterlilik testinin kullanımı kaldırılmıştır. Yerel uygulamalara izin verilmemiştir. Düzenlenen sigorta sözleşmelerinin benzer risklere sahip ve birlikte yönetilen sözleşmelerden oluşacak şekilde asgari üç gruba ayrılması öngörülmüştür. Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri sigorta sözleşmelerinin muhasebeleştirilmesine yönelik TFRS 17 Sigorta Sözleşmeleri kapsamında getirilen yeniliklerdendir?
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)I, II
- D)I, IIII
- E)Hepsi
Çözümü göster — doğru cevap E
TFRS 17, sigorta sözleşmelerinin muhasebeleştirilmesinde kapsamlı bir dönüşüm getirmiştir. Soruda belirtilen tüm ifadeler bu standartın temel yenilikleridir.
Öncelikle, TFRS 17 borç yeterlilik testini (LIH) kaldırmıştır. Eski standartlarda (TFRS 4) zararlı sözleşmelerin tespiti için kullanılan bu test, TFRS 17’de sözleşme grubunun toplam beklenen nakit akışlarının negatif olması durumunda doğrudan zarar olarak muhasebeleştirilmesiyle yerini bırakmıştır. Bu nedenle I. madde doğrudur.
İkinci olarak, TFRS 17 yerel uygulamalara izin vermemektedir. Standart, küresel ölçekte tek tip bir finansal raporlama çerçevesi sunmayı hedefler ve yerel muhasebe uygulamalarının standart dışı kalmasını önler. Bu nedenle II. madde doğrudur.
Üçüncü olarak, TFRS 17 sigorta sözleşmelerinin benzer risklere sahip ve birlikte yönetilen sözleşmelerden oluşan asgari üç gruba ayrılmasını öngörür. Bu gruplama (Genel Gruplama Yaklaşımı), gelir tablosunda volatiliteyi azaltmak ve performansın daha şeffaf yansıtılmasını sağlamak için esastır. Bu nedenle III. madde doğrudur.
Diğer şıkların yanlış olmasının nedeni, yukarıda açıklanan üç maddenin de TFRS 17 kapsamında geçerli olmasıdır. A, B, C ve D şıkları, eksik veya hatalı kombinasyonlar sunduğu için elenir.
Bilinmesi gereken kural: TFRS 17, borç yeterlilik testini kaldırarak zararlı sözleşmeleri anında maliyetlendirir, yerel uygulamaları ortadan kaldırır ve sözleşmeleri risk ve yönetim bazlı asgari üç gruba ayırarak finansal raporlamayı standartlaştırır.
Soru 16 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Bağımsız Denetçilik Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Sigortalı, haberdar olduğu andan itibaren rizikonun gerçekleştiğini, derhal sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.
- B)Sigortalının bağımsız denetim kuruluşu olması durumunda, sözleşmede aksine hüküm yoksa bu sigorta, sigortalının bağımsız denetim faaliyetini gerçekleştiren temsilcisinin sorumluluğunu da karşılar.
- C)Bağımsız denetim faaliyetinden kaynaklanan idari para cezaları bu sigortanın teminatı kapsamındaki bir ödemedir.
- D)Bağımsız denetim maksadıyla sigortalıya teslim edilen herhangi bir yazılı belgenin sigortalı tarafından kötüye kullanılması bu sigortanın teminatı kapsamında değildir.
- E)Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl geçmekle zaman aşımına uğrar.
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. Bağımsız Denetçilik Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca, sigorta teminatı sigortalının mesleki faaliyetleri nedeniyle üçüncü kişilere verdiği maddi zararları karşılar. Ancak, sigorta sözleşmelerinin genel prensibi ve bu spesifik şartname hükümleri gereği, sigortalıya yönelik idari para cezaları teminat dışı bırakılmıştır. Sigorta, hukuki yaptırımları (cezaları) değil, tazminat yükümlülüklerini karşılamayı amaçlar. Bu nedenle C şıkkındaki "idari para cezalarının teminat kapsamında olduğu" ifadesi mevzuata aykırıdır ve yanlıştır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkı, sigortalının bildirim yükümlülüğünü doğru ifade eder. B şıkkı, temsilci sorumluluğunun kapsamda olduğunu doğru belirtir. D şıkkı, kötüye kullanım durumlarının teminat dışı olduğunu doğru ifade eder. E şıkkı, iki yıllık zaman aşımı süresini doğru verir.
Bilinmesi gereken kural: Mesleki sorumluluk sigortaları, sigortalıya uygulanan idari para cezalarını veya cezai yaptırımları teminat altına almaz; yalnızca üçüncü kişilere verilen tazminat yükümlülüklerini karşılar.
Soru 17 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Reasürans sözleşmeleriyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Reasürans işlemi bir rizikonun birden fazla şirket tarafından ortaklaşa teminata alınmasıdır.
- B)Reasürans sözleşmelerinde riski devreden şirkete sedan, devralan şirkete reasürör denir.
- C)Reasürans yoluyla riski devralan şirket, devraldığı riskin bir bölümünü tekrar devredebilir.
- D)Reasürans sözleşmesi için önceden yapılmış bir sigorta sözleşmesine ihtiyaç vardır.
