Soru 1 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına Geçici 5. madde kapsamında ipotek finansmanı kuruluşları tarafından ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen gelirler için 31.10.2024 tarihinden sonra uygulanan stopaj oranı nedir?
- A)Söz konusu stopaj oranı, 31.10.2024 tarihli ve 9075 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla %15 olarak belirlenmiştir.
- B)Söz konusu stopaj oranı, 31.10.2024 tarihli ve 9075 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla %10 olarak belirlenmiştir.
- C)Söz konusu stopaj oranı, 31.10.2024 tarihli ve 9075 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla %5 olarak belirlenmiştir.
- D)Söz konusu stopaj oranı, 31.10.2024 tarihli ve 9075 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla %17,5 olarak belirlenmiştir.
- E)Söz konusu stopaj oranı, 31.10.2024 tarihli ve 9075 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla %7,5 olarak belirlenmiştir.
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, 31.10.2024 tarihli kararla ipotek finansmanı kuruluşları tarafından ihraç edilen menkul kıymetler için stopaj oranının %7,5'e yükseltildiğini doğrulamaktadır.
Dayanak: “Söz konusu stopaj oranı, 31.10.2024 tarihli ve 9075 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla %7,5 olarak belirlenmiştir.”
Soru 2 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Borsa İstanbul'da işlem gören ve bir yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetlerinin elden çıkarılmasından elde edilen gelirler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Bu gelirler için GVK Mükerrer 80'inci madde hükümleri uygulanacaktır.
- B)Bu gelirler tevkifat kapsamında olmayacaktır.
- C)Bu gelirler için komisyonlar tevkifat matrahından indirilmez.
- D)Bu gelirler için değer artışı kazancı kapsamında vergi kesintisi yapılır.
- E)Bu gelirler üzerinden yıllık beyanname verilmesi zorunluluğu vardır.
Çözümü göster — doğru cevap B
Metin açıkça belirtmektedir ki, belirli koşulları taşıyan hisse senetlerinden elde edilen gelirler tevkifat kapsamı dışındadır. Diğer şıklardaki ifadeler metindeki istisna hükümleriyle çelişmektedir.
Dayanak: “Tam mükellef kurumlara ait olup, Borsa İstanbul’da işlem gören ve bir yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetlerinin elden çıkarılmasından elde edilen gelirler,51 tevkifat kapsamında olmayacaktır.”
Soru 3 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Aynı menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracından değişik tarihlerde alımlar yapıldıktan sonra bunların bir kısmının elden çıkarılması durumunda tevkifat matrahı nasıl belirlenir?
- A)Ağırlıklı ortalama fiyat bilgisi dikkate alınarak tevkifat matrahı hesaplanır.
- B)İade edilen komisyon tutarları matrahın belirlenmesinde dikkate alınmaz.
- C)Son giren ilk çıkar yöntemi uygulanarak belirlenir.
- D)Aynı gün içinde yapılan işlemlerde ağırlıklı ortalama fiyat bilgisi kullanılır.
- E)İlk giren ilk çıkar (FİFO) yöntemi kullanılmak suretiyle belirlenir.
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, farklı tarihlerde yapılan alımların elden çıkarılması durumunda matrahın belirlenmesinde mutlak suretle İlk Giren İlk Çıkar (FİFO) yönteminin kullanılacağını ifade etmektedir.
Dayanak: “Aynı menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracından değişik tarihlerde alımlar yapıldıktan sonra bunların bir kısmının elden çıkarılması durumunda, ilk giren ilk çıkar (FİFO) yöntemi kullanılmak suretiyle, tevkifat matrahının tespitinde dikkate alınacak alış bedeli belirlenecektir.”
Soru 4 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Metne göre, 01.01.2006 tarihinden itibaren finansal araçlardan elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde hangi durum geçerlidir?
- A)Sadece olağan vergileme rejimi hükümleri geçerli olur.
- B)Yalnızca Geçici 67 nci madde kapsamındaki vergileme rejimi uygulanır.
- C)İki ayrı vergileme rejimi aynı anda geçerli olmaktadır.
- D)Yatırımcıların tercihiyle vergileme rejimi seçilebilmektedir.
- E)Vergi idaresi tarafından belirlenen tek bir rejim uygulanır.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metin, 2006-2030 döneminde Geçici 67 nci madde ve olağan rejim olmak üzere iki ayrı vergileme rejiminin geçerli olduğunu açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Dolayısıyla, 01.01.2006 tarihinden itibaren (31.12.2030'a kadar) finansal araçlardan elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde iki ayrı vergileme rejiminin geçerli olduğunu söyleyebiliriz.”
Soru 5 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Tam mükellef gerçek kişilerin elde ettikleri kâr payları üzerinden yapılan tevkifat oranı 22.12.2024 tarihli kararname ile nasıl değişmiştir?
- A)Kâr payı tutarının %20'si tevkif edilerek vergi idaresine ödenir.
