SPL Kredi Derecelendirmesi Soruları ve Çözümleri — 13. bölüm

Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) Sınavı, Kredi Derecelendirmesi modülünden 7 soru; her birinin cevabı ve adım adım çözümü.

Soru 1 · Kredi Derecelendirmesi

Türk Telekom hisse senedinin toplam riski içindeki sistematik olmayan risk oranı aşağıdakilerden hangisidir?

  • A)%100.00
  • B)%15.13
  • C)%50.00
  • D)%52.10
  • E)%84.87
Çözümü göster — doğru cevap E

Metinde sistematik olmayan risk oranı açıkça %84.87 olarak hesaplanmıştır ve bu değer sorunun doğru cevabını oluşturmaktadır.

Dayanak: “Sistematik-olmayan Risk (%):𝜎2(𝑒𝑖) 𝜎𝑖 ⁄ = 52.1024 / 61.3934 = %84.87”

Soru 2 · Kredi Derecelendirmesi

Bir finansal kuruluşun bir günlük riske maruz değerini (RMD) hesaplamak için kullanılan %99 güven aralığına tekabül eden standart sapma çarpanı hangisidir?

  • A)1.96σ
  • B)3.00σ
  • C)2.58σ
  • D)2.33σ
  • E)1.64σ
Çözümü göster — doğru cevap D

Metin, %99 güven aralığı için kullanılan standart sapma çarpanının 2.33 olduğunu belirtmektedir.

Dayanak: “Yüz günden birinde toplam kayıp/zarar hesaplanan riske maruz değerden daha fazla olma koşulu geçerliyse (% 99 güven aralığına tekabül eden 2.33σ’dür).”

Soru 3 · Kredi Derecelendirmesi

Societe Generale bankasının 2008 yılında yaşadığı büyük zararın temel nedeni nedir?

  • A)Peter Young'un yetkilerini aşarak fon yönetimi yapması ve büyük zararlar
  • B)John Rusnack'ın yen/dolar paritesindeki pozisyonunu 3 yıl boyunca saklaması
  • C)Kyriacos Papouis'un swaption sözleşmelerini yanlış fiyatlaması ve yüksek değerlemesi
  • D)Jerome Kerviel'in çok yüksek pozisyon alması ve Avrupa piyasalarındaki çöküş
  • E)Döviz opsiyonlarındaki pozisyon sebebiyle National Australia Bank'ın zarara uğraması
Çözümü göster — doğru cevap D

Metinde Societe Generale örneği Jerome Kerviel'in yüksek pozisyon alması ve ardından gelen piyasa çöküşü ile açıklanmıştır; diğer şıklarda yer alan olaylar farklı bankalar ve tarihler içermektedir.

Dayanak: “Şubat 2008-Societe Generale ($7.2 milyar zarar): Jerome Kerviel Avrupa hisse senedi endekslerine Avrupa piyasalarının yükseleceğine inanarak futures sözleşmelerinde çok yüksek pozisyon almış, 2008’de Avrupa piyasalarındaki büyük çöküşle bankayı tarihin en yüksek piyasa riski ile karşı karşıya bırakarak $7.2 milyar zarara uğratmıştır.”

Soru 4 · Kredi Derecelendirmesi

Basel Komitesi'ne göre operasyonel risklerin kaynakları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  • A)Banka çalışanının hatası ve yolsuzluğu
  • B)İnsan faktörü ve iç süreçler
  • C)Sistemler ve dışsal olaylar
  • D)Kredi riski ve piyasa riski
  • E)Sistem kapasite problemleri ve ödeme riski
Çözümü göster — doğru cevap D

Metinde operasyonel riskin kaynakları insan, iç süreçler, sistemler ve dışsal olaylar olarak listelenmiş; kredi ve piyasa riskleri ise operasyonel riskten ayrı olarak belirtilmiştir.

Dayanak: “Basel Komitesi tarafından yapılan tanıma göre, operasyonel riskler dört unsurdan kaynaklanmaktadır: (i) insan faktörü, (ii) iç süreçler, (iii) sistemler ve (iv) dışsal olaylar.”

Soru 5 · Kredi Derecelendirmesi

Scoring ve Rating arasındaki temel farklardan hangisi metinde belirtilmiştir?