- E)Reasürans sözleşmesi sonucunda tüm riziko devredilmemişse elde kalan tutar konservasyon olarak ifade edilir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. Reasürans, bir sigorta şirketinin kendi üstlendiği risklerin bir kısmını başka bir sigorta şirketine (reasüröre) aktarmasıdır. A şıkkında tanımlanan "birden fazla şirket tarafından ortaklaşa teminata alınması" ise Katarakt (Katılım) veya Konsorsiyum sigortacılığı kavramıdır. Reasürans, prim ve riskin devri esasına dayanır; ortaklık değil, devir söz konusudur. Bu nedenle A ifadesi yanlıştır.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu: B) Reasürans terminolojisinde riski devreden "sedan", devralan "reasürör" olarak adlandırılır; ifade doğrudur. C) Reasürör de aldığı riskin bir kısmını üçüncü bir reasüröre devredebilir (re-reasürans); ifade doğrudur. D) Reasürans, birincil sigorta sözleşmesine dayalı bir yan sözleşmedir; önceden var olan bir poliçe gerekir; ifade doğrudur. E) Sigorta şirketinin kendi portföyünde tuttuğu ve reasüransa devretmediği kısma konservasyon denir; ifade doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Reasürans risk devri (aktarımı) iken, katarat/konsorsiyum riskin ortaklaşa üstlenilmesidir; bu iki kavramı karıştırmayın.
Soru 18 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Sermaye Yeterliliklerinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik uyarınca aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Reasürans riski hesabında, reasürörlere devredilen toplam primler dikkate alınır.
- B)Özsermaye, gerekli özsermayeden düşük olmamalıdır.
- C)Birinci yönteme göre gerekli özsermaye; hayat dışı, hayat ve emeklilik branşları için hesaplanan sonuçların toplamıdır.
- D)Şirketler, şekli ve içeriği Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunca belirlenen sermaye yeterliliği tablosunu yılda iki defa hazırlar ve ilgili Kuruma gönderir.
- E)Vadesine en az iki yıl kalan ve şirketin doğrudan ve dolaylı iştiraklerinden sağlanan krediler sermaye benzeri krediler olarak değerlendirilir.
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Sermaye Yeterliliği Yönetmeliği uyarınca, sermaye benzeri kredilerden sayılan iştirak kredilerinin vadesi en az üç yıl olmalıdır. Soruda "iki yıl" denilmesi hukuka aykırıdır; bu nedenle E şıkkı yanlıştır.
Diğer şıkların analizine gelirsek: A şıkkı doğrudur çünkü reasürans riski hesabında devredilen toplam primler esas alınır. B şıkkı doğrudur; şirketlerin özsermayesi asla gerekli özsermaye seviyesinin altına düşemez. C şıkkı doğrudur; birinci yöntemde branşlar bazında hesaplanan gerekli özsermaye tutarları toplanır. D şıkkı doğrudur; şirketler sermaye yeterliliği tablosunu yılda iki kez (ara ve yıllık) Kuruma sunar.
Bilinmesi gereken kural: Sermaye benzeri iştirak kredilerinin kabul edilebilmesi için vadesinin en az üç yıl olması zorunludur.
Soru 19 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Türk Ticaret Kanununa göre mal sigortalarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Sözleşme yapılırken geçersizliği bilmeyen sigortacı, durumu öğrendiği sigorta döneminin sonuna kadar prime hak kazanır.
- B)Sigorta edilen menfaatin sahibinin değişmesi hâlinde, aksine sözleşme yoksa, sigorta ilişkisi sona erer.
- C)Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez.
- D)Rizikonun gerçekleşmesi sonucu doğan kazanç kaybı, aksine sözleşme yoksa, sigorta kapsamındadır.
- E)Sigorta ettiren, önceki sigortadan doğan haklarını ikinci sigortacıya devretmişse; bu takdirde, devrin ikinci sigorta poliçesine yazılması şarttır; yazılmazsa ikinci sigorta sözleşmesi geçersiz sayılır.
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 1412’ye göre, sigorta sözleşmeleri zarar giderme ilkesine dayanır. Bu ilke uyarınca, sigorta sadece maddi zararı karşılamayı amaçlar; rizikonun gerçekleşmesiyle elde edilen kazanç veya menfaat artışı sigorta kapsamına girmez. Sigortacının amacı, sigortalıyı sigorta öncesi ekonomik konumuna getirmektir, daha iyi bir duruma sokmak değildir. Bu nedenle kazanç kaybı veya kazancı sigorta edilemez.
Diğer şıkların analizi şöyledir:
- A Şıkkı Doğrudur: TTK m. 869’a göre, geçersizliği bilmeyen sigortacı, durumu öğrendiği tarihten itibaren sigorta döneminin sonuna kadar prim hakkına sahiptir.
- B Şıkkı Doğrudur: TTK m. 881’e göre, sigortalı menfaatin sahibi değişirse, taraflar aksine anlaşmadıkça sigorta ilişkisi sona erer.
- C Şıkkı Doğrudur: TTK m. 1412’nin zarar giderme ilkesi gereği, sigorta bedeli aşsa bile ödeme, gerçek zarar miktarını geçemez.
- E Şıkkı Doğrudur: TTK m. 877’ye göre, önceki sigortacıya karşı hakların devri, ikinci sigorta poliçesine yazılmazsa ikinci sigortacıya karşı ileri sürülemez (geçersiz sayılır).
Bilinmesi gereken kural: Sigorta sözleşmeleri zarar giderme ilkesine tabidir; bu nedenle rizikonun gerçekleşmesiyle doğan kazançlar sigorta kapsamına girmez.
