Soru 1 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Saklamacı kurumlar nezdinde bulunan menkul kıymetlerin mülkiyet devrini öngören işlemlerde tevkifat nasıl uygulanır?
- A)Bu işlemler alım-satım işlemi addedilerek tevkifata tabi tutulur.
- B)Hukuki tasarruf imkanı aktarılsa bile tevkifat yapılmaz.
- C)Sadece teşkilatlanmış piyasalarda tescil edilen işlemler tevkifata tabi olur.
- D)Mülkiyet devri durumunda tevkifat hiç yapılmaz ve nihai sahibine ödenir.
- E)Tevkifat sadece aracı kurumlar nezdindeki işlemlerde yapılır.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metin, mülkiyet devrini öngören virman işlemlerin alım-satım işlemi sayıldığını ve tescil durumuna bakılmaksızın tevkifata tabi olduğunu açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Bu işlemler teşkilatlanmış piyasalarda tescil edilip edilmediğine bakılmaksızın alım-satım işlemlerinde olduğu gibi tevkifata tabi tutulacaktır.”
Soru 2 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Müşterinin işlem için herhangi bir fiyat bildirmediği durumlarda saklamacı kuruluşlar tevkifat matrahını nasıl hesaplar?
- A)Önceki işlemin bedelini baz alarak tevkifatı gerçekleştirir.
- B)Takas bank nezdindeki ortalama fiyatı baz alarak hesaplar.
- C)Menkul kıymetin nominal değeri üzerinden tevkifat yapar.
- D)Müşterinin en son bildirdiği fiyattan 10 puan düşürerek hesaplar.
- E)Borsa İstanbul'da oluşan ağırlıklı ortalama fiyatlara göre hesaplar.
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, fiyat bildirilmemesi durumunda Borsa İstanbul'da oluşan ağırlıklı ortalama fiyatların esas alınacağını ve bu fiyatların alıcının maliyet fiyatı olacağını belirtmektedir.
Dayanak: “Müşterinin herhangi bir fiyat bildirmediği işlemlerde, saklamacı kuruluşlar; menkul kıymetler için bu kıymetlerin Borsa İstanbul’da işlem gördüğü̈ ilk seansta (ilk seansta işlem görmemesi halinde ikinci seansta) oluşan ağırlıklı ortalama fiyatlara göre tevkifat matrahını hesaplayacaklar ve takas günü̈ itibarıyla tevkifatı yapacaklardır.”
Soru 3 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Yurt dışı piyasalarda işlem gören özel amaçlı araçların (ADR, GDR, DR) tevkifat matrahı tespit edilirken hangi tarih esas alınır?
- A)Menkul kıymetlerin yurt dışında ilk kez işlem gördüğü tarih.
- B)Bu araçların tekrar yurda getirilerek menkul kıymetlere dönüştürülme tarihi.
- C)Yatırımcının bu araçları elden çıkarmayı düşündüğü tarih.
- D)Yurt dışındaki başka bir hesaba gönderildiği tarih.
- E)Söz konusu menkul kıymetlerin özel amaçlı bu araçlar haline getirildiği tarih.
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, tevkifat matrahının hesaplanmasında özel amaçlı araç haline getirildiği tarihin esas alındığını ve bu tarihten önceki maliyetlerin hasılat olarak dikkate alınacağını belirtmektedir.
Dayanak: “Bu işlemlere ilişkin tevkifat matrahının tespitinde; söz konusu menkul kıymetlerin, özel amaçlı bu araçlar haline getirildiği tarihte elden çıkarılmış olduğu kabul edilecek olup, yukarıdaki esaslara göre belirlenecek fiyat bilgileri bu tarihten önceki maliyetler için hasılat kabul edilecektir.”
Soru 4 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Forward işlemlerinde vade tarihi dışında sözleşmenin bozulması durumunda kâr veya zararın kurum kazancına dahil edilmesi gereken zaman hangisidir?
- A)Sözleşmenin bozulma tarihinde
- B)Yıllık bilanço kapanış tarihinde
- C)Sözleşme imza tarihinden itibaren
- D)Sözleşmenin vade tarihinden sonra
- E)Sözleşme kuru sabitlendiği tarihte
Çözümü göster — doğru cevap A
Metin açıkça, forward işleminin vade öncesi bozulması durumunda kâr veya zararın bozulma tarihinde kurum kazancına dahil edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Dayanak: “Sözleşmenin vadeden önce bozulması halinde ise forward işleminden doğan kâr veya zararın sözleşmenin bozulma tarihinde kurum kazancına dahil edilmesi gerekecektir.”
