Soru 1 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Menkul kıymet alım-satım kazançlarının beyanname ile beyan edilmesi durumunda uygulanacak vergi oranı ve mahsup kuralları metne göre nasıl tanımlanmıştır?
- A)Beyan edilen kazanca GVK 103 üncü maddede yer alan artan oranlı vergi tarifesi uygulanır ve tevkifat düşülür.
- B)Alım-satım kazançları beyan edildikten sonra, aynı tür menkul kıymetlere ait zararlar yıl içinde mahsup edilemez.
- C)Beyan yoluyla mahsup edilemeyen zararlar, ertesi yıllara devredilebilir ve başka gelir unsurlarında mahsup edilir.
- D)Beyan edilen gelire artan oranlı vergi tarifesi değil, % 15'lik tek oran uygulanacaktır.
- E)Beyan edilen gelir üzerinden hesaplanan vergi, tevkif yoluyla kesilen vergilerden bağımsız olarak tamamen ödenir.
Çözümü göster — doğru cevap D
Metin, beyan edilen menkul kıymet kazançlarına GVK 103. maddeye göre artan oranlı tarifenin değil, %15'lik tek bir oranın uygulanacağını belirtmektedir.
Dayanak: “Beyan edilen gelire, GVK'nın 103 üncü maddesinde yer alan artan oranlı vergi tarifesi değil, % 15'lik tek oran uygulanacaktır.”
Soru 2 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Forward işlemlerinde kurum kazancının ne zaman ve nasıl tespit edilmesi gerektiği metne göre aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Taraflardan biri finansal varlığı satın alana kadar beklenmez.
- B)Dönem içinde yapılan değerlemeler ve reeskont işlemleri dikkate alınır.
- C)Gelecekteki belirli bir tarihte satma şartı gelir olarak sayılır.
- D)Sözleşmenin imzalandığı tarihte gelir elde edildiği kabul edilir.
- E)Vade sonunda tespit edilmesi gereken kâr veya zarar dikkate alınır.
Çözümü göster — doğru cevap E
Forward sözleşmelerinin taahhüt niteliğinde olması ve gelirin vade sonunda gerçekleşmesi nedeniyle, vadeye kadar yapılan değerlemeler vergiye tabi tutulmaz.
Dayanak: “Kurum kazancına dahil edilecek kâr veya zararın vade sonunda tespit edilmesi gerekmektedir.”
Soru 3 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Yabancı kaynakların öz kaynakları aşan işletmelerde, aşan kısma münhasır olmak üzere yapılan faiz ve benzeri giderlerin indirim oranı ne kadar belirlenmiştir?
- A)Sadece kâr payı ve kur farkı giderleri %100 oranında dikkate alınır.
- B)Aşan kısma münhasır olmak üzere %10'unu aşmayan kısmı belirlenmiştir.
- C)Yatırım maliyetine eklenenler hariç tüm giderler %50 oranında indirilir.
- D)Yabancı kaynaklara ilişkin tüm giderler %10 oranında indirilebilir.
- E)Faiz, komisyon ve vade farkı giderleri tamamen gider olarak yazılamaz.
Çözümü göster — doğru cevap B
Metin, aşan kısmın %10'unu aşmayan kısmının Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan oranı belirlediğini ve bu oranın %10'u geçmemesi gerektiğini ifade etmektedir.
Dayanak: “işletmede kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurları toplamının %10'unu aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan kısmı.”
Soru 4 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
İstanbul Finans Merkezi'nde istihdam edilen personele ödenen aylık ücretin gelir vergisinden müstesna tutulma oranı, o kişinin sahip olduğu mesleki tecrübeye göre nasıl değişmektedir?
- A)Yurt dışında en az on yıllık mesleki tecrübeye sahip kişilerde %50'si müstesnadır.
- B)Yurt dışında en az beş yıllık mesleki tecrübeye sahip kişilerde %80'i müstesnadır.
- C)Yurt dışında en az on yıllık mesleki tecrübeye sahip kişilerde %90'ı müstesnadır.
- D)Yurt dışında en az beş yıllık mesleki tecrübeye sahip kişilerde %60'ı müstesnadır.
- E)Tüm personel için tecrübe süresi fark etmeksizin %70'i müstesnadır.
Çözümü göster — doğru cevap D
Metin, beş yıllık tecrübeye sahipler için %60 ve on yıllık tecrübeye sahipler için %80 oranını açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Katılımcıların İFM’de istihdam ettikleri personele ödenen aylık ücretin gerçek safi değerinin; yurt dışında en az beş yıllık mesleki tecrübeye sahip kişilerde %60’ı, yurt dışında en az on yıllık mesleki tecrübeye sahip kişilerde ise %80’i gelir vergisinden müstesnadır.”
Soru 5 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyet gösteren kurumların, yurt dışından satın aldıkları malları Türkiye'ye getirmeksizin yurt dışında satmalarından elde ettikleri kazanç için uygulanan kurumlar vergisi indirim oranı, 1 Temmuz 2026 tarihinden sonra ne olmaktadır?
- A)01.07.2026 tarihinden itibaren %100'ü beyan edilen kurum kazancından indirilebilir.
- B)01.07.2026 tarihinden itibaren %75'i beyan edilen kurum kazancından indirilebilir.
