SPL Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi Soruları ve Çözümleri — 22. bölüm

Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) Sınavı, Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi modülünden 8 soru; her birinin cevabı ve adım adım çözümü.

Soru 1 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi

Soru 9.5'te belirtilen tek dönemli binomial modelde, risksiz portföy kurmak için yatırımcının 1 adet opsiyon satarken hisse senedinden alması gereken miktar (Delta - Δ) kaçtır?

  • A)0,75 adet hisse
  • B)0,50 adet hisse
  • C)1,00 adet hisse
  • D)0,15 adet hisse
  • E)0,30 adet hisse
Çözümü göster — doğru cevap E

Metinde Delta değeri 0,30 olarak hesaplanmış ve yatırımcının 1 opsiyon satarken 0,30 adet hisse alması gerektiği açıkça ifade edilmiştir.

Dayanak: “Yatırımcı 1 adet opsiyon satıp, 0,30 adet hisse alırsa risksiz portföy kurmuş olur.”

Soru 2 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi

Asya tipi opsiyonlarda brüt getirinin hesaplanmasında kullanılan fiyat ve vade süresi içindeki ortalama fiyatın rolü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  • A)Brüt getiri, vade boyunca oluşan ortalama fiyat ile kullanım fiyatı arasındaki fark üzerinden hesaplanır
  • B)Brüt getiri, vade sonundaki spot fiyatın ortalama fiyatı aşma durumuna göre belirlenir
  • C)Brüt getiri, vade sonundaki anlık spot fiyat ile kullanım fiyatı arasındaki fark üzerinden hesaplanır
  • D)Brüt getiri, 6 aylık süredeki en yüksek spot fiyat ile kullanım fiyatı arasındaki fark üzerinden hesaplanır
  • E)Brüt getiri, 6 aylık süredeki en düşük spot fiyat ile kullanım fiyatı arasındaki fark üzerinden hesaplanır
Çözümü göster — doğru cevap A

Metin, Asya opsiyonlarının vade sonundaki tek bir fiyatı değil, vade boyunca oluşan ortalama fiyatı baz aldığını ve getirinin bu ortalama üzerinden hesaplandığını belirtmektedir.

Dayanak: “Asya opsiyonu, sadece vade sonundaki spesifik fiyatı (95 ABD Doları) değil, vade boyunca oluşan ortalama fiyatı (85 ABD Doları) dikkate alır.”

Soru 3 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi

A firması ve B firması 100.000.000 TL anapara üzerinden 5 yıl vadeli bir faiz swapı imzalamıştır; birinci yılın sonunda 1 yıllık LIBOR faizinin %12 olarak gerçekleşmesi durumunda net nakit akışı kimden kime ve ne kadar olacaktır?

  • A)A firması, B firmasına net olarak 12.000.000 TL fark öder.
  • B)B firması, A firmasına net olarak 10.000.000 TL fark öder.
  • C)A firması, B firmasına net olarak 2.000.000 TL fark öder.
  • D)B firması, A firmasına net olarak 2.000.000 TL fark öder.
  • E)Taraflar arasında herhangi bir net ödeme gerçekleşmez.
Çözümü göster — doğru cevap D

Sabit faiz %10, değişken faiz %12 olduğundan değişken faiz ödeyen taraf (B) sabit faiz ödeyen tarafa (A) farkı öder.

Dayanak: “B firması, A firmasına net olarak 2.000.000 TL (12 Milyon - 10 Milyon) fark ödemesi yapacaktır.”

Soru 4 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi

Şirket X ve Şirket Y'nin döviz swapı anlaşması yapmasının arkasındaki ekonomik rasyonalite ne olarak tanımlanmaktadır?

  • A)Bu işlemin arkasındaki ekonomik rasyonalite likidite riskini azaltmaktır.
  • B)Bu işlemin arkasındaki ekonomik rasyonalite kur riskini tamamen ortadan kaldırmaktır.
  • C)Bu işlemin arkasındaki ekonomik rasyonalite vergi avantajı sağlamaktır.
  • D)Bu işlemin arkasındaki ekonomik rasyonalite göreli (karşılaştırmalı) maliyet avantajıdır.
  • E)Bu işlemin arkasındaki ekonomik rasyonalite faiz oranı tahminidir.
Çözümü göster — doğru cevap D

Her iki firma da kendi iç piyasalarında daha ucuz kredi bulabildiği için swap ile karşı tarafın avantajını paylaşır.

Dayanak: “Bu işlemin arkasındaki ekonomik rasyonalite göreli (karşılaştırmalı) maliyet avantajıdır.”

