Soru 1 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Soru 8.7'de Betası pozitif olan hisse senedi için FVFM'ye göre beklenen spot fiyatı (Se) ve vadeli işlem fiyatı (F) arasındaki farkın temel nedeni nedir?
- A)Varlık negatif beta barındırdığı için yatırımcılar alınan risk karşılığında daha düşük bir fiyat (124,6) beklerler.
- B)Varlık pozitif beta barındırdığı için yatırımcılar alınan risk karşılığında daha yüksek bir fiyat (124,6) beklerler.
- C)Varlık negatif beta barındırdığı için yatırımcılar alınan risk karşılığında daha yüksek bir fiyat (124,6) beklerler.
- D)Varlık pozitif beta barındırdığı için yatırımcılar alınan risk karşılığında daha yüksek bir fiyat (110,5) beklerler.
- E)Varlık pozitif beta barındırdığı için yatırımcılar alınan risk karşılığında daha düşük bir fiyat (124,6) beklerler.
Çözümü göster — doğru cevap B
Metin, pozitif beta'ya sahip varlıkların risk primini içeren beklenen getirinin, risk nötr vadeli fiyatlamadan daha yüksek olmasını bu cümle ile açıklamaktadır.
Dayanak: “Varlık pozitif beta barındırdığı için yatırımcılar alınan risk karşılığında daha yüksek bir fiyat (124,6) beklerler.”
Soru 2 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Soru 8.6'da doğal gazın Kolaylık Getirisi (y) hesaplanırken kullanılan formülün temel mantığı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- A)Vadeli fiyatın spot fiyattan düşük olduğu bu yapıya Backwardation (Ters Piyasa) adı verilir.
- B)Vadeli fiyatın spot fiyattan eşit olduğu bu yapıya Backwardation (Ters Piyasa) adı verilir.
- C)Vadeli fiyatın spot fiyattan düşük olduğu bu yapıya Contango (Normal Piyasa) adı verilir.
- D)Vadeli fiyatın spot fiyattan yüksek olduğu bu yapıya Backwardation (Ters Piyasa) adı verilir.
- E)Vadeli fiyatın spot fiyattan yüksek olduğu bu yapıya Contango (Normal Piyasa) adı verilir.
Çözümü göster — doğru cevap A
Metin, vadeli fiyatın spot fiyattan düşük olduğu durumu Backwardation olarak tanımlamakta ve bu durumun kolaylık getirisi hesaplamasıyla ilişkili olduğunu belirtmektedir.
Dayanak: “Vadeli fiyatın (950 TL), spot fiyattan (1.000 TL) düşük olduğu bu yapıya Backwardation (Ters Piyasa) adı verilir.”
Soru 3 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Soru 9.3'te verilen veriler ışığında, temettü ödemeyen bir hisse senedi üzerine yazılmış 6 ay vadeli Avrupa tipi alım opsiyonunun teorik alt sınırı kaç TL'dir? (e^-0,05 ≈ 0,9512)
- A)9,512 TL
- B)10,000 TL
- C)15,000 TL
- D)12,000 TL
- E)14,392 TL
Çözümü göster — doğru cevap E
Metinde verilen formül ve hesaplamaya göre, spot fiyat 100 TL ve indirimli kullanım fiyatı 85,608 TL olduğunda fark 14,392 TL olarak bulunmuştur.
Dayanak: “Avrupa Tipi Alt Sınır: 𝑐≥𝑆0 −𝑋𝑒−𝑟𝑡= 100 −90 × 𝑒−0,10×0,5 = 100 −90 × 0,9512 = 100 −85,608 = 14,392 TL.”
Soru 4 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Soru 9.4'te belirtilen 1 yıl vadeli, spot fiyatı 80 TL ve kullanım fiyatı 100 TL olan Avrupa tipi satım (Put) opsiyonunun teorik üst sınırı kaç TL'dir? (e^-0,15 ≈ 0,8607)
- A)86,07 TL
- B)100,00 TL
- C)80,00 TL
- D)15,00 TL
- E)20,00 TL
Çözümü göster — doğru cevap A
Metinde açıklandığı üzere, vade sonunda tahsil edilebilecek 100 TL'nin bugünkü değeri, opsiyonun alabileceği maksimum fiyatı belirler ve bu değer 86,07 TL'dir.
Dayanak: “Avrupa Tipi Put Üst Sınırı: Para ancak vade sonunda (1 yıl sonra) tahsil edilebileceği için 100 TL'nin bugünkü değeriyle sınırlıdır. 𝑝≤𝑋𝑒−𝑟𝑡= 100 × 𝑒−0,15×1 = 100 × 0,8607 = 86,07 TL.”
Soru 5 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Vadeli kontrat alıcısı ile hisse senedi sahibi arasındaki temel fark ve vadeli fiyat üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?
- A)Hisse senedi sahibi nakden temettü tahsil ederken vadeli sözleşme sahibi bu temettüden faydalanamaz ve bu durum vadeli fiyatı teorik olarak daha ucuz kılar.
- B)Hisse senedi sahibi vadeli sözleşme sahibine temettü öderken vadeli kontrat alıcısı bu temettüden faydalanamaz ve bu durum vadeli fiyatı daha pahalı yapar.
