Soru 1 · Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları
Bir gerçek veya tüzel kişinin pay oranı %50'ye ulaştığında açıklama yükümlülüğü kime aittir?
- A)Sadece ihraççı şirketin yönetim kurulu
- B)Payı %50'ye ulaşan gerçek veya tüzel kişi
- C)Sermaye yapısını değiştiren tüm ortaklar
- D)İhraççının denetimini yapan bağımsız denetçi
- E)Sermaye Piyasası Kurulu'na bağlı MKK
Çözümü göster — doğru cevap B
Metinde, %50'ye ulaşan kişinin açıklama yükümlülüğünü yerine getirmesi gerektiği belirtilmiştir; MKK'nın rolü açıklamanın yapılması değil, yükümlülüğün yerine getirilmesidir.
Dayanak: “Bir gerçek veya tüzel kişinin doğrudan, payları borsada işlem gören bir ihraççının sermayesindeki payının %5, %10, %15, %20, %25, %33, %50, %67 veya %95'ine ulaşması veya söz konusu oranların altına düşmesi halinde bu kişiler tarafından yapılması gereken açıklama MKK tarafından yapılır.”
Soru 2 · Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları
Oy haklarının hesaplanmasında aşağıdakilerden hangisi dikkate alınmaz?
- A)Mülkiyeti kişiye ait olup oy hakkı teminat olarak verilmiş paylar
- B)Yazılı sözleşme ile oy kullanma yönü belirlenmiş üçüncü kişilerin oy hakları
- C)Payların mülkiyeti olmayan ancak intifa hakkı bulunan oy hakları
- D)Yazılı sözleşme ile oy kullanma yetkisi devredilmiş oy hakları
- E)Yatırım fonlarının doğrudan veya dolaylı sermaye payı
Çözümü göster — doğru cevap C
Metin intifa haklarının 'hayatta olması veya tüzel kişiliğin sürdürülmesi şartına bağlı' olduğunu belirtir, ancak mülkiyeti olmayan intifa haklarının doğrudan dikkate alındığına dair bir ifade yoktur; diğer şıklar metinde açıkça sayılmıştır.
Dayanak: “Paylar üzerinde işlem yapan gerçek veya tüzel kişi tarafından kontrol edilen işletmenin (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde öngörüldüğü şekilde elinde bulundurduğu veya kullanabileceği oy hakları”
Soru 3 · Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları
Gülşah'ın satışı banka portföyünden yapması davranış kuralları açısından nasıl değerlendirilmektedir?
- A)Her iki kuralı da ihlal etmiştir.
- B)Müşterilere karşı sadakat borcunu ihlal etmemiştir.
- C)Sermaye piyasası faaliyetlerinin sunumu sırasında basiretli olma kuralını ihlal etmiştir.
- D)Müşterilere karşı sadakat ve özen borcunu ihlal etmiştir.
- E)Yalnızca sermaye piyasası faaliyetlerinin sunumu sırasında özenli olma kuralını ihlal etmiştir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metinde Gülşah'ın davranışı hem müşterilere karşı sadakat, sağduyu ve özen borcunu hem de sermaye piyasası faaliyetlerinin sunumu sırasında özenli ve basiretli olma davranış kuralını ihlal ettiği belirtilmiştir.
Dayanak: “Gülşah bu işlemiyle gerek müşterilere karşı sadakat, sağduyu ve özen borcunu gerekse sermaye piyasası faaliyetlerinin sunumu sırasında özenli ve basiretli olma davranış kuralını ihlal etmiştir.”
Soru 4 · Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları
Cem'in sosyal ağdaki bir ekonomistin yorumunu müşteriye aktarması hangi davranış kuralını ihlal etmektedir?
- A)Yalnızca özenli ve basiretli olma kuralını ihlal etmiştir.
- B)Yalnızca gerçek dışı gösterim kuralını ihlal etmiştir.
- C)Özenli ve basiretli olma davranış kuralını ihlal etmiştir.
- D)Gerçek dışı gösterim davranış kuralını ihlal etmiştir.
- E)Her iki kuralı da ihlal etmiştir.
Çözümü göster — doğru cevap E
Metinde Cem'in durumu hem özenli ve basiretli olma kuralını hem de gerçek dışı gösterim davranış kuralını ihlal ettiği açıkça belirtilmiştir.
Dayanak: “Yorum 2: Özenli ve basiretli olma davranış kuralının gereği olarak sermaye piyasası çalışanının yapmış olduğu yönlendirmelerin alt yapısı sağlam araştırmalara dayanması gerekmektedir. Sosyal ağda yer alan bir yorumun varsayımları yeterince incelenmeden ön kabulle alınması özenli ve basiretli olma kuralına uygun değildir. Ayrıca, söz konusu analizin temellerinin sağlam ve kapsamlı olduğu varsayımı altında Cem'in konuşması sırasında analizi kendisinin yapmış gibi aktarması da gerçek dışı gösterim davranış kuralının ihlali anlamına gelecektir.”
