Soru 1 · Sermaye Piyasası Araçları
Toplam değeri 200.000.000 TL olan bir Fon Sepeti Fonu yöneticisi, Alfa Hisse Senedi Fonu'na 50.000.000 TL ve Beta Serbest Fonu'na da 25.000.000 TL yatırım yapmayı planlamaktadır. Fon sepeti fonlarının mevzuata tabi olan yatırım limitleri göz önüne alındığında, bu yatırımların mevzuata uygunluğu hakkında aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?
- A)Her iki yatırım da mevzuata uyuşmaz.
- B)Alfa Fonu için yapılan yatırım mevzuata uygun, Beta Serbest Fonu için yapılan yatırım mevzuata uyuşmaz.
- C)Alfa Fonu için yapılan yatırım mevzuata uyuşmaz, Beta Serbest Fonu için yapılan yatırım mevzuata uygun.
- D)Alfa Fonu için yapılan yatırım mevzuata uygun, Beta Serbest Fonu için yapılan yatırım mevzuata uygun ama daha düşük bir tutarla.
- E)Her iki yatırım da mevzuata uygun.
Çözümü göster — doğru cevap A
Fon sepeti fonları, tek bir yatırım fonuna fon toplam değerinin en fazla %20'si oranında yatırım yapabilirken, portföylerinin en fazla %10'u oranında Serbest Fon katılma payı taşıyabilirler. Bu nedenle, Alfa Fonu için yapılan 50.000.000 TL'lik yatırım mevzuata uyuşmaz ve Beta Serbest Fonu için yapılan 25.000.000 TL'lik yatırım da mevzuata uyuşmaz.
Soru 2 · Sermaye Piyasası Araçları
Unvanında 'Düzenli Kar Payı Ödeyen Hisse Senedi Fonu' ibaresi bulunan bir fonun, 1 adet katılma payının Net Aktif Değeri (Birim Pay Fiyatı) 100,00 TL'dir. Fon yöneticisi, izahnamede belirtilen takvimde uygun olarak yatırımcılara katılma payı başına 5,00 TL nakit kar payı (temettü) dağıtımı gerçekleştirmiştir. Dağıtım günü hisse senedi piyasalarında herhangi bir fiyat değişimi olmamıştır. Kar payı dağıtımı gerçekleştiği gün, bu yatırım fonunun katılma payı birim fiyatı matematiksel olarak hangi seviyede olur? Ayrıca, fonun yatırımcıya nakit ödeme yapmasının, standart 'Büyüme' odaklı yatırım fonlarına kıyasla yatırımcının uzun vadeli serveti üzerinde yarattığı fırsat maliyetini açıklayınız.
- A)Birim fiyat 104 TL olur çünkü fonun toplam değeri artar
- B)Birim fiyat 105 TL olur çünkü fonun toplam değeri artar
- C)Birim fiyat 94 TL olur çünkü fonun toplam değeri azalır
- D)Birim fiyat 100 TL kalır çünkü fonun toplam değeri değişmez
- E)Birim fiyat 95 TL olur çünkü fonun toplam değeri azalır
Çözümü göster — doğru cevap E
Kar payı dağıtımı sonucunda fonun birim fiyatının düşmesinin nedeni fonun toplam değerindeki azalmadır. Standart büyüme fonlarında temettüler fonda kalırken, kar payı ödeyen fonlarda nakdin fonun dışına çıkarılması, paranın fonda kalarak uzun vadede yaratacağı bileşik büyüme potansiyelinin kaybedilmesine neden olur.
Soru 3 · Sermaye Piyasası Araçları
Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'ne göre, Hisse Senedi Fonları (Diğer Fonlar kategorisi) için belirlenmiş yıllık azami fon toplam gider oranı yüzde kaçtır ve fon yöneticisinin uyguladığı %3,80’lik kesinti mevzuata uygun mudur?
- A)%3,80 - Uygundur
- B)%3,65 - Uygunsuzdur
- C)%3,80 - Uygunsuzdur
- D)%4,00 - Uygunsuzdur
- E)%3,65 - Uygundur
Çözümü göster — doğru cevap B
Tebliğ uyarınca Hisse Senedi Fonları için uygulanabilecek yıllık azami fon toplam gider oranı %3,65'tir. Yöneticinin uyguladığı %3,80’lik kesinti, yasal sınır olan %3,65'i aştığı için mevzuata uygun değildir.
