Soru 1 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Yıllık Teta değeri -18,25 TL olan bir opsiyon için, 10 günlük sürenin geçmesiyle oluşacak mutlak değer kaybı ne kadardır?
- A)Opsiyonun fiyatı 10 gün içinde 5,00 TL prim erimesi yaşayacaktır.
- B)Opsiyonun fiyatı 10 gün içinde 0,50 TL prim erimesi yaşayacaktır.
- C)Opsiyonun fiyatı 10 gün içinde 18,25 TL prim erimesi yaşayacaktır.
- D)Opsiyonun fiyatı 10 gün içinde 0,05 TL prim erimesi yaşayacaktır.
- E)Opsiyonun fiyatı 10 gün içinde 1,82 TL prim erimesi yaşayacaktır.
Çözümü göster — doğru cevap B
Metinde günlük Teta -0,05 TL olarak hesaplanmış ve 10 gün için bu değerin 10 ile çarpılarak 0,50 TL kaybın oluştuğu açıkça ifade edilmiştir.
Dayanak: “10 Günlük Kayıp: 𝛥𝜋= 𝜃𝑔𝑢̈ 𝑛𝑙𝑢̈ 𝑘× 10 = −0,05 × 10 = −0,50 TL. Opsiyon, piyasada hiçbir şey değişmese bile sadece zamanın geçmesinden dolayı 10 gün içinde 0,50 TL prim erimesi yaşayacaktır.”
Soru 2 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Bir yatırımcı, kurun 48,00 TL'yi hiç görmemesi koşuluyla 47,50 TL kullanım fiyatına sahip bir Kalkışlı (Knock-Out) Alım Opsiyonu satıcısı olmuştur. Kurun vade içinde 48,10 TL'yi görmesi durumunda sözleşmenin durumu ne olur?
- A)Kurun 48,10 TL'yi görmesiyle sözleşme anında iptal edilir ve yatırımcı primden vazgeçer.
- B)Kurun 48,10 TL'yi görmesi sözleşmeyi iptal etse de yatırımcı 48,00 TL bariyerine kadar bekler.
- C)Kurun 48,10 TL'yi görmesi sözleşmeyi iptal etse de yatırımcı 47,70 TL'de kâr elde eder.
- D)Kurun 48,10 TL'yi görmesi sözleşmeyi etkilemez ve vade sonunda 47,70 TL'de ödeme yapılır.
- E)Kurun 48,10 TL'yi görmesi durumunda opsiyon otomatik olarak standart bir alım opsiyonuna dönüşür.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metin, bariyerli opsiyonlarda bariyer seviyesinin (48,00 TL) aşıldığı anda sözleşmenin iptal edildiğini ve vade tarihindeki fiyatın (47,70 TL) bir önemi kalmadığını ima etmektedir; bu nedenle opsiyon iptal olur ve prim kaybedilir.
Dayanak: “Vade içinde bir gün kur anlık olarak 48,10 TL'yi görmüş, ancak vade tarihinde 47,70 TL”
Soru 3 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Dijital opsiyon alan bir ithalatçı firmanın, 50,00 TL eşik değerini aşan kur senaryolarında net kârı ve maksimum zararı nasıl hesaplanır?
- A)Net kâr 500.000 TL, maksimum zarar ise 100.000 TL prim tutarı kadar olur.
- B)Net kâr 400.000 TL, maksimum zarar ise 500.000 TL sabit ödeme kadar olur.
- C)Net kâr 400.000 TL, maksimum zarar ise 500.000 TL sabit ödeme ve 100.000 TL prim kadar olur.
- D)Net kâr 400.000 TL, maksimum zarar ise 100.000 TL prim tutarı kadar olur.
- E)Net kâr 500.000 TL, maksimum zarar ise 400.000 TL fark kadar olur.
Çözümü göster — doğru cevap D
Metin, net kârın sabit ödeme ile prim arasındaki fark (400.000 TL) olduğunu ve eşiğin aşılmaması durumunda zararin sadece ödenen prim (100.000 TL) kadar olduğunu açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Net Kâr: 500.000 −100.000 (𝑃𝑟𝑖𝑚) = 400.000 𝑇𝐿. Maksimum Zarar: Kur 50,00 TL'nin altında kalırsa, firma sadece ödediği 100.000 TL prim kadar zarar eder.”
Soru 4 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Soru 5.4'e göre, LIBOR %5'e çıktığında şirketin bankaya ödeyeceği toplam faiz oranı ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Toplam maliyet %2 olup, 100 Milyon Dolar üzerinden 2.000.000 USD ödenir.
- B)Toplam maliyet %7 olup, 100 Milyon Dolar üzerinden 7.000.000 USD ödenir.
- C)Toplam maliyet %3 olup, 100 Milyon Dolar üzerinden 3.000.000 USD ödenir.
- D)Toplam maliyet %5 olup, 100 Milyon Dolar üzerinden 5.000.000 USD ödenir.
- E)Toplam maliyet %1 olup, 100 Milyon Dolar üzerinden 1.000.000 USD ödenir.
Çözümü göster — doğru cevap B
Metinde açıkça belirtildiği üzere, LIBOR %5'e çıktığında kredi marjı olan %2 eklenerek toplam %7 oranı ve 7.000.000 USD tutarı oluşmaktadır.
Dayanak: “Kredi Maliyeti (Bankaya Ödenen): LIBOR (%5) + %2 = %7 (7.000.000 𝑈𝑆𝐷).”