  • A)Scoring, matematiksel modelle temerrüt olasılığını ölçer; Rating ise bağımsız bir kuruluştan gelen görüşü ifade eder.
  • B)Scoring, müşterinin ödeme davranışına ait iç kaynaklı verileri kullanır; Rating ise sadece dış kaynaklı verileri kullanır.
  • C)Scoring, kredi riskini sadece limit tahsisiyle kontrol eder; Rating ise risk bazlı fiyatlamaya olanak sağlar.
  • D)Scoring, beklenen kayıp denkleminin çıktısını üretir; Rating ise bu denklemin en önemli girdisi olan PD'yi hesaplar.
  • E)Scoring, A, B, C gibi harf notları kullanır; Rating ise matematiksel olasılık hesaplamaları yapar.
Çözümü göster — doğru cevap A

Metin, scoring'in matematiksel bir model olduğunu ve rating'in ise bağımsız bir kuruluşun görüşü olduğunu açıkça belirtmektedir. Diğer şıklar metindeki tanımlarla çelişmektedir.

Dayanak: “Scoring, kredinin geri ödememe risk (temerrüt riski) olasılığını ölçen matematiksel modeldir. Kredi Derecelendirmesi (rating), bir borçlunun (şirket, ihraççı) borcunu geri ödeme isteği ve kapasitesi hakkında verilen bağımsız bir görüştür.”

Soru 6 · Kredi Derecelendirmesi

Perakende ve ticari kredilerin scoring modelleri kullanımı arasındaki fark ne olarak tanımlanmıştır?

  • A)Perakende kredilerde kredi riski nota göre farklı fiyatlamayla kontrol edilirken, ticari kredilerde kredi tayınlaması kullanılır.
  • B)Perakende kredilerde nota kalibre edilerek dönüştürülürken, ticari kredilerde uzman kuruluşlarca açıklanan görüşler kullanılır.
  • C)Perakende kredilerde nota göre kredi fiyatı değişmezken, ticari kredilerde nota göre hem fiyat hem de limit değişir.
  • D)Perakende kredilerde kredi kararları nota göre değil, sadece matematiksel modele göre verilirken, ticari kredilerde nota dikkate alınır.
  • E)Perakende kredilerde yüksek notlara daha düşük limit tahsis edilirken, ticari kredilerde yüksek notlara daha yüksek limit verilir.
Çözümü göster — doğru cevap C

Metin, perakende kredilerde nota göre fiyatın değişmediğini, sadece limitin değiştiğini; ticari kredilerde ise hem fiyatın hem de limitin nota göre değiştiğini belirtmektedir.

Dayanak: “Perakende kredilerde kredi kararları notun sınır üstünde kalıp kalmamasına bağlı olarak kabul/red (accept/reject) kriterine göre verilir. Kredi riski, müşterinin notuna göre farklı kredi fiyatlaması ile değil, kredi tayınlaması (credit rationing) yoluyla kontrol edilir. Yani yüksek notlara daha yüksek limit, düşük notlara daha düşük limit tahsis edilir. Nota göre kredinin fiyatı değişmez. Ticari kredilerde ise sınır üzerinde kalan notlar için hem fiyatlama hem de limit nota göre değişir.”

Soru 7 · Kredi Derecelendirmesi

Modellemelerde I. Tip Hata ve II. Tip Hata tanımları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  • A)I. Tip Hata modelin batmayacağını öngördüğü şirketlerin batması; II. Tip Hata modelin batacağını öngördüğü şirketlerin batmasıdır.
  • B)I. Tip Hata modelin batacağını öngördüğü şirketlerin batmaması; II. Tip Hata modelin batmayacağını öngördüğü şirketlerin batmasıdır.
  • C)I. Tip Hata modelin batacağını öngördüğü şirketlerin batması; II. Tip Hata modelin batmayacağını öngördüğü şirketlerin batmamasıdır.
  • D)I. Tip Hata modelin batmayacağını öngördüğü şirketlerin batması; II. Tip Hata modelin batacağını öngördüğü şirketlerin batmamasıdır.
  • E)I. Tip Hata modelin batmayacağını öngördüğü şirketlerin batmaması; II. Tip Hata modelin batacağını öngördüğü şirketlerin batmasıdır.
Çözümü göster — doğru cevap B

Metin, I. Tip hatanın yanlış alarm (batmayacağını sanıp batan) ve II. Tip hatanın kaçırma (batacağını sanıp batmayan) olarak tanımlandığını açıkça ifade etmektedir.

Dayanak: “I. Tip Hata: modelin batacağını öngördüğü şirketlerin batmaması. II. Tip Hata: modelin batmayacağını öngördüğü şirketlerin batması.”

Kredi Derecelendirmesi modülünün diğer bölümleri

Bölümler (13/13)

Aynı formatta 2691 çözümlü soru

Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) Sınavı için ders ve konu seçerek çalışılıyor; her sorunun altında yazılı çözümü var. Ücretsiz indiriliyor.

SPL uygulamasıAndroid: Google PlayBilgisayarda web'de çöz