Soru 4 · Sermaye Piyasası Araçları
Zeta Yatırım Fonu'na yatırım yapan bir yatırımcı, fonun birim fiyatının önceki rekor seviyesi olan 150 TL'de fon yöneticisinden performans ücreti tahsil etmiştir. Daha sonra fiyat düşerek 120 TL'ye gerilemiş ve daha sonra 140 TL'ye yükselmiştir. Fon yöneticisi, son dönemde karşılaştırma ölçütünü yenmiş olsa da bu aşamada performans ücreti talep etmektedir. Yüksek İz Değer (High Water Mark) prensibine göre fon yöneticisi bu aşamada performans ücreti tahsil edebilir mi?
- A)Hayır, çünkü fonun güncel fiyatı yatırımcı için belirlenen bir önceki Yüksek İz Değer olan 150 TL'nin altındadır.
- B)Evet, çünkü fonun güncel fiyatı önceki en düşük seviyesinden yüksektir.
- C)Evet, çünkü fonun güncel fiyatı önceki en düşük seviyesinden yüksektir ve ayrıca karşılaştırma ölçütünü de yenmiştir.
- D)Hayır, çünkü fonun güncel fiyatı önceki en düşük seviyesinden yüksektir.
- E)Evet, çünkü son dönemde karşılaştırma ölçütünü yenmiştir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Yüksek İz Değer (High Water Mark) prensibi, fon fiyatının daha önce performans ücreti ödenen 'en yüksek seviyeyi' geçmedikçe yöneticinin tekrar ücret talep edememesini sağlayan kuraldır. Fonun güncel fiyatı (140 TL) yatırımcı için belirlenen bir önceki Yüksek İz Değer olan 150 TL'nin altındadır. Yöneticinin yeniden başarı primi alabilmesi için öncelikle yatırımcının geçmiş zararlarını telafi ederek fon fiyatını 15,0 TL'nin üzerine taşıması zorunludur.
Soru 5 · Sermaye Piyasası Araçları
Bir fon kurucusu, yönettiği "Dinamik Hisse Senedi Fonu"nun yatırımcı bilgi formunda yer alacak Risk Değerini güncellemek istemektedir. Geçmiş 5 yıllık tarihsel verilere dayanılarak yapılan istatistiksel hesaplamalar sonucunda, fonun haftalık getirilerinin standart sapması (haftalık volatilitesi) %2,50 olarak bulunmuştur. Bir yılda 52 hafta olduğu kabul edilmekte ve hesaplamalarda √52 ≈7,211 kullanılmaktadır. "Zamanın Karekökü Kuralı"nı kullanarak fonun "Yıllıklandırılmış Volatilite" oranını hesaplayınız ve mevzuattaki tabloyu dikkate alarak fonun Risk Değerinin kaç olacağını belirtiniz.
- A)Risk Değeri 6
- B)Risk Değeri 4
- C)Risk Değeri 3
- D)Risk Değeri 7
- E)Risk Değeri 5
Çözümü göster — doğru cevap E
Yıllıklandırılmış Volatilite = Haftalık standart sapma × √52 = %2,50 × 7,211 = %18,02. Rehber'deki Risk Değeri skalasına göre, %15 ile %20 arasındaki volatilite oranı "Risk Değeri 5" kategorisine girer. Dolayısıyla, fonun Risk Değeri 5'tir.
Soru 6 · Sermaye Piyasası Araçları
Bir yatırım fonunun risk değeri, mevzuata göre hangi koşullar altında güncellenir ve bu güncelleme için ne kadar süre beklenmesi gerekmektedir?
- A)Risk değeri, fonun yıllıklandırılmış volatilitesinin belirli bir aralık içinde kalması durumunda güncellenir.
- B)Risk değeri, fonun performansının sürekli olarak düşmesi durumunda güncellenir.
- C)Risk değeri, fonun son dört ay içindeki ölçümlerde mevcut risk değerinden farklı bir kategoriye işaret etmesi durumunda güncellenir.