Soru 5 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi

Metne göre, şirketin faiz artış riskinden korunmak amacıyla girdiği Faiz Swapı anlaşmasında değişken faiz ödemeye devam ederken, swap karşı tarafına ne öder?

  • A)Piyasa faiz oranına bağlı değişken faiz öder.
  • B)Sadece ana para tutarını öder.
  • C)Merkez Bankası'nın belirlediği sabit faiz oranını öder.
  • D)Belirlenmiş bir sabit faiz öder.
  • E)Karşı tarafa faiz ödemeden sadece komisyon öder.
Çözümü göster — doğru cevap D

Metin açıkça, şirketin swap karşı tarafına sabit faiz ödediğini belirtmektedir. Diğer şıklar metindeki kurguyla çelişmektedir.

Dayanak: “Anlaşmanın kurgusu gereği; şir- ket kendi bankasına değişken faiz (kredi borcu) ödemeye devam ederken, Swap yaptığı karşı tarafa belirlenmiş bir sabit faiz öder”

Soru 6 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi

İthalatçının forward sözleşmesi senaryosunda, vade sonunda spot kur 45,00 TL'ye düşmüşse şirketin spot piyasa ile forward kontratı arasındaki zarar tutarı nedir?

  • A)1.000.000 TL
  • B)47.800.000 TL
  • C)2.800.000 TL
  • D)1.450.000 TL
  • E)3.350.000 TL
Çözümü göster — doğru cevap C

Metinde hesaplanan zarar tutarı doğrudan 2.800.000 TL olarak verilmiştir. Diğer şıklar bu hesaplamaya dayanmamaktadır.

Dayanak: “Spot piyasaya göre zarar: (47,80 −45,00) × 1.000.000 = −2.800.000 TL.”

Soru 7 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi

Forward işlemlerinde karşı taraf riskinin (temerrüt riski) organize piyasalarda (futures) nasıl önlendiği metinde nasıl açıklanmıştır?

  • A)Tarafların birbirine teminat vermesi ve avans ödemeleriyle.
  • B)Tarafların riski sigorta şirketlerine devretmesiyle.
  • C)Sözleşme süresinin uzatılması ve faiz oranlarının sabitlenmesiyle.
  • D)Merkezi Takas Kurumu ve günlük teminatlandırma mekanizmalarıyla.
  • E)Sadece Merkez Bankası'nın garantisi ve devlet desteğiyle.
Çözümü göster — doğru cevap D

Metin, riskin Merkezi Takas Kurumu ve günlük teminatlandırma ile önlendiğini açıkça belirtmektedir. Diğer şıklar metinde yer almamaktadır.

Dayanak: “Futures (organize) piyasalarında ise bu risk, Merkezi Takas Kurumu ve günlük teminatlandırma (mark-to-market) mekanizmalarıyla neredeyse tamamen ortadan kaldırılmış- tır.”

Soru 8 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi

Soru 8.6'da verilen doğal gaz piyasası yapısı ve vadeli fiyatın spot fiyattan düşük olması durumu aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

  • A)Vadeli fiyatın spot fiyattan düşük olduğu bu yapıya Hedging (Koruma Piyasası) adı verilir.
  • B)Vadeli fiyatın spot fiyattan eşit olduğu bu yapıya Parity (Eşitlik Piyasası) adı verilir.
  • C)Vadeli fiyatın spot fiyattan yüksek olduğu bu yapıya Contango (Normal Piyasa) adı verilir.
  • D)Vadeli fiyatın spot fiyattan düşük olduğu bu yapıya Backwardation (Ters Piyasa) adı verilir.
  • E)Vadeli fiyatın spot fiyattan düşük olduğu bu yapıya Arbitrage (Arbitraj Piyasası) adı verilir.
Çözümü göster — doğru cevap D

Metin, vadeli fiyatın spot fiyattan düşük olduğu durumu açıkça Backwardation (Ters Piyasa) olarak tanımlamaktadır.

Dayanak: “Vadeli fiyatın (950 TL), spot fiyattan (1.000 TL) düşük olduğu bu yapıya Backwardation (Ters Piyasa) adı verilir.”

Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi modülünün diğer bölümleri

Bölümler (22/25)

Aynı formatta 2691 çözümlü soru

Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) Sınavı için ders ve konu seçerek çalışılıyor; her sorunun altında yazılı çözümü var. Ücretsiz indiriliyor.

SPL uygulamasıAndroid: Google PlayBilgisayarda web'de çöz