Soru 20 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
……………; poliçelerde bulunan teminat ve yükümlülükleri yerine getirme maliyetlerinin, aynı poliçe ve sözleşmelerden beklenen getiriyi aşması durumunda ortaya çıkar. TFRS 17 Sigorta Sözleşmeleri kapsamında yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
- A)Ekonomik açıdan dezavantajlı sigorta sözleşmeleri
- B)Sigorta riski
- C)Finansal risk
- D)Aktüeryal varsayımla gerçekleşen arasındaki fark düzeltmeleri
- E)Sözleşmeye dayalı hizmet marjı
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. TFRS 17 standardına göre, bir sigorta sözleşmesinin "ekonomik açıdan dezavantajlı" olması, gelecekteki teminat ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi için beklenen maliyetlerin, o sözleşmeden elde edilmesi planlanan getirileri (prim ve yatırımsal getiri) aşması durumudur. Bu tanım, sorudaki boşluğu tam olarak karşılar.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu kısaca şöyledir: B şıkkındaki sigorta riski, poliçe sahibine karşı olası zararı karşılamak üzere sigortacının üstlendiği belirsizliktir. C şıkkındaki finansal risk, sözleşme değerini etkileyen piyasa faktörlerindeki değişimden kaynaklanır. D şıkkındaki aktüeryal varsayım farkları, geçmiş tahminler ile gerçekleşenler arasındaki muhasebe düzeltmelerini ifade eder. E şıkkındaki hizmet marjı ise, sigortacının gelecekte sağladığı hizmetler karşılığında elde etmeyi beklediği kârı temsil eder.
Bilinmesi gereken kural: Ekonomik açıdan dezavantajlı sözleşmeler, maliyetlerin getiriyi aştığı ve bu durumun TFRS 17 kapsamında özel muhasebeleşme gerektirdiği durumlardır.
Soru 21 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Sigorta Tahkim Komisyonuna intikal etmiş şikâyetler üzerinde ön incelemeyi yapan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Sigorta eksperi
- B)Sigorta hakemi
- C)Sigorta raportörü
- D)Sigorta acentesi
- E)Aktüer
Çözümü göster — doğru cevap C
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 140. maddesi uyarınca, Sigorta Tahkim Komisyonu’na intikal eden şikayetler üzerinde ön inceleme yapma yetkisi ve görevi Sigorta Raportörlerine aittir. Raportörler, olayı yerinde inceleyerek, delilleri toplayarak ve teknik bir rapor hazırlayarak Komisyon’un karar vermesi için gerekli zeminin oluşmasını sağlarlar. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu ise şöyledir: A) Sigorta eksperi hasar tespiti ve tazminata esas değerlemeyi yapar, ön inceleme yetkisi yoktur. B) Sigorta hakemi, Komisyon tarafından atanan ve nihai karara varan kişidir, ön inceleme yapmaz. D) Sigorta acentesi sigorta satışı ve aracılık yapar, yargısal veya tahkim süreçlerinde resmi inceleme yetkisi bulunmaz. E) Aktüer ise risk değerlendirmesi ve prim hesaplaması gibi matematiksel analizlerle ilgilenir, uyuşmazlık ön incelemesi yapmaz.
Bilinmesi gereken kural: Sigorta Tahkim Komisyonu’nda ön inceleme görevi kanunen Sigorta Raportörlerine aittir.
Soru 22 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununa göre çalışanların otomatik olarak bir emeklilik planına dahil edilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A)Çalışan katkı payı en geç çalışanın ücretinin ödeme gününü takip eden üçüncü iş günü, işveren tarafından şirkete aktarılır.
- B)Çalışan katkı payı, çalışanın belirlenen prime esas kazancının yüzde üçüne karşılık gelen tutardır.
- C)Çalışanın cayma hakkını kullanmaması hâlinde, sisteme girişte bir defaya mahsus olmak üzere, ek Devlet katkısı hak etme ve ödeme koşuluna tabi olmak kaydıyla, iki bin Türk lirası tutarında ilave Devlet katkısı sağlanır.
- D)Emeklilik hakkının kullanılması hâlinde, hesabında bulunan birikimi en az yedi yıllık, yıllık gelir sigortası sözleşmesi kapsamında almayı tercih eden çalışana, birikiminin yüzde onu karşılığı ek Devlet katkısı ödemesi yapılır.
- E)Çalışan, emeklilik planına dâhil olduğunun kendisine bildirildiği tarihi müteakip altı ay içinde sözleşmeden cayabilir.
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 4632 sayılı Kanun’un 10. maddesi uyarınca, otomatik katılım sisteminde çalışan katkı payı, belirlenen prime esas kazancın %3’ü oranında hesaplanır. Bu oran, kanunla sabitlenmiş temel bir kuraldır ve işveren tarafından kesilerek şirkete aktarılır.
Diğer şıkların hataları ise şöyledir: A şıkkı yanlıştır çünkü işveren, çalışan katkı payını en geç ücretin ödendiği ayın sonuna kadar şirkete aktarmakla yükümlüdür, üçüncü iş günü kuralı yoktur. C şıkkı yanlıştır; kanunda caymama durumunda 2.000 TL’lik tek seferlik ilave devlet katkısı gibi bir hüküm bulunmamaktadır. D şıkkı yanlıştır; ek devlet katkısı oranı, birikimin %10’u değil, ödenen katkı paylarının %25’idir. E şıkkı yanlıştır; cayma süresi altı ay değil, bildirim tarihini izleyen 10 iş günüdür.
Bilinmesi gereken kural: Otomatik katılım sisteminde çalışan katkı payı oranı, prime esas kazancın %3’üdür.