Soru 5 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Soru 5.5'te anlatılan mantığa göre, sabit faiz getiri elde eden ve değişken faiz ödeyen bir yatırımcının swap pozisyonu tahvil terminolojisiyle nasıl tanımlanır?
- A)Sanki piyasadan değişken faizli bir tahvil satın almış (uzun pozisyon) ve sabit faizli bir tahvili açığa satmış (kısa pozisyon) gibidir.
- B)Sanki piyasadan sabit faizli bir tahvil açığa satmış (kısa pozisyon) ve değişken faizli bir tahvili satın almış (uzun pozisyon) gibidir.
- C)Sanki piyasadan sabit faizli bir tahvil satın almış (uzun pozisyon) ve değişken faizli bir tahvili açığa satmış (kısa pozisyon) gibidir.
- D)Sadece sabit faizli bir tahvil satın almış (uzun pozisyon) konumunda olup, değişken faizli bir tahvili açığa satmamıştır.
- E)Sadece değişken faizli bir tahvil satın almış (uzun pozisyon) konumunda olup, sabit faizli bir tahvili açığa satmamıştır.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metin, sabit faiz alan tarafın uzun pozisyon, değişken faiz ödeyen tarafın ise kısa pozisyon (açığa satış) gibi davranması gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Sabit faiz getiri elde eden taraf, sanki piyasadan sabit faizli bir tahvil satın almış (uzun pozisyon) gibidir. Buna karşılık, düzenli olarak değişken faiz ödemesi yapan taraf, borçlanmış ve değişken faizli bir tahvili açığa satmış (kısa pozisyon) gibidir.”
Soru 6 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Soru 1.1'de belirtilen senaryoda, New York Borsası'ndan 95 ABD Dolarına alınan ZETA hisse senedinin Borsa İstanbul'da 100 ABD Dolarına satılmasıyla elde edilen işlemin finansal piyasalardaki adı ve risksiz kâr miktarı nedir?
- A)Bu işleme spekülasyon adı verilir ve varlık başına 100 ABD Doları kâr elde edilir.
- B)Bu işleme fiyat keşfi adı verilir ve varlık başına 5 ABD Doları riskli kâr elde edilir.
- C)Bu işleme arbitraj adı verilir ve varlık başına 5 ABD Doları risksiz kâr elde edilir.
- D)Bu işleme portföy yönetimi adı verilir ve varlık başına 95 ABD Doları kâr elde edilir.
- E)Bu işleme hedging adı verilir ve varlık başına 0 ABD Doları kâr elde edilir.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metin, 95 dolardan alıp 100 dolara satmanın arbitraj işlemi olduğunu ve 5 dolar risksiz kâr sağladığını açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Yatırımcı, New York borsasından 95 ABD Dolarına aldığı hisseyi, eş zamanlı olarak Borsa İstanbul'da 100 ABD Dolarına satarak varlık başına net ve risksiz 100 −95 = 5 𝐴𝐵𝐷 𝐷𝑜𝑙𝑎𝑟𝚤 kâr (arbitraj kârı) elde eder.”
Soru 7 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Soru 1.2'ye göre spot piyasalar ile vadeli piyasaların ödeme ve teslimat zamanlaması açısından en temel farkı nedir?
- A)Vadeli piyasalarda ödeme ve ürün teslimatı sadece 100 ABD Doları üzerinden yapılır.
- B)Spot piyasalarda ödeme ve ürün teslimatı 6 ay sonra ve belirli şartlara bağlı olarak gerçekleşir.
- C)Spot piyasalarda ödeme ve ürün teslimatı tam o anda (işlem sırasında) gerçekleştirilir.
- D)Spot piyasalarda ödeme ve ürün teslimatı sadece 95 ABD Doları üzerinden gerçekleşir.
- E)Vadeli piyasalarda ödeme ve ürün teslimatı tam o anda (işlem sırasında) gerçekleştirilir.
Çözümü göster — doğru cevap C
Metin, spot piyasaların ödeme ve teslimatın işlem sırasında gerçekleştiğini, vadeli piyasaların ise ileriki bir vadede gerçekleştiğini tanımlamaktadır.
Dayanak: “Spot piyasalarda ödeme ve ürün teslimatı tam o anda (işlem sırasında) gerçekleştirilir; yatırımcı bedeli öder ve varlığı hemen teslim alır.”
Soru 8 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Soru 1.3'te A firması ve B yatırımcısının türev piyasalardaki temel işlem amaçları ve B yatırımcısının kullandığı sistemin adı ile ilgili olarak metinde ne belirtilmiştir?
- A)A firması risk yönetimi, B yatırımcısı spekülasyon amaçlıdır ve B kullandığı sistem kaldıraç etkisidir.
- B)A firması fiyat keşfi, B yatırımcısı arbitraj amaçlıdır ve B kullandığı sistem portföy yönetimidir.
- C)A firması arbitraj, B yatırımcısı risk yönetimi amaçlıdır ve B kullandığı sistem vadeli işlemdir.
- D)A firması spekülasyon, B yatırımcısı risk yönetimi amaçlıdır ve B kullandığı sistem hedging'dir.
- E)A firması hedging, B yatırımcısı spekülasyon amaçlıdır ve B kullandığı sistem spot piyasadır.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metin A firmasının risk yönetimi (sigortala) yaptığını ve B yatırımcısının 1.000 TL ile 20.000 TL kontrat alarak kaldıraç etkisiyle spekülasyon yaptığını ima etmektedir.
Dayanak: “A firması türev araçları temel üretim risklerini sigortala”