e-BEAS Bireysel Emeklilik Sistemi Mevzuatı Soruları ve Çözümleri — 8. bölüm

İlgili hükümde portföyünün en az %80'i yatırım fonlarının ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarından oluşan fona 'Fon sepeti emeklilik yatırım fonu' adı verildiği açıkça belirtilmiştir. Bu tanım, soruda verilen kriterlerle birebir örtüşmektedir.

Fon sepeti emeklilik yatırım fonu, portföyünün en az %80’i yatırım fonlarının ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarından oluşan emeklilik yatırım fonunu ifade eder.

4632 sayılı Kanun'un 10. maddesi, emeklilik şirketlerinin ve aracılarının ilan, reklam ve bilgilendirme amaçlı yayınlarında gerçeğe aykırı, yanıltıcı veya aldatıcı beyanlarda bulunmalarını açıkça yasaklamaktadır. Bu hüküm, tüketicilerin doğru ve dürüst bilgiye ulaşmasını sağlayarak piyasa düzenini korumayı amaçlar.

Şirket ve bireysel emeklilik aracıları, katılımcılara, üçüncü kişilere ve kuruluşlara karşı gerçeğe aykırı, yanıltıcı ve aldatıcı beyanda bulunamazlar ve ilan, reklam ve broşürleri ile bu amaca yönelik her türlü faaliyetlerinde bu nitelikteki ifadelere yer veremezler.

İlgili hükümde devlet katkılarının yatırıma yönlendirileceği fona ilişkin giderlerin karşılanması için yapılacak toplam kesintinin, fon işletim gideri dahil günlük yüzbinde birini geçmeyeceği açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle en fazla kesinti tutarı günlük yüzbinde 1 olarak belirlenmiştir.

Bu kapsamda yapılacak toplam kesinti, fon işletim giderine ilişkin kesinti dâhil, günlük yüz binde biri (yıllık %0,365) geçmeyecek şekilde fon içtüzüğünde belirlenir.

İlgili hükümde birim pay değerinin yanlış hesaplanması durumunda sorumluluğun açıkça emeklilik şirketine ait olduğu belirtilmiştir. Şirket, bu hatadan kaynaklanan tüm zararları tazmin etmekle yükümlü kılınmıştır.

Birim pay değerinin yanlış hesaplanması halinde şirket, bundan doğan zararı tazmin etmekle yükümlüdür.

4632 sayılı Kanun'un 1. maddesinde kanunun kapsamı açıkça belirtilmiştir. Bu maddeye göre kanun, katkıların emeklilik yatırım fonlarında toplanmasını ve değerlendirilmesini düzenlemektedir. Diğer şıklarda yer alan yatırım araçlarının ihraç koşulları, sigorta şirketlerinin çalışma esasları ve portföy yönetim şirketlerinin kuruluş esasları bu kanunun doğrudan kapsamına girmez.

Bu Kanunun kapsamı, emeklilik şirketlerinin kuruluş, çalışma, yönetim ve denetimine, kişilerin sisteme katılma, ayrılma ve emeklilik koşullarına, emeklilik yatırım fonlarının kuruluşuna, katkıların bu fonlarda toplanmasına ve değerlendirilmesine, aracılık hizmetlerine, kamuya açıklanacak bilgilerin kapsamına ve bireysel emeklilikle ilgili diğer hususlara ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.

İlgili hükümde emeklilik yatırım fonu paylarının katılımcı hesabına aktarılabilmesi için temel şartın, payların temsil ettiği değerin tam olarak nakden ödenmesi olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu hüküm, soruda verilen doğru cevabı doğrudan desteklemektedir.

Fon payları, temsil ettiği değerin tam olarak nakden ödenmesi şartıyla katılımcının bireysel emeklilik hesabına aktarılır.

İlgili hükümde katılımcının başka bir şirkete aktarım talebinde bulunması durumunda şirketin ertelenmiş giriş aidatını birikimden indirebileceği açıkça belirtilmiştir. Bu durum, ertelenmiş aidatın bu aktarım sürecinde tahsil edilebileceğini gösterir. Diğer seçeneklerdeki emeklilik, maluliyet veya şirket tasfiyesi gibi hallerde ise tahsilat yapılamadığı ifade edilmiştir.

Ancak katılımcının sistemden ayrılması veya başka bir şirkete aktarım talebinde bulunması durumunda şirket, varsa ertelenmiş giriş aidatını katılımcının bireysel emeklilik hesabındaki birikiminden indirebilir.

İlgili hükümde emeklilik sözleşmesi teklifinin şirket tarafından reddedilmesi durumunda, yapılan tüm ödemelerin hiçbir kesinti yapılmadan beş iş günü içinde ödeyene iade edileceği açıkça belirtilmiştir. Bu hüküm, soruda belirtilen iade yükümlülüğünün süresini doğrudan belirlemektedir.

Teklifin şirket tarafından reddedilmesi halinde, verilen ödeme talimatları iptal ettirilir ve varsa yapılan tüm ödemeler hiçbir kesinti yapılmadan beş iş günü içinde ödeyene iade edilir.