- C)Hisse senedi sahibi vadeli sözleşme sahibine temettü öderken vadeli kontrat alıcısı bu temettüden faydalanamaz ve bu durum taşıma maliyetinden çıkarılarak vadeli fiyatı düşürür.
- D)Hisse senedi sahibi vadeli sözleşme sahibine temettü öderken vadeli kontrat alıcısı bu temettüden faydalanamaz ve bu kayıp vadeli fiyatı teorik olarak daha pahalı yapar.
- E)Hisse senedi sahibi nakden temettü tahsil ederken vadeli sözleşme sahibi bu temettüden faydalanamaz ve bu kayıp vadeli fiyatı teorik olarak daha ucuz kılar.
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, vadeli kontrat sahibinin temettü alamadığını ve bu kaybın vadeli fiyatı teorik olarak daha ucuz (47,44 TL) olmasına neden olduğunu belirtmektedir.
Dayanak: “Hisse senedini fiilen elinde tutan kişi aradaki dönemde nakden temettü tahsil ederken, vadeli sözleşme sahibi bu temettüden faydalanamaz.”
Soru 6 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Sentetik koruyucu satım stratejisini kurmak için yöneticinin portföy büyüklüğünden satarak nakde geçmesi gereken tutar ve bu tutarın portföyün yüzde kaçı olduğu aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- A)Yönetici portföyündeki hisse senetlerinin %55,00'lik kısmını (33.000.000 TL) satmalıdır.
- B)Yönetici portföyündeki hisse senetlerinin %50,00'lik kısmını (30.000.000 TL) satmalıdır.
- C)Yönetici portföyündeki hisse senetlerinin %60,00'lik kısmını (36.000.000 TL) satmalıdır.
- D)Yönetici portföyündeki hisse senetlerinin %53,37'lik kısmını (32.022.000 TL) satmalıdır.
- E)Yönetici portföyündeki hisse senetlerinin %45,00'lik kısmını (27.000.000 TL) satmalıdır.
Çözümü göster — doğru cevap D
Metin, satılması gereken miktarın 32.022.000 TL olduğunu ve bunun portföyün %53,37'sine denk geldiğini doğrulamaktadır.
Dayanak: “Yönetici opsiyon piyasasını hiç kullanmadan, portföyündeki hisse senetlerinin %53,37'lik kısmını (32.022.000 TL değerinde) satıp, bu tutarı aynı vadede risksiz faiz getiren varlıklara (bono/mevduat) yatırarak kusursuz bir sentetik koruyucu satım (protective put) kalkanı oluşturmuş olur.”
Soru 7 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Newton-Raphson yöntemi kullanılarak hesaplanan örtük volatilite değeri ve bu değerin piyasa beklentisiyle ilişkisi aşağıdakilerden hangisinde metne uygun olarak verilmiştir?
- A)Piyasanın fiyatladığı gerçek (örtük) volatilite beklentisi %10,5 seviyesindedir.
- B)Piyasanın fiyatladığı gerçek (örtük) volatilite beklentisi %25,0 seviyesindedir.
- C)Piyasanın fiyatladığı gerçek (örtük) volatilite beklentisi %18,0 seviyesindedir.
- D)Piyasanın fiyatladığı gerçek (ortük) volatilite beklentisi %68,0 seviyesindedir.
- E)Piyasanın fiyatladığı gerçek (örtük) volatilite beklentisi %35,5 seviyesindedir.
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, Newton-Raphson formülü ile hesaplanan örtük volatilitenin %35,55 olarak bulunup yuvarlandığında %35,5 seviyesinde olduğunu açıkça belirtmektedir.
Dayanak: “Piyasanın fiyatladığı gerçek (örtük) volatilite beklentisi %35,5 seviyesindedir.”
Soru 8 · Türev Araçlar, Piyasalar ve Risk Yönetimi
Metne göre, 5 yıllık koruma istenen bir fon için 10 yıla kadar vadeli CDS prim eğrisinin pozitif eğimli olmasının temel nedeni nedir?
- A)Fonun 5 yıllık koruma istemesi nedeniyle fiyatlamada 5 yıllık oran olan 220 baz puanın kullanılması
- B)Borçları geri ödeme gücünün tahmin edilmesinin zaman ufku uzadıkça zorlaşması
- C)Yıllık ödenen tutarın 50.000.000 dolar üzerinden hesaplanarak 1.100.000 dolar olması
- D)Fonun 5 yıl boyunca her sene 1.1 milyon Doları koruma satıcısına ödemesi
- E)Bir varlığın 10 sene içinde temerrüde düşme olasılığının 1 sene içindeki olasılıktan daha yüksek olması
Çözümü göster — doğru cevap E
Metin, vade uzadıkça artan belirsizlik ve risk algısı nedeniyle koruma satanların daha yüksek prim talep ettiğini ve bunun pozitif eğime yol açtığını belirtmektedir.
Dayanak: “Bir varlığın 10 sene içinde ekonomik krize veya temerrüde düşme olasılığı (probability of default), 1 sene içindeki olasılığından matematiksel ve makroekonomik olarak her zaman daha yüksektir.”