SPL Yatırım Kuruluşları Soruları ve Çözümleri — 12. bölüm

Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) Sınavı, Yatırım Kuruluşları modülünden 8 soru; her birinin cevabı ve adım adım çözümü.

Soru 1 · Yatırım Kuruluşları

Aşağıdakilerden hangisi, DİBS piyasa yapıcılarının işlemlerinin açığa satış olarak kabul edilmeme koşuluyla ilgili olarak metinde belirtilen durumdur?

  • A)Hazine Müsteşarlığı tarafından çift taraflı kotasyon vermek üzere yetkilendirilen DİBS piyasa yapıcılarının gerçekleştirdikleri işlemler
  • B)Borsa tarafından çift taraflı kotasyon vermek üzere yetkilendirilen piyasa yapıcılarının portföylerinde karşılığı bulunmayan satışları
  • C)Açığa satış işlemlerinde özkaynak oranının %35'in altında kalması durumunda yapılan işlemler
  • D)Müşterinin açığa satış çerçeve sözleşmesinde yer alan yüksek özkaynak oranında sermaye piyasası araçlarının alışını sağlayan emirler
  • E)Kredili alım, açığa satış ve ödünç alma tebliğinin 35'inci maddesi çerçevesinde yapılan Borsa bildirimleri
Çözümü göster — doğru cevap A

Metin, Hazine Müsteşarlığı tarafından yetkilendirilen DİBS piyasa yapıcılarının işlemlerinin açıkça açığa satış olarak kabul edilmediğini belirtmektedir. Diğer şıklarda belirtilen durumlar (B seçeneği gibi) farklı koşullara tabidir veya metinde bu şekilde tanımlanmamıştır.

Dayanak: “Hazine Müsteşarlığı (Hazine ve Maliye Bakanlığı) tarafından DİBS'lere ilişkin olarak çift taraflı kotasyon vermek üzere yetkilendirilen DİBS piyasa yapıcılarının gerçekleştirmiş oldukları işlemler Tebliğ hükümleri çerçevesinde açığa satış olarak kabul edilmez.”

Soru 2 · Yatırım Kuruluşları

Müşterinin açığa satış işleminde başlangıçta yatırmak zorunda olduğu özkaynak oranı ve bu oranın ifade ettiği durum aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  • A)Müşteri açığa satış işleminde başlangıçta asgari %40 oranında özkaynak yatırmak zorundadır.
  • B)Müşteri açığa satış işleminde başlangıçta asgari %75 oranında özkaynak yatırmak zorundadır.
  • C)Müşteri açığa satış işleminde başlangıçta asgari %35 oranında özkaynak yatırmak zorundadır.
  • D)Müşteri açığa satış işleminde başlangıçta asgari %60 oranında özkaynak yatırmak zorundadır.
  • E)Müşteri açığa satış işleminde başlangıçta asgari %50 oranında özkaynak yatırmak zorundadır.
Çözümü göster — doğru cevap E

Metin, başlangıç özkaynak oranının %50 olduğunu ve bunun nakit veya menkul kıymet peşin yatırımı ile ifade edildiğini açıkça belirtmektedir. Diğer şıklardaki oranlar metinde yer almamaktadır.

Dayanak: “Müşteri açığa satış işleminde başlangıçta asgari %50 oranında özkaynak yatırmak zorundadır.”

Soru 3 · Yatırım Kuruluşları

Aşağıdakilerden hangisi, açığa satış işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranı ile ilgili olarak metinde belirtilen zorunluluktur?

  • A)Açığa satış işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının %30 olması zorunludur.
  • B)Açığa satış işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının %25 olması zorunludur.
  • C)Açığa satış işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının %45 olması zorunludur.
  • D)Açığa satış işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının %40 olması zorunludur.
  • E)Açığa satış işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının %35 olması zorunludur.
Çözümü göster — doğru cevap E

Metin, işlem süresince özkaynak oranının %35 seviyesinde tutulmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir. Diğer şıklardaki oranlar metinde yer almadığı için geçersizdir.

Dayanak: “Açığa satış işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının %35 olması zorunludur.”

Soru 4 · Yatırım Kuruluşları

Yatırım Kuruluşları Tebliği'ne göre aşağıdaki hizmetlerden hangisi dışarıdan hizmet alımı kapsamında yer almaz?

  • A)Demirbaş ve yazılımın bakımı ile onarım hizmetleri
  • B)Müşteri bilgilerinin gizliliği korunarak arşiv hizmetleri
  • C)Kurum içi günlük işleyişin teknik ekipman temini
  • D)Piyasa veri hizmetleri ve posta ile kargo hizmetleri
  • E)Donanım güncellemesi ve bunlara benzer hizmetler
Çözümü göster — doğru cevap D

Metin açıkça piyasa veri ve posta/kargo hizmetlerinin Tebliğ kapsamı dışı olduğunu belirtmektedir; diğer seçenekler ise metinde sayılan teknik ekipman ve yazılım hizmetlerinin bir parçasıdır.

Dayanak: “piyasa veri hizmetleri, posta ve kargo hizmetleri, kurum içi günlük işleyişin sürdürülmesi için gerekli her türlü teknik ekipman, demirbaş, yazılım veya donanımın temini, bakımı, onarımı ve güncelleme hizmetleri, müşteri bilgilerinin gizliliğinin korunması şartıyla arşiv hizmetleri ile bunlara benzer diğer hizmetler Yatırım Kuruluşları Tebliği kapsamında yer almaz.”

