Soru 1 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Satım Opsiyonlu Artış Yönlü Dikey Yayılma Stratejisi'nde (Bull Put Spread) başlangıçta hesaba nakit girişi oluşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Satım opsiyonlarının her ikisinin de yüksek primle satın alınmasıyla
- B)İki opsiyonun kullanım fiyatları arasındaki farkın büyük olması nedeniyle
- C)Yatırımcının hesabından net prim ödemek zorunda kalmasıyla
- D)Yatırımcının vade sonunda dayanak varlık fiyatının düşeceğini beklemesiyle
- E)Primi yüksek olan opsiyon satılıp primi düşük olan satın alındığı için
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, stratejinin başlangıç nakit akışının pozitif olmasının sebebi olarak prim farkını açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Primi yüksek olan opsiyon satılıp, primi düşük olan satın alındığı için başlangıçta hesaba nakit girişi olur.”
Soru 2 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Alım Opsiyonlu Azalış Yönlü Dikey Yayılma Stratejisi'nde (Bear Call Spread) azami zararın 9 TL olarak hesaplanmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A)İki opsiyonun kullanım fiyat farkı eksi tahsil edilen net prim olduğundan
- B)Yatırımcının tüm opsiyonları vade sonunda kullanmak zorunda kalmasından
- C)Dayanak varlık fiyatının vade sonunda 60 TL'nin altında gerçekleşmesinden
- D)Satılan opsiyonun priminin satın alınan opsiyon priminden düşük olmasından
- E)Yatırımcının sınırsız risk alarak yüksek kullanım fiyatlı opsiyonu satmasından
Çözümü göster — doğru cevap A
Metin, azami zararın formülünü ve hesaplanan 9 TL değerini doğrudan bu formüle dayandırmaktadır.
Dayanak: “Azami Zarar: İki Opsiyonun Kullanım Fiyat Farkı - Tahsil Edilen Net Prim = (75 −60) −6 = 15 −6 = 9 TL.”
Soru 3 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Satım Opsiyonlu Azalış Yönlü Dikey Yayılma Stratejisi'nde (Bear Put Spread) yatırımcının hesabından net prim ödemek zorunda kalmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Yatırımcının iki opsiyonun da kullanım fiyat farkını ödemek zorunda kalmasından
- B)Satım opsiyonlarından birinden elde edilen kârın diğerinden kaynaklanan zarardan az olması
- C)Dayanak varlık fiyatının vade sonunda 100 TL'nin altında gerçekleştiği için
- D)Asli değeri yüksek olan opsiyon satın alındığı için başlangıçta nakit çıkışı olur
- E)Yatırımcı yüksek kullanım fiyatlı opsiyonu satıp düşük olanı satın aldığı için
Çözümü göster — doğru cevap D
Metin, yüksek primli opsiyonun satın alınmasının net nakit çıkışına neden olduğunu açıkça ifade etmektedir.
Dayanak: “Asli değeri yüksek olan opsiyon satın alındığı için başlangıçta yatırımcının hesabından nakit çıkışı olur.”
Soru 4 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Satım Opsiyonlu Azalış Yönlü Dikey Yayılma Stratejisi'nde (Bear Put Spread) maksimum kâr kapasitesinin 10 TL ile sınırlı kalmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Yatırımcının piyasanın kendi aleyhine yükselmesi ihtimaline karşı zarar potansiyelini sınırlamasından
- B)İki opsiyonun kullanım fiyat farkının 20 TL olması ve ödenen net primin 10 TL olması
- C)Yatırımcının yüksek kullanım fiyatlı opsiyonu düşük primle satın almasından
- D)Yatırımcının vade sonunda dayanak varlık fiyatının 110 TL'nin üzerinde gerçekleşmesini beklemesinden
- E)Dayanak varlığın fiyatı vade sonunda 100 TL'nin altında gerçekleşirse kâr artarken zarar da artar
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, fiyatın belirli bir seviyenin altına düşmesi durumunda kârın ve zararın aynı oranda artarak maksimum kârın kilitlendiğini belirtmektedir.
Dayanak: “Eğer dayanak varlığın fiyatı vade sonunda 100 TL'nin altında gerçekleşirse, yatırımcının satım opsiyon- larından birinden ettiği kâr artarken diğerinden kaynaklanan zarar da artacağı için maksimum kâr kapa- sitesi kilitlenerek 10 TL ile sınırlı kalır.”
Soru 5 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Metne göre, kullanım fiyatı 40 TL ve primi 4 TL olan bir alım opsiyonu için başabaş noktası kaç TL'dir?
- A)Yatırımcının maliyeti kullanım fiyatı 40 TL ve primi 4 TL olduğu için başabaş noktası 44 TL'dir.
- B)Yatırımcının maliyeti kullanım fiyatı 40 TL ve primi 4 TL olduğu için başabaş noktası 40 TL'dir.
- C)Yatırımcının maliyeti kullanım fiyatı 40 TL ve primi 4 TL olduğu için başabaş noktası 36 TL'dir.