Soru 23 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Matematik Karşılıklar Hesabına İlişkin 2022/8 sayılı Genelgeye göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Şirketin portföyünde gerçekleşen mortalite deneyimi tarifede esas alınan yaşam tablosuna göre daha olumsuz ise, bu mortalite deneyiminin hesaplamaya hemen yansıtılması gerekir.
- B)Aktüeryal matematik karşılıklar, şirketlerin üstlendiği riziko için alınan primler ile sigorta ettirenler ve lehtarlara olan yükümlülüklerin peşin değerleri arasındaki farktır.
- C)Üretim komisyonu ve gider paylarının sigortalılara veya lehtarlara iadesi gereken durumlarda, bu giderlerin ertelenmesi mümkündür.
- D)TFRS 17 Sigorta Sözleşmeleri Standardını tamamen uygulayan şirketlerin ayrıca bu Genelge çerçevesinde matematik karşılıklara ilişkin hesaplama yapması da zorunludur.
- E)Aktüeryal matematik karşılıklar; prospektif ve retrospektif yöntemlere göre hesaplanabilir.
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. TFRS 17 standardı, sigorta sözleşmelerinin muhasebeleştirilmesi için küresel bir çerçeve sunar. 2022/8 sayılı Genelge, TFRS 17’yi uygulayan şirketlerin, TFRS 17’ye dayalı finansal tablolarının yanı sıra, BDDK’nın düzenleyici amaçlı raporlaması için ayrıca matematik karşılık hesaplaması yapmasını zorunlu kılmaz. TFRS 17 uygulaması, geleneksel aktüeryal karşılık hesaplamasının yerini alır veya onu entegre eder; dolayısıyla ayrı ve ek bir zorunluluk söz konusu değildir. Bu nedenle D şıkkı yanlıştır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Olumsuz mortalite deneyiminin hemen yansıtılması, karşılıkların güncelliği ve yeterliliği açısından doğrudur. B) Matematik karşılığın tanımı, primlerin ve yükümlülüklerin peşin değeri farkı olarak doğru verilmiştir. C) Giderlerin iadesi gereken durumlarda ertelenmesi, muhasebe ilkeleri gereği mümkündür. E) Aktüeryal karşılıklar prospektif ve retrospektif yöntemlerle hesaplanabilir; bu ifade doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: TFRS 17 uygulayan sigorta şirketleri, düzenleyici raporlama için ayrıca genelgeye uygun matematik karşılık hesaplaması yapmak zorunda değildir.
Soru 24 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Mal sigortalarında tarafların sözleşme ile sigorta değerini belirli bir para olarak belirlemeleridir. Sigorta olunan menfaatin değerinin önceki sözleşmeyle tamamen teminat altına alınamadığı durumda bu menfaatin, geri kalan değerine kadar bir veya birkaç defa daha sigorta ettirilebilmesidir. Aynı rizikoların birden çok sigortacı tarafından aynı zamanda ve aynı süreler için teminat altına alınmasıdır. Yukarıdaki ifadelere karşılık gelen sigorta türleri sırasıyla aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A)Kısmi Sigorta – Çifte Sigorta – Karşılıklı Sigorta
- B)Takseli Sigorta – Aşkın Sigorta – Kolektif Sigorta
- C)Takseli Sigorta – Kısmi Sigorta – Müşterek Sigorta
- D)Kısmi Sigorta – Takseli Sigorta - Müşterek Sigorta
- E)Kısmi Sigorta - Eksik Sigorta - Kolektif Sigorta
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. İlk tanım, tarafların sözleşme ile sigorta değerini önceden kararlaştırdığı Taksili Sigorta'yı ifade eder. Sigorta Kanunu’na göre, bu tür sigortalarda hasar durumunda sigorta değeri esas alınır; bu da uyuşmazlıkları önleyen temel bir standarttır.
İkinci tanım, sigorta değerinin tam olarak karşılanamadığı durumlarda, eksik kalan kısım için tekrar sigorta yaptırılabilmesini anlatan Kısmi Sigorta'dır. Bu uygulama, menfaatin tam teminat altına alınamadığı hallerde yasal olarak izin verilen bir durumdur.
Üçüncü tanım ise aynı riskin, aynı süre ve şartlarla birden fazla sigortacı tarafından üstlenilmesini tanımlayan Müşterek Sigorta'dır. Bu yapı, riskin dağıtılmasını sağlar.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A şıkkındaki "Çifte Sigorta" aynı riskin farklı şirketlerce aynı anda değil, genellikle üst üste veya farklı poliçelerle kastedilen, "Karşılıklı Sigorta" ise kooperatif yapıyı ifade eder, tanımlarla uyuşmaz. B şıkkındaki "Aşkın Sigorta" sigorta değerini aşan teminatı, "Kolektif Sigorta" ise grup sigortacılığını ifade eder. D şıkkında ilk ve ikinci tanımlar yer değiştirmiştir. E şıkkındaki "Eksik Sigorta" kavramı mevzuatta bu bağlamda kullanılmaz, "Kolektif Sigorta" ise grup sigortacılığıdır.
Bilinmesi gereken kural: Taksili sigorta önceden belirlenen değere, kısmi sigorta yetersiz teminata, müşterek sigorta ise çoklu sigortacıya işaret eder.
Soru 25 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Aşağıdakilerden hangisi 5684 sayılı Sigortacılık Kanununda sayılan teknik karşılıklar arasında yer almaz?