Soru 5 · Yatırım Kuruluşları

2026 yılı itibarıyla, temerrüt tarihi göz önünde bulundurularak Borsa'ya bildirilmemesi mümkün olan tutarın alt sınırı aşağıdakilerden hangisidir?

  • A)Borsa tarafından ilan edilen altı aylık işlem yasağı tutarı
  • B)Müşterinin net varlığının %5'ini geçmeyen tutarlar
  • C)Aracı kurumların belirlediği asgari sermaye tutarı
  • D)Yıllık 403.359 Türk Lirası tutarında belirlenen tutar
  • E)Kitle fonlaması platformlarının kuruluştan önceki sermayesi
Çözümü göster — doğru cevap D

Metinde açıkça belirtildiği üzere, 2026 yılı için belirlenen ve Borsa'ya bildirilmemesi mümkün olan tutar 403.359 TL'dir.

Dayanak: “Ancak temerrüt tarihi itibarıyla Kurulca belirlenen belli bir tutarın altında kalan (söz konusu tutar 2026 itibarıyla 403.359 TL olarak belirlenmiştir) veya müşterinin net varlığının %5'ini geçmeyen tutarlar Borsa'ya bildirilmeyebilir.”

Soru 6 · Yatırım Kuruluşları

Saklamaya yetkili yatırım kuruluşunun müşterilere ayda bir bildirim yapma yükümlülüğüne ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi metne göre doğrudur?

  • A)Bildirim, profesyonel müşterilerle sözleşme imzalanması durumunda zorunlu değildir.
  • B)Bildirim, sadece elektronik ortamda yapılabildiği için ispat yükü müşteriye aittir.
  • C)Bildirim, müşterilere ait sermaye piyasası araçları ve nakde ilişkin bakiyeleri içermelidir.
  • D)Bildirim, müşteri tarafından itiraz edilmemesi mutabakat alındığı anlamına gelir.
  • E)Bildirim, diğer yatırım hizmetleri dolayısıyla yapılan bildirimin yerine geçemez.
Çözümü göster — doğru cevap A

Metne göre, profesyonel müşterilerle sözleşme imzalanması veya çerçeve sözleşmede yer verilmesi durumunda ayda bir bildirim yapılma yükümlülüğü ortadan kalkabilir.

Dayanak: “Bildirim yapılmaması hususunda profesyonel müşterilerle sözleşme imzalanması veya bu hususa çerçeve sözleşmede yer verilmesi mümkündür.”

Soru 7 · Yatırım Kuruluşları

Yurt dışı piyasalarda işlem aracılığı faaliyetine başlanabilmesi için Kurul'un onay vermemesi gereken bekleme süresi ne kadardır?

  • A)Yasal izin alındıktan sonra 30 iş günü içinde
  • B)Sözleşme imzalandıktan 5 iş günü içinde
  • C)İşlem başlangıcından itibaren 10 iş günü içinde
  • D)Mali raporların tesliminden 15 iş günü sonra
  • E)Bildirimden itibaren 20 iş günü içinde
Çözümü göster — doğru cevap E

Metne göre, bildirim yapıldıktan sonra Kurul 20 iş günü içinde itiraz etmezse faaliyet başlatılabilir. Bu süre, eksik bilgi istenmesi durumunda hesaplanmaz.

Dayanak: “Kurula yapılan bildirimi takiben 20 iş günü içinde Kurulca aksi yönde görüş bildirilmedikçe, bildirim konusu hizmet ve faaliyet yürütülmeye başlanır.”

Soru 8 · Yatırım Kuruluşları

Yatırım kuruluşlarının yurt dışı piyasalarda işlem yaparken ilgili otoriteye bildirmesi gereken hususlar arasında hangisi yer almaz?

  • A)Mali veya hukuki durumu etkileyebilecek hususlar
  • B)Müşteri bazında izlenen işlemlerin detayları
  • C)Durumun ortaya çıktığı tarihten itibaren 3 iş günü içinde
  • D)İlgili otorite tarafından uygulanan yaptırımlar
  • E)Yurt dışı borsaya üyelik için gerekli belgeler
Çözümü göster — doğru cevap E

Metin, borsaya üyelik belgelerinin bildirimini değil; raporlamalarda yer alan mali/hukuki durumları ve yaptırımları bildirmeyi zorunlu kılar. Üyelik belgesi bildirim maddede geçmemektedir.

Dayanak: “İşlemleri yurt dışında herhangi bir borsaya veya teşkilatlanmış diğer pazar yerlerine üye olmak suretiyle yürütmesi durumunda, ilgili otoriteye yapılan raporlamalarda yer alan mali veya hukuki durumu etkileyebilecek hususlar ile ilgili otorite tarafından uygulanan yaptırımları, durumun ortaya çıktığı tarihten itibaren 3 iş günü içerisinde Kurula bildirmesi gerekir.”

Yatırım Kuruluşları modülünün diğer bölümleri

Bölümler (12/13)

Aynı formatta 2691 çözümlü soru

Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) Sınavı için ders ve konu seçerek çalışılıyor; her sorunun altında yazılı çözümü var. Ücretsiz indiriliyor.

SPL uygulamasıAndroid: Google PlayBilgisayarda web'de çöz