Soru 5 · Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları
Sermaye piyasası çalışanı müşterilere sermaye piyasası faaliyetine ilişkin hangi bilgileri bildirmek zorundadır?
- A)Sermaye piyasası faaliyetlerine yönelik bilgilendirme sunumlarında gerçek veriler ile teorik çalışmalar arasındaki farkı belirtir.
- B)Sermaye piyasası faaliyetlerinin sağlanmasına etki eden temel değişkenleri, ilkeleri ve süreçleri müşterilere açıklar.
- C)Sermaye piyasası faaliyetine ilişkin önemli kısıtları ve riskleri bildirir.
- D)Müşterilerin tercihlerini etkileyebilecek önemde bir değişiklik olması durumunda en kısa sürede müşteriye bildirir.
- E)Diğer kurumlar ve çalışanlar hakkında yanlış, yanıltıcı ve kötüleyici beyanlarda bulunmaz.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metindeki maddelerden biri doğrudan çalışanların müşterilere önemli kısıtları ve riskleri bildirmesi gerektiğini belirtmektedir.
Dayanak: “Sermaye piyasası çalışanı müşterilere sermaye piyasası faaliyetine ilişkin önemli kısıtları ve riskleri bildirir.”
Soru 6 · Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları
Yönetici pozisyondaki sermaye piyasası çalışanı, kendi gözetimindeki kişilerin mevzuat ve mesleki kurallar ihlalini önleme konusunda ne yapmalıdır?
- A)Sadece kendi davranışlarına uygunluk göstererek diğerlerini izlemekten muaf olur.
- B)İhlal durumlarında doğrudan yetkili makamlara bildirim yapma zorunluluğu taşır.
- C)Sadece yazılı kuralların varlığını kontrol ederek süreci tamamladığını beyan eder.
- D)Makul gayret göstererek ihlalleri önleme ve tespit etme sorumluluğu üstlenir.
- E)Sorumluluk altındaki çalışanların hatalarını görmezden gelerek iş yükünü azaltır.
Çözümü göster — doğru cevap D
Metin, yöneticilerin sadece kendi davranışlarına değil, gözetimindeki kişilerin de kurallara uymasını sağlamak için makul gayret göstermesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Yönetici pozisyondaki sermaye piyasası çalışanı, kendi gözetim ya da yetkileri dâhilinde olan kişilerin yürürlükteki mevzuatın, mesleki kuralların, genel kabul görmüş mesleki teamüllerin ihlalini önleme ve tespit etme konusunda makul gayreti gösterir.”
Soru 7 · Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları
Yönetici pozisyonundaki bir sermaye piyasası çalışanı, sorumluluk altındaki çalışan sayısının artması durumunda iş ve görev sorumluluklarını alt yöneticilere bırakabilir mi?
- A)Evet, ancak bu durumda dahi SPEK kapsamındaki sorumlulukları devam etmektedir.
- B)Evet, ancak bu durumda yöneticinin SPEK sorumlulukları sadece kısmen devam eder.
- C)Hayır, sorumluluklar tamamen alt yöneticilere devredildiğinde yönetici sorumluluğu sona erer.
- D)Evet, ancak bu durumda sadece yazılı kuralların uygulanması yeterlidir.
- E)Hayır, sorumluluklar devredilemez ve yönetici tüm işlemlerden doğrudan sorumludur.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metin, sorumlulukların alt yöneticilere devredilmesinin yöneticinin SPEK kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, sorumluluğun devam ettiğini vurgulamaktadır.
Dayanak: “Ancak, böylesi bir durumda dahi SPEK kapsamındaki sorumlulukları devam etmektedir.”
Soru 8 · Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları
Düzenlemelerin ihlal edildiğine dair şüphe duyulup inceleme yapıldığında yöneticinin alması gereken tedbirlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A)İhlal yapan personelin işten çıkarılması için derhal dava açılması gerekir.
- B)İhlal yapan personelin iş yükünü azaltmak için başka bir birime transferi sağlanır.
- C)İhlali yapan personelin sermaye piyasası faaliyetleri sunumunu sınırlamak gerekebilir.
- D)İhlal yapan personelin maaşından kesinti yapılması için yönetim kuruluna rapor verilir.
- E)İhlal yapan personelin yaptığı tüm işlemlerin iptal edilmesi için yetkili makamlara başvurulur.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metin, devam eden olası ihlalleri engellemek için alınabilecek tedbirlerden birinin, ihlali yapan personelin faaliyet sunumunun sınırlandırılması olduğunu örnek olarak sunmaktadır.
Dayanak: “Bu anlamda örneğin ihlali yapan personelin sermaye piyasası faaliyetleri sunumunu sınırlamak gerekebilir.”