SPL Yatırım Kuruluşları Soruları ve Çözümleri — 8. bölüm

Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) Sınavı, Yatırım Kuruluşları modülünden 8 soru; her birinin cevabı ve adım adım çözümü.

Soru 1 · Yatırım Kuruluşları

Bankaların portföy aracılığı ile işlem aracılığı faaliyetleri arasındaki temel fark pay endekslerine dayalı türev araçlarda nasıl ortaya çıkmaktadır?

  • A)Bankalar portföy aracılığı yapamazken işlem aracılığı yapabileceklerdir
  • B)Bankalar emir iletimine aracılıkta olduğu gibi kaldıraçlı alım satım işlemlerini yapamazlar
  • C)Bankalar pay endekslerine dayalı türev araçlarda işlem aracılığı yapamazken portföy aracılığı yapabileceklerdir
  • D)Bankalar hem işlem aracılığı hem de portföy aracılığı yapabilmektedir
  • E)Bankalar kaldıraçlı alım satım işlemlerini kendi portföylerine karşılık da olsa gerçekleştirebileceklerdir
Çözümü göster — doğru cevap C

Metinde bankaların bu özel türev araç türünde sadece portföy aracılığı yapabildiği, işlem aracılığı yapamadığı belirtilmiştir.

Dayanak: “Bankalar pay endekslerine dayalı türev araçlarda işlem aracılığı yapamazken portföy aracılığı yapabileceklerdir.”

Soru 2 · Yatırım Kuruluşları

Aşağıdakilerden hangisi, Yatırım Hizmetleri Belge ve Kayıt Tebliği'nin 15'inci maddesi uyarınca aracı kurumların müşterilere göndermesi gereken bildirimlerle ilgili olarak metinde belirtilen istisnalar arasında yer almaz?

  • A)Hesap ekstresi gönderilmemesi hususunda münhasıran sözleşme imzalayan profesyonel müşteriler
  • B)İlgili dönemde hesabında herhangi bir hareket bulunmayan müşteriler
  • C)Çerçeve sözleşmede rapor ve ekstre gönderilmeme hususuna yer verilen profesyonel müşteriler
  • D)Yatırım kuruluşu nezdinde tutulan tüm varlıklara ilişkin hareketleri olmayan müşteriler
  • E)Sadece nakit hareketi olan ancak menkul kıymet işlemi bulunmayan müşteriler
Çözümü göster — doğru cevap D

Metinde, rapor ve ekstre gönderilmemesi için iki istisna belirtilmiştir: sözleşme imzalayan profesyonel müşteriler ve ilgili dönemde hesabında hiç hareket bulunmayan müşteriler. D şıkkındaki 'sadece nakit hareketi olan' durum, metinde istisna olarak tanımlanmamıştır.

Dayanak: “Hesap ekstresi gönderilmemesi hususunda münhasıran sözleşme imzalanan veya bu hususa çerçeve sözleşmede yer verilen profesyonel müşterilere rapor ve ekstre gönderilmeyebilir. Ayrıca ilgili dönemde hesabında herhangi bir hareket bulunmayan müşterilere bildirimde bulunulmayabilir.”

Soru 3 · Yatırım Kuruluşları

Türev araç işlemlerine ilişkin aylık hesap ekstresinde yer alması zorunlu olan bilgiler arasında aşağıdakilerden hangisi metinde açıkça yer almaz?

  • A)Açık pozisyonlara ilişkin realize olmamış mevcut kar ve zarar tutarları
  • B)Hesaba tahakkuk ettirilen her türlü komisyon, ücret ve vergiler
  • C)Yatırım kuruluşu nezdinde tutulan nakit ve menkul kıymet hareketleri
  • D)Müşteri tarafından yatırılan gayrinakdi teminatların piyasa değeri
  • E)Kapatılan pozisyonlara ilişkin kesin kar ve zarar tutarları
Çözümü göster — doğru cevap D

Metinde aylık hesap ekstresinde yer alması gerekenler listelenmiş olup, gayrinakdi teminatların piyasa değeri bu listede yer almamaktadır. Gayrinakdi teminatların nakde çevrilmesi işlemi, 'Türev Piyasalar Teminat Durumu Raporu' başlığı altında ayrı bir madde olarak ele alınmıştır.