- C)01.07.2026 tarihinden itibaren %50'si beyan edilen kurum kazancından indirilebilir.
- D)01.07.2026 tarihinden itibaren %100'ü beyan edilen kurum kazancından indirilemez.
- E)01.07.2026 tarihinden itibaren %25'i beyan edilen kurum kazancından indirilebilir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metin, 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere indirim oranının %100'e çıkacağını belirtmektedir.
Dayanak: “7421 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasına eklenen (i) bendi ile 22/6/2022 tarihli ve 7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu hükümlerine göre katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyette bulunan kurumların, münhasıran bu faaliyet kapsamında yurt dışından satın alınan malları Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satmalarından veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık etmelerinden sağladıkları kazancın %50’sinin (01.07.2026 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak ve 01.01.2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için geçerli olmak üzere %100’ü) beyan edilen kurum kazancından indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.”
Soru 6 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Nitelikli hizmet merkezi olarak tanımlanabilmek için bir sermaye şirketinin yıllık hasılatının en az ne kadarını yurt dışındaki ilişkili şirketlerden veya şirketler topluluğundan elde etmesi gerekmektedir?
- A)Yıllık hasılatlarının en az %50’sini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden veya şirketler topluluğundan elde etmesi gerekir.
- B)Yıllık hasılatlarının en az %80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden veya şirketler topluluğundan elde etmesi gerekir.
- C)Yıllık hasılatlarının en az %70’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden veya şirketler topluluğundan elde etmesi gerekir.
- D)Yıllık hasılatlarının en az %60’ını yurt dışındaki ilişkili şirketlerden veya şirketler topluluğundan elde etmesi gerekir.
- E)Yıllık hasılatlarının en az %90’ını yurt dışındaki ilişkili şirketlerden veya şirketler topluluğundan elde etmesi gerekir.
Çözümü göster — doğru cevap B
Metin, nitelikli hizmet merkezi tanımında yıllık hasılatın en az %80'inin yurt dışı ilişkili şirketlerden gelmesi gerektiğini açıkça ifade etmektedir.
Dayanak: “Nitelikli hizmet merkezi, en az üç farklı ülkede aktif olarak faaliyet gösteren, ilişkili şirket veya şirketler topluluğuna yönelik hizmet sunmak ve ikinci fıkrada belirtilen faaliyetleri yapmak üzere kurulan, yıllık hasılatlarının en az %80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden veya şirketler topluluğundan elde eden sermaye şirketlerini ifade eder.”
Soru 7 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Bankalar ve aracı kurumların kendi portföylerinde bulunan menkul kıymetlerden elde ettikleri kazançlar için tevkifat sorumluluğu nasıl tanımlanmıştır?
- A)Aracı kurumlar, portföylerindeki tüm menkul kıymetler için Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifat yapmalıdır.
- B)Bankaların kendi portföylerindeki tahvilleri itfaya kadar tutmaları durumunda tevkifat yapılması beklenir.
- C)Sadece bu kurumların gerçek kişi yatırımcılarına satış yapması durumunda tevkifat yapılması gerekir.
- D)Bankaların Hazine tahvili alım-satımından elde ettikleri faiz ve kazançlar üzerinden tevkifat yapılması zorunludur.
- E)Bu kurumların kendi portföylerinde bulunan menkul kıymetlerden elde ettikleri kazançlar tevkifat kapsamında değildir.
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, bankaların ve aracı kurumların kendi portföylerindeki kazançlar için tevkifat sorumluluğu olmadığını açıkça belirtmektedir. Diğer şıklar metindeki istisna durumlarıyla çelişmektedir.
Dayanak: “Dolayısıyla, banka ve aracı kurumların kendi portföylerinde bulunan menkul kıymetler veya diğer sermaye piyasası araçlarından elde ettikleri kazançlar tevkifat kapsamında olmayacaktır.”
Soru 8 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Yatırımcı (A)'nın, (X) Bankası'ndan satın aldığı Hazine bonosunu geri satması durumunda tevkifatın uygulanma koşulu nedir?
- A)Yatırımcı (A) tüzel kişi ise tevkifat yapılmaz ve banka bu işlem için sorumluluk taşımaz.
- B)Hazine bonosunun itfa tarihi dolmadan önce satılması durumunda tevkifat hiç yapılmaz.
- C)Yatırımcı (A) tam ve dar mükellef gerçek kişi ise %10 oranında tevkifat yapılacaktır.
- D)Yatırımcı (A) yurtdışında yerleşik ise banka tarafından tevkifat yapılması zorunludur.
- E)Menkul kıymetin alım-satım kazancı üzerinden tevkifat yapılması için bankanın rızası gerekir.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metin, yatırımcının tam ve dar mükellef gerçek kişi olması durumunda bankanın %10 oranında tevkifat yapacağını açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Yatırımcı (A)'nın söz konusu bonoyu 08/10/2015 tarihinde 3.275.000 TL ye (X) Bankasına geri satışı halinde elde edeceği alım-satım kazancı (3.275.000-3.115.000=) olan 160.000 TL üzerinden ise (X) Bankasınca eğer yatırımcı (A) tam ve dar mükellef gerçek kişi yatırımcı ise %10 oranında tevkifat yapılacaktır.”