- B)Kâr payı tutarının %12'si tevkif edilerek bakiyesi ödenir.
- C)Kâr payı tutarının %10'u tevkif edilerek bakiyesi ödenir.
- D)Ödemeyi yapan kurum tarafından %15 oranında tevkifat yapılır.
- E)Kâr payı tutarının %5'i tevkif edilerek bakiyesi ödenir.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metin, kâr payı üzerinden yapılan tevkifat oranının 4936 sayılı kararnamenin ardından %10'a indirildiğini ve bu oranın uygulandığını ifade etmektedir.
Dayanak: “Söz konusu kâr paylarının gerçek kişilere ödenmesi sırasında, ödemeyi yapan kurum tarafından, ödenecek kâr payı tutarının %10'u tevkif edilerek, bakiyesi kâr payı almayı hak eden gerçek kişiye ödenir.”
Soru 6 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Müşteri tarafından MKK dışındaki bir saklamacı kuruluştan hizmet alınacağına dair yazılı bildirim yapılmadığı durumda, tevkifat yükümlülüğü kim tarafından yerine getirilir?
- A)Tevkifat yükümlülüğü doğrudan müşterinin kendisi tarafından yerine getirilecektir.
- B)Menkul kıymetlerin kayda alındığı borsa tevkifatı kendisi yerine getirecektir.
- C)Saklamacı kuruluşun bağlı olduğu vergi dairesi tevkifatı kendisi yapacaktır.
- D)Müşteri tarafından bildirimin yapılmadığı durumlarda saklamacı kuruluş tarafından beyan edilecektir.
- E)Söz konusu işleme ilişkin tevkifat yükümlülüğü banka veya aracı kurum tarafından yerine getirilecektir.
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, müşterinin yazılı bildirim yapmadığı durumlarda tevkifat yükümlülüğünün banka veya aracı kuruma ait olduğunu açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “söz konusu işleme ilişkin tevkifat yükümlülüğünün, Tebliğde belirtilen genel esaslara göre banka veya aracı kurum tarafından yerine getirileceği belirtilmiştir.”
Soru 7 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Sermaye Piyasası Kanunu’na göre kurulan borsa yatırım fonları ve emeklilik yatırım fonları dışındaki gelirler için tevkifat uygulamasında hangi durumun önemi bulunmamaktadır?
- A)Tevkifatın üçer aylık dönemler itibarıyla yapılması ve ilgili üç aylık dönemleri izleyen ayın 26 ncı günü.
- B)Menkul kıymetlerin itfası dolayısıyla oluşan getiriler ve menkul kıymetlerin alım-satımı sonucunda oluşan getiriler.
- C)Gelir sahibinin gerçek veya tüzel kişi ya da dar veya tam mükellef olması ve vergi mükellefiyeti bulunup bulunmaması.
- D)Saklamacı kuruluşların bağlı oldukları vergi dairesine beyan edilerek ödeme yapılması ve tevkifat matrahı.
- E)Elde edilen gelirlerin vergiden istisna olup olmaması ve menkul kıymetlerin vadeli işlem borsalarında işlem görmesi.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metin, tevkifat uygulamasında gelir sahibinin mükellefiyet durumu veya dar/tam mükellef olmasının bir önemi olmadığını belirtmektedir.
Dayanak: “Tevkifatın gerçekleştirilmesinde, gelir sahibinin gerçek veya tüzel kişi ya da dar veya tam mükellef olması, vergi mükellefiyeti bulunup bulunmaması, vergiden muaf olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır.”
Soru 8 · Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme
Emsallere uygun fiyat veya bedele ulaşmak için öncelikle hangi esasın dikkate alınması gerektiği metne göre aşağıdakilerden hangisidir?
- A)İlişkisiz kişilerin kendi aralarında yaptıkları karşılaştırılabilir işlemlerdeki fiyatlar
- B)Mükellefin ilişkisiz kişilerle yaptığı işlemlerde kullandığı fiyat veya bedel (iç emsal)
- C)Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen sabit ve değişken oranlar
- D)Sadece dış emsalin bulunması halinde geçerli olan ve en güvenilir yöntem
- E)Mükellefin geçmiş yıllarda uyguladığı ve vergi denetimine tabi olan fiyatlar
Çözümü göster — doğru cevap B
Metin, emsallere uygun fiyatın belirlenmesinde öncelikle mükellefin ilişkisiz kişilerle yaptığı işlemlerdeki fiyatların esas alınması gerektiğini ifade etmektedir.
Dayanak: “Emsallere uygun fiyat veya bedele ulaşmak için yukarıda yer verilen yöntemlerden en uygun olanının seçilmesinde öncelikle mükellefin ilişkisiz kişilerle yaptığı işlemlerde kullandığı fiyat veya bedel (iç emsal), karşılaştırmaya esas ölçü olarak alınır.”