- A)Kazanılmamış primler karşılığı
- B)Devam eden riskler karşılığı
- C)Öngörülemeyen hasar karşılığı
- D)Dengeleme karşılığı
- E)Matematik karşılık
Çözümü göster — doğru cevap C
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 109. maddesi, teknik karşılıkların türlerini açıkça saymıştır. Bu maddeye göre; kazanılmamış primler, devam eden riskler, olası zararlar, dengeleme, matematik karşılık (özel emeklilik için) ve diğer yasal karşılıklar mevcuttur. "Öngörülemeyen hasar karşılığı" ise Kanun'da yer almayan, uydurma bir ifadedir. Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: A) Kazanılmamış primler karşılığı, Kanun’un 109. maddesinin 1. fıkrasında açıkça sayılan temel bir teknik karşılıktır. B) Devam eden riskler karşılığı, henüz süresi dolmamış poliçeler için Kanun’daki zorunlu karşılıklardan biridir. D) Dengeleme karşılığı, primlerin istikrarsızlığına karşı Kanun’dan kaynaklanan yasal bir karşılık türüdür. E) Matematik karşılık, 5580 sayılı Özel Emeklilik Kanunu ve Sigortacılık Kanunu kapsamında özel emeklilik fonları için zorunludur.
Bilinmesi gereken kural: 5684 sayılı Kanun’un 109. maddesinde sayılan teknik karşılıklar dışındaki herhangi bir "karşılık" türü (örneğin öngörülemeyen hasar) mevzuatta yer almaz; sorularda geçen bu tür ifadeler dikkatle elemeli ve kanunda yazmayanları işaretlemelisiniz.
Soru 26 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
5684 sayılı Sigortacılık Kanununa göre aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de bulunan yerleşik kişilerin yurt dışında yaptırılabileceği sigortalardan biri değildir?
- A)Nakliyat sigortası
- B)Motorlu taşıt sigortası
- C)Hayat sigortası
- D)Nükleer sorumluluk sigortası
- E)Tarım sigortası
Çözümü göster — doğru cevap E
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 11. maddesi, yerleşik kişilerin yurt dışındaki sigorta şirketlerinden sadece belirli riskleri güvence altına alabileceğini hükme bağlar. Bu kapsamda; nakliyat, motorlu taşıt, hayat, sağlık, kaza, yangın, endüstri, mesleki sorumluluk, genel sorumluluk, taşıt sorumluluğu, deniz, hava ve uzay taşıtları ile nükleer sorumluluk sigortaları yer almaktadır. Görüldüğü üzere, nükleer sorumluluk sigortası (D şıkkı) yasal olarak izin verilenler arasındadır. Ancak Tarım sigortası bu listede yer almadığı için yurt dışından temin edilemez. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Nakliyat sigortası, kanunda açıkça izin verilen bir risk türüdür. B) Motorlu taşıt sigortası, yerleşik kişilerin yurt dışından yaptırabileceği sigortalardan biridir. C) Hayat sigortası, yasal izin verilen sigorta türleri arasında yer alır. D) Nükleer sorumluluk sigortası, 5684 sayılı Kanun’un 11. maddesiyle izin verilen bir sigorta türüdür.
Bilinmesi gereken kural: 5684 sayılı Kanun’un 11. maddesinde sayılanlar dışında kalan tüm sigorta türleri (özellikle Tarım ve Konut gibi yerel riskler), yerleşik kişiler tarafından yurt dışından yaptırılamaz.
Soru 27 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Teknik Karşılıklarına ve Bu Karşılıkların Yatırılacağı Varlıklara İlişkin Yönetmelik’te sayılan teknik karşılıklarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)İkramiyeler ve indirimler cari hesap dönemi içinde lehtar veya sigortalının lehine tahakkuk etmiş ve ödenmiş ya da ödenecek tüm tutarları kapsar.
- B)Teknik karşılıklara karşılık olarak gösterilecek varlıklar hesaplanırken üçüncü kişiler veya gruplardan olan alacakların, ancak aynı kişi ve gruplara olan borçların düşülmesinden sonra kalan kısmı teknik karşılıklara karşılık olarak gösterilebilir.
- C)Şirketler matematik karşılık ayrılan sigorta sözleşmeleri için kazanılmamış primler karşılığı ayırmak zorundadır.
- D)Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, şirketin mali yeterliliğin belirlenebilmesini teminen yazım riskine, katastrofik risklere, faiz, döviz, menkul kıymetler, kredi ve likidite risklerine ilişkin olarak şirketler tarafından stres testi yapılmasını talep edebilir.
- E)Matematik karşılıkların hesaplanmasında kullanılan yöntemler ve varsayımlar sözleşme süresince sigorta ettirenin ve lehtarın aleyhine değiştirilemez.
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Teknik Karşılıklarına İlişkin Yönetmelik’e göre, matematik karşılık ayrılan sigorta sözleşmeleri için kazanılmamış primler karşılığı (KPK) ayırmak zorunlu değildir. Bu şık, yönetmeliğin bu istisna hükmünü görmezden gelerek yanlış bir zorunluluk öne sürmektedir.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu (yani neden doğru ifade olduğu): A) İkramiyeler ve indirimler, cari hesap dönemi içinde lehtara tahakkuk edip ödenen veya ödenecek tüm tutarları kapsar; bu ifade yönetmeliklere uygundur. B) Teknik karşılıklara karşılık gösterilecek varlıklar hesaplanırken, üçüncü kişilerden olan alacaklardan aynı kişi/gruba olan borçlar düşüldükten sonra kalan kısır gösterilebilir; bu ifade doğrudur. D) Kurum, mali yeterliliği belirlemek amacıyla stres testi yapılmasını talep edebilir; bu ifade yönetmelik hükmüdür. E) Matematik karşılık hesaplamalarında kullanılan yöntem ve varsayımlar, sözleşme süresince sigortalı ve lehtar aleyhine değiştirilemez; bu ifade doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Matematik karşılık ayrılan sigorta sözleşmelerinde kazanılmamış primler karşılığı (KPK) ayrılmaz.