- D)Yatırımcının maliyeti kullanım fiyatı 40 TL ve primi 4 TL olduğu için başabaş noktası 48 TL'dir.
- E)Yatırımcının maliyeti kullanım fiyatı 40 TL ve primi 4 TL olduğu için başabaş noktası 55 TL'dir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap, metinde başabaş noktasının kullanım fiyatı ile primin toplamına eşit olduğu belirtilen cümleden birebir alınmıştır.
Dayanak: “Yatırımcının maliyeti kullanım fiyatı (40) + prim (4) olduğu için, kâra geçmeye başladığı başabaş noktası 44 TL'dir.”
Soru 6 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Metne göre, opsiyonlarda kâr/zarar grafiklerinin neden doğrusal bir çizgi olmadığı açıklanmıştır?
- A)Opsiyonlarda opsiyonun kullanılma noktalarında bir kırılma (cayma hakkından dolayı zararın primle sınırlanması) mevcuttur; bu nedenle kâr/zarar grafikleri vadeli işlemlerle aynı şekilde düz (doğrusal) bir çizgidir.
- B)Opsiyonlarda opsiyonun kullanılma noktalarında bir kırılma (cayma hakkından dolayı zararın primle sınırlanması) mevcuttur; bu nedenle kâr/zarar grafikleri hisse senedi fiyatlarına göre doğrusal çizgi çizer.
- C)Opsiyonlarda opsiyonun kullanılma noktalarında bir kırılma (cayma hakkından dolayı zararın primle sınırlanması) mevcuttur; bu nedenle kâr/zarar grafikleri forward veya futures kontratlarındaki gibi düz (doğrusal) bir çizgidir.
- D)Opsiyonlarda opsiyonun kullanılma noktalarında bir kırılma (cayma hakkından dolayı zararın primle sınırlanması) mevcuttur; bu nedenle kâr/zarar grafikleri opsiyon türüne göre düz (doğrusal) bir çizgi değildir.
- E)Opsiyonlarda opsiyonun kullanılma noktalarında bir kırılma (cayma hakkından dolayı zararın primle sınırlanması) mevcuttur; bu nedenle kâr/zarar grafikleri forward veya futures kontratlarındaki gibi düz (doğrusal) bir çizgi değildir.
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap, metinde opsiyon grafiklerinin neden doğrusal olmadığını açıklayan cümlenin birebir kopyalanmasıyla oluşturulmuştur.
Dayanak: “Opsiyonlarda opsiyonun kullanılma noktalarında bir kırılma (cayma hakkından dolayı zararın primle sınırlanması) mevcuttur; bu nedenle kâr/zarar grafikleri forward veya futures kontratlarındaki gibi düz (doğrusal) bir çizgi değildir.”
Soru 7 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Soru 8.3'e göre, BIST 30 endeks vadeli fiyatlamasında temettü verimi (q) sıfıra düştüğünde vadeli kontrat fiyatı nasıl bir tepki verir?
- A)Diğer her şey sabitken vadeli kontrat fiyatı yükselir
- B)Diğer her şey sabitken vadeli kontrat fiyatı dalgalanır
- C)Diğer her şey sabitken vadeli kontrat fiyatı düşer
- D)Diğer her şey sabitken vadeli kontrat fiyatı değişmez
- E)Diğer her şey sabitken vadeli kontrat fiyatı sıfırlanır
Çözümü göster — doğru cevap A
Formül F = S × e^(r−q)t'de q azaldığında üssün değeri artar, bu da vadeli fiyatın yükselmesine neden olur; metin bu durumu sorarak açıklamayı bekler.
Dayanak: “Piyasada aniden şirketlerin bu yıl temettü dağıtmayacağı (q'nun %0'a düşeceği) beklentisi hakim olursa, diğer her şey sabitken vadeli kontrat fiyatı nasıl bir tepki verir?”
Soru 8 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Soru 8.2'deki forward sözleşmesi yerine futures sözleşmesi olsaydı, gün sonundaki sözleşmenin değeri ne olurdu?
- A)Sözleşmenin gün sonundaki değeri 7,42 TL olarak kalırdı
- B)Sözleşmenin gün sonundaki değeri sıfırlanmış (0) olurdu
- C)Sözleşmenin gün sonundaki değeri 8,00 TL olarak artardı
- D)Sözleşmenin gün sonundaki değeri 50 TL'de sabit kalırdı
- E)Sözleşmenin gün sonundaki değeri 55 TL'ye eşitlenirdi
Çözümü göster — doğru cevap B
Metin, futures sözleşmelerinin günlük mark-to-market mekanizması gereği gün sonunda değerinin sıfırlandığını açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Futures Durumu: Eğer işlem futures olsaydı, borsadaki günlük uzlaşma mekanizması (mark-to-market) gereği her gün sonunda kâr/zarar teminat hesabına yansıtılıp nakden tahsil edileceği için sözleşmenin gün sonundaki değeri sıfırlanmış (0) olurdu.”