Dayanak: “Müşterilere gönderilecek aylık hesap ekstresinde, ilgili dönem içerisinde; - Alınan tüm pozisyonlara ilişkin olarak, sözleşmenin tanımı, tarih, zaman, fiyat ve miktarına, - Kapatılan pozisyonlara ilişkin kesin kar ve zarar tutarlarına, - Açık pozisyonlara ilişkin realize olmamış mevcut kar ve zarar tutarlarına, - Yatırım kuruluşu nezdinde tutulan nakit, menkul kıymet ve diğer varlıklara ilişkin tüm hareketlere, - Hesaba tahakkuk ettirilen her türlü komisyon, ücret ve vergilere, - Teminat durumlarına, ilişkin bilgilere anlaşılır ve açık bir biçimde yer verilmesi zorunludur.”

Soru 4 · Yatırım Kuruluşları

Yatırım kuruluşlarının düzenlediği Türev Piyasalar Teminat Durumu Raporu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi metne göre doğrudur?

  • A)Takas kurumu tarafından kabul edilmeyen teminatlar bu raporda teminat olarak hesaplamaya dahil edilmez
  • B)Müşteri tarafından yatırılan nakit Türk lirası ve konvertibl döviz dışında teminatlar rapor dışı bırakılır
  • C)Rapor, açık pozisyonun taşındığı her günün başlangıç saati itibarıyla düzenlenmek zorundadır
  • D)Gayrinakdi teminatlar, takas kurumunun belirlediği oranlar dışında Kurul'un değerleme hükümlerine göre hesaplanır
  • E)Bu rapor, Borsa mevzuatında tanımlanan global hesap müşterileri için ayrı ayrı hazırlanır
Çözümü göster — doğru cevap A

Metinde açıkça belirtildiği üzere, takas kurumu tarafından kabul edilmeyen teminatlar raporda teminat olarak hesaplamaya dahil edilmez. Diğer şıklar metindeki bilgilerle çelişmektedir; gayrinakdi teminatlar takas kurumu belirlememişse Kurul hükümlerine uyulur, rapor gün sonu itibarıyla düzenlenir ve global hesap müşterileri için ayrı ayrı hazırlanmaz.

Dayanak: “Takas kurumu tarafından kabul edilmeyen teminatlar bu raporda teminat olarak hesaplamaya dahil edilmez.”

Soru 5 · Yatırım Kuruluşları

Bir üyenin promosyon kampanyası planlaması durumunda Birliğe yapacağı başvuru ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  • A)Kampanya başlatılmadan asgari 10 iş günü öncesinde başvuru yapılmalıdır.
  • B)Planlanan kampanyanın maliyeti net olarak belirtilmek zorunda değildir.
  • C)Uzatılan kampanyalar için yeni başvuru yerine mevcut onay yazılır.
  • D)Birlik incelemesi başvuru tarihinden bağımsız olarak yapılır.
  • E)Kampanya dönemi birden fazla kez ve sınırsızca tekrarlanabilir.
Çözümü göster — doğru cevap A

Metin, başvurunun kampanya başlamadan en az 10 iş günü önce yapılması gerektiğini belirtmektedir. Maliyetin belirtilmesi zorunluluğu, sınırlı tekrar hakkı ve inceleme süresi gibi diğer seçenekler metindeki kurallara aykırıdır.

Dayanak: “Herhangi bir promosyon kampanyası uygulaması başlatılmadan asgari 10 (on) iş günü öncesinde, promosyon yöntemini ve uygulama esaslarını, süresini, hedef kitlesini, bu faaliyete ilişkin bütçe tahminleri ile promosyon için tahsis edilen kaynakları ve promosyon uygulamasından sorumlu olan yetkili kişi bilgilerini içerecek şekilde asgari olarak Ek’de yer alan başvuru formu çerçevesinde Birliğe resmi yazı ile başvurulmalıdır.”

Soru 6 · Yatırım Kuruluşları

Bireysel portföy yöneticiliği çerçeve sözleşmesinde portföy yöneticisinin değişmesi durumunda yetkili kuruluşun yükümlülüğü nedir?