Soru 28 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Hasarın oluşması sonucu sigortalının sigortacıdan talepte bulunabilmesi için hasarın poliçede teminat altına alınan tehlikelerden ileri gelmesi gerekir. Yukarıdaki ifadeye karşılık gelen prensip aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Sigortalanabilir Menfaat
- B)Azami İyi Niyet
- C)Tazminat
- D)Yakın Neden
- E)Halefiyet
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Yakın Neden prensibidir. Bu prensip, sigortacının tazminat yükümlülüğünün, hasarın poliçede teminat altına alınan (kapsamdaki) bir tehlike tarafından doğrudan ve etkili bir şekilde neden olmuş olmasına bağlı olduğunu belirtir. Sigorta hukukunda, aradaki zincir koparılmadan, hasara yol açan en yakın ve baskın nedenin teminat kapsamına girmesi gerekir.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu:
- A) Sigortalanabilir Menfaat: Sigortalının, sigorta konusu mal veya kişi üzerinde yasal bir ekonomik çıkarının bulunması gerektiğini ifade eder, hasarın kaynağını değil.
- B) Azami İyi Niyet: Tarafların sözleşme öncesi ve sırasında dürüstlük, açık bilgi verme ve gizleme yasağı gibi yükümlülüklerini düzenler.
- C) Tazminat: Hasar sonrası sigortalının maddi olarak ilk haline getirilmesini amaçlayan, zararın giderilmesine dayalı genel bir ilkedir.
- E) Halefiyet: Sigortacının tazminat ödedikten sonra, sigortalının üçüncü kişilere karşı haklarını devralmasını ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Sigortacı, yalnızca hasara yol açan yakın nedenin poliçe kapsamındaki bir tehlike olması durumunda tazminat ödemekle yükümlüdür.
Soru 29 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Sigortacılık hesap planında, faaliyet dönemi içerisinde düzenlenen sigorta sözleşmelerinin prim gelirleri ve cari dönemde iptal edilen poliçelere ait iptal tutarlarının izlendiği hesap aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Brüt yazılan primler
- B)Brüt kazanılmamış primler
- C)Devreden kazanılmamış primler
- D)Brüt satışlar
- E)Yurtiçi satışlar
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Brüt yazılan primler'dir. Sigortacılık hesap planında, faaliyet dönemi içinde düzenlenen tüm sigorta sözleşmelerinden elde edilen toplam primler bu hesapta izlenir. Ayrıca, aynı dönemde iptal edilen poliçelere ait iptal tutarları da bu hesaptan düşülerek net yazılan prim bulunur. Yani hesap, dönemin başlangıcındaki bakiyeye, yeni yazılan primler eklenir ve iptaller çıkarılır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır:
- B) Brüt kazanılmamış primler: Sadece henüz hizmet süresi tamamlanmamış poliçelerin primlerini gösterir, iptalleri doğrudan izlemez.
- C) Devreden kazanılmamış primler: Önceki dönemlerden kalan ve henüz kazanılmamış prim bakiyesini ifade eder.
- D) Brüt satışlar: Genel ticari bir kavramdır ve sigorta primlerinin muhasebe kaydı için kullanılan standart hesap adı değildir.
- E) Yurtiçi satışlar: Satışın coğrafi konumunu belirtir, primin iptal ve yazılma durumunu izleyen teknik hesap değildir.
Bilinmesi gereken kural: Brüt yazılan primler hesabı, dönemin yeni poliçe primlerini ve bu dönem içinde gerçekleşen iptal tutarlarını net olarak gösteren ana gelir hesabıdır.
Soru 30 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik uyarınca bilgilendirme yükümlülüğü hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Sigortacı, bilgilendirme faaliyetini etkin olarak yürütebilmek amacıyla kurumsal internet sitesi oluşturmak zorundadır.
- B)Sigorta sözleşmesinin kurulması sırasında bilgilendirme yükümlülüğü gereği gibi yerine getirilmemiş ise sigorta ettiren sigorta sözleşmesini feshedebilir.
- C)Sigortacı, sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayanların yazılı olarak kendisine yönelttiği sözleşmeye ilişkin bilgi taleplerini başvurunun kendisine ulaşmasından itibaren onbeş iş günü içinde cevaplandırmak zorundadır.
- D)Bilgilendirme yapıldığının ispatı sigortacıya aittir.
- E)Bilgilendirme yükümlülüğü, sigorta sözleşmesi kurulduktan sonra başlar ve sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde devam eder.
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik uyarınca bilgilendirme yükümlülüğü, sözleşmenin kurulmasından önce başlar. Sigortacı, teklif aşamasında ve sözleşme kurulmadan önce sigorta ettireni doğru ve eksiksiz bilgilendirmekle yükümlüdür. Dolayısıyla yükümlülüğün sadece kurulduktan sonra başladığını iddia etmek mevzuata aykırıdır.
