SPL Sermaye Piyasası Araçları Soruları ve Çözümleri — 8. bölüm

Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) Sınavı, Sermaye Piyasası Araçları modülünden 8 soru; her birinin cevabı ve adım adım çözümü.

Soru 1 · Sermaye Piyasası Araçları

Ayşe Hanım ve Bora Bey'in elindeki tahvillerin ikincil piyasadaki işlem fiyatlarını, Merkez Bankası'nın politika faizlerini agresif bir şekilde artırmış olması durumunda nasıl etkilemesini beklersiniz?

  • A)Ayşe Hanım'ın tahvilinin fiyatı düşerken Bora Bey'in tahvilinin fiyatı da düşecektir.
  • B)Ayşe Hanım'ın tahvilinin fiyatı artarken Bora Bey'in tahvilinin fiyatı düşecektir.
  • C)Ayşe Hanım'ın tahvilinin fiyatı artarken Bora Bey'in tahvilinin fiyatı da artacaktır.
  • D)Ayşe Hanım'ın tahvilinin fiyatı düşerken Bora Bey'in tahvilinin fiyatı istikrarlı kalacaktır.
  • E)Ayşe Hanım'ın tahvilinin fiyatı düşerken Bora Bey'in tahvilinin fiyatı artacaktır.
Çözümü göster — doğru cevap D

Sabit kuponlu tahvilin fiyatı, piyasa faiz oranlarındaki artışa karşı düşerken; değişken kuponlu tahvilin fiyatı, kupon oranlarının güncellenerek piyasaya uyum sağlaması nedeniyle daha az etkilenecektir ve istikrarlı kalacaktır.

Soru 2 · Sermaye Piyasası Araçları

Nominal değeri 100 TL olan ve yıllık %18 kupon oranına sahip bir tahvil, piyasada 90 TL fiyatla işlem görmektedir. Bu tahvilin nominal getirisi ve cari getirisi sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  • A)%20 ve %20
  • B)%18 ve %20
  • C)%18 ve %22
  • D)%18 ve %18
  • E)%20 ve %22
Çözümü göster — doğru cevap B

Nominal getiri tahvilin üzerinde yazılı olan kupon ödemesinin nominal değere oranıdır (%18/100=%18). Cari getiri ise yıllık kupon ödemesinin tahvilin güncel piyasa fiyatına bölünmesiyle bulunur (%18/90=%20). Vadeye kadar getiri (YTM), tahvilin iskontolu alındığı için yatırımcının vade sonunda elde edeceği sermaye kazancını da hesaba aldığı için cari getiriden daha yüksek çıkar.

Soru 3 · Sermaye Piyasası Araçları

Kredi Temerrüt Takası (CDS) ve Baz Puan Kavramı

  • A)%3,50
  • B)%4,00
  • C)%4,50
  • D)%7,50
  • E)%8,00
Çözümü göster — doğru cevap D

CDS priminin yüzde karşılığı hesaplanırken 350 baz puan %3,50 olarak bulunur. Bu değer, risksiz ABD Hazine tahvilinin yıllık getirisi olan %4,00 üzerine eklenerek teorik olarak beklenen Türk Eurotahvilinin yıllık getirisi %7,50 olarak hesaplanır.

Soru 4 · Sermaye Piyasası Araçları

Erken itfa opsiyonları (geri çağırma ve geri satma) içeren tahvil ihraçlarında, piyasa faiz oranlarındaki değişikliklere karşı ihraççı ve yatırımcıların karşılaştığı riskler ve bu risklerin kupon getirileri üzerindeki etkileri göz önüne alındığında, aşağıdaki tahvil türlerinin kupon getirisi sıralaması nasıl olmalıdır?

  • A)Standart > Geri Çağırma Opsiyonlu > Put Opsiyonlu
  • B)Geri Çağırma Opsiyonlu > Put Opsiyonlu > Standart
  • C)Standart > Put Opsiyonlu > Geri Çağırma Opsiyonlu
  • D)Put Opsiyonlu > Geri Çağırma Opsiyonlu > Standart
  • E)Geri Çağırma Opsiyonlu > Standart > Put Opsiyonlu
Çözümü göster — doğru cevap E

Geri çağırma opsiyonu ihraççıya esneklik sağladığı için yatırımcı daha yüksek kupon getirisi talep eder. Put opsiyonu yatırımcıya avantaj sağladığı için daha düşük kupon getirisi kabul edilir. Getiri sıralaması: Call Opsiyonlu > Standart > Put Opsiyonlu şeklindedir.

Soru 5 · Sermaye Piyasası Araçları

Borsa İstanbul ve Takasbank veri terminalinde STRIP işlemi sonrası ayrıştırılan tahvil parçaları hangi harf kodlarıyla izlenir ve ayrıştırılan bir kupon nasıl fiyatlanır?

  • A)T (Tüm), A (Anapara), K (Kupon); Kupon, ana gövde ile birlikte fiyatlanır.
  • B)T (Tüm), A (Anapara), K (Kupon); Kupon, diğer kuponlarla birlikte fiyatlanır.
  • C)T (Tüm), A (Anapara), K (Kupon); Kupon, kendi vadesi ve faizi üzerinden bağımsız fiyatlanır.
  • D)T (Tüm), A (Anapara), K (Kupon); Kupon, ana gövdeden ayrılan bir kupon olarak fiyatlanır.
  • E)T (Tüm), A (Anapara), K (Kupon); Kupon, ana gövdeden ayrılan tek bir kupon olarak fiyatlanır.
Çözümü göster — doğru cevap C

STRIP işlemi sonrası ayrıştırılan tahvil parçaları Borsa İstanbul ve Takasbank veri terminalinde T (Tüm), A (Anapara), K (Kupon) kodlarıyla izlenir. STRIP edilerek ana gövdeden ayrılan bir kupon artık kendi vadesi ve faizi üzerinden bağımsız olarak fiyatlanır ve diğer kuponlarla birlikte değil, kendi başına değerlendirilir.