Soru 5 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Opsiyon sözleşmelerinin temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Sadece vadeli işlemlerde spot kur ile sözleşme kuru arasındaki farkı kapatmak
- B)Sözleşme vade tarihinden önce bozulması durumunda kâr veya zararın anında hesaplanması
- C)Belirli bir zaman dilimi içinde farklı para birimlerini değiştirmek suretiyle işlem yapmak
- D)Taraflar arasında anapara ve faiz ödemelerinin karşılıklı olarak değişimini sağlamak
- E)Belirli bir fiyattan gelecekte belirli bir tarihte satın alma veya satma hakkı sağlamak
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, opsiyon sözleşmelerinin gelecekte belirli bir tarihte ve fiyattan varlık satın alma veya satma hakkı verdiğini tanımlamaktadır.
Dayanak: “Opsiyon sözleşmeleri, belirli bir miktardaki varlığı (fiziksel emtia veya finansal varlık) belirli bir fiyattan gelecekte belirli bir tarihte satın alma veya satma hakkı sağlayan sözleşme”
Soru 6 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
2024 yılında kar dağıtımına bağlı vergi kesintisi oranı ve ortakların gerçek kişi olduğu varsayımı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi metinde belirtilmiştir?
- A)2024 yılında kar dağıtımına bağlı vergi kesintisi oranı %10 olarak varsayılmıştır.
- B)2024 yılında kar dağıtımına bağlı vergi kesintisi oranı %15 olarak varsayılmıştır.
- C)2024 yılında kar dağıtımına bağlı vergi kesintisi oranı %0 olarak varsayılmıştır.
- D)2024 yılında kar dağıtımına bağlı vergi kesintisi oranı %5 olarak varsayılmıştır.
- E)2024 yılında kar dağıtımına bağlı vergi kesintisi oranı %20 olarak varsayılmıştır.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metnin başında yer alan not, 2024 yılı için vergi kesintisi oranının %10 olduğunu açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “(**) 2024 yılında kar dağıtımına bağlı vergi kesintisi oranının %10 ve ortakların gerçek kişi olduğu varsayılmıştır.”
Soru 7 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
PRS A.Ş. örneğinde, azaltılan 2.500.000 TL'lik sermayenin hangi kaynaklardan karşılandığına dair metin hangi oranları ve tutarları belirtmektedir?
- A)Azaltılan sermayenin 100.000 TL'si özel fondan, 1.500.000 TL'si geçmiş yıl karlarından ve 900.000 TL'si nakdi sermayeden karşılanmıştır.
- B)Azaltılan sermayenin 250.000 TL'si özel fondan, 1.500.000 TL'si geçmiş yıl karlarından ve 750.000 TL'si nakdi sermayeden karşılanmıştır.
- C)Azaltılan sermayenin 250.000 TL'si özel fondan, 1.000.000 TL'si geçmiş yıl karlarından ve 1.250.000 TL'si nakdi sermayeden karşılanmıştır.
- D)Azaltılan sermayenin 100.000 TL'si özel fondan, 1.000.000 TL'si geçmiş yıl karlarından ve 1.400.000 TL'si nakdi sermayeden karşılanmıştır.
- E)Azaltılan sermayenin 500.000 TL'si özel fondan, 1.000.000 TL'si geçmiş yıl karlarından ve 1.000.000 TL'si nakdi sermayeden karşılanmıştır.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metin, PRS A.Ş. örneğinde azaltılan tutarın özel fon, geçmiş yıl karları ve nakdi sermaye oranlarına göre dağıldığını ve her bir kalemin tutarını açıkça listelemektedir.
Dayanak: “Bu bağlamda, azaltıma konu edilen 2.500.000 TL'lik sermayenin; 250.000 TL'sinin VUK'a göre ayrılan özel fondan, 1.000.000 TL'sinin sermayeye eklenmiş geçmiş yıl karlarından ve 1.250.000 TL'sinin ise ortaklarca işletmeye konulan ve vergilendirilmeyecek nakdi sermayeden karşılandığı kabul edilecektir.”
Soru 8 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyet gösteren bir şirketin, yurt dışında gerçekleşen mal alım satımına aracılık etmesi sonucu elde ettiği kazanç için geçerli olan indirim oranı ve uygulama tarihi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi metinde belirtilmiştir?
- A)Beyanname verilme süresi sonuna kadar transfer edilirse %100 oranında indirim uygulanır.
- B)01.01.2026 tarihinden itibaren %50 oranında indirim uygulanır.
- C)01.07.2026 tarihinden itibaren %100 oranında indirim uygulanır.
- D)04.06.2026 tarihinden itibaren %100 oranında indirim uygulanır.
- E)2023 hesap döneminden itibaren %50 oranında indirim uygulanır.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metin, aracılık kazançları için 01.07.2026 tarihinden itibaren %100 indirim uygulanacağını ve bunun 01.01.2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemine ait kazançlar için geçerli olduğunu belirtmektedir. Diğer şıklar tarih veya oran bilgilerini yanlış vermektedir.
Dayanak: “01.07.2026 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak ve 01.01.2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için geçerli olmak üzere %100’ü”