Diğer şıkların analizi şöyledir: A) Sigortacıların kurumsal internet sitesi oluşturması, bilgilendirme faaliyetini etkin yürütmek amacıyla yönetmelikle zorunlu kılınmıştır. B) Bilgilendirme yükümlülüğünün eksik yerine getirilmesi halinde sigorta ettirenin sözleşmeyi feshetme hakkı vardır. C) Sigortacı, menfaat sahiplerinin yazılı bilgi taleplerini 15 iş günü içinde yanıtlamak zorundadır. D) Bilgilendirme yapılıp yapılmadığına dair ispat yükümlülüğü tamamen sigortacıya aittir.
Bilinmesi gereken kural: Bilgilendirme yükümlülüğü, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce başlayan ve sözleşme süresince devam eden süreklilik arz eden bir zorunluluktur.
Soru 31 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Sigorta şirketleri tarafından karşılıklı güven ilişkisine dayalı olarak sunulan hizmet koşullarının detaylı olarak belirtildiği yazılı belgeye ……; poliçenin yürürlük süresi içerisinde sigorta ve reasürans sözleşmesinde yapılan değişiklik, ek ve iptal gibi durumları belirten ve sözleşmeye eklenen ek dokümana ……denir. Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla gelmesi gereken sigorta belge türleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A)sigorta poliçesi/zeyilname
- B)sigorta teklifnamesi/teminat belgesi
- C)sigorta sertifikası/temditname
- D)ibraname/zeyilname
- E)ibraname/teminat belgesi
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. Sigorta poliçesi, sigorta şirketinin müşteriye sunduğu hizmet koşullarını, teminatları ve yükümlülükleri detaylıca belirleyen ana sözleşme belgesidir. Sigorta ve reasürans mevzuatına göre, poliçenin yürürlük süresi içinde sözleşmede yapılan değişiklikler, ekler veya iptaller ise "zeyilname" adı verilen ek dokümanlarla resmileştirilir. Zeyilname, orijinal poliçenin hükmünü koruyarak sadece belirtilen kısımları günceller.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şöyledir: B şıkkındaki teklifname sözleşme değil, teklif aşaması belgesidir; teminat belgesi ise zeyilname değildir. C şıkkındaki sertifika genellikle poliçe yerine geçebilir ancak ikinci boşluk için temditname (süre uzatma) tüm değişiklikleri kapsamaz. D ve E şıklarındaki ibraname, tazminat ödemesi sonrası alacakların sona erdiğini gösteren bir belgedir, sözleşme koşullarını belirleyen ana belge değildir.
Bilinmesi gereken kural: Poliçe ana sözleşmeyi, zeyilname ise bu sözleşmedeki değişiklikleri ve ekleri ifade eden temel sigorta belge türleridir.
Soru 32 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Yürürlükte bulunan sigorta muhasebesi uygulamalarına göre sigorta şirketinden risk devralındığı zaman reasürör tarafından yapılması gereken prim üretimine ilişkin yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)/ Reasüröre Devredilen Primler XXX Reasürans Faaliyetlerinden XXX Borçlar /
- B)/ Reasüröre Devredilen Primler XXX Brüt Yazılan Primler XXX /
- C)/ Reasürans Faaliyetlerinden XXX Alacaklar Brüt Yazılan Primler XXX /
- D)/ Reasüröre Devredilen Primler XXX Sigorta Faaliyetlerinden XXX Alacaklar /
- E)/ Reasürans Faaliyetlerinden XXX Alacaklar Sigorta Faaliyetlerinden XXX Borçlar /
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. Sigorta muhasebesi standartlarına göre, reasürörün risk devraldığı andaki prim üretim kaydı, brüt primin geliri olarak kabul edilmesi ve reasürörün bu prim karşılığında bir alacağın doğması esasına dayanır. Bu işlemde "Brüt Yazılan Primler" hesabı borçlandırılarak gelir kaydedilirken, reasürörün taahhüdü karşılığında oluşan hak "Alacaklar" hesabı üzerinden izlenir. C şıkkı, bu ekonomik gerçeği doğru yansıtan tek kayıttır.
Diğer şıkların hataları şöyledir: A şıkkı, reasürörün prim devri değil, prim devri bedelinin ödenmesini yanlış yansıtır. B şıkkı, reasürans faaliyetlerinden kaynaklanan alacak/borç ilişkisini görmezden gelir. D şıkkı, "Sigorta Faaliyetlerinden" hesabını yanlış kullanır ve alacak/borç mantığını bozar. E şıkkı ise "Borçlar" hesabını kullanarak reasürörün yükümlülüğünü yanlış sınıflandırır.
Bilinmesi gereken kural: Reasürör risk devraldığında, brüt prim geliri olarak kaydedilir ve reasürör aleyhine alacak doğar.
Soru 33 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Sigortacılık Hesap Planı ve İzahnamesi Hakkında Tebliğe göre aşağıdakilerden hangisi sigortacılık hesap planında yer alan hesap sınıflarından değildir?