Soru 6 · Sermaye Piyasası Araçları

Türkiye tahvil piyasasında işlem gören Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) incelendiğinde; vadesine 1 yıl kalan tahvillerin faiz oranının %45, vadesine 10 yıl kalan tahvillerin faiz oranının ise %28 seviyesinde olduğu görülmektedir. Kısa vadeli faizlerin uzun vadeli faizlerden daha yüksek olduğu bu grafiksel duruma finans literatüründe ne ad verilir?

  • A)Pozitif Eğimli Getiri Eğrisi
  • B)Vertikal Getiri Eğrisi
  • C)Hiperbolik Getiri Eğrisi
  • D)Paralel Getiri Eğrisi
  • E)Negatif Eğimli (Tersine Dönmüş) Getiri Eğrisi
Çözümü göster — doğru cevap E

Bu olağandışı görünüme "Negatif Eğimli (Tersine Dönmüş) Getiri Eğrisi" adı verilir. Normal koşullarda risk (vade) arttıkça faizin de artması (pozitif eğim) beklenir. Ters getiri eğrisi genel- likle Merkez Bankası’nın enflasyonu kontrol altına almak için kısa vadeli faizleri agresif şekilde artırdığı "sıkı para politikası" dönemlerinde ortaya çıkar. Bu tablo; piyasanın, uygulanan bu yüksek kısa vadeli faizlerin ekonomik faaliyeti yavaşlatacağını (resesyon ihtimali) ve bunun sonucunda enflasyonun kont- rol altına alınarak "uzun vadede faizlerin belirgin şekilde düşeceğini" fiyatladığını gösterir.

Soru 7 · Sermaye Piyasası Araçları

BIST-30 Endeks Fonu yöneticisi, THYAO hissesine %18 ağırlık vererek klasik fon portföy limitlerini (max %10) aştı. Bu işlem yasal mıdır? Ayrıca, klasik Endeks fonuna saat 11:00'de alım emri veren bir yatırımcı ile Borsa Yatırım Fonunu (BYF) saat 11:00'de borsadan alan bir yatırımcı fiyatlama açısından nasıl farklılaşır?

  • A)İşlem yasal değildir ve klasik fon yatırımcısı o andaki piyasa fiyatından işlem yaparken BYF yatırımcısı gün sonu fiyatından işlem yapar.
  • B)İşlem yasaldır ve her iki yatırımcı da o andaki piyasa fiyatından işlem yapar.
  • C)İşlem yasaldır ve klasik fon yatırımcısı o andaki fiyatından işlem yaparken BYF yatırımcısı gün sonu fiyatından işlem yapar.
  • D)İşlem yasal değildir ve her iki yatırımcı da o andaki piyasa fiyatından işlem yapar.
  • E)İşlem yasaldır ve klasik fon yatırımcısı gün sonu fiyatından işlem yaparken BYF yatırımcısı o andaki piyasa fiyatından işlem yapar.
Çözümü göster — doğru cevap E

Endeks fonlarına endeksi birebir takip edebilmeleri amacıyla bir ihraççıya fon toplam değerinin %30'una kadar yatırım yapabilme istisnası tanınmıştır. Klasik Endeks fonu yatırımcıları o andaki fiyatından değil gün sonu hesaplanan tek bir "İleri Fiyat" (Net Aktif Değer) üzerinden işlem yaparken BYF yatırımcıları o andaki piyasa fiyatından işlem yapar.

Soru 8 · Sermaye Piyasası Araçları

Bir hisse senedi fonunun net aktif değeri 50.000.000 TL'dir ve portföyünde bulunan XYZ A.Ş.'nin hisseleri değeri 4.000.000 TL'dir (%8 oranında). Bu hissenin işlem sırası kapatılmış ve kapalılık hali 6. iş gününe ulaşmıştır. İhtiyatlılık İlkesi gereğince, fon yöneticisinin bu hisse için kaç gün boyunca ve günlük kaç TL değer düşüklüğü ayırması gerekir?

  • A)Her gün eşit tutarlarda 44.444,44 TL düşüklük ayırarak 90 gün boyunca
  • B)Bir anda tamamını düşürerek
  • C)Her gün eşit tutarlarda 148.148 TL düşüklük ayırarak 3 gün boyunca
  • D)Her gün eşit tutarlarda 444.44 TL düşüklük ayırarak 9 gün boyun,
  • E)Her gün eşit tutarlarda 4.444 TL düşüklük karşılığı ayırarak 90 gün boyunca
Çözümü göster — doğru cevap A

Mevzuata göre, fon ağırlığı %5'ten fazla olan ve 6. iş gününe ulaşan kapalı paylar için değer sıfırlama (karşılık ayırma) süreci 90 gün boyunca, her gün eşit tutarlarda ayrılarak yapılır. Günlük Karşılık Tutarı: 4.000.000 TL / 90 gün = 44.444,44 TL

Sermaye Piyasası Araçları modülünün diğer bölümleri

Bölümler (8/24)

Aynı formatta 2691 çözümlü soru

Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) Sınavı için ders ve konu seçerek çalışılıyor; her sorunun altında yazılı çözümü var. Ücretsiz indiriliyor.

SPL uygulamasıAndroid: Google PlayBilgisayarda web'de çöz