  • A)Müşteriye en seri haberleşme aracı vasıtasıyla derhal bildirimde bulunması zorunludur.
  • B)Değişikliği sadece sözleşme yenileme tarihi itibarıyla sözlü olarak bildirmesi yeterlidir.
  • C)Yeni portföy yöneticisinin belirlenmesini müşteri onayına bırakması gereklidir.
  • D)Müşteriye değişiklikten bir ay önce yazılı bildirim yapması zorunludur.
  • E)Değişiklik durumunda sözleşmenin kendiliğinden feshedilmesi gerekir.
Çözümü göster — doğru cevap A

Metin, portföy yöneticisi değişikliğinde yetkili kuruluşun müşteriyi en seri haberleşme aracıyla derhal bildirmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.

Dayanak: “Çerçeve sözleşmede belirtilen portföy yöneticisinin, yetkili kuruluştan ayrılması veya değiştirilmesi halinde, yetkili kuruluş tarafından söz konusu durumun müşterilere en seri haberleşme aracı vasıtasıyla derhal bildirilmesi zorunludur.”

Soru 7 · Yatırım Kuruluşları

Yetkili kuruluşlar, portföy için yapılan bir alım satım işleminden dolayı herhangi bir ihraççıdan veya yatırım kuruluşundan kendi lehine komisyon, iskonto ve benzeri menfaat sağlıyorsa, bu durumu ne zaman açıklamak zorundadır?

  • A)Bu durumu sadece yıllık genel kurul toplantısında müşterilere bildirmek zorundadır.
  • B)Bu durumu sadece borsada işlem gören varlıklar için açıklamak zorundadır.
  • C)Bu durumu müşterinin talep etmesi halinde yazılı olarak açıklamak zorundadır.
  • D)Bu durumu müşteriye hizmeti sunmadan önce açıklamak zorundadır.
  • E)Bu durumu işlem tamamlandıktan sonra bir sonraki raporlamada belirtmek zorundadır.
Çözümü göster — doğru cevap D

Metnin 'a' bendi, yetkili kuruluşların kendi lehine menfaat sağladığı durumlarda bunu hizmet sunmadan önce açıklamakla yükümlü olduğunu açıkça belirtmektedir.

Dayanak: “Portföy için yapılan bir alım satım işleminden dolayı herhangi bir ihraççıdan veya yatırım kuruluşundan kendi lehine komisyon, iskonto ve benzeri menfaat sağlıyorsa, bu durumu müşterisine hizmeti sunmadan önce açıklamak zorundadır.”

Soru 8 · Yatırım Kuruluşları

Yetkili kuruluşlar, portföyde yer alan varlıklar üzerinde kendisi veya üçüncü şahıslar lehine hangi tür hukuki tasarruflarda bulunamaz?

  • A)Portföyde yer alan varlıklar üzerinde sadece üçüncü şahıslar lehine herhangi bir hukuki tasarrufta bulunamaz.
  • B)Portföyde yer alan varlıklar üzerinde müşterinin sözlü izniyle herhangi bir hukuki tasarrufta bulunamaz.
  • C)Portföyde yer alan varlıklar üzerinde sadece borsada işlem gören varlıklar üzerinde hukuki tasarrufta bulunamaz.
  • D)Portföyde yer alan varlıklar üzerinde sadece kendisi lehine herhangi bir hukuki tasarrufta bulunamaz.
  • E)Portföyde yer alan varlıklar üzerinde kendisi veya üçüncü şahıslar lehine herhangi bir hukuki tasarrufta bulunamaz.
Çözümü göster — doğru cevap E

Metnin 'c' bendi, yetkili kuruluşların portföydeki varlıklar üzerinde kendisi veya üçüncü şahıslar lehine herhangi bir hukuki tasarrufta bulunmasını yasaklamaktadır.

Dayanak: “Portföyde yer alan varlıklar üzerinde kendisi veya üçüncü şahıslar lehine herhangi bir hukuki tasarrufta bulunamaz.”

Yatırım Kuruluşları modülünün diğer bölümleri

1. bölüm8 soru2. bölüm8 soru3. bölüm8 soru4. bölüm8 soru5. bölüm8 soru6. bölüm8 soru

Bölümler (8/13)

← 7. bölümönceki sayfa9. bölüm →sonraki sayfa

Aynı formatta 2691 çözümlü soru

Sermaye Piyasası Lisanslama (SPL) Sınavı için ders ve konu seçerek çalışılıyor; her sorunun altında yazılı çözümü var. Ücretsiz indiriliyor.

SPL uygulamasıAndroid: Google PlayBilgisayarda web'de çöz