- A)Cari varlıklar
- B)Kısa vadeli yükümlülükler
- C)Özsermaye
- D)Dönen varlıklar
- E)Hayat dışı branşları teknik kısım gelir tablosu
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D seçeneğidir. Sigortacılık Hesap Planı ve İzahnamesi Hakkında Tebliğ’e göre, sigorta şirketlerinin bilançolarında kullanılan ana hesap sınıfları şunlardır: Cari Varlıklar, Duran Varlıklar, Kısa Vadeli Yükümlülükler, Uzun Vadeli Yükümlülükler ve Özsermaye. Ayrıca gelir tablosu için branş bazlı teknik kısım hesapları bulunur. "Dönen Varlıklar" ifadesi genel muhasebe standartlarında sıkça kullanılsa da, sigortacılık hesap planında resmi sınıflandırma "Cari Varlıklar" olarak geçer. Bu nedenle D seçeneği planın resmi sınıflarından biri değildir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Cari varlıklar, bilançonun aktifinde yer alan resmi bir sınıftır. B) Kısa vadeli yükümlülükler, bilançonun pasifinde yer alan resmi bir sınıftır. C) Özsermaye, bilançonun pasifinde yer alan resmi bir sınıftır. E) Hayat dışı branşları teknik kısım gelir tablosu, branş bazlı gelir tablosu hesapları arasında yer alır.
Bilinmesi gereken kural: Sigortacılık hesap planında "Dönen Varlıklar" yerine "Cari Varlıklar" terimi kullanılır; bu ayrım sınavlarda sıkça sorulan temel bir mevzuat detayıdır.
Soru 34 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
5684 sayılı Sigortacılık Kanununa göre sigorta sözleşmelerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Sigorta sözleşmelerinde kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilir, belirtilmemiş olan riskler teminat kapsamında sayılır.
- B)Sigorta sözleşmelerinde yabancı kelimelere Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen karşılıklarıyla birlikte yer verilir.
- C)Hayat sigortalarına ilişkin sözleşmelerin yapılmasına dair teklifnamenin sigorta şirketine ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde sigorta şirketi tarafından reddedilmemesi halinde sigorta sözleşmesi yapılmış olur.
- D)Sigorta sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak tesis edilen özel şartlar sigorta sözleşmesi üzerinde açık olarak belirtilir.
- E)Sigorta şirketleri ve sigorta acenteleri; sigorta ettiren, lehdar ve sigortalıyı önemli değişiklik ve gelişmeler konusunda bilgilendirmekle yükümlüdür.
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca, sigorta sözleşmelerinde yabancı kelimelere yer verilmesi yasaktır; ancak Türk Dil Kurumu’nun belirlediği karşılıkların bulunmaması veya yaygınlaşmamış olması gibi istisnai hallerde, o kelimelerin anlamı parantez içinde açıklanabilir. Dolayısıyla, yabancı kelimelerin mutlaka TDK karşılıklarıyla birlikte kullanılması zorunluluğu yoktur; bu ifade mevzuata aykırıdır.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu (yani ifadelerin neden doğru olduğu): A) Kanun, kapsam dışı risklerin açıkça belirtilmesini zorunlu kılar; belirtilmeyenler teminat kapsamındadır. C) Hayat sigortalarında, teklifin iletilmesinden itibaren 30 gün içinde reddedilmemesi halinde sözleşme kurulmuş sayılır. D) Özel şartlar, işin özelliğine uygun olarak tesis edilir ve sözleşme üzerinde açıkça belirtilir. E) Sigorta şirketleri ve acenteleri, ettiren, lehdar ve sigortalıyı önemli değişikliklerden bilgilendirme yükümlülüğü altındadır.
Bilinmesi gereken kural: Sigorta sözleşmelerinde yabancı kelimelerin kullanımı genel olarak yasaktır; ancak TDK karşılığı yoksa veya yaygın değilse, anlamı parantez içinde açıklanarak kullanılabilir.
Soru 35 · 2023/11 · Sigortacılık ve Özel Emeklilik Mevzuatı
Sigorta işlemlerinde verginin matrahı, bu işlem dolayısıyla poliçede yer alan prim tutarıdır. Sigorta aracıları tarafından yapılan sigorta işlemlerinde verginin mükellefi sigorta şirketleridir. Sigorta işlemi dolayısıyla komisyon ve benzeri adlarla sigorta aracılarına yapılan ödemeler vergi matrahından indirilemez. Sigorta şirketleri, iptal ettikleri sigorta muamelelerine ilişkin vergileri indirim konusu yapamaz. 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununa göre sigorta işlemlerinin vergilendirilmesine ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
- A)I, II
- B)I, III
- C)I, II, III
- D)I, III, IV
- E)Hepsi Test Bitti. Cevaplarınızı Kontrol Ediniz.
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu’na göre sigorta prim vergisinin matrahı, poliçede yazan brüt prim tutarıdır (I. ifade doğru). Mükellef, bu vergiyi tahsil eden ve ödeyen sigorta şirketidir; aracılar değil (II. ifade doğru). Aracılara ödenen komisyonlar, prim vergisi matrahından düşülemez; matrah net primle değil brüt primle hesaplanır (III. ifade doğru). Sigorta sözleşmesi iptal edilse dahi, daha önce tahsil edilen prim vergisi geri verilemez veya indirim konusu yapılamaz; vergi tahakkuk anında kesinleşir (IV. ifade doğru).
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı III ve IV’ü eksik bırakır. B şıkkı II ve IV’ü eksik bırakır. D şıkkı II’yi eksik bırakır. E şıkkı ise tüm ifadelerin doğru olduğunu gösteren C şıkkını görmezden gelir.
Bilinmesi gereken kural: Sigorta prim vergisinde matrah brüt primdir, mükellef sigorta şirketidir, komisyonlar matrahtan indirilmez ve iptallerde vergi iadesi/yok sayımı söz konusu değildir.