- D)Risk değeri, fon yöneticisinin yatırım stratejisinde bir değişiklik yapması durumunda güncellenir.
- E)Risk değeri, her ayki volatilite testlerinin sonucuna göre hemen güncellenir.
Çözümü göster — doğru cevap C
Risk değeri, fonun son dört ay içindeki ölçümlerde mevcut risk değerinden farklı bir kategoriye işaret etmesi durumunda güncellenir. Eğer bu değişiklik piyasa dalgalanmasından değil, yöneticinin yatırım stratejisini bilerek değiştirmesinden kaynaklansaydı, doğrudan yeni stratejiyi esas alarak fonun risk değerini yeniden belirlemekle ve kamuya duyurmakla yükümlü olurdu.
Soru 7 · Sermaye Piyasası Araçları
Organize ve tezgâh üstü piyasalarda işlem gören Forward ve Futures sözleşmeleri arasında, 'Karşı Taraf Riski' ve 'Nakit Akışının Zamanlaması' açısından yapısal farklılıklar nelerdir?
- A)Forward sözleşmeleri için karşı taraf riski mevcuttur ve nakit akışı vade sonunda gerçekleşir.
- B)Forward sözleşmeleri için karşı taraf riski yoktur ve nakit akışı her gün gerçekleşir.
- C)Forward ve Futures sözleşmeleri için karşı taraf riski ve nakit akışı benzerdir.
- D)Forward sözleşmeleri için hiçbir karşı taraf riski yoktur ve nakit akışı vade sonunda gerçekleşir.
- E)Forward sözleşmeleri için karşı taraf riski mevcuttur ve nakit akışı her gün gerçekleşir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Forward sözleşmeleri tezgâh üstü (OTC) piyasa ürünüdür ve borsa garantisi yoktur; taraflardan birinin yükümlülüğünü yerine getirememesi riski bulunur. Nakit akışı ise vade sonunda tek seferde gerçekleşir. Futures sözleşmeleri ise organize bir piyasa olan VİOP'ta işlem görür ve Takasbank'ın "Merkezi Karşı Taraf" garantisi altındadır; bu nedenle karşı taraf riski izole edilir ve nakit akışı "Günlük Uzlaşı" esası ile her gün gerçekleşir.
Soru 8 · Sermaye Piyasası Araçları
Gama A.Ş.'nin hisse senedi spot fiyatı 120 TL'dir ve tam 15 gün sonra hisse başına net 10 TL nakit temettü dağıtılacaktır. Bir ay vadeli sözleşmenin taşıma maliyeti 3 TL olarak hesaplanmıştır. Temettü beklentisinin taşıma maliyeti modeline etkisini dikkate alarak, bir ay vadeli sözleşmenin teorik fiyatını hesaplayınız ve vadeli fiyatın spot fiyattan düşük çıkması bir piyasa hatası mıdır?
- A)Teorik fiyat 123 TL'dir ve vadeli fiyatın düşük çıkması bir piyasa hatası değildir.
- B)Teorik fiyat 113 TL'dir ve vadeli fiyatın düşük çıkması bir piyasa hatası değildir.
- C)Teorik fiyat 110 TL'dir ve vadeli fiyatın düşük çıkması bir piyasa hatasıdır.
- D)Teorik fiyat 116 TL'dir ve vadeli fiyatın düşük çıkması bir piyasa hatasıdır.
- E)Teorik fiyat 120 TL'dir ve vadeli fiyatın düşük çıkması bir piyasa hatasıdır.
Çözümü göster — doğru cevap B
Vadeli fiyatın teorik değeri spot fiyat (120 TL) artı taşıma maliyeti (3 TL) eksi temettü (10 TL) olarak hesaplanır: 120 + 3 − 10 = 113 TL. Vadeli fiyatın spot fiyattan düşük çıkması bir piyasa hatası değildir çünkü spot piyasada hisseyi tutan yatırımcı temettü hakkı elde ederken, vadeli işlem yatırımcısı bu hakkı elde etmez ve temettü dağıtıldığında spot fiyat düşecektir. Bu nedenle vadeli piyasa mekanik olarak bu düşüşü önceden iskonto ederek düşük bir fiyat oluşturur.